#################################################### MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE Use of this material (e-texts) is covered by Creative Commons license BY-NC 4.0 Catalog number: M00525 Uniform title: makuṭottararahasya Main title: mantrayogoddhāra Secondary title: chapter 3 of makuṭottararahasya Manuscript : IFP transcript T00164 Description: A description of how to draw a yantra called śrīsabhā and the placement of the deities around the central couple, that is, the dancing śiva as Cidambara and his consort. Notes: Data-entered by the staff of Muktabodha under the supervision of Mark S.G. Dyczkowski. Revision 0: Sept. 12,2021. Internet publisher : Muktabodha Indological Research Institute Publication year : Publication city : Publication country : India #################################################### p. 2) || makuṭottararahasyam || hariḥ om || śrīpārvatyuvāca- cidambara mahānanda naṭa nṛtta pradarśakam | rahasyāṇāṃ (nāṃ) rahasyaṃ hi yantraṃ pañcākṣarasya tu || 1 || āvayoścakra saṃyogaṃ pṛthaktvaṃ ca mama prabho | nityaṃ hi loka rakṣārthaṃ yantraṃ rakṣākaraṃ mama || 2 || yanna kasya cidākhyātaṃ tatpadaṃ brūhi tatvataḥ | īśvara uvāca- śrīsabhākhyaṃ mahāyantraṃ mama rūpapradarśakam || 3 || rahasyānāṃ rahasyaṃ tu cakraṃ devi tvadātmakam | ahaṃ pañcākṣaraṃ sākṣāt tvaṃ tu pañcadaśākṣarī || 4 || ahaṃ navākṣaraṃ sākṣāt tvañca devī navātmikā | āvayoścakrasamelaṃ viṣṇvādīnāma gocaram || 5 || tava snehāt pravakṣyāmi cakraṃ prastāralakṣaṇam | mānañca cakrayogañca pṛthaktvaṃ ca viśeṣataḥ || 6 || mantrayogaṃ mahāgaurī sāvadhānamanāḥ śṛṇu | sthānaṃ cidambaraṃ prāpya prāsādaṃ mantra viham || 7 || ṭhe Yantra is drawn and worśipped in cidambaram (verse 7), which is thus probably where it was redacted. praviśyodaṅmukho bhūtvā guruṃ dhyātvā samāhitaḥ | dhyāyaṃ cidambaraprasannātma darpaṇe pratibimbavat || 8 || p. 3) dhyāyan dhyāyet tathā gaurīṃ nirmalecitta darpaṇe | gandhādibhiralaṃ kṛtya svadehaṃ mantra vigraham || 9 || citte cidambaraṃ śuddhaṃ nirmale tatra vigraham | ānandamamalaṃ nityaṃ nṛtyantaṃ māṃ maheśvarī || 10 || vāmabhāge svatantrasthāṃ cidrūpāṃ sarvasākṣiṇīm | tvāṃ devi manasābhyarcya soḍaśai rūpa cārakaiḥ || 11 || cittabhittau yathā devī prāsādottarapārśvataḥ | māyātmika mahābhakti prāsādā vṛttike priye || 12 || nityaṃ hi lokarakṣārthaṃ sakalīkṛtavigraham | mahāhṛdayamadhyasthāṃ nṛttamūrtiṃ parāṃ śivām || 13 || [tāvakaṃ māmakaṃ devi yāmale ca svatantrake || 13 ||] dṛṣṭvā samyag guro dṛṣṭvā prasthāraṃ mantravigraham | * likhet cakre ca vidhivadāvayośca vapuḥ priye || ṣaṇṇavatyaṅgulā yāmā vistāraṃ cāpi tatsamam | brahmasūtrañca vṛttañca kṛtvā pūrvaṃ prasannadhīḥ || catvārīśāṃśakaṃ kṛtvā saṣṭa tanmadhyamaṃ priye || 16 || vedāt mūrti devī ca didhiścāhu guṇa tava | svantantramādyamaparaṃ yāmalaṃ tu śivātmakam || 17 || svatantraṃ dvividhaṃ proktaṃ dvisapratyaṃgulātmakam | devī mālaṃ karṇikā svā daśadhāsaṃvibhajyatām || 18 || devī stuto me gaṃgā vallīstuteti yathā kramam | pātayannava sūtrāṇi navānāṃ pārśvayoḥ mṛjet || 19 || ādyante ca tadantasthe tadantasthena madhyame | madhyamaṃ ca tathātoyaṃ guṇabhāgaṃ yathā mṛjet || 20 || caturthe navamī caiva pañcamī ca tṛtīyagā | dvitīyā navamī spṛṣṭvā || ṣaṣṭhī dvitīyagā cāsyād aṣṭamī prathamā gata || 21 || saptami vṛtta śeśasvācchaktayaḥ pañcamīritā | prathamā saptamaspṛṣṭvā caturthā caṣṭamāṃgatā || 22 || dvitīyā navamī spṛṣṭvā tṛtīyāvṛttagastathā | ityevaṃ karma sūtrāṇī yojayet sūtrapārśvayoḥ || 23 || evaṃ caro vahniṃ madhyamālocya vinyaset | vṛttaṃ spṛṣṭvā ṣaḍaśrantu tadaspṛṣṭvāṣṭakaṃ priye || 24 || madhyatriyaśraṃmadhye tu tiryak karṇagatāni ca | (dyante ca tada?) sūtrāṇi pātayeddevi ṣoḍaśāśraṃ yathā kramam || 25 || caturdaśārakaṃ caiva daśāradvayameva ca | aṣṭāśrañca triyaśrañca siddhitve ca na saṃśayaḥ || 26 || evantu tava cakrasya racanāṃ parameśvarī | viracya tava cakrantu mama cakraṃ tato pari || 27 || ṣaṇṇavatyaṃgulāyāmaṃ vistāraṃ cāpi tatsamam | caturaśrasamaṃkṛtvā dvātriṃśatirīśakam || 28 || vibhajya pādayodau caturthāṃśake same | p. 4) sūtrāṇi paritaḥ prājñaḥ tadantaścaturaśrakam || 28 || aṣṭādaśāṃśakaṃ kṛtvā tanmadhye vibhajet priye | kalāṃśamūrdhvatā kṛtvā tiryak saptadaśāṃśakam || 29 || sūtrāddakṣiṇamārabhya navamaṃ madhyamaṃ bhavet | sūtrāt paścimārabhya navamaṃ madhyamaṃ bhavet || 30 || vibhāge naiva sūtrāṇi tāḍayedamunaiva tu | madhyato dikpade ṣaṭke sārdhe tanmaṇḍalaṃ bhramet || 31 || tadbāhyeka pade sārdhe bhrāmayenmaṇḍalaṃ priye | tadbahistricatuḥ pañca cāṅgulairmaṇḍaladvayam || 32 || antarmaṇḍalakāle tu pādārdhenaiva maṇḍalam | maṇḍalatraya madhye tu maṇḍalantu paribhramet || 33 || maṇḍalatraya madhyastha śākhāśca parimārjayet | navakhaṇḍā yathā bhūmirna ca khaṇḍātmakaṃ tathā || 34 || mahāvīthyāṃ madhyakhaṇḍaṃ mahī hṛdaya paṅkajam | koṇastha caturaśrāṇi vyūhārthaṃ parikalpayet || 35 || vibhajya pañcaghātāni catussūtrāṇi madhyataḥ | tiryak pañca sadā ucantvagnyādīśāntakeṣu ca || teṣu koṣṭheṣu vilikhet agnyā dīśāntakeṣu ca || vyūheṣu pañca pañcārṇānupadeśa vidhānataḥ | śikārañca nakārañca yanmayā parikīrtitam || 37 || yama vāri nakārañca pāśi praṇavameva hi | tasya madhye nakārañca yakārañca makārakam || p. 5) na ca pañcātmavā likhya śikāraṃ tu tato nyaset | ma vāśineya ityāhu rāgneyaṃ pañca pañcakam || 39 || atha vakṣye viśeṣeṇa vidhinā nair-ṛtaṃ dalam | yañcamañca śivānañca na ca vāmaśikaṃ tathā || 40 || śivāya nama ityāhurmaśinośca ya vau tathā || vakārañca nakārañca maśivanteṣvanu kramāt || 41 || nair-ṛtaṃ dalamityevaṃ śrīgurussaṃpradāyataḥ | athavakṣye ca vāyavyāṃ manugrahamidaṃ guroḥ || 42 || mavāya na śikārantu yanavāśi ma eva ca | nama śivāya paścāttu vakāra śimayaṃ na ca || 43 || śikārañca yakārañca navamāsteṣvanukramāt | avagrahamidaṃ proktaṃ vāyavyāṃ pañcapañcakaṃ || 44 || śikārañca nakārañca mayavā paripūritam | nama śivāya paścāttu makārañca yakārakam || 45 || madhye praṇavamālikhya tanmadhye naṃ likhet sudhīḥ | vāśidvau ca patyo nyasya vākāraṃ maśiyanna ca || 46 || śivāya nama ityantaṃ īśānaṃ pañcapañcakam | tāḍayedupa sūtrāṇi tiryagūrdhvañca madhyataḥ || 47 || dakṣa bhūta pade pāde ṣaṣṭhe caivarddhapādake | (ūrdhva sūtrāṇi caitāni) saptamasya tribhāge tu navame daśamarddhake || 48 || p. 6) ūrdhva sūtrāṇi caitāni paścādārabhya vinyaset | pañcamasya caturthāṃśe saptame cāṣṭamarddhake || 49 || aṣṭāṃśe cārddhake caiva daśamasya pade punaḥ | tribhāgaika padasyaiva caturdaśa padasya ca || 50 || evaṃ dakṣiṇatastiryak sūtrāṇi kramaśolikhet | dakṣabhūta caturthāṃśe cotthitārghyagraka sthitaḥ || 51 || ḍolāṅguṣṭhāgrakañcaiva kūrpaṭāvadhireva ca | maṇibandhābhyantaraṃ caiva pāṇe ḍamarukasya hi || 52 || ṣaṣṭherddha pādasūtre tu uddhṛtāṃ vyostu gulphakam | maṇibandhaṃ lambapāṇe pratī caiva varānane || 53 || uddhṛtāṅghrika jānvostu nipraṃ sapta padādike | abhayasya karasyaiva maṇibandha talāvadhi || 54 || saptamasya tripādasyāssthita jānostu niṣṭatakam | sthitāṅgulāgrakaṃ vāme'bhayāṅguṣṭhāvadhi priye || 55 || gulpha hikkā prabhāmadhyaṃ navamārabdha sūtrake | navamasvartthake sūtre sthita pārṣṇyāvadhi sthitam || 56 || ḍolā kakṣāvadhirvāme netre bāhyāvasānakam | daśamārabdha sūtre tu taddhastastala maddhyamam || 57 || kuñcitāṅgulakordhvantat pārṣṇibhyāmantaraṃ punaḥ | aṣṭamasyārdha bhāge tu sphik piṇḍāvapuryathā || 57 || daśamārddhaka sūtre tu dvivākūrparayosthitam || kuñcitāmmraka jānvarddhaṃ nābhiñcaiva varānane | (evaṃ sūtrodbhavaṃ kṛtvā viśeṣāntañca śāstrataḥ || 57 ||) dvādaśya tribhāge tu hikkā ca maṇibandhakau | trayodaśārdha sūtre tu cakṣuṣormadhyamaṃ priye || 60 || caturdaśatribhāge tūṣṇīśāvadhirūrddhvataḥ | evaṃ sūtrodbhavaṃ kṛtvā viśeṣāntaṃ ca sūtrataḥ || 61 || antarmaṇḍala mūtu vahniraśmiprabhā priye | trisaptakṛtvo deveśi raśmayaśva pradarśayet || 1 || varṇān vā puṣpikāṃ vāpi savarṇāpuṣpikā'thavā || 2 || prādakṣiṇya krameṇaiva vilikhedbāhyamaṇḍale | etaccakraṃ mahāgauri mamarūpa pradarśakam || 3 || evaṃ saṃyojyamaccakraṃ mahīhṛdaya madhyataḥ | śilpinā śāstramārgeṇa kāryaṃ pra aṃgapūraṇam || 4 || māmakaṃ yāmalaṃ proktaṃ svatantrātāvakaṃ priye | sarvadevātmakaṃ padmaṃ prabhāvalayammūligam || 5 || kandanālamayaṃ caiva kesaraṃ karṇikāṃ kramāt | sarvādi pañcakopetaṃ mantra śruti samanvitam || 6 || vilikhya kārṇikābhāsaṃ padmamaṣṭadalaṃ priye | etat padmaṃ mahādevi mantrābjaparikalpitam || 7 || praṇavaṃ karṇikā madhye nyasenmāyākṣaraṃ bahiḥ | dvāviṃśatiśca rekhāḥ ca madhye praṇava vāmayoḥ || 8 || p. 8) teṣu koṣṭheṣu vilikhedekamekaṃ pradakṣiṇam | ṣaḍakṣaraṃ tu vinyasya prāsantu ṣaḍakṣaram || 8 || vāśinamaya vāśiśca namayañca satārakam | nama śivāya ityevaṃ praṇavāntāṃ punaḥ priye || 70 || pūrva praṇava madhye tu śikāramamāyāyā vratam | paripañcākṣaraṃ nyasya madhye praṇavamālayoḥ || 71 || evaṃ vinyasya mantrābja mabjasyopari nyaset | padatraye'pi māyārṇaṃ māyārūpa tapa smṛtiḥ | 2 || satyaṃ hi loka lakṣārthaṃ tanmayādhiṣṭhitaṃ priye | tattatsthāne yathāyogamullikhenmantra vigraham || mūrddhādi pāda paryantamaṅga pratyaṅgake'pi ca | akārādi kṣakārāntaṃ praṇavādi namontakam || 4 || saṃyojya vinyaseddevīmāmrakāntāṃ mahāmanum | vinyasedguptamantrasya prāṇamantraṃ navākṣaram || 5 || pañcārṇānuktamārgeṇa tattatsthāne pravinyaset | aṃguṣṭhe tu yakāraḥ syāt vākāraṃ tarjanī nyaset || 6 || śikāraṃ madhyamāṅgulyāṃ makāraṃ syādanāmike | kaniṣṭhe tu na rautaṃ syāt sṛṣṭimārgeṇa ceśvarī || 7 || aṃguṣṭhādi kaniṣṭhāntaṃ pañcārṇaṃ pādapāṇiṣu | gulphapāṇyośca jaṃghe ca jānvorū guhya deśake || 8 || ṣaḍakṣarāṇi vinyasyā dadhāne kaṭipṛṣṭhake | kukṣau nābhau yathā yogaṃ samaṃ yaṃ praṇavaṃ priye || nābhau śivau tu vinyaset stanau urasi pāṇiṣu | bāhū kūrparadeśe tu maṇibandhe maheśvari || 80 || na ya mā tu śivau devī vinyaset sūkṣma pañcakam | makāraṃ ca yakārañca śikāraṃ sūkṣmapañcakam || 1 || navau tu vinyaseddevī dakṣiṇāgrakarāgrake | ḍamaruṃ valayaścaiva tantu yattu kaṭikramāt || 2 || bhāntamādyaṃ vapūrvañca śivāyeti yathā kramam | nayo namavoyeti vāme corddhve karāgrake || 3 || jālāke khe yutaṃ vahniṃ mama jyotiprakāśakam | kaṇṭhe karṇāsthi gāsye tu nāsāgre ca yathā kramam || 4 || nama śivāya netreṣu śromo mūrdhni yathā kramam | ādyaṃ śivaṃ bhruvormadhye madhye haṃsa sudīptakam || 5 || aṃ pratyaṃgake * * ntaṃ nyasedbindu yutaṃ priye | dvādaśārṇaṃ jaṭājūṭe gaṃgā māyā vāmake || 6 || dhūrdhūraṃ bilva pañca laṃkṛtyakṣara dvayaṃ nyaset | jāntaṃ nṛtyañca saṃyuktaṃ candrakhaṇḍaṃ ca dakṣiṇe || 7 || śakti trayamapasmāraṃ sthita sandha pada traye | śiro lalāṭe bhrūmadhye gaṇḍoṣṭha gala dṛksu ca || 8 || guptamantraṃ nyaseddevi nābhyā ghāṭorupatsu ca | pārśvayorhṛdaye kaṇṭhe jaṭhare padayorhanau || p. 10) mukhe bhruvorlalāṭe ca prāṇavarṇaṃ nyaset priye | anuloma vilomena haṃsaṃ hṛdaya pārśvake || 90 || ādhāre hṛdaye liṃge jaṭhare pāda mūlayoḥ | nyasennavātmakaṃ devi karṇe vakṣasi baindave || 1 || yeṣu sthāneṣu vinyasya mamāṃge'pi namātmakām | mālāśca vinyaseddevī karṇe sākṣānmahāmanum || 2 || evaṃ vinyasya mantrāṇāṃ vyomavyāpi pade kramāt | prādakṣiṇya krameṇaiva prabhāmūle tu vinyaset || 3 || likheddvādaśa vidyāśca mamarūpa pradarśakāḥ | vinyaseddevi mūle tu śivāyeti pradakṣiṇam || 4 || trisapta kṛtvo vidhiṣu pañcakeṣu pareṣu ca | dakṣiṇāṃ vithimārabhya prādakṣiṇya kramāllikhet || 5 || hari haretyabhimukhaṃ tato vāruṇa pañcakam | hrīṃ śrīṃ aiṃ haṃ saścetyuttareṣu padeṣu ca || 6 || lavarayaha ityevaṃ pūrvakeṣu padeṣu ca | nama śivāya mantreṇa lavaraya hā kṣaram likhet || 6 || jīvākṣareṇa saṃyuktaṃ caturdikṣu prapūrayet | [a i u e o iti jīvākṣaram] śrīṃ hrīṃ aiṃ klīṃ haṃ saśceti likhet kramāt || 8 || evaṃ vinyasya mantrāṇāṃ mamāṅge'pi madātmake | cakre ca mārjayeddevī mamāṅgasya bahiḥ sthitāḥ || 9 || p. 11) rekhāśca mārjayecchakti cakradevī tadātmakam | vāmabhāge svatantrasyāṃ nṛttālokanalīlayā || 100 || śivakāmāṃ parāṃ devī śivakāmasya sundarīm | athavā yāmale vāme prabhāvalaya madhyagām || 101 || tvāñca māñca yathā tatvaṃ jñātvā gurumukhāt priye | ālayoścakra saṃmelaṃ mantrayogañca tatvataḥ || 102 || āgamoktena mārgeṇa yercayantīhamānavāḥ | teṣāṃ hi bhakti mā nityaṃ muktidā darśana priye || 103 || jānāmi tava rūpañca jānāsi mama rūpakam | mantrārṇavā mahādevi mantrakṣīrārṇavoddhṛtam || 104 || cidambara naṭaśceti mantrarājaṃ sadā japet | idaṃ rahasyaṃ pāpaghnaṃ bhuktidaṃ muktidaṃ priye || 105 || tasmāt sarvaṃ parityājya mantrarājaṃ sadā japet | gopanīyaṃ prayatnena na deyaṃ yasya kasya cit || 106 || putrāya putra tulyāya dhārmikāya dṛḍhāya ca | dakṣiṇāya viśuddhāya dātavyaṃ hi sadātmane || cidambara rahasyārthaṃ avijñāya sudeśikāḥ | kṛtetvanartha dhā(dā) devī kuśalena vipaścitā || tasmātsarvaprayatnena jñātavyaṃ deśikottamaiḥ || || iti śrīmakuṭottararahasye mantrayogoddhāre tṛtīya spandaḥ || ########### END OF FILE #######