#################################################### MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE Use of this material (e-texts) is covered by Creative Commons license BY-NC 4.0 Catalog number: M00304 Uniform title: mohacūḍottara Main title: mohacūḍottara Manuscript : NGMCP 5-1977 Reel A 182/2 Description: Notes: Data entered by the staff of Muktabodha under the direction of Mark S. G. Dyczkowski. Revision date: February 11, 2014 Internet publisher : Muktabodha Indological Research InstituteInternet Publisher Muktabodha Indological Research Institute Publication year : 2014 Publication city : Publication country : United States #################################################### p. 1a) oṃ namaḥ śivāya || skandaṃ brahmavidaṃ śāntaṃ sarvajñapadasaṃsthitam | praṇipatya hariḥ prāha jānubhyāmavanau sthitaḥ || śakra uvāca || tvatprasādāt parijñātam mohacūḍaṃ mayā prabho | tatrāsūci tvayā liṅgaṃ prāsādāśca samāsataḥ || samāsena yataḥ proktantasmānnaivāvadhāritam | mohacūrottaraṃ śāstrantadarthaṃ vaktumarhasi || iti tasya giraṃ śrutvā jagāda himajāsutaḥ | liṅgādikaṃ pravakṣyāmi śṛṇu tasmācchatakrato || devāsuranarā yakṣā munayo vītamatsarāḥ | liṅgārādhanataḥ siddhāgatā muktiñca sāśvatīm || bhuktimuktipariprāptikāraṇaṃ vacanantataḥ | śrutvāṃ tadvivijijñāsuḥ sādhako vaktumudyataḥ || kiṃ svarūpaṃ bhavelliṅgaṃ vidhibhedāśca liṅgakāḥ | ācāryavanayāgañca dārupāṣāṇalakṣaṇaṃ || liṅgalakṣaṇamapyantaṃ pratimālakṣaṇantathā | piṇḍikālakṣaṇaṃ brūhi dharitrīlakṣaṇaṃ prabho || parigraho yathā tasyā vāstulakṣaṇapūjane | śilānyāsaṃ pīṭhabandhaṃ prāsādānāñca lakṣaṇam || maṇḍapānapi me brūhi snāna dravyaṃ samāsataḥ | vedīpramāṇamunmānaṃ kuṇḍalakṣaṇa saṃyutam || etat sarvaṃ samācakṣva prasādādamvikātmaja | yanna pṛṣṭam mayā nātha buddhihīnāntarātmanā || tatsarvaṃ mama gāṅgeya prasādād vaktumarhasi | śrīskanda uvāca || akṣmamṛllohamuddāruratnadravyādi sambhavam | vidhinā hṛtpratiṣṭhaṃ syālliṅgaṃ bhuktivimuktidam || tat siddhyarthaṃ vrajed vidvān deśikaḥ śilpibhiḥ saha | p. 1b) bhūdharaṃ vipinañcaiva puṇyakṣetramathāpi vā || cīrṇavidyāvrato mantrī jñānavān susamāhitaḥ | bhasmaniṣṭho yatiḥ khyātastad vinā bhautiko varaḥ || sutithau vāranakṣatresu lagne karaṇānvite | astraṃ saṃsmṛtya medhāvī vanayātrāṃ samārabhet || śilāṃ śubhāṃ samāsādya tasyāḥ saumye yajecchivam | hutāśanaṃ tato vidvān hared bhūtabaliṃ bahiḥ || asinā prokṣya pāṣāṇaṃ varmaṇā veṣṭhya pūjayet | tenaiva prokṣayet tatra śilpinaṃ sukulodbhavam || sahāyānapi saṃprokṣya kuṭhāraṃ ṭaṅkamudgarān | pūjayedastra rājena svapenmedhyāsanastataḥ || bhuktimuktiprasiddhyarthaṃ pūrva va * sirā guruḥ | dhyātvā maheśvaraṃ devaṃ svapnamantrañjapan budhaḥ || svapnamantraṃ pravakṣyāmi sāmpratante śacīpate | vāgviśuddhaṃ mahāvījaṃ netramaṇḍalabheditam || sītayaṃ bhedayet paścā * * * * purandara | chedanenāhataṃ kuryād bhūtavījaṃ sureśvara || brahmapūrvāhataṃ vījanniścalantadanantaram | vṛkodarayutaṃ bhadraṃ vījaṃ tārādhipantataḥ || śuddhaṃ payodharaṃ paścājjyosnāntasṛṣṭiyojitam | abhinnaṃ bhīṣaṇaṃ sādho yakārañchedanīhatam || svāhāntaḥ praṇavādiśca proktaḥ svapnādhipo manuḥ | susvapnaṃ kathayediṣṭe duḥsvapneḥ śāntimācaret || prātaḥ saṃpūjya deveśaṃ śilāmākoṭayet tridhāḥ | rudrāśād brahmaṇo vāpi bhogamokṣābhikāṃkṣayā || śilāṃ rathe samāropya siddhayātrāmupakramet | p. 2a) anenaiva vidhānena gṛhṇīyāt tat saṃbhavam || adhunā kārayelliṅgaṃ vyaktāvyaktobhayātmakam | jyeṣṭhādi kramabhedena karturvittānusārataḥ || niskalaṃ sakalañcaiva tṛtīyaṃ sakalākalam | liṅgavyūhaṃ samākhyātañcittavyūhāt purandara || ucchṛsantaṃ parantatvanna ca kenāpi khaṇḍitam | talliṅgaṃ sakalaṃ proktaṃ nādarūpaṃ hṛdaṃ vraje || caitanyaṃ cittayā yuktaṃ cittenaiva sahaikataḥ | bodharūpaṃ yadā yāti tadā liṅgaṃ parāparam || bodharūpaṃ yadā śānte nistaraṅge vilīyate | tadā liṅgaṃ paraṃ proktaṃ mokṣadantadudāhṛtam || etadābhyantaraṃ liṅgaṃ vāhyamanyat pracakṣate | vyaktisthāna tayā bhākte tacchandaḥ saṃpravartate || śilāmṛddārulohotthaṃ tuṣṭhigraharasānalaiḥ | jyeṣṭhajyeṣṭhaṃ karairliṅgaṃ caturdravyavibhedataḥ || tat tṛtīyāṃśa santyāgān madhyamasyottamaṃ bhavet | kanyasāgryaṃ dalādasya tridhā liṅgamudāhṛtam || bhidyante svasvarāmāṃsairnavaliṅgaṃ yathā bhavet | jyeṣṭhādikanyasāntāni liṅgāni kathitāni te || nāgabhakte ca liṅgārddhe rasavāṇakṛtairbhavet | ā * * * ? sura jyeṣṭhaviṣkambhaḥ sarvataḥ same || santribhāgairbhaved dakṣairbrahmāṃśaścaturasrakaḥ | tat karṇārddhe tarasyāgānmaṅgalāstraṃ śatakrato || munitrayeṇa madhyaṃ syāndhrāsastu karasaṃkhyayā | ṣoḍaśāstramathaivaṃ syāt samaṃ paścāt pravarttayet || liṅgamuktaṃ śirastasya vakṣe sāmānyato hare | puṇḍarīkaṃ viśālañca śrīvatsaṃ śatrumardakam || p. 2b) trapuṣaṃ kukkuyaṇḍañca khaṇḍacandraṃ śacīpate | iti saptaśiraḥ proktaṃ vartanāmadhunā śṛṇu || arcāṣṭāṃśe yugairbhakte puṇḍarīkaṃ tanukṣayāt | karṇakṣayād viśālañca śrīvatsaṅguṇasaṃkṣayāt || koṇakṣayād vijānīyāccaturthaṃ śatrumardakaṃ | rasabhakte kṣapādāṃśasāṃtanān trapuṣākṛti || śrutyaṃśasya parityāgāt kukkuṭāṇḍam bhavecchiraḥ | guṇabhakteṃśasantyāgād vālenduḥ syāt parisphuṭam || vyaktāvyaktantathā kuryādekatriścaturāsyakam | śaktibhakte ca rudrāṅge vahnibhāgādadhaḥ śiraḥ || lalāṭannāsikā vaktraṃ civukādi purandara | kalpanīyaṃ hare samyak liṅgaviṣkambhavāhyataḥ || liṅgadairghyavikārāṃśaṃ liṅgavistaravāhyataḥ | caturāsye caturdikṣu nirgamāya pradāpayet || bhāgān prakalpya kurvīta rūpakaṃ vyaktaliṅgavat | uparibhāgañca liṅgābhaṃ mūlaviṣkaṃbhavistṛtam || bhāgābhyāṃ mukuṭaṃ kuryājjaṭābandhānvitaṃ śubham | guṇāsya kārayed vidvān bhavāṃśe rasabhājite || bhāgakhaṇḍabhujaskandhau ṛtvaṅgulaviniḥsṛtau | grīvāsyād rāmabhāgo nā * *? māt tadūrdhvataḥ || pādāt pādāt prakartavyaṃ mukuṭaṃ pūrvalakṣaṇam | liṅgadairghyārddhamutyaṃśe liṅgavyāsavahiṣkṛteḥ || karṇanāsākapolāghaṃ tatra sarvam prakalpayet | athaikavaktraike liṅge bhavāṃśe tu bhavājite || adhobhāgaṃ dvidhā kuryāt punararddhamadhaḥ sthitam | p. 3a) skandhau grīvāṃ ca bhāgābhyāṃ madhye sārddha punaryugaiḥ || bhāgaikaikena vaktrādi mastakāntaṃ vivartayet | tadūrdhve tu guṇairbhakte dvābhyāṃ mauliṃ prakalpayet || bhāgenaiva tu liṅgābhaṃ vaktranirgatirucyate | liṅgadairghyārkabhāgena nirgamaḥ śubhakārakaḥ || vyaktāvyaktaṃ samuddiṣṭamubhayārthaprasādhakam | gaṅgādisarito yātā purā pakṣenna samudbhavā || tayā tu ghaṭayelliṅgaṃ yathā vakṣyāmi lakṣaṇam | mṛtsnāṃ * * * * kṛtvā triphalācūrṇasaṃyutām || kunadītālasindūrarasagandhakayojitām | suvarṇagairikayutāṃ kiñcid guggulumiśritām || mardayet supariśrāvyapadenānuvicakṣaṇaḥ | śaṇamāṣātasīvilvasaurāṣṭrīrasamiśritām || kaṣāyodakasaṃklinnāṃ saptarātramathoṣitām | sugandhi gandhamiśreṇa tathā sarjarasena ca || mardayet sarvato yena sa kaṣāyena yatnataḥ | tato liṅgaṃ prakurvīta yathoktalakṣaṇaṃ śubham || pakvāpakvaṃ surādhyakṣa yathā manasi vāñchitam | marakataṃ padmarāgaṃ ca vajravaidūryamauktikam || candrapriyaṃ puṣparāgaṃ mahānīlādiṭiṭṭibham | bhinnābhinna guṇāstveṣāṃ sphāṭikaṃ sarvakāmadam || saritsalilasaṃkāśaṃ svacchaṃ snigdhaṃ prabhānvitam | tuṣārakaṇikāhīnaṃ sarvadoṣavivarjitam || sphāṭikaṃ liṅgamāsādya kena siddhāḥ śatakrato | vāṇe lauhe svayaṃ vyakte daive ca ṛṣikalpite || p. 3b) asuraiḥ sthāpite liṅge lakṣaṇaṃ na puroditam | mānonmānayutaṃ liṅgaṃ maṇḍalādividūṣitam || pratikūlaṃ vijānīyāt sarveṣāmapi prāṇinām | śilāyāsthe dāna yatnāt takṣaṇe gharṣaṇe pi ca || niṣpannāvapi jñātavyaṃ garbhamaṇḍalakādikam | māñjiṣṭhe kapile rakte sālūrākhukṛkālakāḥ || kṛṣṇāsiguḍakarṇeṣu sarpa āpastathopalaḥ | kapotabhasmacitreṣu godhikāsikatālinaḥ || pītabhṛṅgābhake godhāviṣañcaiva vinirdiśet | nīle ca maṇḍale śyāme gonāse mānuṣantathā || cāṣābha pakṣiṇaṃ vidhācchyāma cāṣanṛpakṣiṇam | dvike dvike dvirūpañca yadrūpantat tadādiśet || vāhyato lakṣaṇābhāve lepaṃ yuñjita bhrāntitaḥ | saurāṣṭrī vālakāsvaghna ṛddhivṛddhī dvijantathā || āranālena piṣṭvainamupalaṃ lepayenniśi | ārdratā simikākledo vāṣpotthānamanukramāt || dvijaṃ mahītaṃ tathā mīnaṃ kṛṣṇaṃ jñātvānu tān tyajet | ato doṣavinirmukte pṛṣṭeśāṇādibhirvudhāḥ || dhautadehe tato liṅge cihnaṃ lakṣaṃ śubhāśubham | hayebhavṛṣa śaṃkhābjasvastikacchatrabhūdharaiḥ || mṛgāridhvajabhṛṅgāramudgarā * śācāmaraiḥ | kūrmormīmatsaśrīvatsacakranetrapavitrakaiḥ || siddhimebhirvijānīyānnirvāṇantadanantaram | vyāghramārjārabhallūkakabandhakākakaṅkakaiḥ || saṃdaṃsarpāsagṛdhroṣṭra ulūkavakapecakaiḥ | ebhiḥ sarvairyutaṃ liṅgaṃ varṇaiścāgneyamārutaiḥ || p. 4a) yajamānaprajārājñāṃ duḥkhamṛtyupradaṃ bhavet | avyaktamukhaliṅgāni samāsāt kathitāni te || sāmprataṃ kathyate vyaktanniḥsandigdhaṃ śacīpate | iti mohacūrottare avyaktamukhaliṅgaprakhyāne prathamaḥ paṭalaḥ || pratimālakṣaṇaṃ vakṣe māne dvārakarātmake | tiryagbhaktaguṇairdvāre dvābhyāmarcottamottamam || pīṭhaṃ bhāgena kartavyaṃ madhyotkṛṣṭannigadyate | nandavad bhājite dairghye tyaktā bhāgaṃ punastridhā || bhāgābhyāṃ pratimā kāryā bhāgaṃ pīṭhāya kalpayet | siddhibhakte punardvāri tanubhāgaṃ parityajet || vibhajya guṇavaccheṣaṃ dvābhyāṃ jīvaprakalpanā | aṃśaikena bhavet pīṭhaṃ pratyekād vā dvayandvayam || jyeṣṭhādibhedataḥ śakradvārmānāt pratimānava | karamekaṃ sabhārabhya yāvat syādaṅkagocaram || liṅgavanmānametāsāṃ saṃkhyā tadvat purandara | āyāmārddharasairbhakte ṣaṣṭhāṃśasya navāṃśake || aṅgulaṃ svakamuddiṣṭantenāṅgopāṅgavartanā | nava tālāḥ surā jñeyā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ || tālaikādaśabhiḥ kāryā bhūtavetālarākṣasāḥ | kiṅkarāḥ saptatālāśca pañca tālāśca vāmanāḥ || paṅgukubjau ca bhūtāṃśaiḥ kuṣmāṇḍā yugatālikaḥ | rucitaṃ rūpakāyāmaṃ vibhajya navabhāgikam || rūpakaṃ vartayet tatra yasya devasya yad bhavet | vikārāṅgulamutsedho mukuṭe pākaśāsana || āsyaṃ tālasamaṃ proktaṃ grīvā vedāṅgulā tataḥ | grīvādhastād vijānīyād hṛdayaṃ nābhimaṇḍalam || p. 4b) jaṭharaṃ tālatālena jyeṣṭhāyāḥ kāraṇaṃ vinā | dairghyāt kāmakalā 13 ūrūjānū pālīkṛtāṅgule || jaṅghe rudrakale kārye gulphe vedāṅgule tataḥ | maṅgaladigaṅgulājñeyā pratimā tu parāharaḥ || ūrddhvamānaṃ samākhyātaṃ tiryaṅmānādikaṃ śṛṇu | bhāga trayañca vadane vaktrañcivuka saṃyutam || nāsā vaṃśa lalāṭaṃ * * * * syātsa tāṅgulam | siddhyaṅgulaṃ lalāṭañca tiryak syāt pākaśāsana || lalāṭādhoṅgulā śakte subhuvau sārddhalocane | mūledviyavavistīrṇe pādahīne tataḥ kramāt || prānteyavārddha vistāre vaktre vai kārmukā kṛtī | mātrā śyāme śubhe kārye locane tryaṃśatārake || mīnodaranibhe tāre bhūtāṃśe jyotiṣī śubhe | aṅgule pṛthunī madhye śeṣaṃ jñātvā prayojayet || yathā himavataṃ rūpantathā dṛṣṭinniyojayet | agre samucchritā nāsā aṅgulyābhyāṃ śacīpate || pārśve yavādhikāsādho mūle tāraka vicyute | niṣpāvadalavad vāhye puṭau tārakavistṛtau || dvyarddhayavadalau kāryau nāsā randhre caturyave | apāṅge dvikale khyāte śrutī vaktra samāsake || yavādhikerddha vistīrṇe vartīyugma yave mate | śaṣkulyaudviyave kārye kakunī tu caturyave || khala patraṃ kalāmāna māyāmarddhi na vistṛtam | tudūkāvaṅgulaṃ dīrghau pārśvau bhūṣānurodhataḥ || karṇāntaraṃ samuddiṣṭaṅgrahagolakamānakam | lalāṭāntāttuduyāvattadvindyāt paṅkti golakam || p. 5a) dalaṃ sārddhayavaṃ karṇe trinālā veṣṭitaṃ śiraḥ | hanū daśāṅgulau karṇāt sandhānaṃ golakantayoḥ || mukhantu dvidalaṃ dairghyādvistṛtaṃ sārddhamaṅgulam | avistṛtaṃ samuddiṣṭaṃ vistṛtantvana lāṅgulam || kalārddhamadhare mā * * * * * paraṃ viduḥ | tasyādhoṅgula vadgartāgojītatrārddhamaṅgulam || ūrddhvagojītunā sādho dviyavādalavistṛtaḥ | sṛkkiṇau dṛṣṭi sūtreṇa kavirau puṭasūtragau || madhyavaktro * * sādhū civukāścaiva sūtragāḥ | grīvāvasvaṅgulā kāryā veṣṭanenārka golikā || skandhau trigolakau kāryau vikārāṅgula veṣṭanau | vāhū bhūyā vada * * vupa vāhū purandara || vasu rūpāṅgulāyāmau granthiṃ vindyāt kalārddhataḥ | tadvatkara pravāhośca dairghyānyunyaṅgulantalam || tiryakkāṇāṅgulaṃ madhyat tadvat sūnā yavaṃ vinā | tarjanyanāmiketābhyāṃ kalārddho nāca kanyasā || dairghya tastat samāṅguṣṭho desinyāstryaṅgulo hyadhaḥ | mūle vahni kalo jñeyaḥ sasyandreṇa paricyutaḥ || vāhante ca tathā śakra kintu rāma yavositaḥ | akṣāṅgulādi koṇānto viṣkambhastriguṇā vṛtiḥ || māṃsalaucakarau śreṣṭhā vaṅgulyedvartulāhare | sāra netra sarairhīnaṃ madhyā yā golakaṃ yavaiḥ || dairghyaṃ svaparvaṇo nyāsāṃ paṅkti māṃsa paricyute | caturthāṃśaṃ vinā kanyā prānte yarvārddha jānakhāḥ || mūle ca tryaṅgulo madhyā madhye caiva yavohritāḥ | guṇa yavohritaḥ prānte svāyāmādanyataḥ punaḥ || kande granthau tathā madhye rasabhūtakṛtāṅgulaḥ | p. 5b) parvaṇaḥ sayavāṅguṣṭhe cyutaścyutatarāgrataḥ || kaṇṭhakūpa sa * * * * * ? kaurasa golakau | antarañca tadeva syāt tayoḥ pakṣau ṣaḍaṅgulau || maṇḍalaṃ dviyavaṃ proktaṃ madhyasthaṃ yavamānakam | vyāsaścaiva samastasya viparyaya yavirbhavet || * * ? kau tu samuddiṣṭau nābhimānamathocyate | nābhiḥ syād dakṣiṇāvartā gaṃbhīrā tu caturyavaiḥ || vistṛtaikāṅgule naiva veṣṭanantriguṇaṃ hare | adhunāsaṃpravakṣyāmi nābhi deśādi vistaram || vistṛtinnābhi deśe tu kuryādvṛtyaṅgulairbudhaḥ | duḥkhā21ṅgulaistato dhastāt kaṭideśe jināṅgulaiḥ || mehanaṃ dvikalañcādho vṛṣaṇau netramānakau | viṣkaṃbhaḥ kalayā mūle sa tryaṃśā vikalāpuraḥ || veṣṭanantriguṇaṃ sarvaṃ hastapādādikaṃ vinā | ṣaṇmātravistṛtā brūhū jñātvā hāsantatontataḥ || trikalā jānukandesyājjaṃghākande tathaiva ca | tadranthau golakādhikya matsyā pādāṅgulena tu || triguṇā prāvṛtiḥ khyātā pūrvavataśatakrato | pādau mantraṅgulau kāryau pārṣṇīṃ kṛtyaṅgulau tataḥ || pādo nastryaṅguloṅguṣṭo vahīnā pradeśinī | pādapādavihīnāḥ syuraṅgulyonyāṃ śatakrato || kande bhūtāṅgulo nābho madhye tu vikalācyutaḥ | sārddhaviparyayāṅguṣṭhe cyutaścyutataraḥ kramāt || rāmāṅgulastu deśinyāḥ kaṇṭhābhyāse karā * * | * vā vyasta grato'nyāso māya 8 bhoga paricyutam || mūla nimnaṃ na svaṅkuryāt kiñcidagre samunnatam | punnārī lakṣaṇaṃ proktaṃ lesānnamuci sūdana || p. 6a) adhunāsaṃpravakṣyāmi yathāmānaṃ bhavestriyaḥ | nāryaṣṭa tālikā tanvī netra śroṇīstanādhikā || bhruvau yavādhikā nāsā yavahīnā samucchrayāt | dasrāṅgula * * * rghyataccyutaṃ vistareṇa tu || tena hīnau subhāvaṅgau syātāṃ nabhrau mano ramau | grīvāmaṣṭa yavairhīnāṃ tiryakkṛtvaurddhato nyaset || evamakṣāṅgulairdairghya vistṛtā karaṇāṅgulaiḥ | dvandva golakamādāya pravāhubhyāṃ śatakrato || ūrū jānuka piṇḍīṣu dadyādarddhārddhamaṅgulam | uccaistve pādayordadyāt pādau samatalau punaḥ || caturaṅgulamādāya vāhvāyāmādvivarddhitau | pīnau vṛttau sphicau kāryā vaṅgulī mānamucyate || nāgāṃśaṃ svasvamādāya vistāreṇorddhato nyaset | * * kūrmonnatañcaiva bhagaṃ kuryāt sa lakṣaṇam || tanmadhyatastvadho bhāge randhraṃ syāt kuñjaroṣṭhavat | pratimai tanmānataḥ kāryā karaṇa sthānakānvitā || * * * * pradādhanyāsyādatonyāna śobhanā | hīnādhikaṃ bhavellakṣya yatra yadyuktamācaret || yuktādavāpyate yasmāt pāralauhikikaṃ phalam | sampat karīdārumayī mṛṇmayī sukhadā sadā || puṣṭipradā hemamayī dhanyāratnamayī matā | varṇa kramācchubhāśailī kṣemyātāṃ bhramayī tathā || jayadārājatī sādhoraitīratikarī nṛṇām | saubhāgyānnādya paśudā kāṃsyapittalasaṃbhavā || valadāsī sa jātāsyānna kāryā loha saṃbhavā | kṣudbhayaṃ dīrghajaṭharā dhanahāniḥ kṛśodarī || rogaṅkaroti hīnāṅgī dirghāṅgī ca nṛpādbhayam | p. 6b) bhartāraṃ dakṣiṇanatā hanti vāmanatāstriyam || karoti sa kṣatā mṛtyuṃ sa garbhā rugbhayaṃ nṛpa | ūrdhva dṛṣṭistathā vyādhirmadho dṛṣṭirjanakṣayam || nimnonnatoṣṭhī kalahaṃ mukharogaṃ mahāmukhī | netrahīnā tu vaikalyamavaktrāvaktraśoṇitam || vadhiratvamakarṇā tu hīnāṅgā ca yaśaḥ kṣayam | hīnāsyā śilpinaṃ hanti raudrāṅgī svāminantathā || hīna pādakarā nityaṃ vālānāñca vināśanī | hīnajaṃghā ca jāpāghnī jānu hīnāri varddhanī || satrāsākṣi bhayaṅkuryāt sa rekhā sarpasaṃbhavam | kaṭihīnā paśuṃ hanti nṛpaṃ hanti mahābhujā || sa vindukā sadonmādaṃ kurute nātra saṃśayaḥ | puruhūta samākhyātā doṣāstvete samāsataḥ || mūrtibheda mato vakṣe yānāstrādi vibhedataḥ | sa deśānaḥ sarojastho digvāhu sthiti locanaḥ || pañcavaktro himābhaśca hārakuṇḍalamaṇḍitaḥ | khaṭvāṅgamutpalannāgamabhayaṃ vījapūrakam || āyudhaṃgama hastasya dakṣiṇet vadhunā śṛṇu | varadaṃ śaktiśūlañca sūtraṃ ḍamarūkantathā || sa deśānaḥ samākhyāto hyarddha nārīśvaraṃ śṛṇu | arddhanārīśvaraḥ kāryo hyarddhārddha kṛti lakṣitaḥ || arddhamindu jaṭābhāramarddhasatilakālakam | kuṇḍalaṃ dakṣiṇe karṇe vāmesyā vāli kādikam || grīvāvyālārddha hārāṅgīstanamekañca vāmataḥ | kapālandakṣiṇe haste vāme caivotpalannyaset || arddhanārīśvaraḥ khyāta umeśaḥ kathyate dhunā | umeśāvupaviṣṭhāṅgau puṃstrī rūpau śataktato || p. 7a) soragendra jaṭābhāra dharastryakṣo haraḥ param | grīvā sābhararagā kāryā karārgai kuṇḍala maṇḍitau || dvibhujaḥ sopavītāṅga arddhavīrāsana sthitaḥ | vāmorusaṃsthitā gaurīmukhāloka na tatparā || vāma vāhūpa gūḍhāṅgī lalāṭatilakojvalā | kartavyaḥ keśa vinyāsaḥ subandhaḥ kusumāvilaḥ || karṇau sābharaṇau kāryau pādau nūpura maṇḍitau | darśayed dakṣiṇandevyā deva skandhe bhujaṃ hare || vāme ca darpaṇandadyāt kaṭyāṃ sūtraṃ samekhalam | devahastaṃ punardakṣandevī civuke niveśayet || sunāsikā suvadanāsu netrīsu payodharā | suvāhu latikā bhadrā keyūra kaṭakāṅkitā || umeśvara samākhyāto hara nārāyaṇaṃ śṛṇu | haranārāyaṇaṃ rūpañjaṭā keśārddha mastakam || lalāṭe cārddha nayanaṃ mudrā kuṇḍala maṇḍitam | caturbhujaḥ samākhyāto haranārāyaṇastava || kapālakhaḍgakhaṭvāṅga cakraṃ syādvāmadakṣayoḥ | vṛṣaṃ tārkṣyo tathā bhavyā śrīrdakṣiṇottarasthitā || haranārāyaṇaḥ khyāto nṛtyeśaṃ kathyate dhunā | nṛtya rudraṃ prakurvīta candrārddha kṛta mastakam || vaiśākha sthānakandharannāga yajñopavītinam | saumyānanaṃ jaṭājūṭa dhāriṇaṃ vyāla mekhalam || pīnavakṣorujaghanaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam | dvipi carmadharaṃ sādho vṛṣārūḍhaṃ smitānanam || subhavyaṃ ṣoḍaśa bhujaṃ kuryād vā dvibhujaṃ śubham | veṇūvīṇā mṛdaṅgādi vādyasaṃghopaśobhitam || vāmaṃ prasārita bhujaṃ dvitīyamabhayapradam | p. 7b) akṣasūtreṣu daṇḍāsi śūlaśakti varaṅkaraiḥ || kapālapāśakhaṭvāṅga kheṭacarmāṅkuśānvitam | ekañcāpadharaṃ tadvatsusāritamathottaram || bhavyā brahmāhariskando nandī kālādayaścaye | vīkṣyamāṇāḥ śivaṃ nṛtyaṃ bhṛṅgī kāryogrataḥ sthitaḥ || mālākhaḍgabhṛto ye tu siddhā yakṣādayastathā | bāhyasthācca prakartavyā nṛtyeśaḥ kathitastava || tridhā viṣṇuṃ pravakṣyāmi vāsudevaṃ dvivāhukaṃ | procyate lakṣaṇantasya samāse naiva suvrata || sunāsasu kapolañca sa ratna mukuṭojvalam | lalāṭa tilakopetaṃ śyāmaṃ pītāmbaraṃ hare || gadā khaḍgāmvujaṃ dakṣe syāt turyaḥ śāntidaḥ karaḥ | śaṅkha cakra dhanuḥ kheṭa vāme cāṣṭa bhuje harau || śaṅkha cakraṃ pradātavyaṃ vāmahaste caturbhuje | dakṣiṇe tu kare padmaṃ gadā trailokya tarjanī || dvibhuje śaṅkha bhṛdvāme dakṣiṇaḥ śāntidaḥ karaḥ | viṣṇureya samākhyāto brahmāṇamadhunā śṛṇu || pitāmahaścaturvaktro lambakūrcaścaturbhujaḥ | āpiṅgala jaṭābandha haṃsastho paṃkajāsanaḥ || dakṣiṇe ca bhuje tasya daṇḍaḥ syādakṣasūtrakam | kamaṇḍaluṃ kare vāme varhirājyādikantathā || sāvitrī dakṣiṇe kāryā vāme caiva sarasvatī | iti brahmāsamākhyātaḥ kathyate te divākaraḥ || ekacakro rataḥ saptaturagoruṇa sārathiḥ | tatrastho bhāskaro devo maṇi kuṇḍalamaṇḍitaḥ || trapūṣāṅghri suraktāṅgaḥ sarvāṅga kavacā vṛtaḥ | sukeśo vā kirīṭī vā trinetro vā dvinetrakaḥ || sa patra nālapadmau ca karābhyāṃ skandhayorvahan | p. 8a) pārśve pratīhāra yutaḥ strībhiragne vibhūṣitaḥ || sākṣasūtraṃ sitaṃ somaṃ surūpaṃ sa kamaṇḍalum | raktākṣaṃ raktavarṇañca kujaṃ śaktyakṣamālinam || budhañcāpadharaṃ pītaṃ rūpāḍhyaṃ śānta locanam | vṛddhākāraṅguruṅgauraṃ sākṣasūtra kamaṇḍalum || dakṣaikākṣaṃ sitaṃ śukraṃ kuṇḍikā japamālinam | bhānuputramadho dṛṣṭiṃ vakra pādaṃ subhīṣaṇam || krūraṃ mahābhujañcaiva khiṅkhirī japamālinam | rāhuṃ vyāttānanaṃ ghoraṃ kṛṣṇamarddhāṅga bhūṣaṇam || arddhacandradharaṃ sādho kathitaṃ rāhurūpakam | tribhoga bhūṣitaṃ dhūmrannara nāgārddha rūpiṇam || khaḍgakheṭadharaṃ ketuṃ kuryādvātha kṛtāñjalim | heramvo vāmanākāro hasti vaktratvadantabhṛt || mahodaro mahākāyaḥ sālaṅkāraścaturbhujaḥ | sarpayajñopavītī ca tryakṣaḥ khaṇḍendu śekharaḥ || purandarāṅgula vistāraṃ dairghyādbhūyāṅgulaṃ bhavet | tasyāsyaṃ vasuvistīrṇaṅgrivā syāttryaṅgulocchrayā || rasarāmāṅgulaṃ śuṇḍaṃ mūlantasyadigaṅgulam | ante kṛtāṅgulaṃ yāvanmadhye sūtrānuyā tataḥ || sa randhrādvyaṅgulā nābhirvyāsānmāsāṅgulau tataḥ | ādau samunnatau vānte kuṃbho niviḍamastakaḥ || nandanandāṅgulau kuṃbhau tanmadhye sūtramānataḥ | dantakośo bhavet tasya ghrāṇaṃ sārddhāṅgulaṃvilam || karṇau dṛganta vistīrṇau vāhulye nāṅgulau matau | sarvāvayavasampūrṇa sarvaśobhāsamanvitaḥ || gaṇādhipaḥ samākhyātaḥ śarajanmānigadyate | rasavaktraḥ śiśurveśaḥ syāt keśavā 12 kṣastathā bhujaḥ || p. 8b) śaktighaṇṭā patākābja pāśa kukkuṭadaṇḍakān | varābhayaṃ dhanurvāṇaṃ paraśuṃ tatkare nyaset || caturbhujaṃ dvivāhumvā kārayecchikhivāhanam | tryakṣo jaṭānvito nandī śruti vāhuryuvā smṛtaḥ || śūlasūtradharaḥ kāryo varābhayasamanvitaḥ | muṇḍamālī viśālākṣyaḥ śruti vāhurmahodaraḥ || trinetraḥ pītakṛṣṇāṅgo vakraśmaśruśiroruhaḥ | muṇḍakhaḍgau nyased dakṣe vāme kheṭa triśūlakam || mahākālaḥ samākhyātaḥ śṛṇvaparṇāṃ purandara | kanyārūpātva parṇā ca bhūtā tapa parigrahā || caturvāhustaponiṣṭhā dhyāyamānā maheśvaram | daṇḍaṅkuṇḍī nyased vāme dakṣe sūtra varantathā || tapo gaurī samākhyātā vacmi durgānta vā dhunā | kuryād durgāṃ prasannāsyāṃ digbhujāṃ sāralocanām || sukeśa pāśa vinyāsāṃ pīnonnatapayodharām | sarvalakṣaṇasampannāṃ sarvābharaṇabhūṣitām || sa nūpura padākrānta talastha mahiṣāsurām | tacchīrṣaccedanotpannāṃ sa khaḍganara bhedinīm || śūlacchedocchaladrakta dhārokṣita dharātalām | triśūlamāśugaṃ khaḍgaṃ śaktiñcakraṃ śatakrato || ṭaṅkapāśāṅkuśaṃ kheṭamānatajyandhanustathā | savyāsavye kare devyā nyased etat sadā yudham || iti durgā sahasrākṣa kathyate te sarasvatī | śubhapadma sthitā śubhrā śubhrabhūṣaṇabhūṣitā || suprastākṣa karamāstā vīṇābhṛtsyāt sarasvatī | anye ye vahavo bhedā mūrtīnāntu śatakrato || samyaktā na yojayejjñātvā sthānamānādi bhedataḥ | p. 9a) samāsena samuddiṣṭaṃ pratimā lakṣaṇaṃ mayā || punaḥ saṃkṣepato vakṣye piṇḍikāyāśca vartanām | iti mohacūrottare vyaktaliṅga prakhyāne dvitīyaḥ paṭalaḥ || yayāvyā mohitaṃ sarvaṃ jagatsthāvarajaṅgaman | śaktikriyā hvayāśakra piṇḍikā saiva kīrtitā || jñātvā tasmāt paraṃ pīṭhaṃ dehasthaṃ susamāhitaḥ | aparaṃ vartaye saścānnāmamānādi bhedataḥ || vidhinā sthāpitaṃ liṅgaṃ piṇḍikā rahitaṃ yadā | tadā pūjānna gṛhṇāti sānnidhyannaiva gacchati || tasmāt pīṭhaṃ prakartavyaṃ yatnamāsthāya suvrata | yena sarvaphalāvāptirjāyate sādhakasya tu || sthūlatāṃ piṇḍikāyāśca tyāgamaṣṭāmra kasya tu | ātmabhūtāgaveśañca jñātvā pīṭhaṃ prakalpayet || vyaktāvyakte ca suvyakte avyakte pāṃkaśāsana | yathā teṣāṃ bhavet pīṭhaṃ tathā te kathyate dhunā || liṅgadairghyeṇa vistīrṇaṃ haribhāgānta mucchritam | avyakte mukhaliṅge ca pīṭhamānamudāhṛtam || svāyāmena bhavet pīṭhantadarddhādvismṛtaṃ matam | ucchritiḥ pūrvamākhyātā suvyakte pīṭha kalpanā || pīṭha vyāsa caturthāṃśa praṇālaṃ vāhyanirgatam | mūle tanmāna vistīrṇaṃ kuryādagre tadarddhataḥ || vistarasya tribhāgena toya mārga prakalpayet | kuśasvabhrānvitā kāryā piṇḍikā lakṣaṇānvitā || piṇḍikāpārddha vāhulyaṃ kuśadairghyaṃ purandara | kuśa vāhulyarūpeṇa pīṭhe svabhraṃ prakalpayet || mohacūrottare śāstre piṇḍikā vasusaṃkhyayā | tāsānnāmāni kathyante sāṃpratante śacīpate || p. 9b) prathamā kamalā tatra dvitīyā ca payodharā | tṛtīyā ca bhaved vāpī caturthī vajrasaṃjñitā || candrākhyā pañcamīkhyātā ṣaṣṭhī caivāmṛtā bhavet | samvartā saptamī śakra nandikākhyā tu cāṣṭamī || liṅgadairghyasya sūryāṃśaṃ mekhalārthaṃ prakalpayet | liṅgāśrayaśca sūryāṃśaṃ śeṣaṃ paścād vivartayet || bhūtendu bhājite kṣetre pādapadmantathāmvujam | karṇikā kaṇṭhadeśañca vartayet susamāhitaḥ || rūpavedakare candre rāma bhāgairyathā kramam | candradvandvābdairjalaje tulye pūrvā pare hite || jayā siddhā surā daityā munayo vītamatsarāḥ | eṣāṃ padmeti vikhyātā mahāsiddhi nidhānabhūḥ || bhūpāṃśe * ya koṇāgni kṣmāgni bhāgairyathā kramam | yojagatkumbhavedyaḥ syāt kaṇṭho rūpāṃśaveśataḥ || śruti paṭṭīpayodhātryā vāpyāścaiva purandara | purandara * * dāsā vāpī jñeyā tadā yatā || bhānubhakte ca pīṭhārddhe kṣmāgni dvikṣānti yugmakaiḥ | pādorjagatī ghaṭo vedī grīvāsyādekaveśataḥ || ekenottara vedī ca bhāgābhyāṃ paṭṭike nṛpa | vajrāmevaṃ vijānīyāt putrarājya pradāyinī || nāgāṃśabhājitotsedhe rūpamātrābda netrakaiḥ | aṅghrijaṅghā tathā dhāraḥ kaṇṭhaścaivorddha paṭṭike || śāntipuṣṭi pradādhanyā sarvasiddhi pradāyinī | eṣā candrakalā sāmriścyutāpaścāmṛtā matā || ṣaḍbhāgabhājite kṣetre jaṅghā kumbhorddha paṭṭikā | kaṇṭhopakaṇṭha paṭṭaḥ syāt saṃvartā piṇḍikā hare || aṣṭāṃ 16 śabhājitocchrāye yakṣau turaga bhājitau | p. 10a) pādamārabhyagrīvāntamekaikaṃ hrāsayet padam || grīvā dvābhyāntathā jaṅghā praveśo muni saṃkhyayā | nirgamo ṛtubhāgena yathā pīṭhānumānataḥ || sarvasiddhipradā bhadrā sarveṣāṃ sarvadāhitā | nandāvartāṅkitā bhadrā nandāvarteti viśrutā || iti piṇḍīsamākhyātā vakṣye brahmaśilāntava | brahmabhāgasamābhadrā kāryā brahmaśilā śubhā || digaṅgulairyathā vyāsādadhikā jyeṣṭhajyeṣṭhake | ekaikāṅgulamanyeṣāṃ hrāsayet kramato hare || tanmānāmekhalā kāryā khātaṃ mekhala yā samam | gaṃbhīrantatsamuddiṣṭaṃ vyāsaṃ vacmi tavādhunā || brahmavyāsena vistīrṇamadhikaṃ ṣaḍyavaṃ vahiḥ | yavārddhārddhantu cānyeṣāṃ hrāsayet kramataḥ punaḥ || adhikaṃ vistareṇaiva kanyasedviyavaṃ bhavet | sūtreṇa saṃmitaṃ kṛtvā vartayet sutalaṃ samam || khāta madhye tu patnena ratnādhārāṇi cotkiret | digvidikṣu tato madhye vṛttavat parikalpayet || yathā brahmaśilā kāryā brahmabhāgādhikā hare | tathā kūrma śilāṅkuryāt kintu brahmaśilādhikām || iti brahmaśilā caiva praṇālamadhunocyate | sa praṇālaṃ bhavet pīṭhaṃ lauhaṃ śailañca ratnajam || pārthivaṃ dārujaṃ proktaṃ praṇāla rahitaṃ hitam | rudrabhāgasamāyāmaḥ prānte tadarddhavistaraḥ || kaṇṭhādūrddha sadāśreṣṭhaḥ svatribhāgāmbunirgamaḥ | kaṇṭhorddha karma sampannaḥ praṇālaṃ sukhado yataḥ || tato nyūnādhikaḥ puṃsāṃ duḥkhadaḥ syācchata krato | śrutyasāṣṭāmrakaṃ pīṭhe brahmācyuta vibhāgataḥ || p. 10b) liṅgasthaulya pramāṇena randhraṃ syāt kaśilākhavat | vasvasañcottame liṅge dṛśyaṃ bhūta yavaṃ bhavet || yavārddhārddhantu cānyeṣāṃ hrāsayet kramatastataḥ | samāsena samuddiṣṭaṃ pīṭhaṃ brahmaśilādikam || suradhāmāni kathyante bhūparīkṣādi pūrvakam | iti mohacūrottare pīṭha brahmaśilādi prakhyāne tṛtīyaḥ paṭalaḥ || ataḥ paraṃ pravakṣyāmi bhūmeścaiva parigraham | śalyoddhārādikaṃ sarvaṃ valikarma gṛhādikam || saraḥ sunalinīcchannaṃ nirastaraviraśmiṣu | haṃsakākṣika kalhāra vīthī vimalavīciṣu || haṃsakāraṇḍa vā krauñca cakra vā kavirājiṣu | paryanta pūritacchāyā viśrānta jalavīciṣu || puṇyakṣetrādi śaileṣu nirharopānta (?) bhūmiṣu | nadītīre taḍāge vā vāpī puṣkariṇī taṭe || catvare dīrghikādyāsu śṛṅgāṭe ca catuṣpathe | ramante devatā nityaṃ vaneṣū pavaneṣu ca || grāmakheṭapurādau tu svāmitvaṃ yatra vidyate | ādau parīkṣya bhūbhāgaṃ varṇināṃ śubhamicchatām || sitāvipre nṛpe raktā pītā vaiśyo sitetarā | dīpakhāta jale nādau varṇānāṃ lakṣayecchubham || pūrvaplavā nṛpasyoktā vaiśye syād dakṣiṇaplavā | udak plavādvijātīnāṃ śūdrāṇāṃ paścima plavā || pūrvottare śato nimnā sarvasādhāraṇā mahī | uptavījā tu sañjātā tṛtīye hyuttamā mahī || pañcame madhyamā proktā saptame vādhamāsmṛtā | yāmye na godhanaṃ cāpye saumye sasyaṃ harerjalam || p. 11a) nāti mṛddīna kaṭhinā sukhasparśā samāghanā | snigdhā gurvī dṛkā śuddhā sugandhā doṣavarjitā || svāṃdūdakāna sphuṭitā surūpāti manoharā | sa garbhā soṣarāchidrā sa satvā ca sa śoṇitā || pūti gandhādibhirduṣṭā jñātvā samyak tyajen mahīm | evaṃ parīkṣya bhūbhāgaṅgā hyodoṣavivarjitaḥ || sadvāratithilagnendu yutehni japamaṅgalaiḥ | evaṃ parigrahecchakra śivakumbha bhrameṇa tu || sumāṃsutakṣitāṃ kṛtvā sīmāśuddhi puraḥsarām | tataḥ prasārayet sūtramācāryaḥ śilpibhirvṛtaḥ || udīcīṃ dhruvavedhena prācīmvā dhruvatārayā | puṣpapauṣṇamaghāvedhādatha saṃkvādi sādhanaiḥ || evaṃ pūrvā paraṃ jñātvā madhyeṃ kaṃ pārśvayorviyat | matimān tulya sūtreṇa yathā syād dakṣiṇottaram || tatopyarddhaṃ samādāya vidikkoṇeṣu lāñchayet | caturasrantataḥ kṛtvā navadhā vibhajet punaḥ || vāyavyā nalarakṣeśa gato vaṃśau śacīpate | rajvaṣṭakantu kartavyaṃ ṣaṭpadantripadaṃ hare || tataḥ sragvali dhūpādyaiḥ pūjayed vāstu gānsurān | tanmadhye pūjayet pṛthvīṃ dhārikāṃ śakti rūpiṇīm || vāstuṃ saṃpūjayet paścād brahmāṇañca śacīpate | randhrādhipaṃ vijānīyān marīcyāghārasādhipāḥ || dvipadā āpavat sādyā jñeyāścāṣṭau surādhipa | dvātriṃśad devatā bāhye harādyāḥ padikā sthitāḥ || brahmādiditiparyantāścatvāriṃśacca pañca ca | vāstvaṅge devatānāñca saṃkhyā hyeṣā purandara || vahirīśādi ca rakādyāḥ skandāyāḥ pūrvataḥ sthitāḥ | ityaṣṭau devatā vāhye evaṃ vāstu naraḥ sthitaḥ || p. 11b) randrādyā lokapāḥ pūjyā ye cānye tat samāśritā | bhūta vargāśca ye tatra sragdhūpavalibhirvaraiḥ || sarva marmamayo vāstustasyāt pīḍānna kārayet | cālayitvā yavaṃ vārddhaṃ kiñcit pūrvottarannayet || vastau pracālite śakramarmaughaścalito bhavet | evaṃ yat kriyate dhāmasurāṇāṃ vāstu pūrvakam || tadiṣṭa siddhaye jñeyamanyathā tu viparyayaḥ | śākunoktyā janoktyā vā prāṇīnāṃ sūtra laṃghane || kaṇḍūpa nādi vijñānairjñātvā śalyaṃ samuddharet | kaivalya jñāna sampanno jyotiḥ śāstra vidhānavit || adhyātma jñāna kuśalaḥ śalyoddhāre labhed yaśaḥ | jalāntaṃ karkarāntaṃ vā khanedvāroparodhataḥ || karāpūraistu pāṣāṇairmṛttikāṣṭāṅgulāntaraiḥ | tāvadā pūrayet khātaṃ yāvat pādonamāgatam || bhūtalaṃ susamaṅkṛtvā sūtrayitvā yathā purā | śilānyāsaṃ prakurvīta tāsāṃ saṃkṣepa lakṣaṇam || caturasrā hastamātrāḥ pañcavasva"gulocchritāḥ | paṅkajāṃkāghaṭāḥ pañcaratna madhyādi pūritāḥ || pañcagavya kaṣāyādi dhautāḥ suddhāḥ suveṣṭitāḥ | nandā bhadrā jayā riktā pūrṇākhyābhiḥ supūjitāḥ || dharādi tatva vinyastā buddhyanta padagarbhitāḥ | tatrātma tatvaṃ mātrāntaṃ vidyā tatvaṃ manottaram || garvabuddhī tṛtīye tu tatastatvādhipābhyaset | sa lokape śive yaṣṭe dūtāgnau saṃvibhājite || tarpiteṣu ca mantreṣu samastā dhvani śodhite | nyaste tatra śilāvrāte kuṃbhanyāsa puraḥsare || p. 12a) padmaṃ vātha mahāpadmaṃ śaṅkhaṃ marakatantathā | samudraṃ pañcamanteṣu nāmamantrairviśodhanam || pūjayitvā purā vāstuṃ madhye śaktiṃ niveśayet | tasyopari samudrākhyaṃ pūrṇāntasyorddhato nyaset || vahnyādau vinyasecchaktiṃ padmādīnānniveśanam | sthāpitavyāḥ sunandādyābhittigarbhe suniścitāḥ || ucchreyeṇottamaṃ pīṭhaṃ prāsādārddhena kīrtitam | madhyamaṃ pādahīnantu uttamārddhena kanyasam || evamācinuyātpīṭhaṃ sulepasandhivarjitam | garbhabhityādi vinyāsaṃ tadūrdhvantu śacīpate || koṇahastaṃ samārabhya koṇavṛddhyā purandara | ṛturāmāntaparyantāḥ prāsādāgrahasaṃkhyayā || kharūpādbhuta vṛddhyā vā khabhūtāntāna daiva tu | nāgabhakte yugaiḥ pīṭhaṃ garbhaḥ kāryo divākaraiḥ || bhittayo vasuvedaiśca jaṃghābhitti samocchritā | śikharandviguṇaṅkāryaṃ śukāghrāśikharārddhagā || pṛthutvaṃ garbhavat kāryaṃ tṛtīyāṃśena nirgamam | pīṭhaṃ vā liṅgamānena pīṭhārddhena paribhramaḥ || pīṭhavacca smṛtaṃ dvāraṃ dvidhoccaṃ bhittayoparāḥ | śukāghrā pūrvavajjñeyā jaṃghā śikharaṃ śatakrato || caturasre caturbhakte vedagarbhārddha pīṭhake | liṅgaṃ pīṭhasamaṃ dvāraṃ bhittayaśca tathā vidhāḥ || garbhavannāsikā tatra pīṭhakoṇāntaroṅgatā | samaṇḍape sarāṃśena vedagarbhārddha nirgatā || randhrabhakte padaṃ pīṭhaṃ garbhobhityantaraṃ punaḥ | padikā ca vahirbhittiḥ śukāghre ca padodgate || p. 12b) hemādi ratnaliṅgānāmukto paṅguptihetutaḥ | āsādi vāṇavṛddheṣu hastarāśau dvidhā kṛte || liṅgavat pīṭhamarddhena saikenāvaraṇatrayam | dvyadhikena vahirbhittiḥ śukāghrādi puroditam || vedayugmāditaḥ kṛtvā koṇahastavivṛddhitaḥ | rasarāmānta paryantaḥ prāsādānāmanukramāt || liṅgadairghya samaṃpīṭhaṃ tatribhāgā vṛti trayam | vahirbhittiśca pīṭhārddhaṅkararāśau karāhate || dhāmatulyantu randhrāntaṃ bhityantaṅgarbhamānakam | brahmasūtra śukāghrādvādhāmakoṇācca sūtrayet || dvādaśaite srāndhārāṇānturyāstāḥ syuḥ purandara | prāsāda śatasaṃsthānā bhuktaye muktaye hitāḥ || iti saṃkṣepa saṃsiddhaṃ lakṣaṇaṃ sarvadhāmasu | viśeṣa vyaktayeśakra pṛthag bhūtannigadyate || ṣoḍaśārkāṣṭamaṃ bhāgaṃ vahiḥ kṛtvā purandara | jyeṣṭhādīnāṅkrameṇaiva mervādau rūpasiddhaye || merūstatpūrvaviṣkambho himayugbhadrako gajaḥ | vimāno harihaṃsau ca śrīvatsotha khagādhipaḥ || vaḍamīturya vasvastro vikārāstro gṛhādhipaḥ | vṛttaścendra kalāsaṃkhyā svādhārāśca purandra || bhadrastu pañcadhā jñeyo jñeyo vṛttaścaturvidhaḥ | śrīvatsopi tathā jñeyastrividho mandirādhipaḥ || vibhajya lakṣaṇaṃ spaṣṭaṃ mervādaute nigadyate | sūryendu bhājite kṣetre tiryag veda vibhājite || catuṣkoṇe rasan tyaktā tat piṇḍī syād viparyaye | saṃveśa nirgamaṃ śakra śeṣaṃ jñātvā vivartayet || p. 13a) tuṣṭiṁ vāṇānalairveśaścaṇḍīvāraguṇairgatiḥ | caturthe yatra bhaṅgāghaṃ kuryānmadhya rathoṅgatim || sūryadigrasabhāgaistu śeṣamevaṃ vivartayet | caturdvāraścaturghrāṇaśṛṅgaṣoḍaśanāsikaḥ || vālavedānaladvidvibhūmikāghāṭa pañcakaḥ | kāmārkeśadigaṣṭhādhi yūti śṛṅgaṃ tatoṣṭakam || vedikorddhe sahaikena sapādantu śataṃ bhavet | vedī nitambayormadhyaṃ khākāśa dvaya bhājitam || tatrādyā bhūmikā kāryā viṃśadbhāgaistadarddhataḥ | bhāgaika hrāsato nyāsāmucchrayaḥ kramaśo hare || bhūṣaṇairbhūṣitā kāryāḥ ṣoḍaśaiva tu bhūmayaḥ | śukāghrārddhaṃ caturdikṣu surūpā syurmṛgārayaḥ || vedikopari karṇeṣu vedīvyāsa tribhāgataḥ | mṛgārayo vidhātavyāḥ keśarālaṅkṛtā hare || daṃṣṭrā vikaṭaghorāsyā mastakanyasta pucchakāḥ | sarvāvayavasaṃpūrṇāḥ sarvaśobhāsamanvitāḥ || vedikorddhaṃ caturdikṣu catvāro nararūpiṇaḥ | dikpālairapsarogāt vidyātadgrahakinnaraiḥ || mātṛbhirgaṇavidyeśairbhūṣayennavabhūmayaḥ | garbhoṣmaṇā mañjarīṇāṃ prāyaḥ pātabhayaṃ bhavet || dve dve randhre tataḥ kuryād bhūmau bhūmau jalāntare | surūpaḥ kathito merūrmandaraṃ śṛṇu sāmpratam || vedavasubhājite kṣetre tiryag brahmānanaiḥ kṛtaiḥ | karṇaṃ gatyānalatyāgāt koṇa piṇḍīguṇāṃśakaiḥ || saṃveśānairgamau kāryau ṛtu koṇa karairhare | p. 13b) madhyoṅgamaḥ prakartavyo bhūbhupavana vibhākaraiḥ || anena vidhinā sarva vartanaṃ sarvavāhuṣu | bhuvaścaturdaśaivātra yuktāḥ koṇeṣvayā śrayaiḥ || caturā ghāṭakaiḥ sopi bhūtavedāgni locanaiḥ | vedī nitambayormadhyamekaṣaṣṭyuttaraṃ śatam || prathamāṣṭā daśairbhūmi ratnāstvekaika mardanāt | dvārāṇyasyāpi catvāri catasraḥ śukanāsikāḥ || prathamāyāṃ trayoviṃśadevaviṃśa dvitīyake | ūnaviṃśattṛrtīye tu caturthe daśasapta ca || ekaṃ prādhānikaṃ śṛṅgaṃ śukāghrāsu ca ṣoḍaśa | mandiraṃ vartayedevaṃ saptānavati śṛṅgakam || pūrvokta bhūṣaṇairyuktaḥ surūpoyaṃ surādhipa | ṣaṭtriṃśa bhajite kṣetre tiryag veda vibhājite || madhyadeśe bhavedasya bhāgairaṣṭabhirudgatiḥ | ādau tiryaktrayaṃ madhyādekaṃ cāntastrayantathā || luptvā vinirgatirvedairyāvatkoṇamavāpnuyāt | brahmāsyaistu tataḥ koṇaḥ kailāsamiti vartayet || caturdvārañcaturnāsaṃ caturmaṇḍapa śobhitam | vedīnitaṃvayormadhye ṛtu dvandvendu bhājite || bhūpāṃśaiḥ prathamā bhūmiḥ śeṣāstvekaika vicyute | caturā ghāṭakaḥpi catustribhṛdvibhūmayaḥ || vasvinduḥ prathamā ghāṭe dvitīye caiva ṣoḍaśa | caturdaśa tṛtīye tu caturthe dvādaśaiva tu || śukanāsāsu śṛṅgāṇi ṣoḍaśaikantu maulikam | prāsādoyaṃ priyaḥ śaṃbhoḥ saptasaptati śṛṅgakaḥ || caturasrī kṛte kṣetre vasu locana bhājite | karṇagatyāguṇatyāgāt koṇapiṇḍī guṇāṃśakaiḥ || netrāṃśe na ratho jñeyo guṇāṃśairaparastataḥ | p. 14a) darśanāṃśarathaḥ śakra syādevaṃ śeṣa vāhuṣu || bhadra eṣa samprakhyātaḥ karturiṣṭha vibhūtidaḥ | śikharākulaḥ sa evoktaḥ sarvaḥ sarvārthasiddhidaḥ || kṣudrabhadrasvarairbhakte pārśvayorlocanacyuteḥ | trimadhyo nalaḥ yuktastu hitoyaṃ nalinastadā | śrīvatsa śikharovāyaṃ nandanaḥ kartṛbhūtikṛt | yugāste bhūtabhāgena karṇāddhe bhramavartanāt || vṛtto natapṛṣṭogre dvyasrastuṃgāprakogajaḥ | vedāste rūpa yugmāṃśeradho madhye viparyaye || veśaścatubhiraśenastaṃbho yugmaistu koṇagaḥ | evamanyaṃ ca catvāra āghāṭā eka mānanam || vedarāmadvirūpaistu āghāṭāścaturo matāḥ | śukāghraikenduśālāyāṃ nādyeśasya viveśanam || bhūtāhna bhājite śikhare prathamābhūḥ purandaraiḥ | ūrdhvamekaikasaṃhrāsād bhavanti daśabhūmayaḥ || tribhānyā saptadaśataḥ pañcaśacchikharānvitaḥ | vimānoyaṃ vimānībhiryukto vai mānavarddhanaḥ || caturasrī kṛte kṣetre padandatvā tu pṛṣṭhataḥ | vṛttavad bhrāmayed agre dvi koṇo vṛttagarbhakaḥ || tato jaṃghā pradeśe syān nirgataḥ kiñcid ūrdhvataḥ | keśarālaṅkṛtaḥ siṃho munimūrddhādi bhūmikaḥ || priyo bhaven nṛsiṃhasya siṃhākārogra nāsikaḥ | ibhakuṃbha karṇayormadhye prasakta haribhūṣaṇaḥ || vedāste turyadhā bhakte pārśvayorjagatī yute | garbhāścaiva caturbhāgaistrayo vṛttastu madhyagaḥ || syācchukāghrāyuto haṃso vimānasyaiva jaṃghayā | p. 14b) bhadrasyaiva nitamvosya śrīvatsa syaiva mañjarī || haṃsaśobhita śṛṅgāgro haṃsaḥ keśava bhūmikaḥ | hitaścatulya dharmābhyāṃ saṅgataṃ pārśvayordvayoḥ || brahmābja pīṭhago madhye harīśau vāma dakṣiṇe | atha madhye haraḥ kāryastadā dakṣe pitāmahaḥ || vipadrūpāṃsite dvābhyāṃ koṇo madhyarathastribhiḥ | sārddhatoya rathaḥ śakra khurādyairbhūṣaṇairyutaḥ || śṛṅgāṇyasya tu catvāri bhuvaḥ pañcarathāstathāḥ | vibhūtaye satāṃ khyātaḥ śrīvatso varddhamānakaḥ || caturasre sūrya saṃchinne tribhiḥ syān madhyago rathaḥ | bhāgārddhe nāntarantyaktvā dvābhyāmuparathaṃ viduḥ || tadarddha nirgato dvābhyāṃ koṇaḥ sampūrṇaśālake | kṣarakuṃbhādi saṃyuktamapsarogaṇaśobhitam || jaṃghā madhye tu valayākhyā paṭṭikābhiḥ subhūṣitā | andhārikā dvayo petā laṃghorddhaṃ syādvaraṇḍikā || paṭṭikābhirvasantaistu kaṇṭhehārāvalī yutām | bhūṣaṇaiścandraśālāghaiḥ śṛṅgaireṣa subhūṣitaḥ || yena siddhāsurāśakra yatra siddhaḥ svayaṃ śaśī | lābhabhāgātsite kṣetre khaṇḍaśālepyayaṃ vidhiḥ || sārddhe noparathaḥ śakra vipakṣe yo vināśakaḥ | bhuktaye muktaye śastaḥ śrīvatsoyantṛtīyakaḥ || vikārabhījite kṣetre caturbhirmadhyago rathaḥ | sārddhe bhāgāntarantyaktā tathoparaya sthitiḥ || bhāgārddha nirgatistasya tribhiḥ koṇaṃ purandara | śālavadbhūṣaṇairyukto viśeṣālloka nāyakaiḥ || rūdraiḥ krīḍā vinodāghairgaṇairyakṣaiḥ suraistathā | p. 15a) divya bhūtyai hitaḥ kartuḥ śrīvatso nandivarddhanaḥ || turyabhāgī kṛte kṣetre ko'tulyāścaturdiśam | dhāmavistara pādena niṣkāsāḥ sarva eva te || ṣaḍasro madhyagarbhosya staṃbhādi racanā vahiḥ | sa sarpa kaṭikaṇṭhosya sa kuṭādaśa bhūmayaḥ || viṣṇurmadhye śivo dakṣe vāmatastu pitāmahaḥ | pucche lakṣmīḥ pratiṣṭhāpyā garuḍoyaṃ hari priyaḥ || peṣṭakastuṅga nāsaśca pakṣāgrasthā hi sūdanaḥ | nāgāṃśa ṣoḍaśa tyāgān māsasaṃ varddhitā patiḥ || yugadānātpuraḥ siddhaḥ śukāghro vaḍabhī hare | vyaktaliṅge svayaṃ yojyaścaṇḍikādau viśeṣataḥ || vistārād dviguṇot sedhaḥ phāṃsādi kṛta saṃvṛtiḥ | pārśve siṃhadvayopeto madhye kalaśa yuto varaḥ || vedāsraḥ sa tathaivoktaḥ surādi bhūṣaṇānvitaḥ | śikhāyāḥ saṃvṛttiḥ paṭṭairnirvikāraḥ śivaḥ priyaḥ || caturasrī kṛte kṣetre karṇārddhāṣṭāṃśa vicyute | tatpramāṇe ca vedāsre dikṣu karṇamiti kṣipet || pātiteṣu ca sūtreṣu dikṣvaṣṭāsroṣṭabhūtidaḥ | madhyabhāge karaṃ kṛtvā asṭabhyāṃ madhyato hvayet || tanmānaṃ vāhyataḥ kṛtvā dviguṇādvyaptṛlaṃghanāt | sopi bhūti prado jñeyo bhūṣaṇādyaḥ purandara || caturasraścaturbhadraḥ sāndhāraśca tribhūmikaḥ | dārūjo gṛharājoyaṃ gṛhākāraḥ praśasyate || gṛharājasamaḥ kintu vinā bhadraiḥ punaḥ punaḥ | paṭṭaśālānvitopyarddha gṛharājaḥ prakīrtitaḥ || ekabhūmirdvibhūmirvā paṭṭaśālā vivarjitaḥ | sarvadevālayaṃ śakra mārtaṇḍasya viśeṣataḥ || karṇārddhāṣṭāṃśasantyāgāt paribhramaṇavartitaḥ | p. 15b) vṛttaḥ kuṃbhaḥ subhūṣāḍhyaḥ khyātaḥ kuṃbhaḥ surādhipa || agre śukāghupā yukto vṛṣonte caturasrakaḥ | sa eva vāhyato vṛttaḥ paṭṭakaiḥ suvibhūṣitaḥ || gvāvṛkṣo vṛtta evasyānna bhaved bhavaṃ vināvṛṣaḥ | etad devālayaṃ proktaṃ mukhyataste surādhipa || anyonya miśra bhedaistu phalaṃ miśrantu yajvanām | mervādi laghusaṃsthānāḥ prasādācchandanāmakāḥ || caturhastādadhaḥ śakra prāsādāścāti kṣudrakā | navadhā bhājitaṃ kṛtvā pīṭhaṃ bhāga samaṃ bhavet || dvibhāgaṃ garbhavistāraṃ bhittayaśca purandara | caturhastādivasvantā bhūtabhāgavibhājitāḥ || pīṭhaṃ bhāgasamaṅgarbhantathā bhittiḥ śacīpate | ucchritirbhitti hīnānāṃ sa jaṃghā dviguṇā matā || vartanāṃ śikharāṇāñca kathayāmi tavādhunā | jaṃghorddha dviguṇocchāye pṛthutve daśadhā kṛte || ucchrayasya caturthāṃśe caturddhā bhājite sati | indu kaṇṭhopamaiḥ sāraḥ pade kuṃbha samunnatiḥ || ṣaḍbhirvedī tribhiḥ kaṇṭhaḥ śeṣaiḥ śikharasaṃvṛtiḥ | tiryagūrddhañca bhūtāṃśaistyājya bhāge kṛte sati || bhāgabhāgānupātena bahutve ca tathā bhavet | tiryak caturguṇaṃ sūtraṃ kṛtvā vā vartayeddhare || sāndhārikāśrayāṇāntu mervādīnāṃ yathākramam | andhārikā vihīnānāṃ maṇḍapānvitalakṣaṇam || dhāmagarbhañca tatkarṇabhukanāsā garbha karṇataḥ | sūtraṅgṛhītvā'bja yoniḥ śukāghrā dhāmakoṇataḥ || prāsādasyārddha vistārastadagre maṇḍapaḥ śubhaḥ | śikharantriguṇaṃ yeṣāṃ pādonaṃ sārddhaṃ dṛgguṇam || sa pādaṃ dviguṇaṃ vātha jaṃghā teṣāṃ tribhāgikā | p. 16a) tadūrdhvaṃ turyadhā bhājya śamāṃśaṃ turagāṃsitam || tribhirvedī tadūrdhvantu kaṇṭho dvābhyāṃ śiroṃśataḥ | pādo na vṛttavat kuṃbhaḥ śeṣaṃ pūrvavadā caret || kaṇṭhādūrdhvaṃ caturdikṣu dhvajādhārāṇi kārayet | caturṇāmeva daṇḍānāṃ sthitiḥ syād vedikopariḥ || sarveṣāṃ maṇḍapānāntu nāsikānta śikhocchritiḥ | phāṃsaiḥ saṃvaraṇaṅkāryamantaḥ kroḍe karoṭakaiḥ || ṣaḍbhiḥ staṃbhaiḥ sa rūcakādyaiḥ kuṃbhādyaisturyadhāsanaiḥ | caturbhirnandikādyaiśca śirobhiste virājitāḥ || staṃbhasaṃkhyā samāyuktāḥ pṛthuktyaṃjñāṃ bhajantite | catuḥṣaṣṭisamārabhya staṃbha dvitayavarjitāḥ || śrīvatsādi sa sūtrāntāḥ saptaviṃśati maṇḍapāḥ | idānīṃ dvāra nirdeśaḥ samāsātte nigadyate || vikārāṃśmaṃ vinā tulyaṃ vasvaṃ śodhika vistaram | dviguṇañca samucchedhaṃ jyeṣṭhādau liṅgamānataḥ || karṇasūtre rasairbhakte catubhirvāsamucchritiḥ | kṣudradhāmnā mayaṃ nyāyo draṣṭavyaḥ pākaśāsana || khavedaikaṃ samārabhya khamunyanta manu kramāt | viyadindūcyute dvāraṃ bhūta ṣaṭkairgrahāntikam || aṅgulairvyakta liṅgānāṃ tadarddhaṃ vistareṇa tu | tatpādena smṛte śākhe tayoḥ sthaulyantadarddhatāḥ || dvipādandehaliścārddhādunnatā vasu hānitaḥ | ūrdhvasthāśca surāṃ dhyakṣa suvibhaktāḥ susaṃcitāḥ || pratiśākhāstribhāgena nyūnā kāryāḥ parasparam | śaśirāmaśarairaścairnāgāntāḥ syuryathā kramam || p. 16b) turyāṃśena pratīhārau nandī kālaśca śākhayoḥ | saridvayaṃ bhāra vāhau mālāvidhau ca kinnarau || gaurgiri hasti yugmaśca tataśca śeṣa vāsukī | śākhādhikyepyayaṃ nyāso nyūne nāgādibhiścyutiḥ || itonyat yatra valyādi yathā śobhaṃ vibhūṣayet | gaṇaṃ lakṣmī yakṣa kanyā viṣṇvīśau grahagāyakāḥ || nṛtyeśo mātaraścaiva kramādūrdhvaṃ vyavasthitāḥ | dvārāgre arddhacandrañca śaṃkhayugmādi bhūṣitam || prāsādāya yutaṅkāryanna nyūnannādhikaṃ hitam | yajamānānu kūle tu deśikaḥ su samāhitaḥ || toṣito yajamānena dvārāropaṇa mārabhet | dvārāṅgāni kaṣāyādi śuddhānyācchādya vāsasā || nyastā tu dhārikāṃ śaktiṃ śāktāṃ mūrtintataḥ punaḥ | tritatvandevatā yuktaṃ śivaṃ sāṅgañca vinyaset || agnau santarpya saṃśodhya prokṣyasaṃspṛśya rodhayet | susaṅgodhye pratīhārāñchivājñā padavodhitān || dvāra pramāṇakaṃ vāstuṃ pūjayitvā pratarpayet | yanmukantu bhaveddvāraṃ tarpayet tad diśāpatim || ratnanyāsaṃ tataḥ śaktiṃ jñātvā lagnanniveśayet | purāmadhyaṃ suvijñāya kiñciduttarato yathā || kṛtvā ca mantravinyāsamachidramava dhārayet | dvāravattoraṇānāñca pratiṣṭhā syāt purandara || vittaśāṭhyādasau kartā sthāpakādīṃśca tarpayet | prāsādaṃ ghaṭayecchakra yāvadvedyantamāgatam || śukanāsā samāptau tu vedyadho bhūmikāntare | kṛtvo varakantatra suguptañca suśobhanam || p. 17a) rūkmaraupyārkajaṃ vāpi ratnādi pañcakānvitam | pāradaṃ vinyaset tatra gandhasragvastrabhūṣitam || prakṛti rūpaṃ ghaṭaṃ dhyātvā madhye padmaṃ vicintayet | darpaṇādau kṛta snānaṃ prokṣayet sa pidhānakam || nyastvā tu dhārikāṃ śaktiṃ ṣaḍucchañcāsanantataḥ | śakti mūrti samāyuktantatra kumbhanniveśayet || tanmadhye vinyased bhūya aiśvarīṃ śakti madhyayām | caitanyantu samāhūya vinyaset samarasena tu || śakti saṃpuṭa madhyasthaṃ haṃsaṃ vindu svarūpiṇam | dīpyamānaṃ svatejobhiḥ sandhāryāṇucidaṃśakāt || sthiradhīḥ samaraso bhūtvā śivājñā pada bodhitam | svasaṃvityā samādāya pūrakeṇa nyased ghaṭe || tatkarmānu grahātmatvamadhikāramalānvitam | puruṣārtha parijñānamupāde yakṣamaṃ padam || śivenādhiṣṭhitaṃ kṛtvā sarvavighna bhayaṅkaram | tritatvaṃ devatā yuktannyastvā śodhya nirūdhya ca || prāsādasthiti paryantaṃ kartuḥ karmānupūrakam | jvalanvai dṛśyate vighnaiḥ prāsādaścāti duḥsaha || tato bhūta valiṃ datvā tṛptā bhavatha sarvadā | vācayitvā matantaistu tṛptāste sarvadā vayam || evaṃ kṛte sa rāṣṭrasya rājñaḥ kartuḥ samīhitam | phalamutpadyate śīghramārambhaḥ śreyase sadā || vidhāya vedikā bandhaṃ kaṇṭhasārādikañca yat | mervādi cchandakāḥ proktāḥ suvibhaktāḥ pṛthak pṛthak || khurakuṃbhādi vinyāsaṃ teṣu leśānnigadyate | p. 17b) ucchrayannavadhā bhājyaṃ bhāge kuṃbhādi kalpanā || jaṃghabhāgadvaye noktāvaraṃḍādyantadūrdhvataḥ | sārddhaliṅgañca nirvṛttantatordhva śikharaṃ yathā || rathānuratha koṇādi khurakuṃbhādi bhūṣitam | prāsāde kārayed etān pradhānāṅgamapīḍayan || pīḍite tu pradhānāṅge mahāndoṣaḥ prajāyate | rājñaḥ kartuḥ prajānāntu duḥkhaṃ prāṇāntikaṃ bhavet || racanā kṣetrādvahistasyād pādāyaṃ vicakṣaṇaḥ | hastasaṃkhyāṅgulaṃ śakra na nyūnannādhikaṃ kvacit || nyūnādhikepi doṣaḥ syād ityāha bhagavāñchivaḥ | rūparāmairbhajedāghamūrdhvaṃ tiryagrasairbhavet || bhāgaveśātsaraiḥ pādo vedaiḥ kuṃbhastathā nalaiḥ | veśād bhāgocchritaḥ kāryo vasantaḥ sorddha paṭṭikaḥ || valayākhyā yutaḥ kalaśastadūrddhve vasunoṅgataḥ | praveśavad viniṣkrānto vṛttākāronuyā tataḥ | kuṃbha kalaśa yormadhye chedo bhāga viparyayaiḥ | tadūrdhve tu vasantākhyo yathāpūrvamudāhṛtaḥ || ūrdhvaṅkaṇṭhika yā yukto vasanto nirgamāt punaḥ | tadūrdhve vedabhāgaistu paṭṭikā caturasrikā || kalaśa paṭṭikayocchedo veda tulyo yathā bhavet | bhāgaika veśatocchrāyo vasantastripraveśataḥ || ūrdhvapaṭṭika yā yuktaḥ paṭṭikorddhvantu kaṇṭhikā | bhāga nyūnādhikorddhantu vasantaḥ syād yathā purā || veda bhāgaistathā paṭṭistasyorddhamāya saṃvṛtiḥ | jaṃghā madhye tu niṣkāsaṃ tulyā yaddviguṇonnata || p. 18a) daśadhā bhājitañcorddhaṃ tiryak pañca vibhājitam | bhāgabhāga praveśena nirgamānmekhalā trayam || caturbhiḥ paṭṭikā madhye tadūrdhvaṃ mekhalā trayam | valayākhyātha madhye tu tadūrdhvaṃ syādadho yathā || jaṃghorddhamāya niṣkāśaṃ datvā kāryaṃ varaṇḍakam | vikāra bhājitocchrāyaṃ tiryag vedavibhājitam || bhāgaika veśataḥ kārya paṭṭikā dvitayantataḥ | paṭṭikaikā yutaṃ vātha vasantantatra kārayet || tribhistu kuṃbhakocchrāyaṃ praviṣṭantad dvayena tu | vasantaika yutaścorddhve vedaiḥ kaṇṭhasamudgamaḥ || paṭṭikā dvitayaṃ bhāgaṃ nirgamāt kuṃbhakaṃ punaḥ | tribhiḥ vā samucchritaṅkṛtvā śeṣaśobhā yathā bhavet || kaṇṭhe tu kalaśākāro vasantaḥ syādadhordhvayo | paṭṭikā bhūṣitautau tu śeṣaṃ syācchikharānugam || candramālādibhiḥ kūṭairbhūṣaṇaistu vibhūṣayet | evantu chandakāḥ sarve bhūṣaṇaiḥ suvibhūṣitā || kandavedhyā virodhena śāntiḥ śreyaskarā nṛṇām | vasu vedāṃsite dhāmni sārīsāraka bhūṣaṇam || siddhyai muktyai samastāstu madhyaṃ lakṣānurodhataḥ | adhastāt paṭṭike vṛtte sārordhvaṃ vṛtta paṭṭikā || tasyordhvaṃ kurparī kāryāstadūrdhvaṃ kalaśaṃ viduḥ | triśūlantu tadūrdhvaṃ syāt tayorlakṣaṇamucyate || ṣaḍbhānu bhājite kṣetre kalaśaṃ vartayeddhare | liṅgāyāma samāyāme tadarddhena tu vistare || aṅgahīnāṃśatocchre dhārasāṃśaistu pravistṛtā | pādapaṭṭī samuddiṣṭā bhāge nollāsa nirmitiḥ || ucchrayo vistarastasya vedabhāgena suvrata | p. 18b) tatpaṭṭīpāda bhāgoccā yathā śobhā pravistṛtā || kuṃbhikā tasya rāmāṃśairbhāgārddhena samucchritā | kūrparaṃ vāma dakṣañca sārddhavahyaṃ śatocchritam || sūtra bhrameṇa kartavyantataḥ skandhaṃ vivartanam | kūrparānta dvibhāgānte savyaskandho bhramād bhavet || apasavyo bhrameṇaiva dvibhāgānte śatakrato | unnatā vistṛtā grīvāsārakarṇāṃśikā tataḥ || brahmānanaiḥ kapolaḥ syādarddhabhāgasamucchritaḥ | arddhe naiva samullāsaḥ padmaṃ netrāṃśakocchritam || andhālairbhūṣayet kuṃbhaṃ guṇabhāgāvalaṃvitaiḥ | aśoka pallavaiścitrairyadvā cūta samudbhavaiḥ || kuṃbhāsyaṃ śobhayedetairyathā śobhā valaṃvibhiḥ | lakṣānurodhataḥ kāryaṃ rūpaṃ nyūnādhikaṃ hare || kalaśa lakṣaṇaṃ khyātaṃ triśūlaṃ vacmi sāmpratam | dvandvānalāṅgulaṃ jyeṣṭhe veda yugmaistu madhyame || rasa candraiḥ kaniṣṭheḥ syāt triśūlaṃ surasattama | sa tāragolakatyāgādadhodaḥ syād dvayandvayam || koṇāsre tuṣṭi tuṣṭyaṃśe madhyaśūlaṃ grahāṃśakaiḥ | yakṣāṃśa vistṛtirmadhye tīkṣṇāgra manupātataḥ || mūle bhāgapravistīrṇaṃ yadvā śobhānurūpataḥ | mātrāṃśa vistṛtandīrghaṃ rasāṃśaiḥ sūtrabhramaṇāt || madhye hastaṃ vyavasthāpya vṛttākāraṃ suśobhanam | vahirmadhye karandhṛtvā madhye saptāṃśasaṃsthitam || bhrāmayed dakṣa hastena pārśvayoḥ śūlasiddhaye | adho rekhā dvayaṃ kāryamarddhacandro pumaṃ hare || sārddhapakṣāṃśa sūtreṇa vistṛtirbhāgasaṃmitā | śṛṅgayorvāhya rekhinyau vāhyavṛttena vinyaset || p. 19a) mdhyasthe caiva rekhe dve madhya vṛttena yojayet | adhobhāga dvayaṃ kiñcid vibhāgāntarasaṃsthitam || arddhacandravidhānena bhrāmayet syād yathā gatiḥ | gaṇḍikā bhūṣitaṃ mūle kuśanturyāsrakantvadhaḥ || śeṣarekhā vināśena triśūlaṃ parikīrtitam | pārśvayorddhāmasūtreṇa vinyaset kalaśopari || agre pṛṣṭhe ca yat sūtraṃ madhyaśūlena saṅgatam | jagatī vandhakaṃ vakṣe dikṣu devālayaiḥ saha || prāsādārddhena sā kāryā pādonā vātha tatsamā | maṇḍapāgre ca tat tulyā caturasrā suśobhanā || prāsādārddhena tadvāhye dikṣvaṣṭau devatā laye | tadarddhaṃ vāhyatastyaktā bhittirvandhantu kārayet || prāsādabhittivatkāryañjagatyā bhitti vandhanaṃ | prāsāda samasaṃsthānākhurādi bhūṣaṇānvitā || ūrddhvaṃ varaṇḍikā yuktā yathā vā tuṣṭi mā vahet | ajaṃ nandīṃ mahākālaṃ prāci vā vajrapāṇinam || arddhanārīśvaraṃ sūryamāgneyyāṃ vā hutāśanam | mātṛcakraṅgaṇeśamvā kṛtāntandakṣiṇe sthitam || aśvinau snāyu (bhṛṅgī)sannaddhaṃ nir-ṛtyannair-ṛte nyaset | mṛtyughnaṃ yoginaṃ devaṃ vāruṇe varuṇannyaset || ṣaṇmukhaṃ viśvakarmāṇaṃ vāyavyāmeṇagaṃ nyaset | kuberaṃ lokapairyuktaṃ saumye devīmumāṃ nyaset || cakriṇaṃ caṇḍanāmānamīśānaṃ vā svagocare | prāsādābhimukhāḥ sarve madhyasūtra vivarjitāḥ || maṭhaścāntaka digbhāge liṅgināṃ sthitaye hitaḥ | p. 19b) yataste dakṣiṇāsāyāṃ vaseyuḥ śivabhāvitāḥ || prāsādavistaraṃ sūtrantanmānañjagatī vahiḥ | prākāraṅkārayet tyaktā tataścāśramiṇāṅgṛham || maṭhāgre tatsamantyaktā siṃhoyaṃ dakṣiṇe sthitam | vṛṣoya paścime jñeyaṃ dhvajeyaṃ pūrvataḥ sthitam || vipulaṃ vā prakartavyaṃ karturicchāvasena tu | caturasre śarairbhakte madhyantyaktā vilopayet || gṛhāṇāṃ svecchayā nyāsaḥ saumye syād vaśanirgamaḥ | ekabhaumaṃ dvibhaumaṃ vā tribhaumaṃ vā yathāsukham || dīrghaśālā vṛtaṃ vāhye prāciyāgālayānvitam | pākādi gṛha vinyāsaṃ yathāyogaṃ niveśayet || pūrvoktamantarañcārddhantasyāpyarddhaṃ yathāyatham | maṭhikaikā trayaṅkāryaṃ paṭṭaśālā catuṣkikā || bhūmayaḥ pūrvamuddiṣṭhā vittābhāve kuṭī matā | samasūtraṃ su saṃsthānaṃ vāstu pūjāpuraḥsaram || liṅgināñca gṛhaṅkāryammahāpuṇya jigīṣayā | etadeva mahāpuṇyaṅkathayāmi tavākhilam || saṃsthāpya sthāvaraṃ liṅgamprāsāde yad bhavet phalam | tatphalaṃ labhate vidvān maṭhe saṃsthāpya jaṅgamam || purādau nūtanārambhe ucchannevā purātane | ādau saṃpūjayed vāstuṃ khaviyadindu bhājite || carakyādyāḥ śarāvasthāḥ skandādyā vedasaṅgatāḥ | ditīśāvantarikṣārci eṇa pitṛrūjānilaḥ || padārddhārddha bhujaḥ śeṣāḥ padāvasthāḥ purandara | tadvadā pādapastvaṣṭau marīcādyā rasādhipāḥ || p. 20a) svayambhūrvedasaṃsthastu pūjā homādi pūrvavat | ādiliṅgairguṇāñjñātvā bhruvo yatra guṇotkaṭam || sthānaṃ bhūbhṛnnivāsāya trividhantadbhutyapekṣayā | viyadrasagrahairekaṃ viyannāgayamendubhiḥ || khaviyadrasarūpaistu tṛtīyaṃ kṣetra lakṣaṇam | caturasraṃ smṛtaṃ kṣetraṃ rājñāmāyatanasya tu || durgādau sanniveśe tu pādabhāgāya taṃ smṛtam | kanyasaṃ madhyamañjyeṣṭhannṛpā vāsaṃ vibhūtitaḥ || sādhayitvā purā tatra sūtrantārādi sādhanaiḥ | digvidikṣu samaṅkṛtvā jñātvā vai mandirāpatim || prāsādavad yajed vāstuṃ śilānyāsantu kārayet | pīṭhocchritiṃ tridhā jñātvā jyeṣṭhamadhya kanīyasīm || brahmasthāne gṛhaṅkuryānnāgadikkaramānakam | bhūtayugmaistato vāhye prākāraṃ parikalpayet || diśābhiścāntarantyaktā khaviyattanubbirgṛham | dakṣiṇe yamarānnastanedanāgairjaleśagam || uttaraṃ rasa gotraistu pāda saṃvarddhitāni tu | pṛthak prākāra guptāni śeṣāṇyarddhārddhato bhajet || dhvajaṃ dhūmaṃ tathā siṃhaṃ śvāvṛṣokhara kuñjarau | dhvāṃkṣañcaiva yathā nyāyaṃ pūrvādāvāyasaṃsthitiḥ || pūrvavadantarantyaktā vedāsraṃ kārayed vahiḥ | mūla gṛhasya pādena navadhā bhājayet punaḥ || īśādau kathyate nyāsaḥ saṃkṣiptante prarandara | śānti cihnālayandharmastvakāndhāna vastrakam || p. 20b) yugme pākañca pātrāṇāṃ bhojanārthopayoginām | vitathe mantriṇāṃ sthāna mantra mārgopadeśinām || śastramantaḥ puraṅgāt kastūrī sauca veśma ca | tāṃ mūlaṃ saṅgrahaḥ strīṇāṃ pācakānstrī niyāmakān || bhojyaṃ senāpatirmantrī vaidya gandhopajīvinām | maṇipuṣpādi saṃsthānaṃ mukhye dūta gṛhantataḥ || rājahastyādi saṃsthānaṃ kṣīrārthaṃ kāṣṭhikaṅgṛham | utsāra kālayaṃ cānte ityevaṃ bhūbhujāṅgṛham || mahārājādhirājasya jñeyametacchacīpate | vihāya vāhyage hāni sthitirmadhya yathā grahaiḥ || sāmānyasya nṛpasyaivaṃ kanyasasya viparyayaiḥ | nyūnaṃ vāpyadhikaṅkāryaṃ jñātvā bhūti valāvalam || hastyaśvādi kṛte śeṣaṃ subhṛtyānāṃ yathā sukham | prākāraṃ kārayed vāhye śikhāhālādi bhūṣitam || pratolī turya saṃyuktaṃ vedāmrādyaiḥ sumaṇḍapaiḥ | aṣṭhahastocchritaṃ kāryam pṛthutvaṃ sudṛḍhaṃ yathā || vahirvahisthitānāntu madhyasthānāṃ ruciryathā | yākṣaṃ jalādhipaṃśākraṃ tridvāraṃ vāhayet sadā || dakṣadvāraṃ sadāpihitaṃ saṅgrāmeṇa vinā hare | vahiḥ khāti kapāyuktantadvahiḥ śastribhirbhaṭaiḥ || saptaprākāra yuktaṃ vā mahārājādhi mandiram | dvāre dvāre niyoktavyāḥ kāṣṭhikāḥ śaskiṇo bhaṭāḥ || dṛḍhaṃ parīkṣitaṃ dvāraṃ vāhyato viśataḥ kramāt | antarvāso na kasyāsti yāvannā vedayennṛpaḥ || p. 21a) rājñatva viditāstatra na viśanti kadācana | evaṃ nityanuraktasya kalyāṇaṃ nṛpateḥ sadā || dvāre dvāre caturdikṣu haṭṭaḥ kāryaḥ suśobhanaḥ | pūrva haṭṭasya madhye tu āyataḥ saumyayāmyayoḥ || nagarī niṣkāśa paryantaṃ haṭṭamārgaḥ suśobhanaḥ | evaṃ dakṣe tathā varuṇe saumye mārga catuṣṭayam || udak pūrvādi viprādī nyathā sthānaṃ niveśayet | kharāsamāditaḥ kṛtvā koṇakoṇakaracyutam || aṣṭādaśāvasānañca dairghyād gṛha catuṣṭayam | caturṇāmapi varṇānāṃ jñātvā hāniṃ prakalpayet | pūrvāmukhañjapaṃ śakraṃ pūṣā * *? rva dakṣiṇam | sugrīvaṃ puṣpadantañca pracetaḥ paścimāmukham || mukhyaṃ somañca bhallāṭaṃ dvāradairghyeṇa kārayet | tadvāhye rakṣasārthantu bhṛtyavargānniveśayet || prajāpālaḥ smṛto rājā tasmānnyāyyantu rakṣaṇam | varṇānāmanupūrveṇa dharmaṃ deśāpayennṛpaḥ || śruti smṛti purāṇāni āgamā dharma deśakāḥ | etairyo vartate rājā sa rājyaṃ bhuñjate ciram || purāṇaṃ vādhyate vedai rāgamaiśca taduktayaḥ | sāmānyañca viśeṣañca śaivaṃ vaiśeṣikaṃ va ca || vādhyavādhaka bhāvena novikalpaṃ vicakṣaṇaiḥ | yadyathāvasthitaṃ vastu sarvajñastattadā vradet || āgamānāṃ vahutve tu yatra vākya dvayaṃ bhavet | kiṃ pramāṇantadā grāhyaṃ pramāṇaṃ śāṅkaraṃ vacaḥ || granthād granthāntaraṃ ṭīkā sāpekṣa nirapekṣayoḥ | p. 21b) samādhanantapoḥ kāryamarthāpatyādi sādhanaiḥ || evaṃ jñātvā surādhyakṣa nirvṛti paramāmvuja | evaṃ dharmānvite rājñi svarāṣṭre sarvadā śivam || nṛpālayādvahirdikṣurhaṭṭānāṃ pārśvayordvayoḥ | pṛthaklīmā paricitāt prasādāt kārayen nṛpaḥ || devatādhiṣṭhite sthāne dharmavṛddhirnṛpe yataḥ | sanmukhā vimukhāḥ kāryāḥ karturicchāvasena tu || viśeṣavimukhānāntu rūpakasanmukhaṃ rathe | tadrūpaṃ bhūṣaṇopetaṃ tadveṣāyudhadhāriṇam || varadābhayapāṇiñca nyasedevaṃ samāhitaḥ | tulyamevaṃ dvayordṛṣṭaṃ rūpakaṃ sanmukhaṃ yataḥ || evaṃ kṛte mahāśāntirnṛperāṣṭre tu sarvadā | tairevāntaritoścānye prasādāt tadvahiḥ sthitāḥ || sanmukhā vimukhāḥ kāryāḥ karturicchā vasena tu | sastairantaritāste tu nate doṣāvahāhare || devatā rūpakairyuktā guṇotkarṣaṃ vahantite | tebhyo yenye vahirbhūtāstatrāpyevaṃ vyavasthitiḥ || nagarādvahiścaturdikṣu lakṣmī yakṣādhipau nyaset | vibhūtiñcintyamānau tu nṛpasya tannivāsinām || nagarābhimukhau kāryau varadā bhayapāṇinau | niyamastatkṛte dṛṣṭo na sarvatra purandara || pūrvādau sarvato dikṣusvasthāne ye surālayāḥ | sanmukhā vimukhāḥ kāryāḥ karturicchāvasena tu || pūrvavallakṣaṇairyuktāḥ śānti śreyaskarā nṛṇām | p. 22a) evaṃ devālayairyukte yatphalantannigadyate || dharma vṛddhirbhavennityaṃ kalyāṇaṃ sarvaprāṇiṣu | rāja ca vartate nityaṃ sāmātyovalavāhanaiḥ || nopasargabhayantasya prātirājyo na durgatiḥ | dharmavṛddhirbhavet kartuḥ putrapautrānvayaiḥ saha || evaṃ sarvatra vijñeyaṃ purādau devatā layāt | asmādi kalpitānāntu liṅgānāṃ nṛsvarūpiṇām || mānuṣaiḥ sthāpitānāntu nānyeṣāṃ pākaśāsana | nāyaṃ vidhiḥ svayaṃ vaykte na vāṇe suranāyaka || sanmukhau vimukhau kāryau sarvānugrahako yataḥ | svocchavāṇe sadā devaḥ sannidhaḥ svecchayā śivaḥ || prāṇināmanukampārthanna tayorniyamaḥ kvacit | prāsāde dvāra vinyāse pīṭhe caiva tu maṇḍape || jagatī pāda vinyāse pratiṣṭhāsu na vidyate | mahadbhiḥ sthāpitānāntu liṅgānāṃ ghaṭitātmanām || vidhiḥ pūrvoditastatra prāsādādau na kutracit | bhūparīkṣāṃ samārabhya prāsādāntampṛthakpṛthak || niḥsandigdhaṃ su saṃvedyaṃ sphuṭārthaṃ yat kramāgatam | kathitante surādhyakṣa liṅgādau sthāpanaṃ śṛṇu || iti mohacūrottare prāsādaprakhyāne caturthaḥ paṭalaḥ || skanda uvāca || kartuścaivānukūlena nakṣatrādau śubhe dine | pratiṣṭhā śuklapakṣe tu śreṣṭhā codaggate ravau || brāhmyaṃ śaivaṃ jalādhyakṣamāpyaṃ viśvādhi daivatam | p. 22b) nāgaṃ sauraṃ hariṃ mitraṃ somaṃ śakraṃ sadāgatim || tvaṣṭādhi daivataṃ pauṣṇaṃ vasavañca śubhāni tu | pratiṣṭhā sarvadevānāmetaiḥ kāryā śatakrato || guruḥ śukro budhaścandro grahāḥ saumyāḥ prakīrtitāḥ | dravyamāyuḥ prajāpuṣṭiṃ vāñchā prāpti karāstvime || na nyūnānādhikā kanyā jalādhāraṃ śivodvaham | koṇalagnaṃ sadāśreṣṭhaṃ pratiṣṭhāyāṃ śivāgame || chāgaṃ yugmaṅkulīrañca hariṃ kīṭantathaiva ca | ṛtu rūpānalāgaiśca svarūpaiḥ śobhanaḥ śaśī || maitraṃ paramamaitrañca saṃpatkṣemañca śāśvatam | vavañca vālavañcaiva laulavantai tilantathā || tārākaraṇaṃ śubhaṃ śakra sarvadeva niveśane | yugmābhūtārasānāgā diśā rudrā divākarāḥ || kāmāpūrṇā surādhyakṣa tithayastu susammatāḥ | bhaumamandau triṣaṣṭhasthau candrādityau tathā punaḥ || daśamau tu muniścandrau dvisaptāhūḥ śarairguruḥ | yugmaturya rasāṣṭaistu daśasthaḥ śobhano budhaḥ || rasasapta daśārkastha śukrastyājyaḥ prayatnataḥ | utpātañcaiva kāṇañca mṛtyuyogaṃ vivarjayet || kṣetra ṛkṣe grahāḥ sarve yamaghaṇṭeti niścitāḥ | yasmāt te sarvakāryaghnā pratiṣṭhāyāṃ na yojayet || kṣīṇacandrastathāditya kujārkistairyuto budhaḥ | p. 23a) pāpāḥ pāpāṃśayā yasmāt sarvakārye vivarjayet || rajanīṃ prāpya sarveṣāṃ prabhāvo na yathā divā | ānandāmṛta siddhaistu yogairnaimittikaiḥ śubhāḥ || praśastā sarvakāryaṃṣu pratiṣṭhāyāṃ viśeṣataḥ | māgha phālguna vaiśākhe āṣāḍhe vā śubhe dine || kendrasthe ca gurau śukre na lagne doṣadā grahāḥ | naṣṭa candre tathā śukre gurāvastavanaṅgate || pratiṣṭhādau śubhāraṃbhaṃ dūrayātrāṃ na kārayet | saubhāgyaḥ śobhanā yuṣmān siddhaḥ sāddhyaḥ śivaḥ śubhaḥ || vṛddhiḥ prītirdhṛtiḥ siddhirdhruvaḥ śuklaśca śobhanāḥ | yajamānasyānukūlena prāsādāgre tu kārayet || uttamaṃ veda yugmaistu vasvekena tu madhyamam | yugmendu kanyasandhāma jñātvānyatra prayojayet || caturasraṃ samaṅkṛtvā vāstu miṣṭvā yathā purā | khātvāśalyoddhṛtiṃ kṛtvā pūrayitvā dṛḍhaṃ yathā || tribhāga vedikā yuktaṃ koṇastaṃbha virājitam | vāhyepyeva vidhaṃ staṃbhairyajña vṛkṣa samudbhavaiḥ || daśāṣṭa ṣaṭkarocchedhairjyeṣṭhādīnāṃ krameṇa tu | pradeśo vā yadā nāsti adho vā sudṛḍhaṃ yathā || yatrā bhāvastu vṛkṣāṇāntatra yadrucitaṅkuru | uccā sūryāṅgulā vedī tatorddhāṅgula vicyutiḥ || jyeṣṭhajyeṣṭhyāsuraśreṣṭha jñātvānyatra prayojayet | vindu vedāṅgulaṃ kuṇḍaṃ dṛktyāgāt tu yathākramam || jyeṣṭhādikanyasāntāntāṃ vedī pādādvahiḥ kṛtam | veda yugmāsitaṅkṛtvā aṅgulaṃ bhāgasaṃmitam || 23b) tāvad bhiraṅgulairhastaṃ kuṇḍānāṃ parikalpayet | hastamātraṃ khanet tiryag ūrdhvaṃ mekhalayā saha || vahiḥ khātāṅgulaṃ kaṇṭhaḥ sarvakuṇḍeṣvayaṃ vidhiḥ | mekhalā tritayaṃ kāryaṃ koṇarāmayamāṅgulaiḥ || dairghyāt sūryāṅgulānābhistryaṃśo nā vistareṇa tu | ekāṅgulocchritā sā tu pratiṣṭhābhyantare tathā || kuṃbha dvaya samāyuktā aśvatthadalavadyathā | aṅuṣṭha mekhalā yuktā madhye tvājya dhṛtiryathā || dakṣasthā pūrvayāmye tu jalasthā paścimottare | dikṣu vedāsra vṛttāni pañcamantvīśagocare || tasya nābhirjale dakṣe yadiṣṭantatkariṣyati | kuṇḍāni pañca ekaṃ vā kartavyaṃ pūrvataḥ sthitam || caturmukhaḥ prakartavyaḥ snānākhyastasya cottare | īśe prācyathavā kāryo vedikādvitayānvitaḥ || nyagrodhodumvarośvattha plakṣāstoraṇa mūrtayaḥ | sūryāṅgulādhikairnāgairaṣṭabhirmunibhiḥ karaiḥ || saptahastādadho yattu hastahasta paricyuteḥ | toraṇadvitayaṃ khyātantadūrdhvaṃ toraṇa dvayam || antarālaṃ tridhābhājya ekatvena navaiva tu | sarveṣāntoraṇānāntu pañcamāṃśaṃ praveśayet || vistareṇocchrayantulyaṃ vāhulyena ṣaḍaṅgulam | pañcahastāditaḥ kṛtvā varddhayedaṅgulāṅgulam || ucchrayaṃ pañcadhābhājya śūlaṃ pakṣāṃśa nirgatiḥ | śākhayoraṅgulaiścūlā vasubhiścāṅgulantataḥ || pūrvavṛkṣodbhavāstaṃbhā yājñikā vā abhāvataḥ | p. 24a) dviguṇaṃ brahmaṇo bhāgāt kṣīravṛkṣasamudbhavam || padmāṅkañcatuścaraṇaṃ rasaikāṅgulamucchritam | upaskarakuṭīkāryā vāruṇyāṃ maṇḍayārddhaka || sruk sruvau lakṣaṇo petau yajñavṛkṣasamudbhavau | udumvarapalāśāmrarudrāśvatthamadhūkataḥ || rasarāmāṅgulā kāryā dordaṇḍe nātha vā samā | aṣṭāṅgulā smṛtā vedī kaṇṭhoṅguṣṭhaḥ phalaṃ svaraiḥ || uttamāmadhyamā kanyā ekaikāṅgula hānitaḥ | madhye vṛttantu saṃbhrāmya tyaktaikaṃ paṭṭikāṅgulam || tatsamañcādha vāhulyaṃ samastañcaturaṅgulam | pārśvayoraṅgulaṃ sthāpya kuṃbhākāramadho yathā || agre tribhāga vistāramājyarandhra kaniṣṭhayā | gaṇḍikādvyaṅgulā dīrghādaṇḍādekāṅgulādhikā || ṣaḍaṅgula parīṇāhaṃ śeṣaṃ daṇḍasya dīrghatā | vṛttavatkalaśopetā tadaṅgohāstikaḥ sruvaḥ || pṛṣṭhe kuṃbha dvayopetaḥ paṅke gopadavadyathā | dvyaṅgulaṃ puskarantasya daṇḍamekāṅgulaṃ viduḥ || gaṇḍikādviyavā tasya daṇḍāgre kalaśodgatiḥ | vāhumātrāṃkuśaiḥ snigdhaiḥ kharāmadalavartitāḥ || viṣṭarāstu prakartavyā mūlāgre darbhagranthayaḥ | tatsamā yajña vṛkṣotthā paridhayaḥ sulakṣaṇāḥ || prākṣeda mātrāḥ samidhaḥ sphuṭitā doṣavarjitāḥ | arkodbhavāpalāśotthā khadirāṅgāpāmārgajā || aśvattho dumvarodbhūtāḥ śamīdūrvā samudbhavāḥ | kuśotthā grahaśāntyarthantadabhāvāttilairyavaiḥ || p. 24b) indhanāni catuṣkāni praśastānyagni karmaṇi | sauvarṇaṃ rājatantāmraṃ kukṣimatkamvukandharam || tadvaccakarkarī jñeyā surūpā cārūdarśanā | abhāvānmṛdbhavaṃ sarvaṃ kṛṣṇāvartādi varjitam || kalaśāgaḍḍukāpyevaṃ kuṃbhāścaivopayoginaḥ | lohitāḥ sasarāvāśca dīpavṛkṣādi mallikāḥ || naivedyarandhanārthantu nānāpāka samuccayam | akhilaṃ yāgasaṃbhāraṃ yāgabhūmau samāharet || pañcahastā dhvajāṃ kāryā vaipulyena dvihastikāḥ | saptahastā patākāstu viṃśatyaṅgula vistṛtāḥ || pañcahastā dhvajānāntu pañcamāṃśa praveśitāḥ | daśahastā patākānāṃ daṇḍāḥ pañcāṃśa veśitāḥ || sindūrā karvurā dhūmrā dhūsarā meghasannibhāḥ | haritā pāṇḍuvarṇā ca śubhrāḥ pūrvāditaḥ kramāt || evaṃ varṇādhvajāḥ kāryāḥ patākāpākaśāsana | madhye śvetātha vā pītā darpaṇādyupaśobhitā || maṇḍapāntaṃ vitānaṃ syādatha vā vedikopari | vastrairullocayet staṃbhāntathā toraṇa mūrtayaḥ || śāntaḥ śiśira paryanya viśokāpyāyakā mṛtān | dhanaśrī śauca stambhādho dvau dvau ratna yutau nyaset || cūtapallavaśobhāḍhyānpratyekaṃ kaṇṭha vāsasān | kadalī staṃbha vinyāsaiḥ sragdāma cūta pallavaiḥ || śobhayitvā vahiḥ paścāttataścābhyantaraṃ viśet | vedikopari caiśānyāṃ sarvadhānyāsane sthitam || p. 25a) vastrayugmāvṛtaṃ kaṇṭhe cūtapallavaśobhitam | sa ratnaṃ śiva kumbhañca bhūṣayantaṃ makhālayam || karkarī tatsakhī vāme bhūṣitānāla paścimā | dharmādyāḥ koṇasaṃsthāstu ratnavastravibhūṣitāḥ || indrādi kalaśopyevaṃ tathā śānti ghaṭānapi | evaṃ nidrā ghaṭo dṛṣṭo brahmalakṣmī harerghaṭāḥ || sragvastraveṣṭitaṃ kuṇḍaṃ sruksruvau tatsamīpagau | upaskara kuṭī madhye sthāpayed yajñasādhanam || tāmramayī carusthālī sa pidhānā sa caṭṭukā | lohayantrikayā yuktā carusthālaṃ tathāvidham || sa nālantāmrapātrañca ghaṇṭādhūpaka ucchrakam | khabhūtapalasaṃkhyantu tasyārddhaḥ syāt tatorddhvataḥ || jyeṣṭhādi kanyasāntānāntridhā syādarghapātrakam | hemadravyādi nirvṛttam bhavādanurūpataḥ || yantrikā ca tathā jñeyā prati kuṇḍergha pātrakam | tathā tilājya pātrāṇi gandhākhyaṃ syāt tathāvidham || pañcagavyasya pātrāṇi pañcaiva parikalpayet | tathābhyaṅgasya pātrañca lakṣaṇārthaṃ madhūdvaham || rāmayugmaikamāsaistu śalākā jyeṣṭhataḥ kramāt | tūlikā dvitayaṃ kāryaṃ sopadhānaṃ paṭāvṛtam || śayyārthaṃ smṛtaḥ paṭṭaḥ paṭṭāścaivopaveśane | gṛhārthantu carūsthālī pūrvalakṣaṇalakṣitā || p. 25b) ghaṭītāmrī tathā pātraṃ bhojanārthaṃ prakalpayet | mārjanīkaṇḍanīpeṣī gṛhopaskararaṇāni ca || karaṇḍāḍa ullikā vyajanaṃ kaṇḍālādyantathaiva ca | aparyuṣita puṣpāṇi bilvapatrādi patrikām || dhūpārthaṃ guggulaṃ sājyaṃ candanaṃ bhojya santatiḥ | homārthantilayavausarpiryathā yogaṃ samāharet || dravyāṇāmapya lābhe tu yathā lābhamupāharet | liṅgādi śodhanārthantu snānadravyaṃ nigadyate || gaṅgātīramṛdo grāhyāḥ kulādrau tīrthasaṅgatā | padmakhaṇḍe ca valmīkena dīnāṃ saṅgamepi ca || uddhṛtā dantināndantairvṛṣaiḥ sānandadarpitaiḥ | nyagrodhodumvarośvattha jamvāmra tvak suśobhanā || murāmāṃsīvacā kuṣṭaṃ śailajaṃ rajanīyakam | saṭīcampakamustañca sarvauṣadhigaṇaḥ smṛtaḥ || uśīrañcandanaṃ lodhraṃ tagaraṃ phalinī jalā | lakṣaṇāgirikarṇī ca kṣīriṇī vṛhati śikhā || brahmadaṇḍī nāgakarṇī sahadevā punarnavā | kumārī droṇapuṣpī ca śaṃkhinī kharamañjarī || śivāgnau saṃskṛtaṃ bhasma vastreṇāntaritaṃsitam | gomūtraṅgomayaṃ kṣīrandadhiśarpiḥ pṛthak pṛthak || pañcāmṛtantathā bhūtaṃ phalāni vividhāni ca | ratnādi pañcakañcaiva susaṃpūrṇaṃ pṛthak pṛthak || haimaṅkūrmantathā padmampāradaṃtvomatandulāḥ | ityevamādi saṃbhāraṅkumbhādyaṃyanna coditam || sarvaṃ susambhṛtaṃ kṛtvā jñāpayed deśikottamaḥ | p. 26a) vṛṇuyād deśikaṃ pūrvaṃ vastrahemādi bhūṣaṇaiḥ || tathānumūrtipānsarvānastu jāpi samanvitān | ṛtvijānvedaniṣṭhāṃśca bodhayitvā ca śilpinaḥ || śraddhāviṣṭaḥ śuciḥ kartā natvā vijñāpayedidam | tvat prasādācca he nātha liṅgasaṃsthāpanaṃ mama || huṅkāromītyanujñāya nityanirvartito guruḥ | āvaśyakantataḥ śaucamindriyāṇāñca śodhanam || malasnānaṃ vidhisnānaṃ sa sandhyambhasmaguṇṭhanam | yatino gṛhiṇaḥ pūrvasandhyādau samatā dvayoḥ || sandhyāyā lakṣaṇaṃ śakra prasaṅgena nigadyate | ādyā śaktiḥ purānityā yāsā kāraṇadharmiṇī || sā sandhyā paramārthena bodhenāva gatātmanaḥ | dhyānaniṣṭhā pratiṣṭhānāṃ puṃsāṃ lakṣānurodhataḥ || mṛṇālasūtrasaṅkāśā paścāt sthūlatarā'bhavat | pūrvakālādi bhedena bhinnavarṇāḥ pṛthak pṛthak || raktāśuklā tathā śyāmā caturthī rūpavicyutā | śyāmavarṇātha vā sandhyā paścimāsurasattama || lakṣamātradharāḥ sarvālakṣaṇaistā vivarjitāḥ | satvaṃ rajastamaścaiva trayāṇāntu guṇatrayam || nirguṇā ca nirākārā tvantimā paramārthataḥ | hṛdaye ca tathā vindau brahmarandhre nirāspade || catasṛṇāṃ samuddiṣṭandhyānasthānaṃ śatakrato | jñānināṅkathitaṅkiñcid yogināṃ kathyate hare || ante sūryasya candrasya dve sandhye prāṇayoginām | p. 26b) parayogena kathitātvanyathā mama śūlinā || śuddha bodha padāvasthā ātmano yā śacīpate | sandhyāntāmaparāṃ viddhi śūnyarūpāṃ parāṃ punaḥ || yathākāla krameṇaiva sandhyāṃ dhyātvā svabhāvataḥ | mantraiḥ śivātmakaiḥ paścāt kuryāt tīrthaṃ subhāvitaḥ || mārjanaṃ saṃhitā mantraiḥ kṛtvā dakṣakare sthitam | bodharūpantu tattoyamiḍāyā karṣayet tataḥ || kuṃbhakasthastadātiṣṭed yāvannodgacchate raviḥ | piṅgayāravivāhiṇyā kārayedaghamarṣaṇam || śivamantraṃ mṛṇanmantri svāhāntamudakāñjalim | datvā śivāya gāyatrīñjapet paścāt subhāvitaḥ || japtvā nivedya devāya tarpaṇaṅkārayet tataḥ | mantrā devāśca ṛṣaye manuṣyāḥ kuṇapāstathā || pitaro mātaraścaiva mantrairvai jāti yojitaiḥ | etān santarpya medhāvī medhāvī ācamet pākaśāsana || ādityaṃ pūjayitvā tu paścād gacchen makhālayam | abhyarcya toraṇā nādau dvārādhyakṣān yathākramam || ārogyaṃ śānti bhūtiñca valaṃ saumyāditaḥ kramāt | dhanaśrī śauca śāntādi yugmayugmanniveśayet || devīścaiva tu caṇḍīśaṃ nandinaṃ kālameva ca | bhṛṅgīśañca gaṇādhyakṣaṃ durmukhaṃ skandameva ca || p. 27a) gandhaiḥ puṣpaiśca saṃpūjya śivājñāṃ saṃvidhāya ca | yajñasya rakṣakatvena sthātavyamāṃ hitādaraiḥ || vajrādīni patākāsu kumudādyaṃ dhvajeṣu ca | sphurato vinyased vidvān sarvavighna bhayaṅkarān || pidhāya sarvadvārāṇi paścād dvāreṇasaṃviśet | dvāradeśe tataḥ sthitvā smarannastraṃ subhāsvaram || vilokyayāga saṃbhāraṃ bhūmau pādāhatiṃ tridhā | vidyutpuñjanibhaṃ puṣpantanmadhye hetinākṣipet || tat tejaḥ pūritandhāma nirastā vighnasaṃhatiḥ | duḥsahaṃ paramaṃ hyetadaho vismayamā gatāḥ || tarjayat saṃviśenmadhyaṃ gaṇānvai vighnarūpiṇaḥ | hetinā vinyaset puṣpañjvalantandvārarakṣakam || pradakṣiṇa krameṇaivamupa viśedvedikopari | dakṣa hastantato vā mantayoḥ pṛṣṭhañca hetinā || saṃśodhya vinyasecchaktimsudhārūpaṃ śivena tu | mūrtiṃ śivantadaṅgāni kaniṣṭhādyā suyojayet || paramī kṛtintayoḥ kṛtvā dharmaguptintataḥ punaḥ | śodhayed bhūtasaṅghātandhāraṇābhiśca pañcabhiḥ || udyānaiḥ pañcabhiḥ pūrvantatonyatraika vicyutiḥ | śūnyaṃ śūnye tu vinyasya na kiñcidapi cintayet || amṛtañcintayet paścāllabdhvānandaguṇodayaḥ | tataśca śāktāṃ mūrti śaktāṃ vīkṣaṃ svake nyaset || vaktre vaktraṃ hṛdighoraṃ guhyaṃ vāmamadhastvajam | p. 27b) tataḥ śivaṃ ṣaḍaṅgañca yathā sthānanniveśayet || paratvañca mahāmudrāṃ pādādārabhya vinyaset | evaṃ kṛtvā purāśakra antaryāgamathārabhet || taḍitpuñjanibhandhyātvā jvalad dvīpaśikhā kṛtim | tuṣāradānarūpaṃ vā śuddha sphaṭika rūpi vā || eṣāmekatamandhyatvā yasmiṁllakṣye vrajenmanaḥ | puṣpabhāvaḥ kṣamācārghaṃ dīpamamalātmakaṃ viduḥ | adhyavasāyātmikā buddhiḥ puṃsilakṣasya vedane | evaṃ vilepanaṃ śakra yenāṇuḥ syādalepakaḥ || agniḥ prāṇāmataḥ pātraṃ garvo dhūpaśikhā kulaḥ | bhāvitastatvābhāvena yadā lakṣaṃ vrajet pumān || svasamvittau śivatvena tadā gavīyate kila | dhūpa eṣa samākhyāto naivedyaṃ viṣayāḥ smṛtāḥ || āsanaṃ prakṛtirjñeyā pūjakaḥ puruṣaḥ smṛtaḥ | nāda samanā samāyogāt svabhāvaṃ vrajate yadā || tadā japaḥ samuddiṣṭo yenāṇuḥ syācchivaḥ svayam | nābhāvevantu sampūjya prāṇāgnau teja sānnidhau || paramāmṛtarūpeṇa viṣayāñjuhuyāt samāhitaḥ | homa eṣa samākhyāto hutvā kevalatāṃ vrajet || nistaraṅge pare tattve vyāpake bhāvavarjite | tallayatvaṅgata ātmā dhyānametat prakīrtitam || prākāraścaiva digbandhastarjanaṃ khātikā tathā | śaktijālañca vijñeyaṃ pañcamantatsuduḥsaham || astrābhi mantritāṃ karakīṃ tejo rūpāṃ suduḥsahām | p. 28a) tadamvu prokṣitaṃ sarvaṃ dravyajātamadoṣakṛt || prakṣyālya cārghapātrantu pūrayeddhyānamāśritaḥ | nyastvā śaktiṃ śivaṃ sāṅgaṃ paratvaṃ mudrayā kṛtam || viśoddhya dravyasaṃbhāramātmapūjāṃ prakalpayet | savyahaste śivañceṣṭvā tattvanyāsapuraḥsaram || tejorūpaṃ nyaseddhyātvā samaste niṣkalaṃ śivam | liṅgādi veśane patyuḥ sāmarthyaṃ madvaśaṃ yataḥ || bhāvayitvā dhiyā sarvaṃ yajñāraṃbhaṃ samārabhet | ṛturāmadalanirvṛttaṃ jñānāsintāla sammitam || saptābhi mantritaṃ kṛtvā vāma kakṣe niveśitam | pañcagavyantataḥ kuryād vikarādabhi mantrya ca || iṣṭvā vāstuṃ vikīryātha nānāśastra svarūpiṇaḥ | lājā candana siddhārtha bhasma puṣpa kuśākṣatān || sugandhairgandhapuṣpādyaiḥ pūjayet kalaśaṃvaram | sāsanena sadehena śivena samadhiṣṭhitam || evamastrālukaṃ ceṣṭvā lokapānpūjayet kramāt | śivayāgaḥ samārabdhastvadbhaktānāṃ śivājñayā || rakṣaṇīyontarāyebhyo lokapāḥ susamāhitaiḥ | ityājñāṃ śrāvayet kuṃbhān bhrāmayedagratostrakam || pradakṣiṇa krameṇātha sthāpayet kalaśāluke | datvā sthirāsanaṃ pūrvaṃ vinyaset kalaśāluke || datvā sthirāsanaṃ pūrvaṃ vinyaset tadanantaram | dhārikādi krameṇaiva yāvat syād vimalāsanam || prāptiṃ vyaptiñca sāmarthyaṃ mantrāṇāṃ pariṇati kramam | p. 28b) yat svarūpañca vinyāsaṃ yena tatkāryasādhanam || evaṃ jñātvā pṛthak sarvantato mantranniyojayet | āsanaṅkāraṇāntantu mūrtiḥ śakti svarūpiṇī || śodhyādhyānannyaset paścāt sṛṣṭimārga krameṇa tu | icchāśakti mayīṃ mūrtiṃ kalpayecchāṃ bhavasya tu || āvāhayet tato devaṃ sūryāgni candrayogataḥ | sannidhānannirodhañca kṛtvā vedāvaguṇṭhanam || amṛtīkaraṇaṃ yojyamarcāntārghañca candanam | snānaṃ prakalpya * * * saṃpūjya dhūpayet tataḥ || aṅgānyāhūya saṃskṛtya pūjayitvā vidhānataḥ | dhūpadīpādinaivedyamupacārānnivedayet || toyaṃ pavitra dānañca paramīkaraṇantataḥ | yathoktantu japaṅkṛtvā varddhanyāmakhilantvidam || praṇipatya punaśceṣṭā tato vijñāpayedidam | tvanmukhokta vidhānena rakṣitoyaṃ mayāmakha || idānīmantarāyebhyaḥ saṃkāno tvat prasādataḥ | tasmāt prabodhani striṃ śaṃgṛhāṇājñāṃ pradehi me || liṅgādi sādhanaṃ deva śodhya bodhyatvamāgatam | mamājñayā kuruṣvevaṃ liṅgādau śodhyasannidhiḥ || uktaṃ śivena saṃbhāvya tataḥ kuṇḍāntikaṃ vrajet | nirīkṣya prokṣya saṃbhāvya abhyukṣya ca yathākramam || khātvāvikīrya tatpūrya samīkṛtyābhiṣecayet | nirūḍhya mārjanaṃ kṛtvā lepanaṃ kuṇḍa kalpanā || paridhānaṃ trisūtreṇa rekhā turyaścatuṣpatham | p. 29a) sarva mantreṇavasveka saṃskāraṃ kuṇḍakarmaṇi || varmaṇā tvakṣapāṭantu vistaraṃ catvare hṛdā | vāgīśau pūjayet tatra vṛṣasyantau suyauvanau || tāmre nālayute vahniṃ vīkṣaṇādyairviśodhayet | bhāgaṃ palāśināṃ tyaktā tadaikatvaṃ yathā tridhā || tadvījaṃ vinyaset tatra ṣaḍaṅge nābhi mantrayet | gṛhītvā bhrāmayitvā tu īśa vīja svarūpiṇam || garbhanāḍyāṃ kṣipecchakterdatvā toyantayostataḥ | garbhādhānamaje naiva puṃstvevāmaṃ niyojayet || sīmante bahurūpantu vaktramvai jātakarmaṇi | arghodakena saṃprokṣya sadidhyāḥ pañcahomayet || pūrvādau viṣṭaranyāsaṃ brahmādīṁllokapānyajet | sruksruvau vīkṣya saṃprokṣya śaktiṃ śaṃbhuñca vinyaset || śuddhājyena mukhāghāraṃ sandhānamekatāntataḥ | nāmnī tvīśañca sandhāya pitarā viṣṭvā visarjayet || vibhajya pañcadhā paścād yathā kuṇḍe niyojayet | dhūpādyarthaṃ pṛthak tyaktā vahniṃ saṃpūjya tarpayet || taddhṛdayāmbuje paścāllabdhvānujño yajecchivam | samūrtiñcāsanannyastvā śodhyā dhyānañca vinyaset || śivaṃ sāṅgaṃ tataḥ tveṣṭvā nāḍī sandhāna pūrvakam | mantrasantarpaṇaṃ kṛtvā pūrṇāṃ datvā nivedya ca || deśakāla nimittākṣyai durnimitta praśāntaye | śataṃśatantu hotavyaṃ pūrṇācchinnaṃ śata krato || p. 29b) adhivāsa lagnayormadhyaṃ jñātvā kṛtyaṃ samārabhet | atyāraṃbhamanāraṃbhaṃ tathāraṃbhaṃ na kārayet || vaktraṃ varmayutaṃ prāci dakṣe ghoraṃ śikhāyutam | sadyo hṛdā yutaṃ paścāt saumye vāmaṃ śiro yutam || śivaṃ sarvaistu sāmānyaṃ sandhānaṃ mantra tarpaṇam | mūrtipānāmidaṅkarma sarvakṛddeśikottamaḥ || datvā pūrṇāhutiṃ paścācchivaṃ vijñāpya deśikaḥ | nirasya vighnasaṃghātaṃ gatvā liṅgāntikantataḥ || bhadrapīṭhe tu saṃsthāpya kṛtvā cihnaṃ sucihnitam | mṛdbhirgomaya gomūtraiḥ snāpayedastra vāriṇā || vastrayugmā vṛtaṃ kṛtvā svasti vācya pracālayet | tataḥ sa yajamānastu śraddhā viṣṭaḥ samāhitaḥ || agrataḥ pṛṣṭhato gacchanmucyate sarvapātakaiḥ | pradakṣiṇa krameṇaiva puraprāsāda maṇḍape || japa śabdaiḥ samānīya veśayet snāna maṇḍapam | nirīkṣya prokṣya santāḍya kuśairullikhya maṇḍapam || akṣatai svastikaṃ vedyāṃ bhadrapīṭhaṃ nyaset tataḥ | praṇave nāsanandatvā tato liṅganniveśayet || nirīkṣya prokṣya santāḍya śodhya mṛdgomayādibhiḥ | dvitīya vedikāyāntu āsanantūlikopari || tasyopari nyaselliṅgaṃ saghṛtaṃ pāyasaṃ punaḥ | śirodeśe vyavasthāpya tato lakṣaṇāmālikhet || lakṣaṇena vinirmuktaṃ yato liṅgamalakṣaṇam | deśadeśādhipānāntu sarvadāsyādbhayaṅkaram || p. 30a) tasmāt prayatnamāsthāya kuryālliṅgaṃ sa lakṣaṇam | yena sarvaphalāvāptirjāyate sādhakasya tu || norddhaṃ bhāga dvayāt kāryaṃ lakṣaṇaṃ bhūtimicchatām | ṛtvekabhājitāyāme rūpe rāmatanūcyute || lakṣarekhāṅgulā jyeṣṭhe tāraikāṃśacyutenyataḥ | bhāgadvayādadhaḥ pakṣa rekhāsyādvasubhājite || bhramādbhāgadvayorddhantu pṛṣṭhataḥ saṅgamaṃ tayoḥ | ūrdhvantu kuṇḍalākāraṃ dveṣṭhaṣṭhe granthyadhaḥ sthite || yathā liṅgaśiraḥ proktantathā lakṣa śirohitam | sarvasiddhipradaṃ dhanyaṃ sarvavighnabhayaṅkaram || sarvasādhāraṇaṃ śakralakṣaṇaṃ śubhalakṣaṇam | anucchritena hastena gururhemaśalākayā || ālikhellakṣaṇaṃ vidvāñchilpīśastreṇa cotkiret | japanmṛtyujitaṃ mantraṃ pūrayenmadhusarpiṣā || rocanāṃ dadhidūrvāñca datvā kṛtvā vadhāraṇam | āropya bhadrapīṭhe tu śodhya mṛdgomayādibhiḥ || astratoyena saṃsnāpya mantranyāsantu kārayet | iṣṭvāsādhyāṇunā siddhyairmantrairvā brahmavācakaiḥ || saṃśodhya dravya saṃghātaṃ snānamantraiḥ puroditaiḥ | mṛdbhirgomaya gomūtrairbhasmanā salilāntaraiḥ || pañcagavya kaṣāyaiśca tataḥ pañcāmṛtena tu | hemasasyaphalaiḥ snānaṃ ratnau ṣadhyantataḥ punaḥ || sarvauṣadhi yutañcānte sarvamaṅgalasādhanam | kṣārādyairaṣṭabhiḥ snāpyamārjayenmṛduvāsasā || p. 30b) vilipya candanādyaistu varma japte tu vā sasī | paridhāpya tato vidvān bhūṣayet kusumādibhiḥ || deśikaṃ dakṣayitvā tu toṣayitvā ca śilpinam | suyantritantato liṅgaṃ rathe kṛtvā subhāvitaḥ || japaśabdādi nirghoṣairvedadhvani vimiśritaiḥ | japanpāśupataṃ mantraṃ deśikaḥ susamāhitaḥ || rathayātrāntataḥ kṛtvā ānayenmaṇḍapāgrataḥ | bhadrapīṭhantu saṃsthāpya tatra liṅganniveśayet || sthiro bhavabhavetyuktā svapañcābhyantaraṃ viśet | vīkṣaṇādibhiḥ saṃśodhya kuśairullikhya vedikām || akṣataiḥ svastikaṃ kṛtvā tatra paṭṭaṃ sa tūlikam | sopadhāna paṭacchannaṃ nyastvānantāsanaṃ nyaset || arghyaṃ datvā tu devasya maṇḍapaṃ saṃpraveśayet | vinyasya tūlikorddhantu nyasen mantrānyathā kramam || piṇḍikāyāstvidaṃ karma mantraiḥ śāktaistu tadbhavet | lakṣaṇantu bhagākāraṃ snānāghaṃ liṅga ca yathā || evaṃ brahmaśilāyāntu kūrmākhyāyā mayaṃ vidhiḥ | ānīya maṇḍapāntastu yathā sthānanniveśayet || pādadeśe guruḥ sthitā mūrtyādi nyāsamārabhet | jñātvā samyakparaṃ bhāvamaparaṃ lakṣaṇānvitam || yojānāti paraṃ bhāvaṃ tasya lakṣaṃ caturvidham | caturgocarasaṃsthānaṃ yatsvarūpaṃ kriyākramam || sa evārādhakastasya sthāpakastu na cāparaḥ | śivācchaivaṃ śikhaṃ śaktervindorjyotiradhastataḥ || p. 31a) nādātsāvitra saṃjñañca ebhyaḥ śāstra samuccayam | svabhāvāvasthitaṃ śaivaṃ śikhaṃ saṃvittilakṣaṇam || prakāśasthaṃ smṛtañjyotiḥ spaṣṭavijñāna lakṣaṇam | sāvitrannādasaṃsthānaṃ dhvaniḥ saṃvittilakṣaṇam || śikhākulāsthitiḥ sākekuśe sāvitri saṃjñakāt | caturṇāṃ saṃsthitiḥ krauñce caturvarṇa vyavasthayā || śivākhyācchālmalī dvīpe puskare jyoti saṃjñakān | prajānugraha hetvarthamevaṃ kula catuṣṭayam || dīkṣādyavasthitau śakra saptadvīpe tviyaṃ sthitiḥ | lakṣalakṣaṇayorbheda vijñānanturyagocare || samyajjñātvā tridhāvasthaṃ tato yajanamārabhet | ādhāraṃ lakṣaṇaṃ viddhi ādheyaṃ lakṣarūpiṇam || lakṣaṇaṃ vedanā rahitaṃ dvividhaṃ lakṣaṃ sa vedanam | samanañconmanaṃ viddhi caturlakṣeṣviyaṃ sthitiḥ || svarūpaṃ yasya yo vetti tallayaṃ yāti sa dhruvam | caturṇāmapi sāmānyaṃ sa deśe yajanaṃ viduḥ || lakṣaṃ sadā śivākāraṃ liṅgamūrtau niyojayet | kramo yamādi sargasya jñātvānyatra prayojayet || icchāśaktimayīṃ mūrti kalpayet kāraṇasya tu | kalānyāsaṃ purā kṛtvā tatva nyāsaṃ sadaivatam || tatvānāṃ pañcakaṃ tadvattritatvaṃ sādhi daivatam | mūrti vaktrāṇi vinyasya aṅgabhaṅgā nyaset punaḥ || āvāhayet tato devaṃ śivaṃ parama kāraṇam | p. 31b) aṅganyāsaṃ yathā sthānaṃ kṛtvā devaṃ nyaset punaḥ || upacārantataḥ kṛtvā bhūṣayed bhūṣaṇaistataḥ | sugandhaiḥ kusumairiṣṭvā sa ghṛtaṅguggulandahet || lehya coṣyādi bhakṣyāṇi naivedyāni nivedayet | bhuktānpratisarāndatvā pratibhāga pradarśakān || mudrāṃ vadhvā namaskṛtya vastreṇācchādayet tataḥ | chatrādyupaskaraṃ sarvantasmin kāle nivedayet || nidrā kalaśaṃ śiro deśe śive naiva niveśayet | abhyaṅgaṃ pādadeśe tu tataḥ śodhanamārabhet || piṇḍikāni kaṭaṅgatvā śaktimantranniveśayet | śivavidyātmatatvantu icchā jñānakriyānvitam || śakti bhāvaṃ paraṅkṛtvā naivedyāni nivedayet | evambrahmaśilāyāntu kūrmākhyāyāṃ mayaṃ vidhiḥ || ādhārādheya bhāvena tayorbhedampṛthak pṛthak | śivaṃ sampūjya vijñāpya tatvaśuddhiṃ sabhārabhet || bhūtānāṃ validānārthamādiśed deśikottamam | tattvopasthāpanaṅkṛtvā yāyāt kuṇḍāntikaṅguruḥ || iṣṭvā śivaṃ viśeṣeṇa pratiṣṭhā homamācaret | śataṃ sahasramarddhamvā hutvā mūrtidharaiḥ saha || datvā pūrṇāhutiṃ paścālliṅgaṃ śānti ghaṭāmbhasā | samprokṣya saṃspṛśeddharbhairhoma saṃkhyaṃ japedaṇum || tatva sandhintataḥ kṛtvā tatvopasthāpanam bhavet | tathā homastathā sparśaḥ punarhomastathā japaḥ || evantriṣvapi saṃpādya vidhiṃ bhāgeṣvanu kramāt | p. 32a) śivādyavaniparyantamadhvānaṃ sandhayet tataḥ || vyāpakantanmayandhyātvā homayenmūrtipaiḥ saha | pūrṇāhutintato datvā śivāya vinivedayet || evaṃ pīṭha saṃśuddhimumāmantreṇa kārayet | brahmakūrmaśilāyāntu tataśchidrannirasya ca || śānti homantato hutvā ghṛtena madhunā saha | prāyaścitte samutpanne pratyekaṃ rūpiṇā śatam || hutvā pūrṇavacchinnaṃ śivāya vinivedayet | śivaṃ sampūjya vijñāpya nicchidramava dhārayet || prāsādanturutogacchejjapannastraṃ samūrtipaḥ | mahāsrateja sā dagdhaṃ sarvavighnasamuccayam || prāsādaṃ prokṣayeddhyātvā śastrarūpeṇa vāriṇā | brahmasthāne tathāśvabhraṃ kūrma brahmaśilocchrayam || praveśaṃ brahmabhāgasya jñātvāśvabhraṃ prakalpayet | vasvaṃśaṃ pādabhāgañca tribhāgaṃ vā dvayantathā || arddhaṃ samastakaṃ vāpi brahmabhāgampraveśayet | pṛthak phala vibhedena jñātvā śvabhraṃ prakalpayet || iṣṭvā vāstu gatān devān pūrvavat padayogataḥ | madhyaṃ sucihnitaṃ kṛtvā nyaset kūrmaśilāntataḥ || tasyopari nyaset kūrmmaṃ haimaṃ dvārasya sanmukham | ṛtumātrendu saṃbhakte dvāravyāse śatakrato || madhyādekaṃ vahistyaktā tena madhyaṃ vivarjayet | pūrvottareṇa tanmadhye śilāmadhyaṃ niveśayet || p. 32b) madhyaṃ suniścitaṅkṛtvā śaktimantraṃ smared guruḥ | kaśilān niveśayen madhye dhārikāśakti rūpiṇīm || ādyāśaktistvamīśasya sarvadā dhārarūpiṇī | tadājñayā tvayā tasmāt sthātavyamiha sarvadā || parāvasthāntataḥ kṛtvā ratnādi nyāsamācaret | vajraṃ sūryopalaṃ nīlamatinīlañca mauktikam || padmarāgañca vaidūryaṃ śaktiṃ prākāśikāṃ smaret | rukmārka lohavaṅgañca candrāraṃ kāṃkṣapannagam || madhye samastakānyeva śaktiṃ śārīrikāṃ smaret | haritālaṃ śilāṃtorīṃ hari sūtāgni gairikām || valiṃvasā gaganaṃ caiva smṛti śaktyātmakāṃ nyaset | candanantacca raktāhvamaguruñcāñjana mūlakam || uśīrañcakriṇīṃ devīṃ lakṣyaśaktimanusmaran | godhūmayava sa tilānmudgavīvāraśyāmakān || sarṣapānyājñikāndhānyān tṛptiśaktiṃ smarannyaset | etaiḥ sarvaiḥ samāyuktaṃ madhye padmanniveśayet || guggulaṃ pāyasaṃ vātha randhrāṇāṃ lepane hitam | eteṣāmapya lābhe tu yathā sthānanniveśayet || vajrantālaṃ suvarṇañca sahadevāṃ yavaiḥ saha | abhāvāt padmarāgantu kāñcanaṃ vāthapāradam || randhraṃ sulepitaṅkṛtvā samyagbrahmaśilātalam | śivā sanannyaset tatra śvabhre brahmaśilātmake || prāpti vyāptī ca sāmarthyaṃ sarvaṃ jñātvā pṛthak pṛthak | kandāntaṃ pārthivantatvannālaṃ māyānta gocaram || p. 33a) tadūrdhvañca raṇācchadane padmamīśāvadhiṣṭhitam | atordhvaṅkarṇikājñeyā vāmādyaiḥ śaktibhirvṛtā || śaktiṃ śivā sanandhyātvā sūryakoṭi samaprabham | prīṇayantañjagatsarvaṃ vyāpayantaṃ śivāsanam || gandhadhūpādibhiḥ pūjya datvā kuṇḍāntikaṃ vrajet | śivaṃ sampūjya vijñāpya mantrānsantarpya deśikaḥ || sandhānaṃ pūrṇayā sahitaṅkṛtvā vijñāpayecchivam | labdhvānujñastato gacchet prāsādaṃ mantra vigrahaḥ || dakṣiṇasyāṃ diśi sthitvā nyasen mantrān yathākramam | sarvaśakti mayandhyātvā āsanantvā sanādhipam || nirodhya pūjayitvā ca śanaiḥ pūjāṃ samuddharet | śodhayitvā tu tacchūbhraṃ candanādi vilepitam || rakṣitantatpaṭacchannaṅkṛtvā yāgālayaṃ vrajet | śivaṃ saṃpūjya vijñāpya mūrtipaiḥ śilpibhiḥ saha || pūrvasaṅketitairdhīraiḥ sahāyairvalavattaraiḥ | śubhe lagne hṛdotthāpya liṅgamarghyaṃ pracālayet || tadagrato gururyāyāddhyānā viṣṭaḥ śivaṃ smaran | svadiksthāmūrtipāḥ sarve svamantrāhita cetasā || kartā ca svajanaiḥ sārddhañchuddhāviṣṭaḥ spṛśañchivam | vedagīta svarairdivyairmāṅgalyaiśca mahotsavaiḥ || kṣipanratnādikaṅkartā prāsāda dvāramānayet | dvāradeśe tu viśrāmya kiñcid dvārasya sanmukham || vinādvāreṇa deveśaṃ tanmārgeṇa praveśayet | p. 33b) dvārārddhena śikhāśūnye śikhe śānti puraḥ smaran || praviṣṭabhadra * * * * * * * * * * * ? | * * * * * * * * * * * * * * * * ? || * * * ? tvā tu devasya prokṣya brahmaśilātalam | tadūrdhvaṃ yantritandhāryaṃ sulagnaṃ yāvadā gatam || cihnamadhyaṃ suvijñāya liṅga madhyaṃ suniścitam | śaktiśaktimatordhyātvā abhedaṃ dharmadharmiṇoḥ || svabhāvasthaṃ smaranmantrantyaktaiśvaryalaya sthitam | sṛṣṭyā sadeśa saṃsthānaṃ samyag liṅganniveśayet || rukmaraupyarkināgādikaṃ vibhiḥ sudṛḍhaṃ yathā | mantranyāsantataḥ kṛtvā śivamāvāhayet sudhīḥ || kṛtvā cāṅgādi vinyāsaṃ pūjayecchivamādarāt | mantranyāse kṛte śakra śilāmadhyānna cālayet || pramādāccālite deve rāṣṭrabhaṅgaḥ prajāyate | tataḥ sañcinuyātpīṭhañchilā śvabhrasamaṃ yathā || vālukāpuritaṃ liptantasyārddhe piṇḍikānnyaset | dik cihnaiścihnitaṅkṛtvā devīmudvodhayet kriyām || ānīyapūrvavat sarvaṃ mantraṃ śaktyantikaṃ smaran | sulagne lamvanaiḥ praguṇāṃ sṛṣṭimārgeṇa vinyaset || śaktimūrtermaheśasya pṛthak śakti samarpaṇam | sāmpratantu tayoryogastattvamānanda lakṣaṇam || dikcihnaiḥ saṃsthitāṅkṛtvā sandhilepaṃ samācaret | śaṅkhacūrṇaṃ malaṃ lauhaṃ tathā sarvarasaṃ payaḥ || p. 34a) papitvā lepayet tena mantranyāsaṃ yathā purā | muṣṭiṃ vaddhvā tato vidvāñchivaśakti svarūpiṇīm || piṇḍikāyāṃ nyaselliṅgamaṅguṣṭhena spṛśet tataḥ | umāmaheśamantrābhyāṃ sandhānaṃ muktikāṅkṣiṇām || śivomāmantrayogena sandhānaṃ bhūtimicchitām | śāntikuṃbhāṃbha sā snāpya tathā pañcāmṛtairapi || vilipya kuṅkumādyaistu mantranyāsantu kārayet | āsanasthānyathā sthānaṃ mūrtyādīṁlliṅgavigrahe || pratyekaṃ vinyasen mantrī dhyānayuktasamāhitaḥ | liṅge niveśayed vodhaṃ kriyāhvāṃ pīṭharūpiṇīm || paratvantu tayordhyātvā bhinnābhinna svarūpayoḥ | vyakti rūpantayordhyātvā snānaṃ vividhamācaret || vilipya pūrvavat tābhyāṃ kṛtvā pūjāṃ pṛthak pṛthak | japaṅkṛtvā tayordatvā praṇipatya kṣamāpayet || nyūnātiriktaśāntyarthaṃ rūpiṇā homamācaret | vijñāpayet tato devaṃ lokānugraha hetutaḥ || sūryācandramasau yāvat sthiti loke pravartate | tāvattātkālaṃ mahādeva liṅgesmin varado bhava || labdhvānujñāṃ vibhorliṅge dhyāyantīśannirodhayet | nirodhyaivaṃ namaskṛtvā punarvijñāpayedidam || jñānato jñānato vāpi yaccoktanna kṛtaṃ mayā | tatsarvaṃ pūrṇamevāstu tvatprasādānmaheśvara || yajamānasya yannāma yojayed īśvareṇa tu | p. 34b) tataḥ sa yajamānastu pūjayed deśikottamam || vittaśāṭhyādasau kartā grāmādyaṃ sannivedayet | mūrtipebhyostra jāpibhyo viprebhyo gaṇakāya ca || sūtradhārāya śilpebhyo dakṣiṇā syāt sa saṃbhramā | mahotsavaṃ mahānandaṅkuryād dinacatuṣṭayam || prāyaścittaṃ dvitīyehni śāntiścaiva tṛtīyake | deśikādyāścaturthehni kuryuścāturthikāhnikam || susthālyāntu viśuddhāyāṃ brahmāṅgaiḥ sādhayeccarum | saṃpātābhihutaṅkṛtvā pratikuṇḍaṃ yathākramam || agrannivedya devāya tarpayeccaruṇā śivam | sthirādyā hutayaḥ sapta pradadyādvana saṃkhyayā || pūrṇāndatvā śivaṃ jñāpya kṛtvā śāntiṃ pravācanam | lokapāla valiṃ datvā kṣetrarakṣāṃ pravācayet || anyeṣāmapi devānāñcaturthehni caturthikā | tataḥ saṃpūjayed devaṃ snānādi vidhi vistaraiḥ || vihāyaliṅgavinyāsaṃ nyastāṇuṃ saṃvisarjayet | śaktibhāvo visargaḥ syād vyaktirāvāhanaṃ hare || śivakuṃbhavidhānena kṛtvā kubha dvayaṃ guruḥ | ekena snāpayed devaṃ pūjayitvā yathā purā || kartāramapareṇaiva tataḥ kuryāt phalārpaṇam | tatastu sthāpako dṛṣṭho yajamānena pūjitaḥ || pratiṣṭhāyāḥ phalaṃ kartturyathā dadyāt taducyate | mūlamantraṃ samuccārya yāvacchaktyanta gocaram || p. 35a) kāraṇatyāgayogena labdhvānandastu deśikaḥ | tejo rūpanidhiṃ dhyātvā puṇyarāśiṃ svarekare || vidyātattva pracāreṇa kare kartuḥ samarpayet | tatphalaṃ bhuktimuktyākhyaṃ liṅgārādhana tastridhā || liṅge saṃsthāpite mokṣo bhūtayaśca nirantarāḥ | tato vijñāpya deveśaṃ yajeccaṇḍeśvaraṃ guruḥ || caṇḍamantraiḥ samāvāhya tārādyaiḥ phaṭkṛtāntakaiḥ | snānaṃ pūjā japo homo naivedyādi yathā purā || kṛṣṇavarṇañcaturvaktraṃ tryakṣaṃ caṇḍā hi bhūṣaṇam | śūlaṭaṅkakaraṃ bhīmaṃ kamaṇḍalvakṣamālinam || etad rūpaṃ sadādhyātuḥ sarvavighnavināśanam | ādhāraśakti kamale mūrtivaktrāṅgasaṃyutam || svasthāne prāṇamārgeṇa kṛtvātmasthaṃ niveśayet | brūyādenaṃ śivaṃ dravyaṃ rakṣaṁstiṣṭhañchivāntike || sampūjyagandhapuṣpādyairliṅgasthantannirudhya ca | pṛthak pīṭhañcalaṃ liṅgaṃ pūrvavatsanniveśayet || kintu ratnādi vinyāsaṃ pīṭhagarbhe sa śaktikam | ekapīṭhantvabhedena ratnādyaṃ cetasā nyaset || pūrvavacca smṛtaṅkarma kintu caṇḍeśvaraṃ vinā | vāṇakṣetrodbhavaṃ vāṇaṃ sarvaprāsādapīṭhagam || pīṭhasya saṃskṛtantatra svayaṃ vyaktepyayaṃ vidhiḥ | sa mantraṃ sthāpayedrauhaṃ sarvaprāsādapīṭhagam || vāṇavacca vidhiḥ khyāta ṛṣirdevādi kalpite | p. 35b) pratiṣṭhā vyaktaliṅgānāṃ kriyāśakti puraḥsarā || ratnāḍhyaṃ piṇḍikā garte vidhiścaṇḍeśvaraṃ vinā | sarveṣāmeva devānāṃ snānādyaṃ pūrvavadyathā || svamantraiḥ sthāpanaṃ kāryaṃ jñātvā vyāptiṃ pṛthak pṛthak | darpaṇe vihitaṃ snānaṃ leyacitrāgameṣu ca || pratiṣṭhā pūrvavat kāryā pīṭhādyaṃ śaktikalpitam | pūjā teṣāmadhaḥ kāryā dhūpamātranna duṣyati || pratiṣṭhā cūlakādīnāṃ pūrvokta liṅgavadyathā | na tatra lakṣaṇoddhārañcaturthī caṇḍakalpanā || praveśo brahmaṇorddhena śaktiratnādi pūrvakam | mūrtivaktrāṅga vinyāsaḥ sadeśākāra rūpadhṛk || kumbhe pyevaṃ triśūle tu triśaktiṃ vyāpinaṃ śivam | niṣpannaṃ śikharaṃ dṛṣṭvā dhvajaśūnyanna dhārayet || dhvajaśūnyantu prāsādaṃ samāśritya vināyakāḥ | janayanti bhayaṃ ghoraṃ tasmāt kāryo mahādhvajaḥ || prāsāda dairghyadīrghastu dvihasto vistareṇa tu | jaghānto vātha kartavyo yathā lābhamathāpi vā || athavā pradakṣiṇī kṛtya yathā liṅgantu veṣṭhyate | śikharatryaṃśato jyeṣṭhe madhyame pādavarjite || kanyase cottamorddhena samagranthistu vaiṇavaḥ | muktaye viṣamaḥ śasto dṛḍhaḥ saddārūjothavā || samāhṛtya dvayaṃ kāryaṃ snānādyañca yathā purā | mūrtyādi tatva vinyāsastathā kintvastra sannidhiḥ || p. 36a) pūjā homa japasparśantathā kāryaṃ makhādhipa | prāsādo vāhyaliṅgantu jagatī piṇḍikāhare || tatpratiṣṭhā prakartavyā yathā pūrvamudāhṛtā | daṇḍādhāre nyasecchakti ratnādyaṃ pañcakantathā || dhvaja yuktannyased daṇḍamastrālaṅkṛtavigraham | sūryakoṭisahasrābhaṃ jvalantamati bhīṣaṇam || surāsura praduṣṭānāṃ duḥprekṣyaṃ darpanāśakam | mahāpātakino ye tu tepi dṛṣṭvā dhvajocchrayam || tatkṣaṇādeva niṣpāyāḥ kinnakartuḥ kuladvayam | liṅgādi paramāṇūnāṃ saṃkhyāyāvacchivālaye || tāvat kalpa sahasrāṇi vaset kartā ca tatpure | dhvajocchraye kṛte śakra bhavet koṭiguṇaṃ phalam || mandirepi prakartavyaṃ pratiṣṭhādyaṃ dhvajocchrayam | anuṣaṅgāt pravakṣyāmi mandirepi dhvajocchrayam || jñātvā mandiramādau tu daṇḍamānañca kārayet | ekabhaumaṃ dvibhaumamvā tribhaumaṃ mandiraṃ hare || kanyasaṃ madhyamaṃ jyeṣṭhaṃ teṣāṃ daṇḍamiti śṛṇu | gāyatrī tuṣṭi bhuvanaiḥ karairdaṇḍantu kārayet || anyathā vā prakartavyā gṛhadaṇḍamiti śubhā | veśma vyāsa tribhāgasthantatpādonaṃ dvitīyakam || tṛtīyamarddhabhāgena daṇḍamānamudāhṛtam | dhvajānvitaṃ samādāya prokṣyāstreṇa paṭāvṛtam || śivatatva vibhāgena tritatvantatva yā nyaset | astraṃ nyastvā tato viddhānsannideho mamācaret || p. 36b) mandire ca yathā nyāsastaṃ vakṣyehaṃ śatakrato | mandire vinyaset tattvaṃ śaktiṃ vinyasya dhārikām || ātmatatvamadhobhāge brahmāṇḍo vadhi vinyaset | vidhātattvannyasenmadhye buddhitatva padānugam || ūrdhvaṃ vai śivatattvaṃ syācchuddha vidyāvasānikam | kāraṇa tritayaṃ nyastvā śivaṃ sāṅgañca vinyaset || tattvopasthāpanaṃ śuddhiḥ prokṣaṇa sparśanaṃ japaḥ | sānnidhyaṃ rodhanaṃ pūjā sandhānaṃ pratitattvataḥ || evaṃ sarvatra vidhivadvidhānaṃ pūrṇatāṃ vrajet | śubhalagnaṃ samāsādya vinyased dhvajamādarāt || mandiraṃ snapayet paścāt phalādyaiḥ śubhavastubhiḥ | kāṣṭhikā tṛṇanirvṛtte gṛhe nyāsastu kathyate || kaṃvīṣu pṛthivītattvaṃ tṛṇeṣvāpyaṃ niyojayet | teja sambandhatoddeśe daṇḍakeṣu ca vāyavam || sthūṇāsu vyomatattvantu śivaṃ sāṅgañca vinyaset | jīrṇepi saṃskṛte puṇyaṃ kartuḥ syānmaulikaṃ yataḥ || tato jīrṇaṃ samuddhṛtya guṇavad vinyaset sudhīḥ | mahābhayakarannityamatyantaṃ krūrarūpadhṛk || doṣaṃ karoti vahudhā rāṣṭre rājani sarvadā | duṣṭaliṅge sthite rāṣṭre prajāmārīnirantaram || rājā ca duḥkhaśokārtaḥ kṣīyate valavāhanaiḥ | ātmaśūnyaṃ yathā dehaṃ saṃpraviśyeharākṣasāḥ || bhayamutpādayantyāśu dustaraṃ maraṇāntikam | tathaiva devatāḥ śūnyaṃ dṛṣṭvāliṅgaṃ guṇojjhitam || p. 37a) yajatāñca samāśritya janayanti mahadbhayam | hīnañjīrṇaṅkṛśaṃ dagdhaṃ sthūlaṃ mānādhikaṃ hare || lakṣmaśūnyañca garbhāḍhyaṃ saṃpuṭaṃ sphuṭitantathā | bhagnañca sa kṣatañcaiva tathā vajrahataṃ punaḥ || evamādīni cānyāni liṅgāni parivarjayet | jīrṇādyaiḥ procitairetaistyājyārcā piṇḍikādikam || calitañcālitaṃ liṅgaṃ patitaṃ pātitaṃ hare | madhyasthaṃ viṣamaṃ nimnaṃ diṅmūḍhamati cocchritam || sthāpanīyāni tatraiva yadyetānye vraṇāni ca | parityakta śilāyogaṃ nirvraṇañcalalakṣaṇam || saṃsaktāmuddharedvevīṃ tatraiva sthāpanāya ca | jīrṇādyaṃ pūjitaṃ hanti nihanti tadapūjitam || tasmāt taduddharelliṅgaṃ śāstravidvidhi pūrvakam | vidhiṃ vinoddhṛtaṃ liṅgamaśāstrajñaistu deśikaiḥ || rāṣṭraṃ rāṣṭrādhi pañcaiva drutamucchādayeddhare | uddhṛtaṃ vidhinā liṅgaṃ deśikaiḥ samayacyutaiḥ || tena doṣa vipākena gajavājikṣayo bhavet | dakṣe maṇḍapastvīśe vā āpyadvāraika toraṇaḥ || atrāpi dvārapūjādi sthaṇḍile tu śivārcanam | mantra santarpaṇaṃ kṛtvā dīpanādi yathā purā || śivaṃ tu liṅgino bhojyā viṣṇvādau dvijasattamāḥ | bhūtādibhyo valiṃ datvā śivamadhyeṣya śāntikam || kṣīrājya madhudūrvābhiḥ samidbhirvā vidhāya ca | p. 37b) gatvā liṅgāntikaṃ mantrī tadā snāpya prapūjayet || oṃ vyāpakeśvarā yeti namonto mūlavācakaḥ | oṃ vyāpaka hṛdayāya nābhyantaṃ hṛdayaṃ smṛtam || evaṃ śiro jvālinī varmanetrāstrāṇi krameṇa tu | ebhistārāsane liṅgaṃ sthaṇḍilantu prapūjayet || tatastatrāśritaṃ sattvaṃ śrāvayedastra muccaret | satvaḥ kopī hayaḥ kaścilliṅgamāśritya tiṣṭhati || liṅgantyaktā sa yatreṣṭaṃ tatra yā tu śivājñayā | evamuktā mahāstreṇa datvā cārghyaṃ visarjayet || tataḥ pāśupatāstreṇa pratibhāge svaśaktitaḥ | hutvāhare tatobhyukṣya śānti kumbhasya vāriṇā || tato darbheṇa saṃspṛśya japtvāstraṃ homasaṃkhyayā | arghaṃparāṅmukhaṃ datvā visṛjet tattva tattvapān || dṛk kriye pīṭhamantrāśca bhāgatrayamanūnapi | śivaṃ sāṅgaṃ trikhaṇḍādhva patīnatha samāyutān || caṇḍanāthaṃ khanitreṇa haimenāstrāṇunākhanet | vaddhvākāñcana pāśena vālarajvā ca yatnataḥ || skandha sthitayā vṛṣayorliṅga pīṭha śilāmapi | dvayamekaṃ samastaṃ vā yatnādeṣāṃ samuddharet || śivamaṃtraṃ gṛṇaṁllokaiḥ prakṣipet tajjale guruḥ | bhūyaḥ puṣṭyarthakaṃ hutvā dikpatīnāṃ pratarpaṇe || prāsāda vāstu śuddhyarthaṃ hotavyañca śataṃ śatam | mahāpāśupataṃ śakra prāsādarakṣṇe nyaset || yāvannaivā paraṃ liṅgaṃ sthāpayed vidhinā punaḥ | pūrvamānānvitaṃ liṅgantadrūpaṃ saṃskṛtantathā || p. 38a) svasthāne sanniveśyāpi vidhinā pūjayet tataḥ | asurairmunibhirdevaistattvavidbhiḥ pratiṣṭhitam || bhagnamvāpyatha jīrṇamvā vidhināpi na cālayet | vidhimetam prakurvīta jīrṇadhāma samuddhṛtau || nistriṃśe vinyasen mantrān darpaṇe vā sunirmale | aparantvārabhet paścāt pūrvarūpaṃ yathā bhavet || samāpte mantrasaṃyogaḥ pratiṣṭhā pūrvavat smṛtā | vāhyaṃ caiveṣṭakaṃ kāryamaiṣṭakatvau palaṃ hare || hīnadhāmottamairdravyaiḥ kuryādvātanmayaṃ śubham | yo yathā saṃsthito vāsturdīrgho vā samavistaraḥ || tasmiṃstu kalpayed bhittiṃ hānirvṛddhiṃ vivarjayet | hānau satyāṃ bhavenmṛtyurvṛddhau dravya kṣayo bhavet || tasmāt sarvaprayatnena hāniṃ vṛddhiṃ na kārayet | dakṣiṇāṃ vastra hemādyairdatvā santoṣa yadgurum || kṣamastveti vadedvākyaṃ śivaṃ sopi vadet tataḥ | iti kriyā samopetaṃ liṅgamantri sa sādhakaḥ || labhatebhi matāṃ siddhiṃ mokṣaṃ mokṣaparāyaṇaḥ | patrapatre yathātoyaṃ vātoddhṛtaṃ sucañcalam || tadvatsu cañcalaṃ śakra prāṇināṃ hatajīvitam | asthiraṃ yauvanaṃ śakra dravyamasthirameva ca || asthiraṃ putrapautrāghaṃ rambhāsārasamopamam | tasmāt putrakalatrāṇi sudṛnmitradhanāni ca || vihāya mohajālāni kuryālliṅga parigraham | kāliñjare mahīndre vā sahye vāma layepi vā || p. 38b) gaṅgā taṭe samudre vā śrīśaile saritāṃ taṭe | patra puṣpa phalopete mṛtkuśopacite śubhe || māheśvara janākrānte sarvadoṣa vivarjite | sutithau ca sunakṣatre suyoge karaṇānvite || sampūjya devadeveśaṃ kuryālliṅga parigraham | sthāpitaṃ ṛṣibhiḥ pūrvaṃ sarvalakṣaṇasaṃyutam || āśraye siddhidaṃ liṅgaṃ svayamvā parikalpitam | kīlitaṃ varjayedvidvān skanda viṣṇvindra mātṛbhiḥ || uparyu pariliṅgañca varjayet sādhakaḥ sadā | pūrvāsyaṃ paścimāsyantu śreṣṭhaṃ liṅga dvayaṃ hare || yāmyaṃ kauvera cakrantu na siddhā viṣyate budhaiḥ | parigṛhyekṣitaṃ liṅgaṃ yathāśāstraṃ śatakrato || pūjayet satataṃ mantrī jñātvā dehamaśāśvatam | pūjāhoma paro nityaṃ dhvajadhyāna parāyaṇaḥ || sarva kāryeṣu kuśalaḥ sādhakaḥ syājjitendriyaḥ | kṣetrānte rakṣaṇaṃ pūjā valiṃ dānañca kārayet || rakṣā gṛhepi kartavyā yathā kṣetre purandara | parvakāleṣu sarveṣu nimitteṣvakhileṣu ca || pūjāṃ viśeṣataḥ kuryājjapādyaṃ dviguṇañcaret | śivapūjāpavitrañca kartavyaṃ sarvadā hare || pavitreṇa vinā pūjā tāmasī parikīrtitā | rājasī ca bhavedindra paramīkaraṇādvinā || tasmāt pūjā pavitrañca paramīkaraṇantathā | kartavyaṃ satataṃ sadbhiḥ saṃsāra bhayabhīrūbhiḥ || patrikābhiḥ prasūnairvā kuśairvā parikalpayet | pavitraṃ pratyahaṃśabhormahāpuṇyajigīṣayā || p. 39a) iti nityakriyākhyātā śṛṇu naimittikī punaḥ | āṣāḍhasyasitāviśvā śrāvaṇasya sitāsitā || saptamyotha trayodaśyastatra gandha pavitrakam | trayodaśyāṃ prakartavyaṃ pavitraṃ gandhasaṃjñitam || pavitramatha bhūtāyāmāṣāḍhaṃ niyamaḥ smṛtaḥ | dīkṣādi sthāpanañcaiva pavitrādi śatakrato || adhimāsena kurvīta yadīcchecchubhamātmanaḥ | darśadvayaṃ bhaved yatra ravisaṃkrānti varjitam || adhimāsaḥ sa vijñeyo viṣṇuḥ svapitikarkaṭe | tulyamāsedhi māse vā kartavyantu pavitrakam || supte caiva hṛṣīikeśe doṣabhāgaṃ yathā bhavet? | kanyayā kartitaṃ sūtraṃ kartitantvātmanāpi vā || granthikeśa vinirmuktaṃ sarvadoṣa vivarjitam | kṛtvā navaguṇaṃ śakra kṣālayed vidhinā tataḥ || kuryāt tatkandukākāramantaḥ sūtraṃ prayatnataḥ | aṅgavindvindumārabhya yāvannāgayamāvadhi || jyeṣṭhādi kanya sa prāntena valiṅge mayā tava | daśahrāsānmayākhyātā sūtrasaṃkhyā purandara || ghaṭitānāṃ vidhiḥ khyāto nānyeṣāntu kadācana | sthaṇḍile cala liṅge ca vāṇaliṅge svayambhuvi || rauhādau niyamo nāsti yathā pūrvamudāhṛtaḥ | aṣṭottaraśatādūrddhanna kartavyaṃ kadācana || sarveṣāṃ niyamaḥ śakra ityājñā pārameśvarī | aṣṭottara śataiḥ kuryāt sthaṇḍilādau pavitrakam || tasyārddhena tadarddhena yathā lābhena vā hare | darbhamuñjādibhiścaiva sūtrā bhāvāt pavitrakam || p. 39b) kartavyaṃ sveśvarairlokaiḥ prāyaścittamatonyathā | kartavyaṃ valayākāraṃ pavitratritayaṃ hare || samāntarāḥ prakartavyāḥ pratyekaṃ samagranthayaḥ | piṇḍikāspṛkprakartavyaṃ gaṅgākhyantadudāhṛtam || tatrāpi kathyate saṃkhyā granthīnānte nirākulam | vinduvāṇaṃ samārabhya yāvat syānnāga candrakam || yugahrāsān samākhyātā granthayaḥ surasattama | jyeṣṭhādi kanyase prānte pavitre sārvadaivike || granthisaṃkhyāsamuddiṣṭā kramāt teṣu nirākulā | sārvadaivika saṃyuktantrayaṃ śambhoḥ pavitrakam || ādityānalacaṇḍānāṃ sampattau syāccatuṣṭayam | ekaikaṃ dvārapālānāmekañciavātma mūrtaye || vāhyāntarvali devānāmekaikaṃ parikalpayet | ekaikaṃ lokapālānāmekaṃ pīṭhe niveśayet || vaddhvā sarvapavitrāṇi rañjayet tadanantaram | granthisthāne tataḥ śakra pavitraṃ maṇḍayet sudhīḥ || kuṅkumenendu yuktena candanenāruṇena ca | maṇḍayed gomṛdāsūtraṃ rajanyāṃ śilayāthavā || dhātunā maṇḍayed vātha sarvā bhāvāt surādhipa | pārthivaṃ dāruvañcaiva pātravrātañca vaṃśajam || vihāyasruksruvau śakra tyajet sarvaṃ purātanam | sarvot pādita saṃbhāraḥ kṛtasnāna vidhikriyaḥ || sandhyāṃ naimittikīṃ smṛtvā kuryāt karma taducyate | yāgadhāmādikaṃ sarvaṃ kumbhāntaṃ yadvyavasthitam || p. 40a) trivṛtsūtreṇa tatsarvaṃ veṣṭayet kavacāṇunā | sūryaṃ saṃpūjya vijñāpya dvārapālānyajet tataḥ || kṛtvā parigrahaṃ bhūmeḥ pūrvavat pūjayecchivam | agniṃ sañjanayet kuṇḍe kuṇḍasaṃskārapūrvakam || āvāhayet tato devaṃ pūjayet tarpayet tataḥ | pūrṇāṃ datvā kriyācchidrannirasya tadanantaram || aindrāntu vinyaset kāṣṭhaṃ suśuddhaṃ bhasmadakṣiṇe | mṛttikāṃ vinyasecchakra pātrasthāmāpya gocare || sajalāñca nyaseddhātrīṃ kauveryā suranāyaka | varmaṇā śikhayā caiva hṛdā ca śirasā hare || gaṅgodakannyasedaiśe mūlamantramanusmaran | mantrairetairnamontaiśca ḍhaukayecchiva sannidhau || puṣpairañjalimāpūrya pratyekaṃ kṣīramudrayā | svāhā yutena mūlena sutṛptimbhāvayecchive || puṭaṃ nivedya pūtātmā kuryāt sūtrasya saṃsthitiḥ | tāmrapātrādi saṃsthāni nikaṭīkṛtyakuṇḍataḥ || tattva dṛṣṭyā samālokya prokṣyayecchiva vāriṇā | mantritaḥ saṃhitā mantraiśchannaṃ pātrāntareṇa tu || saṃpātābhihutaṃ kuryācchivaṃ varṣātmakaṃ smaran | ghṛtapūrṇaṃ śruvaṃ kṛtvā svetyagnau bhāgamākṣipet || hetiṃ yuñjyāt pavitreṣu saṃpātaḥ kathito hare | mūlena hṛdaye naiva śirasā śikhayā tathā || kavacenāstra mantreṇa ekaikāmāhutiṃ kṣipet | p. 40b) evaṃ saṃśodhya dātavyaṃ pavitraṃ gandhasaṃjñakam || sarvauṣadhi samālabdhaṃ mānonmāna vivarjitam | sāmānyaṃ sarvadevānāmekagranthi śatakrato || āditya dvārapālādīntato gaṇapatiṃ gurum | arcayitvā pavitreṇa śivamāmantrayet sudhīḥ || gandha pavitramādāya puṣpagandhopaśobhitam | āmantritosi deveśa sarvacchidramacchidratām || tvatprasādāt samabhye tu paṭhitvā mantramuccaran | brahmādi kāraṇatyāgāllayāntaṃ susamāhitaḥ || samāropya vavitrantu patipatyakṣamāpayet | vahnāvapi samāropya pavitraṃ saṃpuṭet tataḥ || astraṃ varmahṛdaṃ pātre nyastvā datvā pavitrakam | mantrayet saṃhitāmantrairhṛdaṃ varmāstrakaṃ punaḥ || nyastvā saṃveṣṭyasūtreṇa hṛdābhyarcya samarpayet | kriyā samarpaṇaṃ kṛtvā kṣapedrātriṃ śivāgrataḥ || japadhyāna paro bhūtvā stutigītaparopi vā | prātaḥkāle samutpanne kṛtvā cāvaśyakādikam || snātvā sandhyāmupāsyaiva pavitramāhared vibhoḥ | tato visarjayed devamaṣṭapuṣpā purārcitam || athāhnika dvayaṃ kṛtvā kuryānnaimittikaṃ hare | sūryādīnāṃ tato datvā mantraiḥ svaiḥ svairyathoditaiḥ || ātmānampūjayecchakra pavitreṇa gaṇaṃ gurum | viśeṣasnapanopetaṃ vistaraṃ pūjayecchivam || viśeṣā tarpayedvahniṃ datvā pūrṇāhutintataḥ | gandhapuṣpasamopetaṃ dūrvākṣatasamanvitam || p. 41a) pavitramādāya devaṃ tato vijñāpayedidam | sarvadeha sthito devaḥ sarvajñaḥ sarvago vibhuḥ || hīnādhikaṃ vibho karma tvayā dṛṣṭammayā kṛtam | tadanena pavitreṇa saṃpūrṇan tvat prasādataḥ || evaṃ vijñāpya deveśaṃ pavitramadhiropayet | pavitrāropaṇe śakra prayogamadhunā śṛṇu || śivamantraṃ samuccāryamāyāntat susamāhitaḥ | ātmatattvādhipāya śivāya tadadhiropayet || bhūyo mantraṃ samuccārya sa deśāntaṃ śatakrato | vidyātatvādhipāya śivāya tadadhi ropayet || punarmantraṃ samuccārya śaktyantaṃ pākaśāsana | śivatatvādhipāya śivāya tadadhi ropayet || paścānmantraṃ samuccārya layāntaṃ suprasannadhīḥ | sarvatattvādhipāya śivāya tadadhi ropayet || āropayet pavitrāṇi jāti yuktāni sarvadā | adhunā jātiṃ pravakṣyāmi pavitrāropaṇāyate || prāṇāntāmṛta saṃviṣṭamālikhed vījamādarāt | brahmavargadvitīyena mūrddhnibhinnaṃ yathā bhavet || aṃvaraṃ yojayet paścād dvitīya svarabheditam | jātirekhā samākhyātā pavitrāropaṇāyate || ityāropya pavitrāṇi arghapañcasubhūrddhasu | yojayet sarvadā vidvān sarvakāmārtha siddhaye || sthirabuddhiṃ prakurvīta paramīkaraṇantataḥ | paścāt kuryājjapaṃ vidvān yathā pūrvamudāhṛtam || p. 41b) japaṃ kṛtvā mahāvāho saṃpuṭī kṛtyapūrvavat | nivedayet prayogeṇa yathā vakṣyāmi lakṣaṇam || ātmatattvamadhaḥ kṛtvā śivatattvañca kārayet | vidyātattva prabhāveṇa yadā niṣkala gocaram || śivāya ca padañcānyat svāhāntaṃ samudīrayet | japaṃ nivedaye devaṃ sarvakarmakaraṃ varam || ātmatattvaṃ vijānīyāt pūrakaṃ suranāyaka | kumbhakaṃ śivatattvañca vidyākhyaṃ recakaṃ hare || vahnāvapi samāropya pavitraṃ pūrvavad yathā | valinā sa pavitreṇa rudrādīn pūjayet tataḥ || stutvā praṇamya niyamaṃ pratijñāṃ śrāvayet tataḥ | caturmāsaṃ dvimāsamvā māsaikaṃ pakṣameva vā || daśāhaṃ saptarātramvā pañcāhamvā dina trayam | dinadvayamathaikamvā pratijñāṃ kārayet sudhīḥ || vittaśāṭhyaṃ vinā vidvān guruṃ sampūjayedatha | bhojayelliṅginaḥ paścād dadyād vastraṃ sadakṣiṇam || dīnānāthādikān sarvān tad dine bhojayeddhare | rātrau mahotsavaḥ kāryaḥ śivāgre gītanartanaiḥ || prabhāte tu samutpanne pavitraṃ pūrvavaddhare | avatārya dhārayed yatnāt tato devaṃ visarjayet || nityakarmottaraṃ śakra caṇḍanāthaṃ prapūjayet | pūrvavan mantravinyāsaṃ gandhadhūpasragādibhiḥ || samāropya pavitrantu tanmantreṇaiva deśikaḥ | śivasya puṣpadhūpādi nirmālyaṃ sa pavitrakam || p. 42a) arpayeccaṇḍanāthasya kṣamasveti vadet tataḥ | pratyahampūjayedyastu na sa pāpaiḥ pralipyate || hīnamvāpyadhikamvāpi yanmayā mohataḥ kṛtam | sarvantadastu sampūrṇaṃ caṇḍanāthatavājñayā || nirmālyamapanīyātha bhūmiṃ saṃśodhya yatnataḥ | nadyāṃ nada hradādau ca nirmālyaṃ prakṣipet tataḥ || nadī saraḥ samudreṣu andhakūpanadī hrade | pañcasthāne ṣvaduṣṭaṃ syāt sarvatrānyatra duṣyati || na gantavyaṃ sahasrākṣa pavitre tvavisarjite | visarjite tu gantavyaṃ svecchamvai yatra rocayet || prāyaścittampravakṣyāmi sāmpratantu śacīpate | doṣavyapohanārthāya dharmasya sthitaye punaḥ || mohādajñānato vāpi aprasupte janārdane | pavitraṃ kārayed yastu sa pāpī pāpamohitaḥ || pañcadinamanāhāro japtvā pañcāyutaṃ hare | śuddhimevaṃ samabhyeti nānyathā tu kadācana || bhādrādūrddhaṃ na kurvīta siddhānte doṣabhāg bhavet | lakṣadvayamaghoreṇa japtvā caiva viśuddhyati || daivādajñānato vāpi nāṣāḍhādi traye kṛtam | tatrāpyevaṃ vinirdeśyaṃ prāyaścittaṃ purandara || suśāstre vartanannityaṃ samayācāra pālanam | suparīkṣya prakartavyaṃ niṣiddhācāra varjanam || yathāśrutaṃ yathā dṛṣṭannivaddhaṃ gurubhiryathā | svasiddhāntā virodhena tadvilaṃghya vilaṅghanam || sakṛtsandhyā vilope tu ajātasya śatanjapet | trikālalopāttriguṇaṃ sopavāsaṃ sa kāmataḥ || p. 42b) ekakālārcane lupte sahasraṃ dakṣiṇañjapet | ekakālaṃ dvikālamvā trikālaṃ sārddharātrikam || upavāsa samopetaṃ karmalope kṛte sati | devārthe caiva gurvarthe kālalopena doṣabhāk || śāstranindā gurornindā liṅgādīnāṃ yatra vartate | tasmāt sthānād vrajed dūraṃ sadyojātaṃ śatañjapet || mahāpātakasaṃyuktā ye cānye pāpakarmiṇaḥ | patitāścābhi śaptāśca te tu varjyāḥ prayatnataḥ || ajñānāt saṅgatiṃ kṛtvā dakṣiṇasyā yutañjapet | na laṅghayed gurośchāyāṃ na śivasya na liṅginām || triśataṃ rūpiṇā japtvā gokanyā sa dvije śatam | sahasrālluṭhite liṅge vartite dviguṇācchuciḥ || ayutaṃ tricaturluṭhite cyute śvabhre daśāyutān | gaḍḍūkādyabhighāte ca dvyayutālladyūtaddalāt || stutyādau śleṣma saṃsparśe dakṣiṇasyā yuta trayāt | iṣṭaliṅge hṛtenaṣṭe vahnilīḍhe pramādataḥ || japtvā lakṣamaghoreṇa tadrūpasthāpanācchuciḥ | sādhāre patite liṅge tāle tāle yutañjapet || nirādhāre tu dviguṇaṃ kalpyaṃ nyūnādhikantataḥ | akṣasūtrāparādhe tu uktapādañcared budhaḥ || avisarjita pātre tu bhaṅge vātha vivartite | śatadvayāt sahasrānte tadarddhāt kramataḥ śuciḥ || dviguṇaṃ sthaṇḍile prāhuḥ prāyaścittammakhādhipa | nirvāṇe sa śive vahnau trirātra samupoṣitaḥ || p. 43a) ayutaṃ rūpiṇāṃ japtvā śuddhimicchantya saṃśayaḥ | rakṣitepi hi nirvāṇe ahorātramupoṣitaḥ || sahasraṃ vahurūpeṇa japtvā śuddhyati sādhakaḥ | pūrvāhṇaṃ caiva madhyāhnaṃ samāpya sthitaye tanau || carenmādhukarīṃ bhikṣāṃ bhukti mukti samīhakaḥ | bhikṣāṃ yācayitvā tu kiñcit sthitvānyato vrajet || anivartitaṃ bhramed bhikṣāṃ jñātvā vṛttañca varṇinām | sthitiṃ buddhāśramaṅgacchecchuci sthāne nidhāya ca || mṛdbhiḥ saṃśodhya caraṇau karau kṣālyā camettataḥ | bhasmasnānantataḥ kṛtvā mantrakāyodya kṛt smaran || astraṃ dīptoktayā plāvya prokṣyatāṃ trirvibhajya ca | śivāya guruve datvā bhuñjīta vidhipūrvakam || ācāntaḥ pūrvavat snātaḥ smṛtvānatvā śivaṃ gurūm | ayācitaiḥ sthitiṃ kuryāt svadhanairvā kramāgataiḥ || svajāti dīkṣitaiḥ spṛṣṭaḥ snātvā camya śatañjapet | tasmin na dīkṣite spṛṣṭe snātvā camya śatadvayam || samīpa dīkṣite spṛṣṭe snātvā camya śatadvayam | tasmin na dīkṣite spṛṣṭe sopa vāso japo mataḥ || evaṃ buddhvā prakartavyamitaraiḥ pādavarjitam | puruṣāghora vāmājā jātīśā brāhmaṇāditaḥ || trirātramantyaja sparśādaṃ ghorasyā yutācchuciḥ | sa kṛcchraṃ tryayutaṃ śakracaṇḍāla sparśane diśet || jñātvā nyatra prakartavyaṃ prāyaścittaṃ surādhipa | annāghraṃ madirā spṛṣṭaṃ yadi bhuṅktetva kāmataḥ || viṇmūtra retasā duṣṭaṃ līḍhaṃ vā kākakukkuraiḥ | p. 43b) kapi grāha śivādakṣairviḍvarāhaiśca dūṣitam || śūdrāducchiṣṭasaṃpṛktaṃ pṛṣṭaṃ vā tvanta jātibhiḥ | kṛtvā snānannirāhāraḥ pañcagavyaṃ samācaret || pratisandhyaṃ sahasrantu japedaghoraṃ samāhitaḥ | tridinannaktabhojī syāt triḥsnāyī dhyāna tatparaḥ || devamiṣṭvā caturthehni sahasraṃ homayet tataḥ | upavāsastathā naktaṃ pañcagavyaṃ viśuddhaye || kṣatriye dhyāna niṣṭhe tu śuddhimevaṃ vinirdiśet | trikālāt plavanaṃ vaiśya sakṛcchūdre vinirdiśet || akāmād dviguṇaṃ kāmāt sarveṣāṃ parikīrtitam | gṛñjanālāvulaśunaṃ palāṇḍukavakāni ca || ameddhyodbhavamāṃsaṃ bhuktā syān nirasanastryaham | matsyakaṇṭaka sāmvūka nakhañcaiva kapardikā || pītvā navodakaṃ mantrī pañcagavyopa vāsakam | kṛmikīṭābhisaṃpṛktaṃ bhuktā kāntena śuddhyati || makṣikā kīṭakeśaistu duṣṭaṃ tyaktālpa modanam | bhasma saṃspṛśya saṃprokṣya śeṣaṃ bhojyanna duṣyati || pītaśeṣantu yattoyaṃ pramādādyadi tat pivet | upoṣya rajanīmekāṃ pañcagavyena śuddhyati || pivantoyaṃ patatpanne tadannaṃ yonti mohitaḥ | sahasraṃ rūpiṇī japtvā pañcagavyena śuddhyati || bhuñjānasya gudasrāve ucchiṣṭasyendriya śurte | ādau śaucantataḥ snānamācāntaḥ punarācamet || sahasraṃ rūpiṇā japtvā sopa vāso viśuddhyati | p. 44a) anācāntaḥ pivet toyaṃ bhakṣayed vātha mūtrayet || ajaptvāghoraṃ vināhāraḥ pañcagavyena śuddhyati | adhocchiṣṭo yadā mantrī viṣṭāmadyādi nāhataḥ || snātvo poṣya japed ghoraṃ pañcagavyena śuddhyati | vinā yajñopavītena pivati bhuṅkte yadā naraḥ || pañcagavya nirāhāro japtvā ghoraṃ viśuddhyati | ucchiṣṭastu yadā spṛṣṭa ucchiṣṭairveṇukādibhiḥ || snānaṃ śauca nirāhāraḥ pañcagavya japācchuciḥ | ghoṣārkarukmaraupyāṇāṃ vaṅgasīsakayorapi || bhasmāmlavāriṇā śuddhirnirlayaṃ syād yadā hare | śaṅkhaśāmvūka śuktīnāṃ tejasavacchuddhiriṣyate || kvathitaṃ śuddhyate kṣīraṃ dadhi śuddhirnigadyate | dadhipātrāntare dhṛtvā vīkṣayet tadanantaram || annādi lepanirmuktaṃ prokṣaṇācchuddhyate dadhi | sutaptasya śrutasyātha śuddhirājyasya kīrtitā || evammadhuguḍādīnām prokṣaṇādagni yogataḥ | sa tṛṇā caiva sa kṣodā socchiṣṭā tu sa lepikā || satṛṇā prokṣaṇācchuddhā sakṣodāmārjanādhikā | socchiṣṭā gomayodvṛṣṭā pūrvasaṃskāra śodhitā || sa lepāntakṣitāṃ kṛtvā ghṛṣṭvā gomaya vāriṇā | mārjayet prokṣayet paścād bhūmi śuddhirudāhṛtā || anyacchuddhyantaraṃ vakṣye samāsāt pākaśāsana | susnātaśca samācantaḥ śuddhavāsāḥ śuciḥ pumān || p. 44b) pitṛdevopayuktānām pratyahaṃ śaucamiṣyate | tyāge paridhāna vastrāṇāṃ prāvaraṇasya malāgame || rajaka kṣālitaṃ vastraṃ punarddhautaṃ viśuddhyati | varmaṇāṃ rajju vastrāṇāṃ śuddhiḥ syāt kṣāra vāriṇā || kauśeyāvikayoruṣaiḥ kṣaumāṇāṃ gaurasarṣapaiḥ | śrīphalairaṃśu paṭṭānāṃ kutapānāmariṣṭakaiḥ || tṛṇakāṣṭhādikaṃ sarvaṃ prokṣaṇācchuddhimeti hi | śuddhānāṃ saṃhatānāntu prokṣaṇācchuddhiriṣyate || saṃhatānāṃ vahūnāntu yadyallepena dūṣitam | tattattyaktā tṛṇādīnāṃ śodhayet syād yathā śuciḥ || kārūhastākaraṃ dravyaṃ śuddhaṃ puṇyaṃ prasāritam | phalānāṃ kṣālanācchuddhirvinādoṣaṃ purandara || daśāhācchuddhyate vipro dvādaśāhena bhūmipaḥ | vaiśyaḥ pañcadaśāhena śuddhiḥ śūdrasya māsikā || anuṣṭhāna vihīnānāṃ yāti mātrāt purandara | vedavedāṅga sampannastvāhitāgnistu sa dvijaḥ || śuddhyate tatkṣaṇāt snānājjñātvānyatra prakalpayet | amadyapāḥ kulīnāśca nityaṃ dharmaparāyaṇāḥ || śūdrāḥ śuddhyanti pakṣeṇa nātra kāryā vicāraṇā | udvāhitāśca tasro vai brāhmaṇena yadāstriyaḥ || sūtakantu kramāt tāsāṃ daśaṣaṭ dvyeka vāsaram | śavena śuddhyate vṛddhirna vṛddhyā śuddhyate śavaḥ || sarveṣāṃ vṛddhi vaddhānau praveśyāṃ nāsti sūtakam | nṛpāṇāṃ kārukāṇāñca dāsīnāñca sūtakam || p. 45a) mṛtake tu pṛthak pākaṃ kuryād yogaṃ nataiḥ saha | tyaktuṃ na cedasau yāti tadā śuddhirbhave tryahāt || saṃsanāt pūrṇa garbhasya snānā deva viśuddhyati | jīvanyāto yadi śreyān mṛto vā jāyate yadi || śāvāśaucaṃ na kartavyaṃ sūtīśaucaṃ samārabhet | ānāmakaraṇāt sadya ekāho danta janmanaḥ || cūḍāyāstridinamproktaṃ tatrāgnyadhikamavratāt | atorddhvaṃ pūrvacchuddhiḥ sarvavarṇeṣviyaṃ sthitiḥ || ahastvadanta kanyāyā dantāyā dvidinam bhavet | khabhrādiṣu ca vijñeyaṃ mātulān pāñca mātule || deśāntare pṛthak piṇḍe snānaṃ syāt tadgurumvinā | paśutvaṃ saṃskṛtaṃ yeṣāṃ samyag nirvāṇa dīkṣayā || tasya samparka śūnyasya na syātāṃ mṛtasūtake | ataśca parato devaḥ sampūjyaḥ sūtake sati || parānnabhojanā nityaṃ parānnadraviṇa kriyaḥ | gṛhasthaḥ sarvakarmāṇi nityādanyāni varjayet || dravyaiḥ saṅkalpitaiḥ pūrvaṃ sūtakān mṛtakādapi | dharmārtha dīkṣitaiḥ pūjā kāryā cotpāditaistathā || pṛthakpākaṃ vināpuṃbhirlokadīkṣānusāribhiḥ | antaryāgaḥ prakartavyo japaḥ snānādikāḥ kriyāḥ || prāyaścittaṃ samādeśyamanyathā niścitā sthitim | evaṃ hi varttamānasya tridhā siddhirna dūrataḥ || p. 45b) duḥsvapna darśane snānaṃ retotsarge śatakrato | aghorāṣṭa śatañjāpyantathā saṃbhāṣya cādhamam || adbhiḥ saṃśuddhyate gātraṃ salepantanmṛdāmbubhiḥ | devacaṇḍagurordravyaṃ bhakṣitaṃ yadya kāmataḥ || lakṣapādantadādeyād dviguṇannaiṣṭhike matam | athākramya tu nirmālyañjapet pañcaśatāni tu || triguṇaṅkāmato jñeyaṃ pañcagavyasamanvitam | yannirmālye na saṃspṛṣṭantadāhāropajīvinā || aṣṭāṃśonantu nirmālyaṃ dānalaṅghana bhakṣaṇāt | laṅghayed yastu nirmālyaṃ dadyāda jñānatopi vā || guṇāyutañjaped ghoraṃ tathā poṣya viśuddhyati | nirmālya sparśane tyājyaṃ puṇyadravyantathauṣadham || sa vikāraṃ payastoyantathekṣu hiṅgujīrakam | saindhavādyaṃ sa karpūraṃ kaṭukādyaṃ sa taṇḍulam || ghṛṣṭaṃ sa candanaṃ bhasma veṇumṛṇmaya dāravam | sarvaṃ tyājya samuddiṣṭaṃ dhānyādyaṃ prokṣitaṃ śuci || evamanyatra voddhavyaṃ jñātvā dravya valāvalam | śodhayet sarvadā dhīmāna śuddhe vandhanaṃ dhruvam || hutaṃ yasyāpavargecchā sa śuddhau kṛta niścayaḥ | śuddhi niṣṭha pratiṣṭhasya siddhimuktī na dūrataḥ || aśītiryasya varṣāṇi vālo vāpyū na ṣoḍaśaḥ | prāyaścittārddhamarhanti striyo vyādhyādi pīḍitāḥ || p. 46) tatrāpi ca parikleśaṃ jñātvārddhārddham prakalpayet | suduṣkaraṃ svayaṅkartumakṣamād dviguṇonyataḥ || daśorddhaṃ triśataṃ yāvajjapāt snānena śuddhyati | sa naktampañcamaṃ yāvat sopavāsantadūrddhvataḥ || tattridhāyuta sañjāpe tadvṛddhyādviguṇantataḥ | tadarddhena tu saṃyogī tasyāpyarddhantu śaṅkare || deśaṃ kālaṃ vayaḥ śaktiñjāti bhaktiṅkriyākramam | suvicārya pradātavyaṃ nopavāsoruganvite || śivārpitaika cittānāṃ suvṛttānām purandara | prāyaścittaṃ samākhyātaṃ nokuvṛtti sthitātmanām || saptakoṭi pravistīrṇān mohacūrānmayā tava | vyākhyātaṃ sāramādāya lakṣagranthena suvrata || punaḥ pṛṣṭaḥ samāsena tvayāhaṃ suranāyaka | tadākhyātantadarddhena mohacūrammayāhare || siddhisārasahasraistu yugmacandraistadantataḥ | yogajñānādi saṃyuktaṃ vyākhyātaṃ śāstramuttamam || susaṃkṣepaṃ sugambhīram pratiṣṭhā tantramuttamam | caturgocara sambaddhaṃ bhūyaḥ khyātantadantaram || na deyaṃ duṣṭasatvānāṃ nindātarkānu vartinām | gurudeva dviṣāṃ śakra deśikādi dviṣāntathā || ete cānye ca ye kecid duṣṭasatvāḥ purandara | teṣāṃ śāstraṃ sadārakṣyam prāyaścittamato nyathā || p. 47) gurudevāgni bhaktāya śraddadhānāya suvrata | tasmai deyamidaṃ śāstramityāha bhagavāñchivaḥ || ityāgne ye mahātantre pratiṣṭhā tantraṃ mohacūḍottaram | sampūrṇam || śubham || śivambhūyāt || samvat 606 phālgunavadi 10 bhaume śrīmadbhogalesaramaṭhāvasthita paṇḍitācāryabhaṭṭāraka śrīsarvagaṇena pustakaṃ likhitamiti puṣpikāntalekhayutasya prācīnadevākṣaralipimayasya prācīnatāḍapatra pustakasyādhāreṇa 1982 vaikramavarṣe jyeṣṭhamāse śrīmahārājādhirāja tribhuvanavīravikramaśāha devavijayarājye pradhāna saciva śrī 3 mahārājacandrasaṃśerajaṅgarāṇā pratipālite nepāladeśe kāṣṭhamaṇḍaparājadhānyāṃ śrīmadrājagurumānyavara hemarāja vidvadvarairgaṇeśadattaśarma dvārā likhitamidaṃ pustakam || asyādhāra bhūtasya tāḍapatra pustakasya prācīnatayā tatpratilipī kṛtasya pustakāntarasyāpi triśatābdapūrvaprācīnatā darśanena tadullikhita 806 samvatsaro nepālasamvatsarādbhinno vaikramādiḥ saṃbhāvyate || ########### END OF FILE #######