#################################################### MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE Use of this material (e-texts) is covered by Creative Commons license BY-NC 4.0 Catalog number: M00506 Uniform title: candrāvalocakana Manuscript : IFP transcript T00788 Description: A short tract on yog taught by maheśvara dialoging with matsyendranātha. Notes: Data-entered by the staff of Muktabodha under the supervision of Mark S.G. Dyczkowski. Revision 0: August 14 2021. Internet publisher : Muktabodha Indological Research Institute Publication year : Publication city : Publication country : India #################################################### || candrāvalokanam || hariḥ oṃ || maheśvara uvāca- antarlakṣyaṃ tvahirdṛṣṭirnimeṣonmeṣa varjitam | iyaṃ sā śāmbhavī mudrā sarvanteṣu gopitā || 1 || antarlakṣya vilīna cittapavano yogī yadā vartate | dṛṣṭyā niścala(tara)yā bahirathaḥ paśyanna payet sadā | mudreyaṃ khalu khecarī bhavati sā yuktā prasādādguroḥ | śūnyāśūnya vivarjitaṃ sphurati cet tatvaṃ padaṃ śāmbhavam || ardhodghaṭitalocana sthiramanā nāsāgra datte kṣaṇaḥ candrārkāvapi līnatāmupagatau niṣpandarūpaṃ vapuḥ | jyotīrūpamaśeṣabāhyarahitaṃ dedīpyamānaṃ paraṃ tatvaṃ tat padameti yat tu paramaṃ vācyaṃ kimātrādhikam || yasmillaye'ti garbhasye'ntentarlaya vedite | layaḥ so'pi ca vijñeyastuṣṭena guruṇā yutaḥ || yā citissarvabhūtānām udayavyayasākṣiṇī | tāṃ citiṃ paśya kāyasyāṃ pūrṇānandaghanāmṛtām || śivo'nyatramano'nyatra śaktiranyatramārutaḥ | na siddhyati varārohe kalpakoṭiśatairapi || jñānaṃ kuto manasi jīvati devi yāvat prāṇe'pi jīvati mano mriyatena yāvat | p. 2) prāṇo mano dvayamidaṃ vilayaṃ prayāti mokṣaṃ sa gacchati naro na kathañcidanyaḥ || sayogeṣu viyogeṣu aṇubīja sukhādikam | yaḥ kuryād dṛṣṭi liṅgeṣu nā sāvadhānonirantaram || yatra dṛṣṭirmanastatra bhūtendriya sanātanam | sā śaktissa hi bhūtānāṃ dṛṣṭirlakṣye layaṃgatā || yatra dṛṣṭirmanaḥsyairyaṃ tatra caiva hi mārutaḥ | ayaṃ kopi bhavedevaṃ tasyāragai siddhasammataḥ || cakṣuragrasthito kāraṃ sabāhyābhyantara sthitam | dṛśyate cakṣuragre'pi cakṣuvaiva na paśyati || cakṣuragra sthito nityaṃ visphuranyomaṇiryathā | taṃ dṛṣṭvā vyāpakaṃ śambhuṃ bhavabandhaiḥ pramucyate || ātma jyotirmano jyotirjyotiścakṣurna paśyati | sābāhyābhyantaraṃ jyotiḥ sa jyotiśśivaḥ ucyate || yāvannaiva praviśati caranmāruto madhyamārge yāvadbindurna bhavati dṛḍhaḥ prāṇavāta prabuddhaḥ | yāvadvo * * * sadṛśa sarasaṃ jāyate nonmanatvaṃ tāvatsarvaṃ yadi ca vadate dambhamithyā pralāpaḥ || nityābhyāsarataḥ kāścid gurubhaktaśca niścalaḥ | sahajaṃ yo na jānāti andhavatsa pravartate || amāvāsyā ca pratipat paurṇamāsī ca gopyate | kāmaṃ viṣaṃ nirañjānāt * * * * sarvatra pariveśitā || agre prema yutā pālyā lokānāṃ bhramaṇāyate | yathā bhūtaṃ na jānaṃti mithyādambheṇa daṃbhitāḥ || p. 3) amāvāsyā ca pratipat paurṇamāsī ca gopyate | kāmaṃ viṣaṃ nirañjanaṃ sarvasyo parisaṃsthitam || matsyendra uvāca- amāvāsyā ca pratipat paurṇamāsī ca śaṅkara | kathaṃ sā bhaṇyate saṃjñā sarvaṃ vyākhyā hi tatvataḥ || īśvara uvāca- pratipaccakṣurunmeṣa amāvāsyāstalocanā | ardhāvalokanaṃ yāvat parṇamāsīṃ vadantitām || matsyendraḥ- kāma śabdena kiṃ vācyaṃ viṣeṇāpi kimucyate | nirañjanasvabhāvaḥ kaḥ etadākhyā hi tatvataḥ || īśvaraḥ- pratipadgrasate kālaṃ mamāvāsyā tathaiva ca | pa * * * sthirīkṛtya panthā bhavati nānyathā || kāmena viṣayākāṅkṣā viṣāt kāmasya tallayaḥ | dvāvetau santyajennityaṃ nirañjanamupāśrayet || aparaḥ santyajetsarvaṃ yadīcchedātmanohitam || anyathāmaraṇañcaiva bhuktatvāt * * * ni ca | śakti madhye manaḥ kṛtvā manaḥ śaktestu madhyagam | manasā mana ālokya taddhyāyet paramaṃ padam || matsyendraḥ- bījaḥ caiva kimākhyātaṃ kīdṛśaṃ bindulakṣaṇam | kathañcotpadyate binduretadākhyāhi tatvataḥ || īśvaraḥ- mana eva hi bījaścotpatti sthiti kāraṇam | manasotpadyate binduryathā kṣīraṃ ghṛtātmakam || matsyendraḥ- śikhā nagāgra paryantaṃ vyāpitañca sukhāsukham | dravate ghaṇṭikācchidraṃ bandhanaṃ tasya kīdṛśam || īśvaraḥ- na ca bandhanamadhyasthaṃ na caikaraṇamānasam | p. 4) candrāt madhya śaktiryatra syā tatra bandhanam | jñātvā suṣumnā sadbhedaṃ kṛtvā vāmuñca madhyagam || kṛtvā sā vaindave sthāne ghrāṇarandhre nirodhayet | matsyendraḥ- vāsubinduḥ samākhyātaḥ tatvaṃ prakṛtimeva ca || ṣaṭcakrāṇi na jānāmi kathayasva prasīdame | īśvaraḥ- ādhārañca svādhiṣṭhānaṃ maṇipūraṃ tṛtīyakam || anāhataṃ viśuddhañcājñācakraṃ ca ṣaṣṭhakam | athāraṃ gudamityuktaṃ svādhiṣṭhāñca liṅgakam || maṇipūraṃ nābhideśe hṛdayasthamanāhatam | viśuddhaṃ kaṇṭhadeśe cājñācakraṃ ca mastake || ṣaṭcakrāṇi parijñāya praviśed dhruvamaṇḍale | praviśedvāyumākṛṣya tathairvordhve niyojayet || evaṃ samabhyasettāvadyo brahmāṇḍamayo bhavet | vāyurbindustathā cakraṃ citte citte yuktaṃ samabhyaset || samādhinaikena samaṃmamṛtaṃ yānti yoginaḥ | yathāgnirdāru madhyastho vottiṣṭhenmathane vinā || tathaivābhyāsa yogena jñānadīptirna caiva hi | ghaṭamadhye yathā dīpo bāhye naiva prakāśayet || * * * smin gate caiva dīpajvālāvabhāsate | svabhāvaṃ ghaṭamityuktaṃ dīpameva hi tatpadam | guruvākyā * * * nna brahma jñānaṃ sphuṭī bhavet || karṇadhāraṃ guruṃ prāpya kṛtvā sūkṣmāntarāṇi ca | abhyāsa vāhanā saktāstaranti bhavasāgaram || matsyendra uvāca- tavapāda prasādena mukto'haṃ bhavabandhanāt | tvaṃ gatirdeva deveśa nānyathā me'stiśaṅkara || śrutvāmatsendra vāktyantu praviṣṭo bhagavān śivaḥ | gaccha putra pṛthivyāṃtvaṃ trailokyaṃ coddhariṣyasi || iti maheśvareṇaviracitaṃ candrāvalokanam sampūrṇaṃ || || śrīgurunāthāya namaḥ || ########### END OF FILE #######