#################################################### MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE Use of this material (e-texts) is covered by Creative Commons license BY-NC 4.0 Catalog number: m00323 Uniform title: tārārahasyavṛtti 2 Author : brahmānanda Manuscript : NGMCP Manuscript No. : A - 1337 Reel No. : D 28/26 Description: Description by Mark S.G. Dyczkowski: The Tārārahasya, of which this is a commentary, was written in Bengal by Brahmānanda in 1735 śaka era, i.e. 1659 CE. It deals with worship of the goddess Tārā, who is considered to be a form of Kālī, although originally a Buddhist goddess. This manuscript of the Tārārahasyavṛtti appears to be a separate version of the Tārārahasyavṛttikā by gauḍīya (Bengali) Saṅkarācārya, which is already up amongst the etexts of Muktabodha. Although the identity of the two texts is discernable, the differences are so substantial that it warrants separate consideration and comparison of the two. Notes: Data-entered by the staff of Muktabodha under the supervision of Mark S.G. Dyczkowski. Revision 0: Nov. 21, 2014 Internet publisher : Muktabodha Indological Research Institute Publication year : Publication city : Publication country : India #################################################### p. 1a) oṃ namaḥ śrīgurugaṇeśāya namaḥ | śrībhavānyai namaḥ | ūrjjitānandagahanāṃ sarvadevasvarupiṇīṃ | parāmbāgrupiṇīṃ vande mahānīlasarasvatīṃ || nīlatantransamājñāya siddhasārasvataṃ paraṃ | vīratantraṃ matsyasūktaṅgādhārve bhairavī tathā || guruṇāśca mataṃ jñātvā kṛtā śrīśaṃkareṇa vaiḥ | sarvāmnāyasaṃpannaṃ vai tārārahasyavṛttikā || sarvakarmasusiddhārthaṃ likhyate pūjanādikaṃ | prathame paṭale devyā nityapūjā prakāśitā || dvitīye paṭale tāvad dīkṣāvidhiviśeṣataḥ | tṛtīye tu puraścaryā yena maṃtratva labhyate || p. 1b) naimittikaṃ caturthe syāt pañcame kāmyanirṇayaḥ | rahasya nirṇayaḥ ṣaṣṭe kumārī saptame tathā || aṣṭame tu puraścaryā tārāyāḥ parikīrtitāḥ | navame paṭale devyā maṃtrāṇāṃ parinirṇayaḥ || daśame paṭale stotraṃ phalamekādaśe tathā | dvādaśe paṭale samyak bhāvanā parinirṇayaḥ || nityapūjā prayogastu paṭale tu trayodaśe | samyag vidhānaṃ homasya tārāyāśca caturdaśe || pañcadaśe tu maṃtrāṇāṃ vāsanā tatva nirṇayaḥ | iti tārārahasyaṃ tu samyagadhyāyanirṇayaḥ || p. 2a) atha brāhme muhurte utthāya mūlādhāra padme taddritkoṭi karālāṃ mūlavidyāmayīṃ kuṇḍalaṇīṃ dhyātvā suṣumnā brahmaṇā paratejasi saṅgamaryadamṛtadhārayā lolaibhūtāścaitanyamayī punamūlādhāramālayet | tathā ca śrutiḥ | prakāśamānāṃ prathame prayāṇe prati prayānepyamṛtāyamānāḥ | aṃtaḥ padavyāmanu saścarantīmānandarūpāmamalāprapadye || tadutthāyāvaśyakaṅkuryāt | taduktamatsyasūkte | p. 2b) utthāyacottare yāme kuṇḍalintaṃ ḍiḍā kṛtiṃ | dhyātvā siddhiḥ svaro bhūtvāmubhāgī bhavet naraḥ || nīlatantrepi || utthāya cottare yāme ciṃtayadugra tāriṇī | mulādi brahmaraṃdhrāntaṃ cisantu tanīyasīṃ || mūlamaṃtramayī sākṣādamṛtānandarūpiṇīṃ | sūryakoṭipratīkīśī candrakoṭi suśītalāṃ || taḍitkoṭi samaprakhyā kāmānandaśikhopari | tatprabhāpaṭalavyāpta pāṭalīkṛta dehavān || p. 3a) sarvamaṃgalasampannaḥ snānakarmasamācaret | mṛtkūśānapi saṃgṛhya gatvā jalānnikaṃ tataḥ || malāpakarṣaṇasnātvā maṃtrasnānaṃ samācaret | vidyayā triṇimajyaivamācāmetpāpaśāntayet || mūlānte tarpayāmīti svāhāntaṃ tarpaṇanmataṃ | evaṃ tridhā tarpaṇaṃ tu sarvapāpakṣayo bhavet || tataḥ snānakāle saṃprāpte yathā vidhi snātvā santarpaṇaṃ kṛtvā mūlavidyāntena śrīnīlasarasvatī śrī ugratārāmvā ekajaṭāmvā tarpayāmiti triḥsaṃtarpayet || p. 3b) kuśānte meḍhrapuṣpacandanapuṣpaṅkuśākṣataṃ | prasthāgrāhitāmupātre kṛtvā cārghannivedayet || mūlānte udyedāditya vartinyai śivacaitanya mayai svāhā | iti manuḥ | smṛtasūryārghaprajñāyaivaṃ pūjāsyānamathā caret | sūryamaṇḍale devī cintayet | tato bilvākṣata javāraktacaṃdanavajrapuṣpasādhinārghyaṃ nivedyataṅgāyatrā mūlavidyayā vā | taduktaṃ | kālikātaṃtre | bhagavatyeka jaṭe vidmahe vikaṭa dante dhīmahi tannostārā pracodayāt | tato hṛdi dhyātvā | aṣṭottare śataṃ japtvā jalasthānaṃ yāyāt | p. 4') taduktaṃ | phetkāriṇi tantre | ekaliṃge śmaśāne vā śūnyāgāre catuḥpatheḥ | tatrasthaḥ sādhayed yogī vidyātribhuvaneśvarīṃ || tatreva | pañcakrośāntare yatra liṅgāntaranna dṛśyate | tadekaliṅgamākhyātaṃ tatra siddhiranuttamā || catuspatha lakṣaṇa tantrāntare | catuspathaṃ vijānīyād yatrāste tāriṇī śilā | tatra yatnena taṃ tavyaṃ japtavyaṃ siddhikākṣibhiḥ || anyatrāpi | ujjaṭe parvate vāpi nirjane vā catuṣpathe | devāgārethavā śūnye nirjjane kāntaveśmani || iti sthāna | vīratantre | śūnyāgāre śmaśāne yadi japati janastveka liṅge taḍāge gaṅgāgarabhe giraudhāsucivimalamatiḥ sarvadā bhaktiyuktaḥ | p. 4b) vidyāśrīnīlacānyābhuvabhajanapati sarvaśāstārtha vettā dehānte yogi mukhya paramaśivapadaṃ brahma nirvāṇameti | evaṃ yathāsthānamāśritya tatra pīṭhaṃ viciṃtayet | taduktaṅgadharvataṃtre | śmaśānantatra sañcitya tatra kalpadruma smaret | tanmūle manipīṭhaśca nāmaṇivibhūṣaṇaṃ || nānālaṃkārabhūṣādyān mūnidevaiśca maṇḍita | śivābhirbahumāṃsāsthi modamānābhirantataḥ || p. 5a) caturdikṣuśavāṅgānāṃ citābhasmasthi bhūṣitāḥ | tanmadhye bhāvayed devī yathokta dhyānayogataḥ || iti dhyātvā | oṃ vajrodake huṃ phaṭ svāhā tajjalamadhiṣṭāya | oṃ hrīṃ svāhā ityanena hastau pādau prakṣālya | oṃ hrīṃ suvisuddhadharma sarvapāpāṇi mayāśayavikalpamapanaya hūṁ phaṭ svāhā | ityācamya | oṃ maṇidhari vajriṇi sarvavaśaṃkari huṃ phaṭ svāheti śikhāvaṃdhanaḥ | rakṣa 2 svāheti jalābhiṣekādbhumiśodhanaṃ | oṃ sarvavighnānutsāraya huṁ phaṭ svāhā | iti akṣatanprakṣipya akṣatakṣeyā yānuttaraṃ nānā ca mudrayā trivighnānutsārayet | oṃ apavitra vajrabhume huṃ phaṭ svāhetiṃ bhūmijalenābhi mantrājalena || tatra kaścala komala vistarāmṛdvāsanānyāstīrya | ā āḥ surekhevajakhe huṁ phaṭ svāheti raktacandana puṣpābhyāṃ tāmantryarcya svastikādyāsana krameṇa tatropaviśet | taduktaṃ matsyāsūkte || mṛdukambala āsīno anyeṣu komaleṣu vā | viṣṭareṣu samāsīnaḥ sādhayet siddhimuttamaṃ || p. 6a) saṅgrāme pativāpi vyādikamadhūdrakaṃ | ṣaṇmāsāntiḥ sitanprāpyacitāyāmvātadantike || asyāyarthaḥ | daśamāsādadyāk ṣaṇmāsaparyantaṃ yāvat | garbhacyutabālakamviduḥ acūḍako akṛtacūḍākaraṇaḥ || upanayana samayādadyāk cūḍākaraṇāprāk komalamavidhanaṃ eṣāmabhāve viṣṭare kuśeṣu vā | tadukta śrīkrame | vīrāsanamabhāve tu mṛtāsanaṃ śṛṇu priye | pañcavarṣābhyantaraṃ yāvat mṛtambālaka cūḍakaṃ ṣaṇmāsābhyāntaraṃ yāvat daśamā sācca pūrvakam | p. 6b) garbhayutambālaṃ śṛgarbhāṣṭamānpuraḥsaraṃ | etat komala vidyā haviṣṭareṣu kuśeṣu vā || taduktaṃ matsyasūkte | kṛṣṇasāradvīpi carma acūḍakantaraṃ tathā | pītaśca śvetanīla ca āsanāya prakalpayet || prata tu viṣṭaraṃ vātha athavā kuṇḍalī kṛtamiti | evamāsanarahasyamārādhya gurumukhādavagantavyamiti || oṃ maṇidharaṇi vajiṇi mahāvajiṇi mahāpratisare rakṣa 2 mā huṁ phaṭ svāheti vastrantike rakṣāgratthimbadhniyāt | p. 7a) oṃ āḥ hū ā hū svāheti karābhyāṃ vyāpaka tadyokāya vākcitta śodhanaṃ | oṃ namaḥ puṣpakekaṃturājārhate tathā gatāya samyak saṃbuddhāya puṣpe puṣpe mahāpuṣpe supuṣpe bhūṣiteṣuṣpa ca yāvakīrṇe huṃ phaṭ svāhā | iti puṣpādinmaṃtraṃ mayaṃ kṛtvā suvarṇādi pīṭhe raktacandanagorocanākuṃkumavajrapuṣpādilipne | oṃ āḥ sulekhe vajrarekhe huṃ phaṭ svāheti mantreṇa adhomukha trikoṇa garbhitamaṣṭadalapadmaṃ catudvārātmakaṃ rātramuddharet || p. 7b) taduktañca cūḍāmaṇau | tataḥ kularasena ca pīṭhannirmāya yatnataḥ | aṃ āḥ surekhe huṃ phaṭ dvayameva ca || maṃtrenānena saṃlikhye vasupatranmanoharaḥ | tasya padmasya pūrvadale hrīṁ likhet | yāmye trīṃ likhet | uttare pha likhet | paścime ṭa likhet | trikoṇa madhye hūṁ likhet | taduktaṃ pheravītantre || sa yonī candanenāṣṭa yatra mantraṃ likhet tataḥ | mṛdumāsanamāsādyaḥ māyāṃ pūrvadale likhe || p. 8a) madhyabījaṃ dvitīye tu cottara paścime vacaḥ | madhyabījaṃ likhennāra bhūtaśuddhimathācaret || tāraṃ huṃkāra huṁkārasya tārāpraṇavaṃdene prasiddha tvāt | athavā ugrāyānīlasarasvatyā vidhāne sādhyatārasya || athavā ugrāyānīlasarasvatyā vidhāne madhye tārasya vidhāra kecit | madhya ṣaṭkoṇāṅkita padmamiti kecit || taduktaṃ gāndharve || ṣaṭkoṇānantaraṃ padmaṃ bhūbimbadvitayaṃ punaḥ | tanmadhye pūajayed devyāvāhanamvaca || iti bīja likhane bhūpūrvavat | tatraiva viśeṣo yadā | p. 8b) ṣaṭkonānte likhed bījaṃ pretākṣaṃ pūrvavachavaṃ | sārasvatārthināntu viśeṣa tantrāntaramuktaṃ || taduktannīlatantre || vyāme dvau rasanārṇakarṇitamacāndvandvau sphurat keśaravargāllāsitamuchadambasumatī gehena saṃveṣṭitaṃ | tārādhīśvaravārivarṇavilasat dvikkoṇa saṃśobhitaṃ yantromīlatanoḥ parannigaditaṃ sarvārthasiddhipradaṃ | evameteṣāmanyatamaṃ viracaryapurato gambhāryādi pīṭhe nidhāya pīṭhamarcayet | oṃ hūṁ śmaśānāyai namaḥ | p. 9a) kanaka drumāya 2 | tanmūle | oṃ śāntyai 2 | oṃ puṣpai 2 | oṃ ṣṭhau 2 | oṃ maṇipīṭhāye 2 | oṃ nānāmaṇibhyo namaḥ | oṃ nānālaṃkārebhyo 2 | devebhyo 2 | oṃ bahumāsāsthimodamānaśivābhyo 2 | oṃ śavamuṇḍacitāṅgārāsthibhyo 2 | caturddikṣu | tatoṣṭadale | oṃ lakṣmai nama | oṃ sarasvatyai 2 | oṃ ratyai 2 | oṃ kāntyai 2 | oṃ puṣṭyai 2 | oṃ tuṣṭyai 2 | evamuttarāntare samabhyarcya | hmau mahāpretāsanāya namaḥ | taduparimūle kalpayet | taduktasiddhi sārasvate | p. 9b) lakṣmīḥ sarasvatī caiva ratī prīti tathaiva ca | kīrtiśāntiśca puṣṭiścatuṣṭirityaṣṭaśaktayaḥ || devyā nīlasarasvatyāḥ pīṭhaśaya duritāḥ | tathā vīratantre | tanmadhye pūjayed devyāvāhanaṃ trāvameva ca | iti pīṭhapūjā kramaḥ | atha bhūtaśuddhi | yathā * * (?) stāya phaṭ | karau saṃsodhya | tenaiva choṭikābhistālatraya daśadigbandhavaṃ kṛtvā prāṇāyāma kraṇa aṅgai hastau kṛtvāhaṃ sa iti mantreṇa ādhārāt kuṇḍalinī hṛdayājjīvātmānaṃ p. 10a) paścatiṃ śati tatvāni suṣumnāvarmaṇā parama tejasi saṃgamaye kuṃbhakena jhaṃkāraṃ nābhau dhyātvā tadudbhūtenāgninā svadehaṃ vicintyakārapīṭhavarṇan hṛdi vicintya tadunbhūtena vāyunā tadbhasma protsārya hūṁkāraṃ śvetavarṇaṃ śiraśi vicintya tadūdbhūtenāmbunā tadasthi plāvinaṃ kṛtvā samastamapagatamalaṃ śarīra māmāplāvayet | tataḥ ātmānamapaṃ gaṃtavyaṃ tannirmalaṃ devatā bhedena dhyāyet | p. 10b) tasmiṃ viśvavyāpake vāriṇī āḥkārādraktapaṃkajandhyātvā taduparidāṅkārāt śutrayaṃpajavicintya tadupari nīrasannibhaṃ hūṁkāraṃ tvā hrīṃ bījabhūṣito karṇikādhyāye | ā hūṁ krau svāhetyekādaśavārajapan pratiṣṭāpyadhāyet | taduktaṃ phetkārīye | māyānnābhau raktavarṇān dhyātvā tajjāta vahninā | śuskaṃ pāpānmakaṃ dehaṃ dagdhaṃ saṃciṃtayet tataḥ || trāṃkāraṃ hṛdipītāhantadudbhūtena vāyunā | bhasmaprotsāritaṃ kṛtvā lalāṭe cintayet tataḥ || p. 11a) kurvantuṣāravarṇābhantadudbhūtā mṛtena ca | tadasthi plāvitaṃ kṛtvā tadātmānaṃ vicintayet || sarvavyathāvinirmuktannirmalaṃ devatātmakaṃ | viśvavyāpakato yāntaṃ śrotākodbhavakarṇikaṃ || taduparinīlasannibhaṃ hūṁkāraṃ dhyātvā hūṁkara bījādbhūṣitāṃ kartṛkān dhyāyet | tadupari kharvāmabhinavajaladharanīlāṃ lambodarī vyāghracarmāvṛtakaṭīpīnontanayayodharāraktavartula trinetrāṃ lalajihvādraṣṭākarālavadanāṃ piṃgaugraika jaṭāṃjūṭāntaduparipārśvadvaye lambamāna p. 11b) nīlotpalamālāṃ atinīlanāgavarddhajaṭāṃ lalāṭaśvetāsthi paṭṭikā saṃyukta kapālapaṃcatrayāñca vā kusumasaṃkāśantakṣakanāgakṛtakarṇakuṇḍalāṃ atiśubhranāgakṛtahārāndurvādalaśyāmanāgakṛta##- saraktamāṃsakhaṇḍamaṇḍitamuṣṭi viniviṣṭajaṭājūṭāṃgrasaṃlagnograkhaḍgavibhūṣitakarāṃ raktanāla kiñcid vikasaranīlotpalakarāṃ adhastād dakṣiṇakare bījavibhūṣita p. 12a) vṛttakartṛkabhūṣitakarāmbā me trijagajjāḍya sametaśutramaṃḍitakarāṃ bhūjatuṣṭe dhūmrābhanāgakṛta keyūrāṃ kanakābhanāgakṛtakaṅkaṇāṃ śavārūḍhānnirbharayantrinābhiprāyenaśava hṛdayasaṃkucitād dakṣiṇa caraṇāśavapādadvayasthita prasāritavāmacaraṇāṃ kundābhanāgakṛtakaṭi sutrāṃ | iṣadrakta nāgakṛṭanūpurāṃ sadyahatagaladrudhiradhārayānyonya keśagraṃtthitā pādapadma dvaya lambitapaṃcāśacatuṣṭaya nṛmuṇḍamālāṃ p. 12b) jvaladanaracitāmadhyasthān dvīpi carmo kṛtodarīyaṃ vastrāyoṣidaśeṣolaṃkāra bhūṣitāṃ maulāvakṣobhyaśobhitāṃ sāveśasmerānanāṃ evaṃ rūpamātmānandhyāyediti bhūtasuddhiḥ | taduktaṃ rudrayāmale | tasyāguṇarūpaṃ yahṛtsvakīyamiva bhāvayet | nīlatantrepi | bhūtaśuddhividhāyātha śūnyamviśvamvicintayet | nillepanirguṇaṃ śuddhamātmānaṃ tāriṇī mayaṃ || antarikṣe tato dhyāyedākārādrakta paṃkajaṃ | bhūyo tasyoparidhyāyat hūṁkārannilasannibhaṃ || p. 13a) tato huṁkārabījāt tu karttṛkābījabhūṣitāṃ | śavoparigatāndhyāyedātmānaṃ tāriṇī mayaṃ || dhyānaprakāraṃ | pratyālīḍhapadāṃ ghorānmuṇḍamālāmvibhūṣitām | kharvālambodarībhīmāṃ vyāghracarmāvṛtāṃ kaṭau || navayovanasaṃpannāṃ pañcamudrā vibhūṣitām | sumukhañcaturaśrañca vṛttagomukhameva ca || yonimudreti vikhyātā mudrāpañca namaskṛtaiḥ | caturbhujāṃ lalajjihvānmahābhīmāmvara pradāṃ || p. 13b) khaḍgakartṛ samāyuktāṃ savyetara bhujadvayaṃ | kapālotpala saṃyukta savyapāṇi yugānvitāṃ || piṃgogrekajaṭādhyāye maulāvakṣobhya bhūṣitāṃ | pañcabhūṣitāmiti lalāṭe śvetāsthi paṭṭikā catuṣṭayānvitakapālapaśca tayānvitāmiti mantrasārāntargata śivadīkṣāṭikāyāṃ | tena sumukhamityādi namaskṛtāvitye nanu kapāṭa evantrī śaṃkarācāryeṇa bhagavattyāpyuktaḥ | vicitrāsthikapālāṃ lalāṭe ca pañcānvitandharantīmiti maulāvakṣobhya vibhūṣitāmiti | p. 14a) maulo mastake akṣobhya avināsi candrakalā iti ṭīkākāraḥ | tataḥ candrāvataṃsāmini sarvadhyānenuktatvāt || vastutastu | devīmantramādāya gururabhyo vāsukī nāgarūpaḥ vaṭurakṣobhya tiṣṭatiti jūṭa ityapi | iti matsyasūkta vacana śravaṇāt | ata evāsminnāmnāya | akṣobhya ṛṣiruktaḥ | bhāvacūḍāmaṇau | akṣobhyanāga akṣobhyadevimūrddhanyastrimūrtinnāgarūpadhṛk | iti sarvārthasiddhyai dhyāyet | dhyānānukūlaśrutiryathā || p. 14b) pratisya śunyālayathopaviśya acūḍakādau śavaviṣṭarādiṣu | utsāryavighnānarthacaikamānasāvicintayed viśvamathā cidātmakaṃ | vicintyabījairathabhūtaśuddhiṃ vidhāya tatraiva nabho gatena | udagra hūṁkāra kakartṛkena smaret svamātmāmapitārirṇimayambiruddhavākyārtha sa vahnimaṇḍalena vāṃbudā bhāṅguṇasaṃnatodarīṃ | atīva kharvānavayauvana sthitāmadhastha śārdula kṛta bandhajaṃghilo | p. 15a) anekamāhātmaśavoparisthitāṃ śavorddhamālīḍhatayādapaṃkajāṃ | viśīrṇavarṇāmṛśiraśrajodbhaṭāntrayīvivartāruṇalocanatrayāṃ || abhedapiṃgaikajaṭāvirājitāmvibhūṣaṇāsthi nṛkapālabhīṣaṇāṃ | mahāṣṭasiddhi prakaṭā hi bhūṣaṇāmaṭṭāṭṭahāsai jagatāmabhitidā || jaṭā anantaḥ śravaṇau ca takṣakau mahādi padmo hṛdihārabhūṣaṇāṃ | tathaiva karkoṭakṛtopavītikāṃ sumekhalāyāmatha deva vāśukiṃ || sa śaṃkhapāle na ca kakaṇo gateḥ padeṣu padmaḥ kilanūpure śriyaṃ | ujeṣunāgaḥ kulikoṅgado mato bhujorddhamālāmanujāsthibhirmatāḥ || p. 15b) śitañca rakto dhavalaśca mecakastathaiva pītāpyaśitañca pāṇḍuva | bhujaṅgamālā iha varṇajātayo bhavaṃti sarve maṇibhirjvalambitā || kapālakartṛgranthitogramūrddhajāṃ samānamandīvarakāntimālikāṃ | vikoṣakhaḍgaśatataśca dakṣiṇe svapauruṣe paidedhatīṃ bhujaiḥ sadā || padābjadraṣṭā dvaya paṃcamudrayāvirājamānāmasitotpalaśrajā | acintayentā ca kavitvakāṇiṃ manogatārthañca jatmutāriṇīṃ || p. 16a) iti śrutaya | atha śrīśaṅkarabhagavatpūjyapādamatandhyāyet | śrīnīlasāradāyai namaḥ | jvalatyāvaka jvālamālāti bhāsvaccitāmadhyasaṃsthāṃ supuṣṭāṃ sukharvāṃ | śavamvāmapādena kaṇṭhe nipīḍā sthitān dakṣiṇenāṃghriṇānnipīḍyaṃ || 1 || bṛhallambamānodarī meghamarṇaṃ sumuntṛgapīnastanābhogaramyāṃ | javārāgāñja pravṛtta trinetrāṃ lalajihvayā draṃṣṭrayābhīṣaṇāsyāṃ || 2 || p. 16b) lasadvīpi carmāvṛtāṅgāsmitāsyāṃ jaṭājūṭamadhye sthitendīvarāṅgī | śirodeśabhāsvatpiśaṅgāti sarpyājaṭājūṭamadhyasthitākṣobhyamūrktim || 3 || mithaḥ keśavaṃddhāśirachinnasamyak galallohitānmānavīmuṇḍamālāṃ | dadhānānṛpañcāśadakhena saṃkhyāśirachinnamuṇḍāvalī nirmitāṅgī || 4 || sadodyannṛmāṃsankarādhārya savyasphuratyāninādhārayaṃtīnmahāsiṃ | kare vāma iṣatsyuradraktanālasphurannīlayaṃ keruhandhārayaṃtī || 5 || p. 17a) kare savya uccairadhastāddadhānāṃ sitāṅkartṛkāmvāmapāṇau kapālāṃ | jagatmūrtiṃ saṃsārajāḍyāti pūrṇaṅkare kartṛkādhārayā khaṇḍayantī || 6 || vanābhā hi baddhaṃ jaṭājūṭamūccairjavārāganāgollasatkuṇḍalāśca | lasaddhumarovirmahānāgakāya sphuraccārukeyurasobhābhirāmāṃ || 7 || suvarṇābhanāgollasatkaṃkaṇena spharannīlasatsvetanāgabhirāmāṃ | śarīre ca durvādalasyāmanāgaiḥ kṛtaścāru yajñopavītandadhānā || 8 || dadhānāṃ ca kundābha nāgena samyak kṛtaścāru koṭeya sūtraṃ pavitra | p. 17b) mahāpāṭālobhena nāgena vṛttāmvibhūṣaṇāśca pādadvaye sadadhānāṃ || 9 || vicitrāsthimālāṅkapālaṃ karālaṃ lalāṭe ca paścānvitandhārayantī | ciraścintayāmīdṛśāṃścārurūpāṃ sameyāmadoṣāmatarkyāmapārāṃ || 10 || muraśreṇimauriprabhāraṃjitāghriṃnatāśeṣadoṣāpadāmiṣṭadātrīṃ | yadīya prasādādīdamviśvajātāṃ yaśaḥ prāpnuyānmodate sāsvatīti || 11 || sadaimaṃstavaṃ yaḥ paṭhed dekacitto vasastasya loke bhavedatranūnaṃ | p. 18a) na dāridryapāpai na vā durmatiḥ syāllabhetāpi mokṣantathā dharmakāmo || 12 || ete dhyāna bhedādakajaṭāvidyān sundaratayā tattatprakaraṇa darśanat | iti śrīśaṃkarācārya viracito devyābhujaṅgaprayātadhyānabhedaḥ | evaṃ bhūtamātmānaṃ dhyātvā bhūtaśuddhiḥ | atha svavāmabhāge trikoṇasuvarttula caturaśramaṇḍalaṃ kṛtvā tatra sādhāraṃ kapālādi pātrannidhāya tadukta kapālaṃ sphuṭaṃmatra siddhijanaka ityādi tantrarājavacanāt | p. 18b) taṃ mūla mantreṇa vimalajalenāpūrya bilvapatra raktacandana vajrapuṣpākṣatādi nikṣipyārghyāsya aṃgayādiṣu madhye dikṣu ṣaḍaṃgādi vinyasya tataḥ | daśadhāmūlavidyaṃ japtvā tejo mayena tajjaptena jalena sarvavidyāmayaṃ kṛtvārghyamviprāṇāyāmādikaṃ kuryāt | taduktaṃ phetkāriṇyāṃ | bhūtaśuddhimvidhāyātha arghyādisthāpanaścaret | prāṇāyāma tataḥ kuryād ṛṣyādi nyāsamācaret || nyāsaukarāṃgakau kṛtvā ātmānantāriṇīṃ smaret | p. 19a) tato vāmanāsāpuṭe mūlavidyayā caturvālaṃ japan vāmanāsāpuṭena vāyumārpurya tasyaiva ṣoḍaśavāraṃ japan madhyanāḍyāṃ kuṃbhayitvā bālāṣṭaka jayena dakṣiṇanāsāpuṭhe recayet | ityaśaktau || śaktasu ṣoḍaśacatuḥṣaṣṭidvātriṃśatsaṃkhyāyā kuryāt | śirasi | akṣobhya ṛṣaye namaḥ | mukhe vṛhaṭichandase namaḥ | hṛdi ekajaṭāye devatāye namaḥ | hūṁ bījāya namaḥ | guhye śeṣamuccāryakīlakāye namaḥ | punastathaiva ca | mama huta kavitvā pāṃḍityādi siddhyarthe viniyogaḥ | p. 19b) nīlatantre | akṣotya ṛṣiretasya bṛhatī chanda * * ritaṃ | nīlasarasvatī devī triṣu lokeṣu gopitā || hūṁkārabījamantra śaktiḥ syāccaturvargāphalapradaṃ | karāṃga nyāsau kuryāt | yataḥ | hrāṃ akhilavāgrūpiṇyai namaḥ | aṃguṣṭaye | hrīṁ akhaṇḍavāgrūpiṇyai namaḥ | tarjanyauḥ | hūṁ brahmavāgrūpiṇyai namaḥ | madhyamayoḥ | hraiṁ viṣṇuvāgrūpiṇyai namaḥ | anāmayoḥ | hrauṁ radravāgrūpiṇyai namaḥ | kaniṣṭayoḥ | hūḥ sarvagrūpiṇyai namaḥ | p. 20a) karatala pṛṣṭayoḥ | iti karāṃga nyāso vidhāya | punaḥ | hrāṁ akhilavāgrūpiṇyai namaḥ | madhyamayoḥ | hṛdayāya namaḥ | iti tarjanīmadhyamānāmikābhiḥ | hṛdaye | hrīṁ akhaṇḍavāgrūpiṇyai namaḥ śirase svāhā | iti tarjanī madhyamābhyāṃ śirase | hūṁ brahmavāgrūpiṇyai namaḥ | śikhāyai vaṣaṭ | ityadhoṅguṣṭayoḥ | śikhāyāṃ | hraiṃ vijaṭe astrāya phaṭ | iti tarjanīmadhyamābhyāṃ | ūrddhoddhatāratrayachotikābhirdeśadigvaṃdhanaṃ kāryaṃ | evaṃ ṣaḍaṃgavinyasya brahmājali viracya ātmābhedena kṣaṇaṃ || p. 20b) dhyāye | yathā | pratyālīḍha padārpitāṃghriṇa ca hṛtaghorāṭṭahāsāya khadgendāvarakatṛkharpastutā hūṃkārabījodbhavāṃ | kharvānīlaviśālapiṃgalajaṭājūṭogranāgrairyutājāḍyaṃ nyasya kapālake trījagatāṃ haṃ ugratārā svayaṃ | tatkarakalitadurvākṣata raktaṃ candanākṣatāddimilita dinakare kiraṇaruṇakusumāṃjalaumātṛkāmantudhyātvā hṛdayānmūlamantra tejo sayī śuddhajñāna caitanya p. 21a) mayīṃ tāṃ ṣaṭcakrannedakrameṇa śiraḥ sthitasahasradalakamalakarṇikānta gata paramaśivanprāpayitvā samabhihāreṇa tadamṛtāṃbudhau viśrāmya tadamṛta lolābhūtāmānandamacīntā pravahaṃ cāsāpuṭenānīya kalpita mūrttau samāvāhayet | deveśi bhakti sulabhe | parivārasamanvite | yāvat tvā pūjayiṣyāmi tāvat tvaṃ susthirā bhava | ekajaṭe ihāvaha 2 ityañjali sthāpanena darśayet || iha tiṣṭa 2 iti sayavādhyai mukhaḥ | iti sannidhe hi | ityaṅguṣṭamuṣṭibhyāṃ p. 21b) iha sannirudhyasya | sarvāṃguṣṭabharbhinīmṣṭibhyāṃ | tataḥ āde nyaṅge khaḍga vinyaset | oṃ āṁ hrīṁ kroṁ hūṁ svāheti prāṇapratiṣṭhā kṛtvā | śrīmadekajaṭe vajrapuṣpaṃ na praticha hūṁ phaṭ svāhetyanena pañcopacārairarcayet | tato yonimudrāṃ pradarśayet | āgneryaṃ | hrāṁ ekajaṭāyai hṛdayāyai namaḥ | aiśānyā | tato aṃ a kaṁ khaṁ gaṁ ghaṁ punastataḥ | tyāktā ca dakṣiṇamūjaṃ spṛset sādhaka sattamaḥ | ṅaṁ caṁ chaṁ jaṁ sumuccārya jhaṁ ñaṁ ṭaṁ ṭhaṁ ḍaṁ ḍhaṁ tathā iti vāma bhuje nyasya p. 22a) ṇaṁ taṁ thaṁ daṁ punaḥstarait | dhaṁ naṁ paṁ phaṁ baṁ bhaṁ iti dakṣiṇe jaṃghake nyaset | maṁ yaṁ raṁ laṁ śaṁ ṣaṁ saṁ haṁ kṣaṁ iti vāmake | iti vyādhya pravinyaśya mūlavidyāmuccaret | saptadhāvyāpakaṅkuryāt yena devī mayo bhavet | tataḥ pūrvoktaṃ yadheṣṭadhyātvā kalakalitadurvākṣatavajrapuṣpādi milita dinakara kiraṇa kusumāñjalau mātṛkāmantra dhyātvā hṛdayānmūlamantra tejomayīṃ śuddhajñāna caitanya rūpatāṃ ṣaṭcakrabhedakrameṇa śirovasthita sahaśradala p. 22b) kamalāntargataṃ paramaśivan prāpayitvā kriyāsamabhihāreṇa tadamṛtāvudhau viśrāmya tadamṛtalolībhūtāmānanda caitanyamayīmvahaṃ nāsāpūṭenānīya kalpitamūrttau samāvāhayet | deveśi bhaktisurabhe parivāra samanvite | yāvat tvā pūjayiṣyāmi tāvatvaṃ susthiro bhava || śrīmaddeka jaṭe ihāvaha 2 ityaṃjaliṃ sthāpane darśa | iha tiṣṭa ityadho mukha iha sannidhe hi | ityaṃguṣṭamuṣṭikābhyāṃ | iha sanniruddha sva 2 sarvāṅguṣṭagarbhiṇī | tata ātmavad devyaṃge p. 23a) ṣaḍaṅgāni vinyaset | āṁ hrīṁ svāhā iti prāṇapratisthāpya mūla vidyā yānte śrīmaddekajaṭe vajrapuṣpa praticha hūṁ phaṭ svāhā | ityanena pādyādibhiḥ ṣoḍaśopacārairarcayet | taduktaṃ phetkālitantre | āvāhya sthāpayitvā tu dhyātvaiva pūjayetat | śrīmaddeka jaṭe vajra puṣpanpratīchamityapi || mūlenāgni priyāntena satālena yajet puna | nīlatantre | sarvamantra yuta kṛtvā devatāyai nivedayet | abhāve vajrapuṣpasya smaraṇāt phalabhāg bhavet || p. 23b) mahātaṃtre | mantranīlasarasvatyāṃ pādyārghyārcāmanīyasnānavasanābharaṇāni ca gaṃdhapuṣpadhūpadīpanaivedyācamanantataḥ | tāmbulamarcanāstotraṃ tarpaṇaṃñca namaskṛyā | prayojayedarcanāyāmupacārāstu ṣoḍaśa || taduktaphetkāliṇyaṃ | ṣaḍaṅgamarcayed devyā dehe vā keśareṣu vā | asminneva samaye devyā vāyavyādiśānāntaṃ gurupaktimarcayet | tadaśaktau | gurutrayān | athavā ṛṣimānaṃ | p. 24a) taduktambhāvacūḍāmaṇau | śrī īśvara uvāca | mātaddevi mahāmāye bandhamokṣa pravartinī | idānī śrotumicchāmi gurukramamanuttamaṃ || śrīdevyuvāca || guru kramastu bahudhā maṃtragauravavistarāt | sugaṃdhiśvetalohitya kusumairarcaye sadā || athavā gaṃdhāyo naivedyāḥ pūjāpaṃcopacārikā | tatra puṣpa | nāmni yathā | taduktamatsya sūkte | sugaṃdhiśvetalohitya kusumairarcayet sadā | bilvamaruvakādyaiśca tulaśī varjataiḥ śubhaiḥ || p. 24b) odrapuṣpairviśeṣeṇa vajrapṣpaṇasiṃtritaṃ | sarvapuṣpaṃ pradadyācca bhaktiyuktena cetasā iti || athavā taduktaṃ maṃtracūḍāmaṇau | arghadattvājjavāpuṣpaṃ dāpayet mantramuccaret | vajrapuṣpaṃ pratīcheti sambodhana padānvitamiti || naivedyaśca yathāmatsyasūkte | pāyasaṃ kṛśaraṃ dadyāt sarkarāguḍasaṃyutaṃ | gavyandadhimadhumiśraṃ tathāntāni nivedayet || śāṃlamatsyaśca pāṭīnaṃ godhikāmāṃ samuttamaṃ | atra ca madhunā yuktaṃ yadhā dadyācca maṃtravit || p. 25a) tato yoni mudrāṃnpradarśyājñāprathyaparivāramarcayet | yathā keśarāgnīsāsuravāyuṣumadhye dikṣu ca | devyāstu tadaṅge vā ṣaḍaṅgamarcanyet || pūrvādi digniyamastu | pūjyapūjakayormadhya prācītikirtyate budhaiḥ | tadakṣiṇaṃ dakṣiṇaṃ syāduttaraṃ cottaraṃnmataṃ || pṛṣṭhastu paścimanproktaṃ sarvatraivanprapūjya ca | hrāṁ akhilavāgrūpiṇyai hṛdayāye namaḥ || eka jaṭāyai namaḥ | śirase svāheti krameṇa vāmānasollase | gurukramandevaṃ layamagau bhaviṣyati || p. 25b) neṣṭamantramārgo vighanena tādṛk siddhigocaraḥ | guruṇāṃ śiṣyabhūtānāṃ stricet santati kramaḥ || tatra mantrāśca vidyāśca niphalānātra saṃśayaḥ | unaviṃśati puruṣānvāpī navasaptatrayoyi vā || na jñātvā guruvaṃśānāṃ śiṣya cet naṣṭa saṃtati | svavaṃśādadhikaṃ jñeyaṃ guruvaṃśaṃ śubhāśubhaṃ || janakādadhikaṃ jñeyaṃ mantradasva maheśvaraḥ | tasmād yatnena deveśi saṃchepācchṛṇu pārvatī || śṛṇutārāgunvakṣa dṛṣṭādaṣṭaphalapradān | p. 26a) urddhvakeśo vyomakeśo nīlakeśo vṛṣadhvajaḥ | divyaughā siddha dāhyate siddhoghān śṛṇu tatvataḥ || vaśiṣṭakurmanāthaśca mīnanātho maheśvaraḥ | harinātho mānavaughān vakṣyāmi gurutā śṛṇu || tārāvatī bhānumatī jayāvidyā manoharī | mukhānanda parānanda pārijātaḥ kuleśvarāḥ || virupākṣa bhairavī ca kathitantāriṇī kulaṃ | siddhaughāmānavoghe ca divyaugha parameśvarī || akṣobhyaḥ sarvamūrddhanyaṃ strimūrtināgarūpadhṛk | ānandanātha sabdāntā gurave sarva siddhidāḥ || p. 26b) striyopi gururūpāśca devyānā parikīrtitā | athavā sarvaśāstreṣu gurava sarvasūcitāḥ || kulacūḍāmaṇyau devaḥ gurun śṛṇu maheśvaraḥ | yeṣu yeṣu ca maṃtreṣu ye ye ṛṣigaṇā smṛtāḥ || te te pūjyā saparyādau saṃkṣepāṃ gaditaṃ mayā | aśaktānāśca saṃkṣepāṅgurvarcanaṃ yathā bhavet || tatha tatraivoktaṃ || ājñātagurunāmnā vai guru tritayamarcayet | catuṣṭayamvāsaṃvāco na ca karyā tataḥ paraṃ || atha prakārāntaraṃ p. 27a) yathā tadapyuktantārārṇave | parasādi guruṇāṃ nirṇayoḥ | yathā ādau sarvatra deveśaḥ mantradaḥ paramā guruḥ | parāpara gurustvaṃ hi parameṣṭirahaṃ svataḥ || sarvamantreṣu vidyāṣu svayan prakṛtirūpiṇī | guruparaguruṃ caiva parāpara guruntataḥ || parameṣṭi guruṃ caiva kathitā guravastataḥ | iti śrīguru nirṇayaḥ | akṣobhyavajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | taduktaṃ phetkāriṇyaṃ | vajrapuṣpapratīcha hūṁ phaṭ svāhā | iti mantrataḥ | p. 27b) etat mantre nāma sātraṃ bilva caiva na saṃśayaḥ | anena manunā sarvān parivāra yathārcayet || oṃ śaṃpāṇḍuravajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ padmanābhavajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ amitābha vajra puṣpanpratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ māmaka vajra puṣpaṃ pratīcha hūṃ phaṭ svāhā | oṃ māmaka vajra puṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ pāṇḍava vajra puṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ tāre vajra puṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | iti | pūrvādivāracatuṣṭaye | p. 28a) oṃ padmāntaka vajra puṣpaṃ praticha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ yamāntaka vajra puṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ vighnāntaka vajra puṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ narāntaka vajra puṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | taduktaṃ phetkāliye | oṃ akṣobhya vajrapuṣpādau tāriṇīṃ mūrddhi pūjayet | tathā vai locanaṃ śaṃkhaṃ pāṇḍaraṃ padmanābhakaṃ || amitābhaṃ yajet mantrī dikṣu pūrvādi catuṣṭaye | nāmakaṃ māmakaścaiva pāṇḍarantarayā saha || p. 28b) brahmādiṣu catuḥkoṇe mantrai svai svai kramād yajet | dvāre pūvāditaḥ padmāntakaścāpi yamāntakaṃ || vighnāntakaṃ samabhyarcya pūjayet narakāntakaṃ | iti saṃpūghanityahomaṃ kuryāt | soma tujagāvallyāṃ | nājaptaḥ siddhyate maṃtro nā hūṁ taśca balapradaḥ | nā pūjyo prāpyate kāmyan tasmāntrittayamācaret || pūjāyā labhate pūjāṃ japāt siddhi na saṃśayaḥ | vibhūtiścāgni kāryena sarvasiddhiśca vindati || nīlatantrepi | p. 29a) nityahomaṃ pravakṣāmi sarvārthaṃ yena vindati | saparyā samyagā sādya baliḥ pūrvaścaret vidhiḥ || tato japantarpaṇaśca caret sādhakamuttamaḥ | valivaiśvādikañcāpi brāhmaṇasamupācaret || vidhivadagnimānīyaḥ kravyādebhyo namonamaḥ | kravyādāṃśaṃ parityajya tatogni sādhayet sudhī || tatomūlaṃmuccārya kuṇḍe vā sthaṇḍilepi vā | bhūmau vāsastare vahni vyāhṛti tṛtayena tuḥ || āhuti trayamutkṣipya ṣaḍaṃgahanaṃ tataḥ | tato devī samāvāhya mūlamaṃtreṇa ṣoḍaśaḥ || p. 29b) hutvāstutvā visṛje bindu maṇḍalaṃ | tataḥ svavāme trikoṇavṛttacaturasramaṃḍalaṃ kṛtvā puṣpai samabhyarca tatra vihita bali dravyabharitaṃ pātrannidhāya aṃguṣṭānāmikābhyāṃ spṛṣṭvā | oṃ hrīṃ ekajaṭāyai mahāyakṣādhiyāyai upanīta valīṃ gṛhna 2 gṛhnāpaya 2 mama śāntiṃ kuru 2 paravidyāmākṛṣya kruṭ 2 chiṃndha 2 hrī svāhā | iti trivāra paṭhitvā bali dadyāt | rahasya mālayā yathāśaktiṃ japet | nigadena upāṃśunā vāmānase vā yathā || p. 30a) śaṃkhya sahaśraśata aṣṭādhikaṃ japet | japalakṣaṇa vimalā tantre yathā | manaḥ saharaṇaṃ śauca maunaṃ maṃtrānucintanaṃ | avyagratvamanirdaśya jayāḥ saṃpatti hetaveḥ || mantramuccārayed vācā nigadaḥ sajayaḥ smṛtaḥ | śanairuccārayanmantramīṣadoṣṭaṃ pracārayet || kiñcichravayogyaṃ syādupāṃśuḥ syāchataguṇaḥ sahasau mānaso japaḥ | japarahasyaṃ yathā | mūlādhārasvadhisthāna maṇipūrakeṣu taḍitkoṭika tārāṃ bījavyāptiṃ vibhāvya tathaiva phatkārasya hṛdaye | p. 30b) tathoktaṃ | nārāṃ ṣaṭpadyāṃ | phatkāraṃ hṛdaye dhyāyet | taduktaṃ nīlatantre | maṃtradhyānaṃ pravakṣyāmi japāt sarvajñatāṃ bhavet | mantradhyānān maheśāni siddhyante mantrajātayaḥ || mūlacakrepahṛlleṣā sūryakoṭisamaprabhāṃ | mūlādi brahmaradhrāntaṃ sarvāmvidyā vibhāvayet || sūryakoṭī pratīkāśā yogibhirduṣapūrvikāṃ | athavā pūrṇacandrābhaṃ kūrcamūrddhni sudhā smṛtrāṃ || p. 31a) athavā sarvavidyānāṃ jihvāyān dīparūpiṇīṃ | vibhāvya tatprabhāpaṭalai jihvāmapi dīparūpāmvibhāvyajeyet || taduktaṃ phetkārīye | jihvāyāṃnesanādevamūkopi sukavirbhavediti || nitya pūjā japanirṇayastu || sahasraikaṃ japet mantraṃ śanaṃ dina jantu vā | viṃśatyā vā japet mantraṃ mato nyūnaṃ na pūjyate || tataśca | guhyātiguhyagoptītvaṃ gṛhānasmatkṛtaṃ japaṃ | siddhirbhavatu me devi tvat praśādā tvayi sthite || ityārghyodakājjalakusumairdevyā vāmahaste tejo mayaṃ japaṃ samarpayeti | p. 31b) viśeṣaphalakākṣābhiḥrayaṃ kramo niśāyāmā caraṇīyaḥ | taduktaṃ phetkāriye | balipūjādikaṃ yatnāṃ niśāyāṃ kriyate sadā | tattadakṣayatāṃ yāti tārādevyāḥ prasādataḥ || arddharātrātparaṃ yacca muhurtadvayameva ca | sāmāhārātriruddiṣṭānisā sāpi prakīrtitā || māyātantre | candracūḍāmaṇau ca | rātrau prayatanaścaiva rātrau ca śakti pūjanaṃ | na karoti kathaṃ deva sādhakaḥ kauliko bhavet || p. 32a) tataḥ pradakṣiṇīṃ kṛtvat stutvā sāṣṭāṅga pātena praṇamet | yathāstuti | oṃ ghorarūpe mahārāve sarvaśatrukṣayaṃkari | bhakebhyo varade devi trāhimāṃ śaraṇāgataṃḥ || surāsurārcite devi siddhagandharva sevite | jāḍyapāpahare devi trāhimāṃ śaraṇāgataṃ || jaṭājūṭa samāyukte lolajihvānukāriṇī | drutapuṣṭikare devi trāhi māṃ || 3 || saumyarūpe kroḍharūpe candarūpe namostute | sṛṣṭirūpe namastubhyāṃ trāhi māṃ || 4 || p. 32b) jaḍānāṃ jaḍatā haṃsi bhaktānāṃ bhaktavatsale | mūḍhatāṃ hara me devi trāhi māṃ || 5 || hūṁ hūṁkāra maye devi bali homa priye namaḥ | ugratāre namastubhyaṃ trāhi māṃ || 6 || buddhin dehi yaśo dehi kavitvan dehi dehi me | durbuddhiṃ hara me devi trāhi māṃ śaraṇa || 7 || indrādi diviṣadvṛndavaṃdite karuṇā mayi | tāre tārādhi nāthasya trāhi māṃ śaraṇāgataṃ || aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ navamyāṃ yaḥ paṭhet naraḥ | ṣaṇmāsai siddhi māpnoti nātra kāryāvicāraṇā || p. 33a) mokṣārthi labhate mokṣaṃ dhanārthi dhanamāpnuyāt | vidyārthī labhate vidyā tarkavyākaraṇādikaṃ || idaṃ stotraṃ paṭhed yastu satataṃ labhate naraḥ | tasya śatruḥ kṣayaṃ yāti mahāprajñā ca jāyate || pīḍāyāmapi saṅgrāme jāpyadāne tathā bhaye | ya idaṃ paṭhati stotraṃ subhantasya na saṃśayaḥ || evaṃ stutvā daṇḍavat praṇamya yoni mudrāṃ pradarśayet | ātmasamayā padbhyāṃ karābhyāṃ jānubhyāṃ surasā śirasā dṛśā || p. 33b) manasā vacasā vāpi praṇāmoṣṭāṅga duritaḥ | viśeṣa namaskārastu śaṃketa taṃtre || tatrikoṇa kārātārāyā prakirtitā | ityatra trikoṇākāraḥ sarvatranamiḥ śaktairudiritāḥ || arddhacandramaheśasya pṛṣṭato nāti dīritaḥ | vedyavidyādhanaṃ datvā samyak yajñasya yatphalaṃ || tatphalaṃ samavāpnoti sakṛtkṛtvā pradakṣiṇāṃ | vārāhitantre | pradakṣiṇatrayaṃ kuryāt deṣakrasamudāhṛtaḥ | kulamudrāmiti go balivardanyā yenoktaṃ || p. 34a) ākṛti devatāmiti devyañgai nikṣipya | ātmasamarpaṇaṃ kṛtvā kṣamasvameti suṣumnnāvartmaṇā svahṛdi samānīya | punaḥ prāṇāyāmaṃ kṛtvā tanmanasātmāmanvibhāvyaḥ | tato aiśānyānnirmālya vāsinyai namaḥ || ityabhyarcya śeṣanirmālya śirasi dhṛtvā naive jātaṃ svīkṛttyasiddhi saṃkalpaḥ | sumukhī bhūtvā yathā sukhamviharediti | iti śaṃkarācāryaviracitāyāntārahasyavṛrttau nityapūjānirṇayaḥ prathamaḥ paṭalaḥ || 1 || p. 34b) atha dīkṣāvidhirlikhyate | taduktaṃ mahogratārākalpe | kalpe dṛṣṭā tu tārā vai yo gṛhnāti narottamaḥ | samvatsara sahaśraistuḥ niḥkṛtirnaiva jāyate || guromukhātmahāvidyā gṛhnīyāt pāpa nāśinīṃ | tataḥ gurulakṣaṇaṃ ya kalpate || oṃ nīlavāgdeyai | mātarnīlasarasvatī praṇamatāṃ saubhāgya saṃpatprade pratyālīḍhapadasthite śava hṛdi smerānanāṃbho ruhe | p. 35a) pulleṃdīvara locane trinayane kartrī kapālotpale khaḍgaścādadhatītvameva śaraṇaṃ tvāmīśvarīmāśraye || 1 || vācāmiśvari bhakta kalpalatike sarvārthasiddhiśvarī gadyaprākṛta padyajātacaraṇe sānnidhya siddhi prade | nīlendivaralocane trayayute kāruṇya vārānnidhe saubhāgyāmṛtavarṣiṇī na kṛpadyāsiñcantimasmādṛśaṃ || 2 || kharve kharve sahaśra purita tano sarvāṅgaveśo jvale vyāghratvakyarivītasundarakaṭī vyābaddhajūṭāṅkite | p. 35b) sadyaḥ kṛttagaladrajaḥ parimilanmuṇḍatrayīmūrddhaje graṃthi śreṇi nṛmuṇḍadāmalaline bhīme bhayaṃ nāśayaḥ || 3 || māyācāṅgavikārarūpa paramanīnvaddhacūḍātmike hūṁ phaṭ kāramayītvameva śaraṇamantrātmikamādṛśaḥ | mūrtistejananīstridhāmaghaṭitāsthūlā hi sūkṣmāparāvedānāmapi gocaraṃ kathamapi prāptānnatāt prāpayaḥ || 4 || tvatpādāmbujasairayāsukṛtino gachanti sā pūjyatāṃ tasyaṃ śrīparameśvara hariharabrahmādi sāmyānmakaṃ | p. 36a) saṃsārāṃbudhimajjanatpaṭutanūndevendramukhyāmurānmātastvatpada sevitodi mukhān kinnadhīḥ sevate || 5 || mātastvatpadapaṅkajadvayarajomudrāṅkakoṭīriṇaste devāsurasaṃgare vijayino niḥsaṅgasaṅgāṅgatāḥ | sauvohaṃ bhuvane rasena mahasāspardhā vahannaśanai svantulyāntirata yathā suviravinyaśaṃ vrajantī svayaṃ || 6 || tvaṃ nāmasmaraṇāt parāyaṇa parādraṣṭunna śakrastute bhūta pretapiśāca rākṣasagaṇāyakṣāśca nāgādhipāḥ | p. 36b) daityādānavapuṃgavāñca khacarāvyāghrādikā jantavo ḍākinyaḥ kupitāntakāśca manujāmānakṣaṇaṃ bhūtale || 7 || lakṣmī siddhi gaṇāśca pādukamukhāsiddhāstathā cāriṇāṃ naghaścāpi raṇāṃ gaṇe gajaghaṭī staṃbhastathā mohanaṃ | mātastvatpadasevayā khalu nṛṇāṃ sidhyaṃtite te guṇāḥ krāntakāttamanobhavaśca bhavati kṣudrohi vācaspati || 8 || ugratārāṣṭakamidaṃ bhakti mānya paṭhet naraḥ | prātamadhyāhnakāle ca sāyaṃ ca ninaśuciḥ || p. 37a) labhate kavitāṃ divyāṃ sarvaṃ śāstrārtha vidbhavet | lakṣmīmanasvarānprāpya bhuktābhogānyathepsitān || kīrtiśāntiśca vairujyaṃ sarveṣāṃ priyatāṃ bhavet | vikhyātaścaiva lokeṣu prāpyaṃte muktimāpnuyāt || iti nīlatantre | tasmāt sarva prayatnena kulīnaṃ gurumāśrayet | kulīnaḥ sarvavidyānāmadhikārī bhaved dhruvam || dīkṣā prabhuḥ sa evātmā sarvamantrasya nāparaḥ | śraivopi sarvavidyānāmupadeṣṭā na śaṃśayaḥ || p. 37b) viṣṇuviṣṇumanasthānāṃ saurasauravidāṃsatāṃ | gaṇapatyastu deveśi gaṇādīkṣapravartakaṃḥ || śaivaḥ śakopi sarvatra dīkṣā svāmi na saṃśayaḥ || sthāna nīyamo matsyasūkte | goṣṭe śivālaye śūnye śmaśāne ca nadī taṭe | goṣṭe ce grahaṇaṃ kṛtvā pūjaye siddhi vāścakaḥ || evaṃ siddhi labhaitmaṃtrī nānyathā nāmavāpnuyāt | kṛṣṇapakṣasya cāṣṭamyaṃ śubhe lagne śubhe kṣaṇe || pūrvabhādrapadāyuktā mitratārādi saṃyute | athavā cānurādhāyāṃ revatyaṃ nāpraśasyate || p. 38a) jānīyāchobhanaṃ kālaṃ mantrasya grahaṇanprati | taduktaṃ nīlatantre | rohiṇīśravaṇāddrāvadhaniṣṭācottarātrayaṃ | puṣpaḥ śatabhiṣā caiva dīkṣā nakṣatramucyate || iṣe caiva viśeṣeṇa kārtikerāviśeṣataḥ | aṣṭottaraśataṃ homa bilvapatreṇa kārayet || athavāṣṭādaśaṃ kuryādaṣṭāviṃsatimeva vā | pāyasaṃ kṛsarandadyāt modakaṃ khaṇḍaśarkarā || baliṃ dadyāchāgalaśca godhāmāṃsamanuttamaṃ | raṃbhāpuṣpaṃ śālamatsyaṃ juhūyācca prayatnataḥ || p. 38b) yavakṣīraṃ tato dadyāt śālpannaṃ madhunā yutaṃ | nārikera jalandadyāt kāṃśyasya tadanaṃtaraṃ || śarkarāsaṃratan dadyāt matsyaṇḍiṃ ghanavartitaṃ | pāyasaṃ kṛśaraṃ māṃsaṃ mādhiḥtamvaṭakantathā || baliṃ dadyā ca mahiṣaṃ pakṣiṇamvanya jātikaṃ | pānaṃ nānāvidhaṃ deyaṃ svarṇādyābharaṇāni ca || kauśeyaṃ caiva kāryā saṃśūkṣmavāsāṃsi meva ca | gobhūhiraṇyavastrādyaiḥ stoṣayed gurumātmanaḥ || p. 39a) sarvasvandakṣiṇāṃ dadyāt gāśca dadyāt payasvinī | bhūmiṃ vṛttikarīn dadyāt putrapautrārtha dāyinīṃ || guruve dakṣiṇān dadyānsuvarṇāmvā sasānvitaṃ | gurusaṃtoṣamātreṇa siddhirbhavatu sāsvatī || anyathā naiva siddhi syādabhicārāya kalpate | viprebhyo bhojanan dadyād bahumāna puraḥsara || iti viśeṣaḥ | atra virodhi sāmānyamapi kartavyamiti | iti tārārahasyavṛttau dīkṣāvidhiṃ nāma dvitīyapaṭalaḥ || 2 || evaṃ sadgurorāhita dīkṣyāstataḥ | śuddhaye puraścaraṇamārabhet | p. 39b) gāndharvatantre | suvāsinīṅkumārīntu bhojayed vahu yatnataḥ | ārādhyābharaṇan dadyād yathā tuṣyeta devatā || iti nīlatantre | evaṃ kṛtvā haviṣyāśī japalakṣanmananyadhiḥ | tataḥ prayogaṃ sarveṣām vaśyādīnāśca kārayet || vīratantrepi | svechācāraṣaro mantrī puraścaraṇa siddhaye | rahasyamālāmādāya lakṣamekaṃ sadā japet || phetkāriṇī | jaḍopi śūdra syād bhāranāvasa tatparāḥ | labhate śrīmatāmvāṇī mantrasya lakṣajāpata || p. 40a) śrīmatāṃ vyāsa vaśiṣṭādīnāṃ kāṃm vidyāt prāpya krayo bhāratādīn pracakrire | ityutvāt | kecintra bhāvana śaktānāt tattadācāra sahitānāṃścaturguṇaṃ japamācareti | taduktamekavīrātantre | bhāvanārahitānāntu kṣudrāṇāṃ kṣudra cetasāṃ | caturguṇa japaḥ proktaḥ siddhaye nānyathā bhavet || evaṃnmahācīna kramāśaktānāṃ brāhmaṇāṃdināṃmapi caturguṇavidhānena japaḥ kāryaḥ | jaḍopi yadi sudra syād bhāvanāvasa tatparaḥ | ityādi śravaṇāt | p. 40b) tattadācāra niratāḥ sarvaṃ varṇādvijātayaḥ | tadanuṣṭāna niratāḥ sarve varṇā pṛthak pṛthak || iti atra siddhi vidyāyāścaturguṇa yugamevā | pariśramo nāsti | tadukta phetkārīye || viśeṣataḥ kaliyuge matprasādād bhaviṣyati | mantracūḍāmaṇau | siddhimantra tayānātra yugasevā pariśramo nāsti | taduktaṃ phetkālīye | viśeṣataḥ kaliyuge matpraśādāt bhaviṣyati | tantracūḍāmaṇyau | p. 41a) siddhimantra tayānātra yugaśevā pariśramaḥ | naktabhojī havikṣāsi japed vidyān divā śuci || tatkṛtvā siddhimāpnoti japecca manasā sthiraṃ | mantrakāle ca jāpe ca bhāryā yatnena varjayed viṣṇukalpañca varjayet tulasīdala | varjayen mālatī puṣpaṃ varjayedanya pūjana | hastaprakṣālanaṃ kṣaucamācāntantu sadā bhavet || devīnāñca tathā puṣpaṃ pṛthak pātreṣu sthāpayet | ekībhāvaṃ na kartavyaṃ yaditchet siddhimātmanaḥ || p. 41b) naivedyādi phale stoyaijjānīyādeṣa evabhāk | havirnānā vidhairgaṃdhaiḥ pāyase modakādibhiḥ || evaṃ krame niyūñjīta dadhikṣīrantathaiva ca | rahasyamālā yathā | akasmādīhitāsiddhirmahāsaṃkhākhyamālayā paṃcāśatmaṇibhinnānānirmitā sarvakāmadā iti | mahāśaṃkha iti nṛlalāṭāsthibhiḥ | kāntenāracitāmālā tayā prajaptogratāraika jaṭānīla sarasvatī maṃtraḥ śīghraprado bhavati | nṛlalāṭāsthya bhāve tu ghaṭanāsautkarṣyanimittandehāntarasyāpyasthi grāhyā | p. 42a) śivadīkṣāntargana ṭīkā | taduktaṃ śāmravīsaṃhitāyaṃ | syūtasūtrantitīhotra āvṛttiddhitaya punaḥ | divāniśākarau proktau tasmāt tejaptayī śubhāḥ || idṛśyākṣantra?jāghaṃstu kurute japamuttamaṃ | apamṛtyukavibhyāsamucyate nātra śaṃśayaḥ || gopanīye prayatnena yadicche siddhimātmanaḥ | karamālānirṇayo yathā | taduktahahaṃsa parameśvare | parvadvayamanāmāyāḥ parivartena vai kramāt | parvatrayaṃ madhyamāyāntarjanyekaṃ samāharet || p. 42b) śāktamālā samākhyātā sarvamantra padīpikā | taduktaṃ nīlatantre | ekaikanmaṇimādāya brahmagraṃthi vinirdiśet | anulome vilomābhyāṃ mātṛkāntaritāṃ japet || tena sarvaguṇopetā japaṃ te sarvasiddhi bhāk | taduktaṃ me kavirātantre | kullukāṃ ca tato natvā mālā pūjā vidhāya ca | hṛhīyādakṣiṇe nātha na ca vāmena saṃspṛśet || nābhihṛd śiradeśe tu kullukāṃ paricintayet | yadi sutra kṛtāmālā devyā prīti karī sadā || p. 43a) akārādi kṣakārāntāścākṣamālā prakīrtitā | athavā mahāśaṃkhā bhāvena paścāśanmaṇimālayā sphaṭikī mālāyā vā japet | taduktaṃ tārārṇave mahāśaṃkhapya śaktaścet sphāṭikī mālayā japet | athavāramayogyānaṃ rahasyātirahasya likhyate | taduktaṃ viśuddheśvara mahātantre | kṛpayā śaṃkareṇoktā pārvatye rakṣamālikāṃ | mālāvidhāna paramaṃ śṛṇu pārvati tatvataḥ || yena vijñānamātreṇa mantrāḥ sidhyanti tatkṣaṇāt | asulomena mantramāntravibhedanaḥ | p. 43b) mantreṇāntaritānāntu varyonāntaritanmanuḥ | kuryāt mantramayī mālāṃ sarvamantrārtha bodhinī || varamarṇan meru rūpaṃ laṃghayetta kadācana | meruśiraśca sarveṣāṃ yathā deve tathā hariḥ || tasmāntu sthira kāryena karmakuryād daharniśaṃ | etat paraṃ rahasyānāṃ mayoktaṃ te yaśasvinī || tvayā guptataraṃ kāryan nākṣayaṃ yasya kasyacit | tataḥ siddhaya gurubhakti bhāvāt paricaratiṃ vidhemaṅgākṛtya uttarābhimukhaḥ śirasi kullukāṃ kṣiptā yathā saṃkhyaṃ japet | taduktaṃ | p. 44a) gurucaraṇa saroja sarvadā bhakti bhāvāt paricarati vidheyo vāsya sarvāṅganā syāt | anudina manumenanmānayanmānavau sau bhavati jagati vādi dvaita siddhānta hantā | matsyasūkte | na jānāti ca yo mūḍha kullukāntariṇiṃ japet | yāvajjivantu japtavyanna siddhyaṃti kadācanaḥ || mahāmaṃtraṃ parityajya pūjayed yastu tāriṇīṃ | paścatvaṃ jāyate tasya avaśyamvātulo bhavet || evaṃ pūrvoktāsyānādimanudheyaṃ | evaṃ muktena japtātadaśāṃśena homaṃ teṇābhiṣeka brāhmaṇa bhojana gurudakṣiṇāśca kramenācaret | p. 44b) taduktaṃ | lakṣamekaṃ japet mantraṃ haviṣyāśī jitendriyaḥ | tattasthāna yathā tattadāsanaṃ saṃsthito sudhiṃ || pūrvokta pūjanaṃ kṛtvā viprārādhana tatparaḥ | anaṃtaran daśāṃśena kramāddhomādikaścaret || rātrau baliṃ sadādeya sarvasiddhimabhīpsubhiḥ | puraścaraṇahomoṅgastu | vidheyaṃ nīlotpale sājyena bilvapatreṇa vā vidheyaḥ | taduktaṃ siddha sārasvate | p. 45a) evaṃ japaṃ yathā kṛtvā daśāṃśamasitotpavaiḥ | ājyāktai juhuyānmantrī tarddaśāṃśena tarpaṇaṃ || kālāgurudravopetairvimalairgāndhavāribhiḥ | tadaśāṃśaṃ brāhmaṇāntu bhojanaṃ samupācaret || ityevaṃ siddhimaṃtreṇa sarvakarmāṇi kārayet | matsyasūktepi | akṣatamvityapaśca daśāṃśaṃ juhuyā tataḥ iti | ke valiṃ tilājyatiti guravaḥ | gurave dakṣiṇāśca dadyād yathā | ajñātvā kullukāndevīmatraptā guru pādukāṃ | na datvā dakṣiṇaṃ samyagakṛtvā krama pūjanaṃ || p. 45b) yosmiṃ taṃtre pravartaṃte tatapīḍadyase dhruvaṃ | iti matsyasūktavacanā | atra tu sarvajñeśvaravedānta sāṃkhyakāra yogaśāstre sāmūhaniḥ snehāsthi sparśe mahāmantra prabhāvāt | prāyaścitta prakāśanā praśaṃgāt | kvāpiśavoparitāmbulaścarvan japaśca pradarśitaḥ | vīrasādhanādau śavopari prativihitaḥ || tatra snānamātramapi prāyaścittanna prakāśitamācāryena | p. 46a) mahācīna bauddhasya vyapadeśa bauddhasya vyavahāraḥ spṛptā spṛṣṭitvanmantraraviruddhācārotra mantra prabhān | āropahāryapavargā pradāyakamiti | mantrāṇāmbahunācāreṇavāsamanasmṛti virodhaḥ || te mantra vana doṣaḥ | tadāhaṃkuccikādau | yasmin mantreya ācārastatra dharmastu tādṛśaḥ | kṛtārthastena jāyate svargo vā mokṣameva vā || bhrāntiratra na kartavyo siddhi hāni prajāyateḥ | viśuddhi cittotra bhavet siddhisyodapavargadā || nanu somamābhicaraṇa japeditiṃ nyāyādabhicāryasiddhiḥ | p. 46b) pāpa prasaṅgasya kathanna syāt | nanūparapāya praśaktasya siddhirna bhavati sa ūpa padyate | pāpamaṣyasiddhirna bhavati | sadupapadyate | pāpamanuṣyasya tasyāśamravāḥ | ata eva pāpaṃ na bhavediti | anena viddhinā kutrāpyatra ukta vyavahāra darśanāt | sādhaka śarīraṃ nikaluṣaṃ lakṣate vyavahāra vidheraniṣṭāsiddhi sūcanācceti | iti tārārahasya vṛttau puraścaraṇa nirṇayostṛtīyaḥ paṭalaḥ || 3 || atha naimittikā sthāna kramo yathā | taduktaṃ svatantratantre | p. 47a) nityanaimittikaṃ kāmyaṃ sāpekṣaṃ pūrvapūrvataḥ | anyathā ced bhavedittha kuryādāyatparaṃ parāṃḥ || nīlatantre | nityācāra rato maṃtrī kuryāt naimittikārcanaṃ | naimittikārcane siddhe kuryāt kāmyamakhaṇḍitaṃ || matsyasūkte | aṣṭamyaṃ ca caturdaśyāṃ pūjayecca prayatnataḥ | yadyat prārthayate maṃtrī tattadāpnoti nityaśaḥ || labhate maṃjulāṃ vāṇintathāṣṭamyāṃ mahā yajet | aṣṭamyāṃ pūjayed devyā sarvakāmaphalaprada || p. 47b) ramāpuṣpabījapuraṃ sugaṃdhiparipūritaṃ | miśrīkṛtabaliṃ dadyādaṣṭamyāñca viśeṣata || svarṇamālā tathā devyai dadyāṅgaṃdhairviśeṣataḥ | phalakṣīrentathāraghāṅgovikaṃ śarkarānvitā || tasmāt sarva prayatnena saṃpatye pūjayechivāṃ | dānaścākṣarya siddhāntandadyā devyai prayatnataḥ || nīlatantre | aṣṭamyāśca caturdaśyāṃ pūjayecca yathāvidhiṃ | ājñāsiddhimavāpnoti javāpuṣpaṃ ca varvarāṃ || candanaścārkakusumaṃ dadyāt svetā parājitāṃ | śvetā yā dviguṇaṃ puṇyaṃ dadyāt kṛṣṇāparājitā || p. 48a) bandhūkāmālayā tuṣye yathā chāga pradānavat | arghyandadyāt prayatnena nityapūjāsu sarvadā || aṣṭottaraśataṃ jāpyaṃ yāvajjīvati saṃkhyayā | yastu saṃpūjayate durgā mahāṣṭamyān prayatnataḥ || trijanmanārjitaṃ pāpan tatkṣaṇādeva nāśayet | durgāmiti tāriṇī | prakaraṇānukṛtatvāt | ye jānanti mahāmāyāṃ jñātvā tatvena bhairava | ājñāsiddhi mavāpyante dhruvaṃ yāti śivālayaṃ || tāriṇī yatra pīṭhe tu śīlā rūpeṇa tiṣṭati | yatra yatnena gaṃtavyaṃ phalaṃ saśyāna vidyate || p. 48b) lakṣatrayaṃ japen maṃtran tāriṇī yatra tiṣṭati | nispṛśaḥ sthiracittena siddhirbhavati tatkṣaṇāt || saṃkhyākṛtānmūrtikāśca akṣataśca tathaiva ca | madhunāpāyasañcaiva kṣīraṃ sājyaśca śarkarā || baliṃ dadyācca godhā vai āsanaśca praśasyate | rambhāpuṣpaṃ śālamatsyaṃ juhūyānmantravittamaḥ || sarvasiddhimanuprāpya ante mokṣamavāpnuyāt | sākṣatam bilvapatraśca juhumācca sahaśrakaṃ || p. 49a) labhate maṃjulāmvāṇiṃ mahāṣṭamyāṃśca sādhakaḥ | kullukāśca na jānanti mahāmaṃtraṃ japet naraḥ || paścatvaṃ jāyate tasya athavā vitulo bhavet | tāriṇīścaṇḍikāyāśca mantraḥ kulluka varjitaḥ || matimānyo dvijātīnātrāyāste yaḥ kadācanaḥ | kullukāśca śire dhṛtvā sarvayajñaphalaṃ bhavet || so sau pūjā sadāvyarthā sa sayajñastathaiva ca | tārāmaṃtraśca kullukaṃ akṣaranmatramuttamaḥ || mantra cūḍāmaṇau | kujavāre kulāṣṭamyaścaturdaśyā viśeṣataḥ | yoginī pūjanantatra pradhānaṃ kūlapūjanaṃ || p. 49b) yathā viṣṇu tithau viṣṇuḥ pūjito vāṃchita pradaṃ | yathākulatithau śaktiḥ pūjitā varadāyinīti || matsyasūkte | aṣṭamyāṃśca caturdaśyāṃ pūjayecca viśeṣataḥ | śaṃkhasthi tanno yaḥ pūrṇaṃ javāpuṣpaṃśca varvarāṃ || candanaścārka kusumaṃ śuklā caivāparājitā | arghādānamviśeṣeṇa nitya pūjā kramaḥ smṛtaḥ || aṣṭottara śataṃ jāpyaṃ yāvajjīvati śaṃkhyayā | sahaśramvā jape deve nitya pūjā vidhau śṛṇuḥ || p. 50a) mahāmāyā sadā pūjā pūjane kullakā parā | stotramaṃtraranādīnāmanuṣṭāne ca sarvadā || anuṣṭānat tātuṣyāḥ sarvanta nisphalaṃ bhavet | mahāvidyāśca san dhyāyā vāsudevaṃśca yorcayet || prāpnoti tatphalaṃ sarva harisāyujyatāmvrajet | vāsudevo haro brahmā nāriṇī prakaṭiḥ sadāḥ || ekamūrtiḥ sadā cintya ekamūrti sadā sthitāḥ | svargāmokṣa pradā devi jayavidyā pradāyinīṃ || dhanavidyā yaśo lakṣmīrāyurārogyavarddhanī | tasmā prapūjayed devi gaṃdhapuṣpaiśca dhūpakaiḥ || p. 50b) naivedyairvividhairbhaktyā pūjayet tāriṇīṃ sadā | atha naimitika viśaṣārcanaṃ | māyātaṃtre | āṣāḍe śayanaṃ kuryāt siṃhe ca parivartata | āśvine pūjaye devī paśumpāyasa modakaiḥ || rātrau pavitreṇa carajāpate surasundarī | devāprabodhayat | svargepi na kadācanā śuklāṣṭamyāṃ ṣaḍāṣṭamyāṃ mahāṣṭamyāṃ yugasya ca | māsaṃ meṣasya ca ratārātrau prapūjayet suddhī | atha pīṭhārcanaṃ | p. 51a) pīṭhānāṃ paramaṃ pīṭha kāmarūpa mahāphalaṃ | tatra yatkriyate pūjā sakṛdvāpi maheśvaraḥ || vihāya sarvapīṭhāni tasya dehe vasāmyahaṃ | tasmācchata guṇaṃ proktaṃ kāmākṣā yoni maṇḍalaṃ || teṣāṃ phalaṃ mahādevaṃ kathamvaktuśca śakyate | yatra koṭiguṇaṃ sārddhaṃ ardhe vasati tāriṇī || yatpīṭhaṃ brahmaṇe proktaṃ guptaṃ sarvasukhāvahaṃ | yato devāṃśca devīśca munayaścaiva bhāvajāḥ || sarvaprāvidbhavattyatra tena guptaṃ sadā kuruḥ | dvividhaścaiva yatpīṭhaṃ durāyaṃ sādhakottamaiḥ || p. 51b) guptaṃ sarvatra deveśa labhyate kulasundarī | tatra cūḍāmaṇau | ekaścet kulaśāstrajñaḥ pūjāhastatra bhairavaḥ | sarvatra ca surāpūjāḥ sadyo brahma śivādayaḥ || ekāced yuvatī tatra pūjitā cāvalokitā | sarvā eva parādevyaḥ pūjitaḥ kula bhairavaḥ || ādau cānte ca madhye ca lakṣa mūrtau viśeṣataḥ | na pūjayaṃti cet kāntāṃ tadā vighnairvilupyateḥ || pūrvājitaṃ phalaṃ nāsti kākavyāpara pūjaneḥ | puraścaraṇa kāle ca yadī syāt pīṭha darśanaṃ || p. 52a) tadā tatra pīṭha pūjā manasāpi na hīyate | devi kūṭe mahābhogāṃ udriyāne ca bhairavī || yoganidrā kāmarūpe mahiṣāsuramarddinī | kātyāyanīṃ kāmagirau kāmākṣāṃ kāmadāyinīṃ || jālaḍhara tu pūrṇeśī pūrṇe śaile ca caṃḍikāṃ | kāmarūpe tadā deva pūjyādi kūcaravāsinī || athavā kāmarūpasya darśanaṃ yadi bhāgyataḥ | tadā bhagādi devīmāpūjā tatra vidhīyate || kulācāre kulāṣṭamyāṃ caturdaśyāmviśeṣataḥ | yoginī pūjanantatra pradhānaṃ kula pūjanaṃ || p. 52b) yathā viṣṇu tithau viṣṇu pūjito vāṃchita pradaḥ | tathā kulatithau śakti pūjitā varadāyinī || matsyasūkteḥ | dvādaśyāṃ pūjayed viṣṇuścaturddaśyāmumāpatiṃ | aṣṭamyāṃ pūjaye śakti sarvasiddhimabhīpsubhiḥ || atha śivāvali | mantracūḍāmaṇau | bilvamūle prāntare vā śmaśāne vāpi sādhakaḥ | māṃsapradānannaivedyaṃ saṃdhyākāle nivedayet || kālikālīti vaktavye mantrotha paśurūpiṇī | paśurūpā samāyāti parivāra gaṇaiḥ sahaḥ || p. 53a) muktāreti padaiśānyān mukhayuktolpa sundarī | tadaiva maṅgalaṃ tasya nānyathā kula dūṣaṇaṃ || avaśyaṃ mantra dānena niyatantoṣayachivāṃ | nitya śrāddhaṃ tathā sandhyā vadanaṃ pitṛtarpaṇaṃ || tathaivaṃ kulasevyānāṃ nityanākūla pūjaneḥ | paśurupāṃ śivān devīṃ yorcayaṃti nitārcane || śivāravi na taśyāśu sarvannasyati niścitaṃ | japa pūjā vidhānāni yat kiṃcit sukṛtāni ca || gṛhitvā śāpamāpādya śivāroditi nirjane | ekayā bhujyate devi śivāyā tatra vai baliṃ || p. 53b) tatraiva sarva devānāṃ prīti paramadurlabhā | paśubhaktirnare śakti pakṣiśaktistathaiva ca || pūjitānirguṇaṅkarma saguṇaṃ sādhayed yataḥ | tena sarva prayatnena kartavyāṃ pūjanaṃ mahat || rājādi bhayamāpanne deśāntara bhayāntare | śubhāśubhāni karmāṇi vicintya vali māharet || gṛhna devi mahābhāge śive kāmāgni rūpiṇī | śubhāśubhaphalaṃ vyaktiṃ bruhi gṛhna baliṃ tathā || p. 54a) evamuccārya dātavyo baliṃ kulajana priye | yadi na bhujyate vatsa tadā naiva śubhaṃ bhavet || śubhaṃ yadi bhavet tatra bhujyate tada śeṣata | evaṃ jñātvā maheśāna śānti svastyayanaṃ care || iti śivāvaliḥ || athoktācāra niyamaḥ | nīlatantre | prātarutthāyamaṃtrajña kulavṛkṣa praṇamya ca | śiraḥ padme gurundhyātvā tat sudhā plāvitāṃ smaret || mānasairupacārairstāṃ mālādhyaniyatāśayaḥ | mūlādi brahmarandhrāntaṃ mūlavidyāṃ vibhāvayet || p. 54b) sūryakoṭipratikāśāṃ sudhā prāvita vigrahā | kulavṛkṣanirṇaya rudrayāmaloktaḥ | pādādyādāṃdaśokokadanamadirayā keśaraḥ karṇikāraśca tovikṣahasātpātilakanaruṇame prīṇayānaśca gītyā | salāyātkārṇikāraḥ kulavakanaruvaliṅgānānsindhūvāraḥ kādamvā kāminīnānmadayati niyataṃ yarśanāccamyaśākhī | tathā ca śruti | daśakulavṛkṣānāmarupaplavaḥ | atha samayācāra | śrīdevyuvāca | p. 55a) śriṇu putra rahasyaṃ me samayācāra lakṣaṇaṃ | yena hīnā na sidhyanti mantrākoṭi sahaśraśaḥ || mānuṣāṃ kulaśākhāṇāṃ kulācārānusāriṇāṃ | siddhāḥ syurnāsti saṃdeho vaiṣṇavācāra tatparaḥ || paranindā sahiṣṇu syādupakārarataḥ sadā | sarve vipine caiva nirjine śūnyamaṇḍale || catuṣpathe jalamadhye yatra devākṛti bhavet | kṣaṇaṃ dhyātvā manuṃ japtvā natvā gacched yathā vidhiḥ || tathā | gṛdhramvīkṣa mahākālīnnamaskuryād yathākṣitaṃ | kṣemaṃkarī tathā vīkṣa jaṃbukīyamadutikāṃ || p. 55b) kṛśādarī mahāmuṇḍe ajakeśī valī priye | kulācāra prasannāsya namaste śaṃkara priye || tathā ca smaśānaśca śavandṛṣṭvā pradakṣiṇamanuvraje | praṇamyānena maṃtrena maṃtrī mantra phalaṃ labhet || ghoradraṣṭe koṭalākṣī kiṭiśabda praśādhinī | ghanaghore ravāsphāre namaste citi vāsini || rakta vastrāṃ rakta puṣpāṃ vilokya tripurāmvikāṃ | praṇamyo daṇḍavad bhūmau ddhimanmantramudīrayet || baṃdhūkapuṣpasaṃkāṃśe tripure bhayanāśinī | p. 56a) bhāgyodaya samutpanne namaste varavarṇinī || kṛṣṇavarṇentathā puṣpaṃ rājaputrakaṃ | hastyeśca rathaśāstrāṇi phalakāmvīra pauruṣān || mahiṣakulanādhaśca smṛtvā mahiṣamarddinī | praṇamyadaṇḍavadbhūmau durgāmvā jaya maṃgalam || praṇamya jagatonmādyā sarva ca vighnainna lipyate | jaya devī jagadhātrī tripurāghe tridevate || bhaktebhyo varade devī mahiṣaghni namostute | madyabhāśuṃ samālokya matsyanmāṃsa svaratriyaṃ | p. 56b) dṛṣṭvā ca bhairavīn devīn praṇamya vimṛṣenmanuḥ | ghoravighnavināśāya kulācāra samṛddhaye || namāmi varade devi muṇḍamālā vibhūṣite | raktamālā samākīrṇamvarade tvān namāmyahaṃ || eteṣāṃndarśanādeva yadi naivanprakurvate | śaktimantraṃ puraskṛtya tasya siddhirna jāyateḥ || iti naimittikavidhiḥ | iti śrītārārahasyavṛttau naimittakavidhi caturvidha caturthodhyāyaḥ || 4 || atha kāmyānuccānuvidhi liṣyate | matsyasūkte | p. 57a) homatarpaṇa pūjā ca bhāvanā japameva hi | yantrasya dhāraṇañcaiva māraṇoccaṭano tathā || etāni kāmyakarmāṇi prayogo nyasamarcaret | taduccaret | somatujavalyāṃ | śāntikaṃ śiśire jñeyaṃ hemante pauṣṭikantathā | ākarṣaṇamvasante ca grīṣme vidveṣaṇaṃ smṛtaṃ || prāvṛtyuccāṭanaṃ kuryācharatkāleṣu cetāni kurute sādhakaḥ sadā | arddharātraṃ śaratkālo hemantañca prabhātakaḥ || pūrvāhna ca vasaṃtasyānmadhyāhno grīṣma eva ca | pravṛṭarupoparāhnaḥ syāt pradoṣaḥ śiśiraḥ smṛtaḥ || p. 57b) atrapākulikhitadivarātri homastveka jaṭāpakṣe | nīlasarasvatī pakṣe | kevalandi | vaivahomañca tantrattoktatvāt | ata evamadvayaṃ likhitaṃ | athavā | uṣāyogo ca hemante prabhāte śiśirā game | praharārddhe vasaṃte ca grīsmanmadhya dināntare || tūryayāme ca varṣākhye śaradasyaṃ gate ravau | taduktaṃ phetkāriṇītantre vidyākāmena hotavyantilājya madhu saṃyutaṃ || tilamadhusaṃyuktamityāseya | p. 58a) siddhisārasvate | bandhukpuṣpahomena dāśavat kure nṛpān | sarpillavaṇahomena samākarṣati sundarī || vakulaprasavai homāt saubhāgya labhate naraḥ | mallikā jāti punnāga kadamvaiḥ puṣṭimāpnuyāt || rājapuṣpaprasūnasya homāt saṃpadamāpnuyāt | durvā tilājya homena dīrghamāyuravāpnuyāt || saṃpūjyamūlamaṃtreṇa bilvapatrai ghṛtānvitaiḥ | sahaśra pratyahaṃ kṛtvā prāpnoti paramāṃ gatiṃ || p. 58b) ghṛtāktamālatī puṣpa homaddūta kavīrbhavet | tasya homasya sarvasya niyamo yuta saṃkṣakaḥ || iti homaprakaraṇaṃ | matsyasūkta tarpaṇaṃ | madhunātarpaṇandevyāḥ sarvakāmaprapūrakaṃ | mantrasiddhikaraṃ sākṣān māyā pātaka nāśanaṃ || tathaiva japa prakāraṃ ca | haviṣyāśīnmukteśo japyādayuta sādaraṃ | gadya padya mayī vānī tasya sarvavidhā bhavet || dhyāna prakārāntara | uccātayati piṃgākṣī mantrā sayati kekalā | vidrāvayati muktāsyā sandrāvayati ghūrṇitā || p. 59a) vikṣobhayati saṃkṣubdhā saṃghātayati sandharā | prakṣobhayati saṃkṣubdhā vipraruddhā virodhayet || atra sarvasya kartavyaṃ bhāvanāni vicintanaṃ | atroccaṭanādiṣu sarvadā sarvatraiva yato japediti || taduktaṃ siddha sārasvate | śatābhijapamātreṇa rocanā tilakannaraḥ | kṛtvā paśyati maṃtrīta kuryād dāśavad daśa || phetkāriṇī tantrepi | puṣkariṇī ye jale aṅgāḍhe yaṣṭikaṣṭatamāgrahe | daṇḍanānīya tannūrṇatilakannena kārayet || p. 59b) tenaiva madhu ghṛtena padmanī padma pātrake | likhet mutrāvalī madhye mūlamantre vidarbhitaṃ || tatkaṇṭe catusre tu nikṣipya juhuyādapi | sahasrakṣīra nīlāktaṃ padmānāṃ lohitānvitāṃ || asyārtha | namo grahe niśākare sūrye vā nikṣipyeti | kuṇḍamadhyadvādaśāṅgulodho bhāge nikṣipyetyarthaḥ || mūlamaṃtra vidarbhitamiti maṃtrastu hṛllekhā | rephamadhya sa sadruta kavitva siddhi kuru 2 ityākhyā sahitaṃ likhet | p. 60a) tataḥ prayogāntaraṃ | padmāvatī mantreṇa balin dadyāt | yathā | oṃ padme padme mahāpadme padmāvatī māya svāheti maṃtreṇāyathā naimittikapaṭloktavad dadyāt | phetkāriṇīye | praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya padme yugmantathaiva ca | mahāpadma padaṃ bruryāt padmāvatī padantataḥ || māhe svāheti yathā pūrvavacca baliṃ haret | evaṃ yaḥ kurute karma tasmādruta kavi dhruvaṃ || atha sakala siddhaye vakṣamāṇa vali mantreṇa nitya pūjokta vali maṃtreṇa vā rātrau catuḥpaṭhe valin dadyāt | p. 60b) phetkāriṇyaṃ | upacāraviśeṣeṇa rājapatnī vasaṃ nayet | rājānaṃ japamātreṇa balinā sakalaṃ jagat || asyārtha | upacāra viśeṣeṇati | matsyasūkte | rumrājāti bījapūra sugaṃdhiparimiśritaṃ | miśrīkṛtya baliṃ dadyādaṣṭamyāṃśca viśeṣataḥ || rājānājapamātreṇeti pūjādi vihite naiveti yāvat | mantra sahita yoga pallavādi prayogeṇa rājā vaśyo bhavati || valināsakalaṃ jagadi | p. 61a) matsyosūktokte naimittikapaṭalānumānena boddhavyāṃ | nīlatantre | prayogavalimantroya prayogāt sodhayed yadi | arddharātre tato nityam vali dadyā catuḥpaṭhe || parasainyagrahāriṣṭa rogāsoka śanivāraṇaḥ | praṇavaṃ pūrve muccārya ugratāratataparaṃ || vikaṭa draṣṭe parapakṣe mohaye yugmamuccaret | khādaya paramartha tathā dvayandvayamvadet || yemāṃ hi situ mudyatā ninditumudyatasyatā yogini cakraistānāhāra hūṃ phaṭ svāhā || p. 61b) paravidyāmākarṣayacchedaya kapāle gṛhna 2 svāheti tanmanusvaya valimantreṇānena ca valiṃ dadyathā ruci | tatraiva chāgādi dānaṃ | sarakṣaṇapaśu devyagre sasthāpyantrarghodakena sanprokṣāstreṇa saṃlakṣakavacenāvaguṇṭhyo dhenumudrāyā amṛtikṛtya karṇe dhṛtvā maṃtraṃ paṭhet | gandhapuṣpākṣatādyaiḥ saṃpūjya | paśupāśāya vidmahe viśvakarmāya dhīmahi tanno jīva pracodayāt | iti paśujāgaḥ | p. 62a) atha khaḍga | hrīṁ kālikāli vajrerilohadaṇḍāyai namaḥ | iti sajūpya khaḍgaṃ pūjayet || hūṁ vāgeśvarī brahmaṇāṃbhyāṃ namaḥ | hūṁ lakṣmī nārāyaṇābhyāṃ namaḥ || hūṁ umāmaheśvarābhyāṃ namaḥ | ityenena maṃtreṇa śivaśākta brahmaviṣṇu yuktāya khaḍgā namaḥ || iti dhyātvā saṃpūjya | oṃ khaḍgāya khalunāśāya śaktikāryāya tatparaḥ | paśuchedyastvayā śīghraṃ khaḍganāthaṃ namostute || tato mantreṇa durvākṣatānvita pānīyaṃ gṛhītvā dīrghāyustvanivṛtti paramapada gamana pūrvakaśāsvata samāvachinna p. 62b) harṣabījaya kāmaḥ śrīnīlaśarasvatyai imaṃ papaśuntubhyamahaṃ sanpradade | devyājñān prārthya paśu nivedayet | yathokta vidhānena tutyamastuyārpitaṃ || tatachinne | dakṣiṇe pati me siddhirvāmabhāge ca ninditaṃ | denyamadhye ca patitaṃ devi chadaṃ smared vadhaḥ || tataḥ kuṇḍāntikaṃ datvā āhutī daśapañcabhiḥ | tenaiva duḥkṛtandoṣamvaliṃ lakṣaṃ salakṣaṇaṃ || tato rudhiramāsabhaktānvita vaṭuka yoginī kṣetrapālagaṇeśādīnā valimantrairvaliṃ havet | p. 63a) hūṁ vāṁ vaṭukabhairavāya namaḥ | gaṃdhākṣata kusumaiḥ saṃpūjya | nai##- hrāṁ yāṁ yoginībhyo namaḥ | gaṃdhākṣata kusumaiḥ saṃpūjya || iśāne | hrāṁ kṣetrapālāya namaḥ | gaṃdhākṣata kusumaiḥ saṃpūjya || nai-ṛtya | hrāṁ yāṁ yoginībhyo namaḥ | gaṃdhākṣata kusumaiḥ saṃpūjya || āgneyai | hūṁ gaṇeśāya namaḥ | gaṃdhapuṣpaiḥ saṃpūjya || vali dadyāt || ani grahānprapāyā | taduktamvīratantre | śmaśānāṅgāramādāya maṃgale vāsare niśi | p. 63b) kṛṣṇavastreṇa samveṣṭā vadhnīyād rakta tantunā || śatābhimaṃtritantarcā niḥkṣipet paraveśmani | saptāhāccāntare teṣānmuccātanamidaṃ mahat || phetkārīye | narāsthinī likhenmantran kṣārayuktaṃ haridrayā | sahasraṃ parisaṃjapya niśāyāṃ ravi vāsare || nikṣipyate yasya gehe mṛtyasya trimāsataḥ | kṣetre tu śasya hāniḥ syājjavahānisturaṃgame || dhanahānirddhanāgāre grāmamadhye tu tatkṣaṇāt | dveṣa dveṣa tayornāsti tasya dveṣo mahān bhavet || p. 64a) likhet maṃtramiti | mantralikhitvā hṛlleṣā repha madhye amuka māraya 2 ityādi | sādhya sahitaminyartha | athavā sādhya likhitvā tadante mantra likhet | sahasra parimitaṃ japet | amukaṃ māraya 2 ityanta mantrajāpaḥ | dveṣye tu | amukāmukayo vidveṣaṃ kuru 2 ityarthānta mantramuccārya sahasraṃ japet | atha śākādyai dhāraṇāyantra likhyate | phetkāriṇīye | p. 64b) yoni yugmaṃ likhenmantraṃ mūlaṃ hemaśalākayā | klīṁ vamantrān dīrghavarṇān ṣaṭkoṇe vilikhet tataḥ || aṣṭapatre aṣṭavarṇān tadvahi bhūpura dvayaṃ | aṣṭavajaṃ bhūpuraśca vilikhe sādhakottamaḥ || suvarṇapaṭṭaropye vā bhūrye vāpyatha suvrataḥ | vilikhe hemā lekhinyā gaṃdhāṣṭaka samanvitaṃ || durvākāṇena vā lekhya kuśamūlena vā punaḥ | ekavīrākalpe | veṣṭitaṃ pītavastreṇa tantunā pariveṣṭitaṃ || vadhnīyāt pītavastreṇa śiśunāṅkaṇṭha bhūṣaṇaṃ | strīṇāmvāmakare caiva anyathāndakṣiṇe bhuje || p. 65a) vandhyā tu labhate putraṃ nirddhano dhanavān bhavet | imāṃ rakṣāṃ purā vadhnyā jñānārthaṅgautamādibhiḥ || kīttyartha pārthivaiścānye saṃgrāme jayakāṃkṣibhiḥ | asyārtha | yoni yugme ṣaṭkoṇe tanmadhye hemaśalākayā bhūjapatrādau kuṅkumagorocanācandanasīvidhāya paṃktirūpeṇe mūlamantra likhitvā tasya hṛllekhā rephamadhye amukasya rakṣāṃ kuru 2 amukīnāṃ śataputranmutpādaya 2 yasyājñāna siddhiṃ kuru 2 ityādi sādhyasatamvilikhya ṣaṭkoṇe p. 65b) klīṁva bhinnavarṇān ṛ ṝ ḷ ḹ rahitān | taduktaṃ | svarānāṃmadhāmaṃ yastu taccatuṣkaṃ napusakaṃ | dīrghavarṇān | a ī ū ai au aḥ | ityaika likhet | aṣṭavarṇe tvaṣṭavarṇānyathā | aiṁ hrīṁ oṃ ai hrī phaṭ svāhā || taduktaṃ nīlatantre | vāgbhava kuladevīśca tārakaṃ vāgbhavaṃ tathā | hṛllekhāṃ aṣṭamantrānte vahnijāyyavadhirmanuḥ || aṣṭākṣaro manuṃ prokto maṃtrāṇāśāra iritaḥ | anyatra nānā tantra jāmale proktā kālikā prayogā p. 66a) atra prayojyā atra prayogā kālikā vidyāktā atrāpi kāryāḥ | ete prayogāstatrāpi kāryā | taduktaṃ phetkārīye | kālikāmantrayantroktān prayogāni phacācaret | antrokta samyak tantrāpi prayogānapi cācaret || matsyasūkte | kālikāmantratantroktān sarasvatyāṃ samācaret | sarasvatyāṃntu yo proktā te kalpāntu samācaret || yathākālī tathā tārā na bheda paramārthataḥ | atha śiśusaṃskāro | dakṣiṇapāṇinā madhunā lājātyānnāḍi p. 66b) chedānprākavāratrayaṃ sarmārye hemaśalākayānyadurvayā vā yajñadāru śikhayā bālakasya jihvāyāṃ oṣṭhe vā likhet | tallikhanantu naimittika saṃskārānantaraṃ ekādaśāhātu kecit | etadādau tu devatāṃ saṃpūjya mantraṃ likhediti guravaḥ || mahogratārā kalpe tu prathamaṃ liṣitaṃ | paścaddevatā pūjayet || yadi pītādurustho bhavati tadā mātulo vāpi tṛvyo vā likhet | matsyasūkte | athavā madhulājātyaṃ jihāyāṃmbālakasya tu | nāḍīchedādyathā pūravedyastu śalākayā || p. 67a) mūlamantra likhet mantrī jihvāyām vāpi oṣṭake | vākyoccāraṇamātreṇa vāgmī druta kavitva karaṇaṃ bhavet || mahogratārākalpe | janmasaṃskārānnāma putrayāte praśaśyate | jihvāyāṃ tu likhet maṃtraṃ yajñadā kuruśena vā || vāratrayatrantu mārya dakṣiṇaiva pāṇinā | mantramuccāryavrutyeddhaṃ paṃkti kuryāntu śobhanaṃ || ādau śaṃskāraḥ kartavyastadapte vilikhetmanaṃ | gaṃdhacandanapuṣpaiśca tadantai pūjayechivāṃ || p 67b) urttarābhimukho bhūtvā sthāpayet pīṭhamuttamaṃ | pūjayet tāriṇīṃ devīnnānā bhakṣaiśca śobhanaiḥ || kavirvāgmī bhave putraḥ satyavādi jitendriyaḥ | pitureva likhenmantraṃ kadācana || mātuḥ kroḍe tu saṃsthāpyadabhānāstīrya yatnataḥ | śānti kuryād bālakasya brāhmaṇaiḥ sahasaṃyavaḥ || athārvasaṃhitāyāṃ śrutiḥ | oṃ namaṃ putraṅkāmayata kāmajānāṃ ihaiveti devetyaḥ pūṣṇāti sarvamidan majajanaṃ | p. 68a) śivaḥ śānti tārāyai keśavetyatārāyai rudretya tārāyai śivāya śivadyasase maṃtrānte sarvarupāyai tārakāyai anirudra śarasvatyai svāhāyai mantra dvayena śāṃti kuryāt | tatastasya mātṛkarṇai śānti stotra paṭhet | mahānīlatantre | tasya mātuḥ karṇeṣu tata stotraṃ samācaret | oṃ namo bhagavatyai akaṇḍavāgvādinyai || oṃ mātardevi namastestu brahmarūpe dhare naghe | kṛpayā hara me vighnanmatrasiddhin prayaccha me || 1 || māheśī varade devi paramānandarūpiṇī | kṛpayāḥ mantrasiddhiṃ || 2 || p. 68b) kaumārī sarvavidyeśe kumāri krīḍate vare | kṛpayā mantrasiddhi || 3 || viṣṇurūpa dhare devī vinatāsutavāhiṇī | kṛpayā mantrasiddhiṃ || 4 || vārāhī varade devi daṣṭroddhatavasundhare | kṛpayā mantrasiddhi || 5 || śakrarūpadhare devi śakrādi surapūjite | kṛpayā mantrasiddhi || 6 || cāmuṇḍe muṇḍamālā śrak carcite vighnanāśinī | kṛpayā mantrasiddhiṃ || 7 || mahālakṣmī mahāmohe kṣobhasantāpanāśinī | kṛpayā mantrasiddhiṃ || 8 || p. 69a) iti mātṛmaye devimiti mātṛvahiskṛte | eke vahutare devi viśvarūpe namostute || 9 || etat stotraṃ paṭhed yastu karmāraṃbheṣu saṃyataḥ | vidagyāmvā savālokya tasya vighnanna jāyate || 10 || kulīnasya dānake vā kathitāstava putrakā | dīkṣākāle nitya jāpa samaye nāccayed yadi || tasya pūjā phalaṃ vatsa nīyate yakṣarākṣasau | iti tārārahasyavṛttau kāmyānuṣṭānanirṇayaḥ sātādiprayogavidhiḥ pañcamaḥ paṭalaḥ || 5 || p. 69b) upacāraviśeṣeṇa rājapatnī vasannayet | rājānāṃ japamātreṇa valināsakalaṃ jagat || iti asyārtha | japadhyāna | valipradānapūjā kṛtvāṃ atvāṃ abhiṣṭadravyahoma na bhūpālapatnī ātmīyaṃ sthānamānayet | kimanyāmanadhiṣṭitāṃ striyāṃ | japamātreṇa rājānamahipatiṃ valinā sakalā pṛthivīmiti || ayamāśayaḥ | upacāra viśeṣeṇa rājapatnyāṃ yākṛṣṭimāṃ carediti | rājānamiti mantramuccāryasusvakṛtaye vasamānayeti rājānāmvātvā bhavanti | p. 70a) japamātreṇa pūjārahītena kevalajapamātreṇetyarthaḥ | valineti | pūrvokta matsyasūktokta valimātreṇa vā nilatantroktena vā valimantreṇa vali dadyāt | upaccārastu matsyasūktoktaḥ sakṛtāṃ | matsyamāṃsaṃ surāmāṣamodanamadhu ca trayaṃ || pāyasetha saṃkulya valiṃ devyai prakalpayet | valindadyāstu godhā vai āsavañjaprasasyate || iti vallyupacāraḥ | ākṛtopacārastathaiva | p. 70b) raṃbhāpuṣpaṃ sālamatsyaṃ juhuyāt mantra vittamaḥ | ante vajrayān matsyaṃ puṣpañcāpi ghṛtaplutaṃ || iti sarvāsiddhimavāpnoti matte mokṣamavāpnuyāt | sa ghṛtambilvapatraṃ ca juhuyācca saṃhasrakaṃ || labhate mañjulāmvāṇinmahāṣṭamyāñca sādhakaḥ | tatraivaranyupacāra viśeṣaḥ | rambhājātī vijapūraṃ sugaṃdhi paripūritaṃ | miśrikṛtya valin dadyādaṣṭamyāñca viśeṣataḥ || kāmyānuṣṭāna paddhati | atha māhācinabhāvanādhīnāsiddhiyaścāsmintatte sarvā pratipāditāḥ sanprati tadyathā taduktaṃ | p. 71a) tārārṇave | śrīdevyuvāca | mahācīna kramandeva bhūci tanna prakāśitaṃ | kathayasva tadedānīṃ yadi premosti mānprati || śrībhavānuvāca | mahācīna kramandevi sarvatantreṣu gopitāṃ | na vaktavyaṃ tribhuvane śuddha bhāvena bhāvinī || kecid devā narāḥ kiñci dānavāyakṣarākṣasā | nāgalokā kinnarāśca gandharvāpsara sāṅgaṇā || ye vā paśumṛgāḥ pakṣāye kecijjagatāṅgatā | ete jadratarāḥ sarve paraspara svarātmikāḥ || p. 71b) kukalpanāratāḥ sarve kumārgā darśanotsukāḥ | eteṣāṃ kopi vijñānamānandambrahmavitsukhaṃ || na jānāmi mahādeva kathanut kathayāmi te | nityamukta svabhāvoyastasmai tadanumīritaṃ || kṣamasva deviccārvaṅgī na vaktavyaṃ tvayā naghe | śrīdevyuvāca || namaste śiva rūpāya namaste guru rūpiṇe | namaste varadasvāmitkaruṇā nidhaye namaḥ || nānyadevaratā ye ca tvatpādāmbuja kākṣiṇaḥ | teṣāmevādhikaphalaṃmabhaktāṇāṃ vyavasthitaṃ || p. 72a) siṃhavyāghrādayo ye ca ye ca vighnānta kāriṇaḥ | ripavañca yathā sarpā ye cānyamupajantavaḥ || te sarve vilaṭī yānti pataṅgā iva pāvakāḥ | dehandīpa śikhākāra dṛśyate duṣṭa jaṃtubhiḥ || kevalanprema bhāvena tvayaiva cintayā prabho | kiyaśakaṃ dānavārākṣasāmartyāye cānyadevatāgaṇāḥ || rājānāñca tathā cānye sarve tatpāda vartinaḥ | ājñāṃ bhajanti gandharvāḥ ke punarnara kiṃkarāḥ || yatra yatra bhaved vāñchāt tatra siddhiṃ karesthitā | sadātaṃgāpanīvāṃṇī tu jāteti suniścaye || p. 72b) duṣṭabhāvaṃ parityajya kimanyad bahujalpitaiḥ | mokṣārthī labhate mokṣa dhanārthi dhanamāpnuyāt || ante ca jāyate gaurī loke śiva ivāparaḥ | siddhā bhavaṃ tu madbhaktāḥ kathayasva mamāgataḥ || navaktavyamabhaktāya parabhaktāya pāpine | śrībhavānuvāca | mahācīna kramandevi vividha kathitantuvi | taduktamvīratantre | snānādi mānasaṃ śaucanmānasaḥ pravaro japaḥ | pūjananmānasaṃ divyan mānasaṃ kalpanādika || p. 73a) sarva eva śubhaḥ kālo nāśubho vidyate kvacit | na viśeṣo divārātrau na sandhyāyānmahāniśi || vastrādyamāsanaṃ saucaṃ dahasparśādi vāriṇaḥ | śuddhinna carcaye tatra nirvikalpanmanañcaret || nātraśuddherapekṣāsti na cāmedhyāti dūṣaṇaṃ | ya evaṃ cintayen mantrī sarvaṃ kāmārtha siddhayet || ye ye yatra bhaved vāñchā tat tat siddhi karesthitāḥ | gadyapadyamayī vāṇī sabhayāṃ tasya jāyate || p. 73b) tasya darśanamātreṇa vādino niḥprabhā matā | rājānopi hi dāśatvaṃ bhajante kiṃ pare janāḥ || sarvathā pūjayed devīmasnātaḥ kṛta bhojanaḥ | mahāniśyaśucau deśe valimantreṇa dāpayet || strī dvecco naiva kartavyo viśeṣāt pūjanaṃ striyaḥ | japasthāne mahāśaṃkhaṃ niveśyorddhaṃ japaścaret || striyaṃ gachatspṛśan paśyan yatra kutrāpya cūḍake | tāmbulamanyān bhakṣāśca bhakṣitavyānyathārucīn || māṃsamatsyādadhikṣodrān bhakṣatavyān yathārucit | bhuktādyaśeṣabhakṣāñca bhuktābhaikṣañcarejjayaṃ || p. 74a) dikkālaniyamo nāvasthityādi niyamo na ca | japakālopi naivāsti valipūjā kramādikaṃ || svechābhakṣotra niyamo mahāmantrasya sādhane | nādharmo vidyate śatru kiñcidharmo mahānnavet || svechānovragaditaprajaye hṛṣṭamānasaḥ | kṛtārthasanyamānastu santuṣṭo nijamānasaṃ || iti mahācīnakramaṃḥ | atha rahasyānantaraṃ | gāndharvatantre | pṛthvī ṛtumatīvikṣasahasraṃ yadi nityasaḥ | udāradhīḥ susiddhāntaḥ kṛtaḥ kṣititalaṃ nyaset || p. 74b) nitya sa iti unapañcāśaddinaṃ | pṛthvīṃ ṛtumatīmityādi sarvaṅgurumukhādavagantavyaṃ || parvate hastamāropya nirbhayo yatamānasaḥ | kavitāṃ labhate sopi amṛtañca sa gachati || nīlatantrepi | padmandṛṣṭvā ca candravimbaḥ khaṃjanaṃ śikharaṃ tathā | cāmaraṃ ravibimbaṃ ca nīlapuṣpaṃ sarovaraṃ || triśūtravīkṣya japtvā tu śattaśaśuddhabhāvataḥ | atha prasādasumukha locana suhāsyakaṃ sujanaṃ svayameva ca || p. 75a) labhate ca yathā saṃkhya śṛṇu pārvati sādaraṃ | mahācīna kramandevī dhyātvā tatra prapūjyataḥ || tadrumodbhavapuṣpena pūjayed bhaktibhāvataḥ | sa bhavet kuladevasya kulakramagataḥ śuciḥ || brahmatarormahāpadme devī dhyātvā yathā vidhi | tatsudhāsārasāreṇa tarpaye mātṛkānane || sa bhave sādhaka śreṣṭo mātṛṇāśca priyo bhavet | mahācīna kramalatāveṣṭitaḥ sādhakottamaḥ || rātrau yadi japenmatraṃ saiva kalpalatā bhavet | tithi krameṇa saṃkhyābhirveṣṭito yadi || p. 75b) tadā mānena siddhiḥ syāt sahasra japamānasaḥ | aṣṭamyāṃśca caturdaśyāṃ dviguṇaṃ yadi dṛścate || tadaiva mahatī siddhi devānāmapi durllabhā | mahācīna krame japtaṃ likhitvā kuṅkumena ca || tatpārśve sādhyamāliṣya tāḍaye dṛṣṭi dṛṣṭibhiḥ | tatra gacchati kāmārtā yatra yatropagachati || mahācinadrubharasainoktaṃ piṇḍavidhāya ca | yatrāmnā dīyate devasovirānmṛtyumarhati || mahānīttakramanmūla majjābhirvilvapatrakaiḥ | sahasran devi matyarca śmaśāne sādhakottamaḥ || p. 76a) tatra rājyamavāpnoti yadimanaḥ palāyate | tasyā ṣoḍaśāṃśena kalānārhanti te śavā || śavāsanādhika phalaṃ latāgeha praveśane | evaṃ bhūtaḥ sadādevi sādhako bhuvi durlabhaḥ || yayā kadāciddighnā?vāyaḥ ko vā tu vidṛśyate | tattatprakāśanād devi mṛtyurbhavati nānyathā || etat sādhaka nindāmvā etat tatrasya vā punaḥ | mahābhūta gaṇaiḥ sārddhantasya sarvaṃ harāmyahaṃ || yoginī cakra sahitaiḥ svayantadvadhakāriṇī | p. 76b) atha sārasvata prayogaḥ | taduktaṃ phetkārīye | jihvāyāṃ nyasanādevamūkopi sukavirbhavet | asyārtha | jihvābudhyāmukhe hastamāropye japediti kecit | mano saṃskāre madhunā lājābhyāṃ likhanādi kecit || vastu tastu | tejo rūpāṃ vidyāṃ jihvāyāṃ bhāvayediti sanyasanārthaḥ | vīratantre | jihvāyāṃ bhāvayed yastu tāriṇīṃ dīparūpiṇīṃ | bṛhaspati samastasya kavitā śukla nirjitā || nīlatantre | p. 77a) brāhme muhurte utthāya kṛtāvaśya susaṃyataḥ | jihvāyāṃ bhāvayan vidyā tejorūpāñjapet sudhīḥ || amṛtaspandinī tasya vāṇī sarvavidhānavit | ekavīrātantre | prātavidyāmvibhāvyai ca jihvāyāndīparūpiṇīṃ | mātṛkā sahitāmvidyāntrirāvṛtyāñjaliṃ pibet || jalapāna vidhānena mūkopi sukavirbhavet | ajatra bhāvanānyāsān sādhakaḥ sukṛtī sudhī || kavirvāgmī tathā yogī bhuktibhāgī na saṃśayaḥ | anyatrāpi śarvāccaturvidha pāṇḍityamupajāyate || atha rahasyāntaraṃ | p. 77b) vīratantre | kulayuvatiṣu yonau mantravarṇānvilikhya nikhilanigama mantrān luptadoṣādi duṣṭān | vidita kulakulāntavārjyavatmāvidhijño manupuṭitapaṭīyān sādhayet sāṃta cetāḥ | kulapaṭamanusaṃdhyoyāsitāyāṃ subhūmau tava nijanijanoyastarpyayet tirthatoyeḥ | rudhiratarasu puṣpairgandhamālyānulepairacita yuvati vedāstaddhiyā dhyāyate saḥ | paricarati samastairnyāsipuraiḥ samastaistavaparijanajālaiḥ yogicakraiḥ prapūjā | p. 78a) suvimarlajñātvā hrī ghṛṇāvarjitoṣa svayamapi ravityajñaḥ kṣobhakṛd yoginīnāṃ | paśuripu kulacakraṃ sasyaśanmadhya sākhaṃ suragurusuranāthaṃ śāpabhraṣṭaḥ svareṇaḥ | kulapatināthaṃ tadvayaṃ yojayitvā manupuṭita vimṛgyaṃ yojayantadvihiyaḥ | janani tava kalānāṃ ko vidāṃ kāmarūpaḥ kumati rahita cittaḥ saṃlikhet tāntri dhāre | vigata bhaya viṣādadhānta jālaḥ sudhāśyustava caraṇanitāntaḥ saṃsmaraṃ vai viśuddhaḥ | p. 78b) parikalitakapustadvanmatirdeva pūjyaḥ paricaratiti sajño mokṣaparyādhipaḥ saḥ | atha mantrā siddhyarthandū na mahārahasyaṃ | viśuddhe svara māhātantre | śrīdevyuvāca | śṛṇu devi parijñānaṃ sarvajñānottamottamaṃ | yena vijñāna mātreṇa kṣipra vidyā prasīdati || mūlakande tayā śānti bhujaṃgākālarūpiṇī | tadā sāvattavātoya prāṇa ityucyate budhaiḥ || klinnā vā vyuktamadhurā kujantī satatotthitā | gachaṃti brahmaraṃdhrena bhaviṣyanti svaketane || p. 79a) yātāyāta krameṇaiva tatra kuryātmanolayaṃ | tena mantra śikhāyātā sarvasiddhi pradīpikā || tamaḥ pūrṇe gṛhe yad yadyat kiñcit pravibhāṣite | śikhāhīnāstathā mantrā na sidhyati kadācana || śikhopadeśāḥ sarvaivaḥ gopitā parameśvari | vinānena siddhiḥ syād varṣakoṭi śatairapi || tasmāt turyāpi girije gopanīya prayatnataḥ | atha rahasyāntaraṃ | nīlataṃtre | luptānidrāpitāmattā vidrāvaṇaratāḥ parāḥ | samadoṣajālena granthitā purasundari || p. 79b) niśicārandivācāraṃ sandhyācārañca pallavaṃ | darbhitambījasaṃyogaṃ bhāvanaṃ yogameva ca || jñātvā pravardhayed vīra gurupatnaiva kāraṇaṃ | niśicāramityādi | niśicāramvāmanāsāyāmvāyorudayaḥ | tathaiva dakṣiṇanādyāṃ udayo divā ca || sandhyācāraṃ ubhayanāḍī pravāhaḥ | taduktamviṣṇu saṃhitāyāṃ | svāpakāle tu mantrāṇāṃ japonarthaṃ phalapradaḥ | tatraivoktaṃ | svāpakālo dakṣiṇāvahata | prabodho dakṣiṇāvahaḥ | p. 80a) agre yasya mano saumya mantrasyai tadviparyayaḥ | bubodhaḥ kālajānīyā ubhayorubhayorapi || karmaṇo vahni tārānmaviyanprāyāḥ samīratāḥ | āgneyamapi saumyāśca bhūjiṣṭhetvamitākṣarāḥ || taduktaṃ | svatantre | tadātmikā smṛtā vidyā mantrā devi pradātmikā | evamvāmantra āgneryā | vidyāsaumyāḥ vāme vahed yathā vāyudīrghānāmudayastadā | dakṣiṇasyāṃ yadā vāyustadā hrasva phalapradāḥ || ubhayastho yadā vāyustadā sarva phala pradāḥ || p. 80b) iti vijñāna bhaṭṭa caraṇāḥ | evamvāma bhāge bīje ubhayantu bīja saṃyogāt sarvavidyā phalāptayestu | evan dakṣiṇabhāge sarve mantrāḥ | rahasyānye tu | dīrghayogādvidyā japasatvaraṃ phalapradaḥ | evaṃ hrasva sayogādakṣiṇa gaṇāḥ || pallavaṃ yathā | taduktaṃ svaratantrarāje | ādāyoga bhavedante pallava saṃpuṭo dvayoḥ | ekāntaritagranthena vidarbho antarī kṛtaḥ || asyārtha | ādayoga ityādinā ślokena mantreṣu madhya karma yojana prakāramupa viṃśati || p. 81a) taduktaṃ bhavati | mantravidyayorādyasādhana karmaṇāṃ yojane yogasaṃjñāmantravidyayorante pūrvoktayojanāt pallava iti saṃjñā | mantra vidyayorādyantaśca pūrvokta yojanā saṃpūṭeti saṃjñā | maṃtra vidyayoguktānāñca ekaikākṣarato anyonya yojanā granthana iti saṃjñā | mantra vidyayoḥ prāguktānāśca anyonyakṣaradvaya yojanā vidarbha iti saṃjñā | sa ca trividhaḥ | p. 81b) mantrākṣara dvayāntare syādhyākṣarantare sādhyākṣaramekaṃ japedi ekaprakāraḥ | sādhyākṣarāṇādvayāntare maṃtrādīnāmekākṣaraṃ yojayedityaparaḥ | mantrādīnamakṣara dvayonantare sādhyādīnāmakṣara dvayaṃ || yojayedeṣanye | evantrividhamiti | bījasaṃyogo yathā | taduktamvimalatantre | praṇavo mātṛkā devi hṛllekhādyanmṛtadvayaṃ | amṛtabhṛyaṃ yogātaduṣṭamaṃtropi siddhyati || bhāva saṃyoga iti nirṇaya prakāreṇa bodhavyamiti | kulacūḍāmaṇau | p. 82a) niyamaḥ puruṣo jñeyo na yoṣitsu kathaścana | yadvātadvāyena tena sarvadā sarvadopi ca || yoṣitāndhyāna yogena siddhayaḥ syūrna saṃśayaḥ | yathā yaskānta mātreṇaṃ gūḍhamiddhaśilocayaḥ || svayameva bahīryāti yathā vāsauratejasā | sūryakāntaṃ puṭaṃ rautiyathā vācendra rasmibhiḥ || candrakāntandrāvāyati yathā varṣā suvāridaiḥ | jalakāti tathā plābhūrasapūrṇāpracakṣate || kṣudhārtakṣīrapānena yathā tṛpto hi jāyate | kulapuṣpa pradānena yathāśakti pratuṣpati || p. 82b) gurusevaika mātreṇa maṃtrasiddhiryathā bhavet | mahāpadmaṃ vanadhyānā yathā siddhāñcaro bhavet || tripurādhyānamātreṇa bhuktimukti yathā bhavet | mahādurgā prasādena yathā siddhiśvaro bhavet || gaṃgāsmaraṇa mātreṇa nipāpo jāyate yathā | yakākarṣaṇamātreṇa śiva eva prajāyate || yoṣicinmanamātreṇa yathaivamvaradāyinī | tasmāt sarva prayatnena dīkṣayet nijakaulikīmiti || p. 83a) iti śrītārārahasyavṛttau bhavanirṇayaḥ ṣaṣṭapaṭalaḥ || 6 || atha kumārīkalpaḥ | rudrayāmale uktaṃ | kathayāmi na sandehaḥ kumāryā pūjanaṃ śubhaṃ | yasyā pūjanamātreṇa trailokya pūjanaṃ bhavet || kumārī pūjanāśe hantritā mūrti vyavasthitāḥ | parāvaivatīyā ca parā parā || yatra kālena kiñcit syād devāsura mahoragāḥ | tilokyanta tvayāhañca tathā jātā kumārikā || ādyā ṣṛṣṭikarī yā tu pratyakṣā sā tu tannidhā | umākanyā tu sā jātā sṛṣṭirūpo bhavāntare || p. 83b) ekavarṣā bhaveccaṇḍī dvivarṣā tu sarasvatī | trivarṣā ca tridhāmūrtiścaturvarṣā ca kālikā || subhagāpañca varṣā tu ṣaṭvarṣāṃ tu umā bhavat | saptavarṣā mālinī ca aṣṭavarṣā tu kubjikā || navabhiḥ kālasaṃkarṣaṇī daśabhiścāparājitā | ekādaśe tu rudrāṇī dvādaśābde tu bhairavī || trayodaśe mahālakṣmī dvisaptapīṭha nāyikā | kṣetrajñā pañcadaśabhi ṣoḍase carcikā matā || evaṃ krameṇa pūjye tayāvat puṣpaṃ na vidyate | prati pradādi pūrṇaṃttamvṛddhi bhedena pūjayet || p. 84a) mahāparveṣu sarveṣu viśeṣā ca pavitrakā | mahānavamyān deveśi kumārī suprapūjayet || piṅgalāṃ pūjayed yastu ṣoḍaśaiścaiva bhaktimān | pūjayet kulavidyānānmekayā nava bhairavī || evanpraṇavayogena caitanya tatva * rcayet | aiṁ hrīṁ śrīṁ hūṁ | aiṁ hrāṁ śrīṁ hrāṁ hūṁ ete pañcapraṇavāḥ | idaścaitanya bījākṣarau || ekandvābhyāṃ tribhiścaiva saptāṣṭa navadhā punaḥ | nityakrameṇa deveśi pūjayed vipramuttamaṃ || p. 84b) ghnanti vighnān pūjayitvā tathā śatrunmahotkaṭaṃ | vyādhayaḥ sarvavidyānidurnnimittanināśayet || grahayakṣāḥ kṣayaṃ yānti bhūtavetāla pannagā | asurāguhyakā pretā yoginī guhya ḍākinī || mahābhayāni durbhikṣaṃ mutpātāni kuleśvaraḥ | duḥsvapnamapamṛtyuñca anye ye ye samudbhavā || kumārī pūjanā devi na tasya prabhavanti hi | animādīni siddhānighnātāla guṭikāṃjanaṃ || p. 85a) uchiṣṭaṃ divya vetālo bhavet kumārikārcanāt | aiṁkāreṇa jalān deyaṃ hrīṃkāre pādaśau vanaṃ || śrīkāreṇorgha dadyā kurcabījena candanaṃ | śaktibījenupuṣpādi ṣaṣṭhe dhūpañca dāpayet || aiṁ hrīṁ śrīṁ hrauṁ imāṃ kulakumārike hṛdayāye namaḥ | heṁ reṁ hraiṁ hrīṁ śrīṁ aiṁ svāhāśilase svāhā || oṃ hrīṃ seṁ śikhāyai vaṣaṭ | aiṁ kulavāgīśvara vāgīśvarī kuvacāya hūṁ || hrīṁ phaṭ svāhā aiṁ siddha jaya astrāya phaṭ | aiṁ hrīṁ siddhajayāya pūrvaktrāye namaḥ || p. 85b) e aiṁ jaye jaya uttarāya vaktuya namaḥ | aiṁ hrīṁ śrīṁ kubjiko paścimavaktrāya namaḥ || aiṁ phraiṁ kālike dakṣiṇa vaktrāya namaḥ | vāgbhavena purakṣobhaṃ māyābīja guṇāṣṭakaṃ || śriyo bīje śriyolābhaṃ hrīṁ bījaṃ alisaṃkṣayaṃ | bhairavena tu bījena khagatvamamarādibhiḥ || kumārīkā hyahaṃ nātha sadātvañca kumārikā | aṣṭottara śataṃ vāpi ekākanyān prapūjayet || ṣṭajitāpratipūjyante nirdahannyapamānitā | kumārī yoginī sākṣāt kumārī sarvadevatā || p. 86a) bhūrbhuvāmūrtipādekā kumārītrikapūjitāḥ | asurāduṣṭanāgāśca ete duṣṭa grahā api || bhūtā vetāla gandharvā ḍākinī yakṣarākṣasāḥ | hṛdaye devatā sarvā bhūrbhuvaścaiva bhairavāḥ || pṛthivyādīni bhūtāni brahmāṇḍaṃ sa carācaraṃ | brahmāviṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ || te tuṣṭāḥ sarvatuṣṭāśca yastu kanyāṃ prapūjayet | kālāgni śivaparyantat tathā gauryādi saṃsthitāḥ || saptadvīpāḥ samudrāśca bhuvanāni caturdaśaḥ | vidhiyukta kumārīti bhojayeccaika bhairavīṃ || p. 86b) pādyamargha tathā dhūpaṃ kuṃkumaṃ candanaṃ śubhaṃ | bhakti bhāvena saṃpūja sarvantasmaidivedayet || pradakṣiṇa trayaṃ kṛtvā ādi madhye śubhaścaret | paścācca dakṣiṇādeyāratataṃ svarṇamauktikaṃ || vivāhayet svayaṅkanyāṃ brahmahatyām vinaśyati | śovadhamvanitādyaṃ taṃ sarvapāpan praṇaśyati || mātā ca pitarau caiva śrābharaṃ caiva sarvataḥ | ye tu yastu punaḥ sarve kanyādānan prakalpayet | p. 87a) bhukti mukti phalantasya saubhāgyaṃ sarva samvadaḥ | rudraloke vasen nityan trinetro bhagavān hariḥ || ṣaṣṭikoṭi sahasrāṇi asvamedha phalaṃ labhet | etatphalaṃ labhet satyaḥ kaṃnyāstu vivāhayet || bālukā sāgaraṃ jñeyaṃ tāvadabdaṃ nareśvaruḥ | ekaikaṃ kulamuddhṛtya martyaloke ca secciraṃ || tāvad bhujaṃti te bhogā yāvad bhūmi divaukasaḥ | kanyādānaṃ mahādānaṃ sarvadānottamottamaṃ || saubhāgyanna vinaśyanti kṣipraṃ saubhāgya vartate | rājadvāre labhet pūjāṃ rājamānya svayamvaraḥ || saṣāśca kumārīśca pūjayecca prayatnataḥ | p. 87b) mahadbhaye samutpanne hyatpāte hyati dāruṇe | koṣṭake sā rase ye vā droṇa kākeṣyulukike | gṛdhre vakeṣu cārāve yajñāte śānti karmaṇi | mahāpūjā prakartavyā kumārī bhojayed vidhiḥ | nātaḥ parataraṃ śāntiṃ nṛṇāṃ kalpāna kṛtparaṃ | mahābhaye mahotpāte kanyācaikāśca pūjayet | tatkṣaṇāllabhate saukhyam satya satyañca bhairavaḥ || iti śrītārārahasyavṛttau kumārītatvanirṇayaḥ saptamaḥ paṭalaḥ || 7 || p. 88a) śrībhairava uvāca | mahācīna kramaṃ deva sucitanna prakāśitaṃ | kathayasva mahādeva sarvasiddhi pradaṃ bhavet || brahmaviṣṇumaheśānāṃ dikpālaścaiva bhāviniḥ | bhairavānāñca sarveṣāṃ gandharvāśca yogināṃ || sikhasiddhi pradandevi sarveṣāṃ mālayan mahat | nānyasiddhi pradandevi vīrasādhana varjitaṃ || mahābalo mahābuddhirmahāsāhasikaṃ śuciḥ | mahāsvachodayāvañca sarvabhūtahiterataḥ || teṣāṃ kṛte maheśāni kathitamvīra sādhanaṃ | aṣṭamyāṃścaturdaśyāṃ pakṣayorubhayorapi || p. 88b) kṛṣṇāpakṣe viśeṣeṇa sādhayedana pāhitaṃ | bhaumavāretamiśrāyāṃ me yāte ca bhāvini || tadbhaktyābhyantare samyak pūjopakaraṇāmbitaṃ | āmiṣāṃnaṃ guḍacchāgaṃ surāpiṣṭaka pāyasaṃ || nānāphalañca naivedyaṃ sva sva kalpokta sādhanaṃ | citā sthānaṃ samānīya bahubhiḥ śastra pāṇibhiḥ || samāna guṇasampatyai sādhako vitabhiḥ svayaṃ | citālakaraṇaṃ yathā | asaṃskṛtā grāhyā na tu saṃskārasaṃskṛtā | cāṇḍālādiṣṭa saṃprāptā kevalaṃ śīghra siddhidā || p. 89a) vīratantrepi | śavamvāpi samānītvā badhyā gatvā yathāsukhaṃ | snātvā rakṣāsuvadhvā vai devatā dhyāna tatparaḥ || bhītaścet sādhakastatra caturdaśi ca sādhakaḥ | nocetsvayaṃ kevalosaubhairavaḥ parikīrtitā || vastrālaṅkārabhūṣādyairbhūṣitaṃ pūrvasanmukhaṃ | astrāntamūlamantreṇa prokṣaṇaṃ yogabhūmiṣuḥ || gurupādarajo dhyātvā gaṇeśamvaṭukantathā | yogini mātṛkāścaiva vāyuḥ pādapuraḥsaraṃ || p. 89b) ye cātra saṃsthitādevā rākṣasāñca bhayānakāḥ | piśācāyakṣāsiddhaśca gandharvāpsarasāṃ gaṇāḥ || yogiṇyo mātarobhūtāḥ savāñca khacarastriyaḥ | siddhidāste bhavantatra tathā ca mama rakṣakāḥ || praṇamya manunānena puṣpāñjali trayaṃ kṣipet | śmaśānādhipati pañcād bhairavaṃ kālabhairavaṃ || mahākālaṃ yajet paścāt pūrvādika catuṣṭaye | pādyādibhiñca mantrajño baliṃ pañcānnivedayet || p. 90a) kūrcabījaṃ tataḥ paścāt śmaśānādhipatiṃ paraṃ | imanmantre sāmiṣānnamvaliṃ gṛhna tataḥ paraṃ || gṛhnāpaya padandvandvamvighnanivāraṇan tataḥ | kuru siddhistu me bhānnan prayacha svāhayā yutaṃ || prāṇavādyena manunā prathamo baliṃ rucyateḥ | māyānte bhairava paścāt śmaśānādhipa tatparaṃ || prayacheti dvidhāproktā bhāyānaka mata paraṃ | pūrvavat manumuddhṛtya dakṣiṇe balimāharet || hūṃ mantre ca mahākāla pañcān pūrvavadurddhare | paścime kāla devāya praṇavādyena dāpayet || p. 90b) śabdānte kālaśabdañca bhairaveti tataḥ para | śmaśānādhipati ityevaṃ pūrvavaccottare haret || citāmadhye tato dadyād bali traya manutrayaṃ | kālarātrīrmahākāli kālike ghoraniḥsvane || gṛhāṇemambalimātardehi siddhimvala pradāṃ | kālikā yai valin datvā bhūtanātha yadā cayet || śabdente bhūtanāthāya śmaśānādhipati ityapi | praṇavādyena manunā dāpayed valimuttamaṃ || huṃ śabdānte sarvagaṇanāthānte cādhipāya ca | śmaśānamamuke datvā pūrvavacca samuddharet || p. 91a) tārāntoya valiṃ datvā pañcagavyena sundari | aṃbhasā prokṣaṇaṃ kṛtvā pītavastre likhet tataḥ || bhūrje vāpyathavā patre tatra pīṭha manu nyaset | pīṭamāstīrya tasmin vai vaddhavīrā sanantataḥ || viradeveviśirakṣādikṣu prakalpayet | kurcayugmaṃndvayan devi māyā yugmā tadaṃtaraṃ || kālike ghoradraṃṣṭre ca pracaṇḍe caṇḍanāyike | dānavāndārayetyugrārahaneti dvitayaṃ tataḥ || śavatanu mahāvighne chedayeti punaścaret | p. 91b) dvirastra carmaśastrānto vīrakarma manusmṛtaḥ | anena mantritaṃ loṣṭraṃ daśaṃ dvikṣusamāstaret || tanmadhye bhairavo devo na vighnaiḥ paribhūyate | yadi pramāde deveśi sādhako bhayavihvalaḥ || tatra testaiḥ suhṛdvargau rakṣito nābhibhūyate | tasmin mahādīpe vighnaiśca paribhūyate || arkaistu śita * * * * * (?) nnirmitavartirmitavartikā | pradīpaṃ tatra sa sthāpya astranta prapūjayet | hete tasmin mahādīpe vighnaiśca paribhūyate | tadadhaścāstra mantreṇa likhanena kuladīpikāṃ || p. 92a) tatatkulavidhinā bhūtaṃ śudhyādikañcaret | ṣoḍhāmvā tāramvāpi vinyaset pūjayet tataḥ || mantrādhyānacaro bhūtvā japenmaṃtraṃ mananyadhī | ekākṣaraṃ yadi bhaved diksahasraṃ tato japet || dvyakṣaraścāṣṭasāhasraṃ tryakṣaraṃ tvayutārddhakaṃ | tataḥ paraṃ tu mantrajño gaḥjāntaśca sahasrakaṃ || niśāyāṃ japamāranya udayānta samārabhet | japādau tu valin datvā paścādapi valiṃ haret || p. 92b) japānte japamadhye vādedadehiti bhāravate | tadā cāpi valin dadyān mahiṣamvāpi chāgala || na dikṣu vikṣaṇaṃ kiñcit nivavaṃdhu samāgamaḥ | jalāndraṣṭināmapi | pakṣikīṭapiśācānāyadyadvā manasasthitaṃ | tatpūrvaṃ svapnavaddhyātvā bhayaṃ sarvatra varjayet || samāpyasādhandevi dakṣiṇāmvibhavāvadhiḥ | guruve guru patnyai cat putrāya vadāpayet || samyak siddhyaika mantrasya nāsāddhyaṃmvidyatai kvacit | vahumantravataḥ pusakvā kathā rudra ecasaḥ || p. 93a) etat sarvatra deveśi guru pūjā garīyasī | udayen mantra mantraṇāṃ bhāṣayaśca sadāśivaḥ || anya deva saparyāmvā anya devasya kīrtanaṃ | guru devamvinā devi tadagre narakaṃ vrajet || śavārūḍho yadi bhavetad viśyeva ihocyate | śunyāgāre bilvamule nadītīre ca tu paṭhe || urddhandvivarṣāda cūḍaṃ pañca vā taruṇaṃ yadi | saptamāṣṭamamāsīya garbhajaṃ yadi vāśavaṃ || cāṇḍālaścāpi bhūtamvā śīghra siddhiphalapradaṃ | ānīya srāpayadādaunyāsajālaṃ samācaret || p. 93b) pīṭhe mantre samālikhya gandha puṣpādibhistataḥ | abhyarcā sādhapuṣpādibhistataḥ || abhyārcā sādhananyatvā rakṣamātmani kārayet | tataḥ śavāsye vidhivarddavatāpyā anantataḥ || tato japtvā sarvamantre sarvasiddhiśvaro bhavet | tāramantran mṛtasyaivaṃ namonte mantramuccaret || śavasnāpaṃ na mantroyaṃ savāsana manuttamaḥ | mantrennetuvaneśīsyā phaḍaṃnto mantra iritaḥ || p. 94a) mahānīlaḥ kraman devi sarvasiddhiśvaro bhavet | na kasyacit pravaktavya mantra pravarameva ca || sarveṣāṃ jīva hīnānāṃ jantūnāṃ vīrasādhane | prokṣaṇaṃ gomayaṃ tyaktā sādhanamvīrasādhane || mahāśavāḥ praśastāsyu pradhani sādhane priye | brāhmaṇastu striyaṃ tyaktā sādhayed vīrasādhanaṃ || kṣudrāprayogāḥ ka * ṇān prasastāḥ sarvasiddhaye | śmaśāne tu puraścaryā kathitān devi durllabhā || atha bhairavatantrepi savalakṣaṇamāhaveḥ | yatuktaṃ bhāva sarvaśve sarvatantrepi gopitaṃ || p. 94b) vīrasiddhi vidhānantuḥ devadevena śaṃbhunā | yasya vijñāna mātreṇa mandabhāgyāpi siddhyati || ahorātreṇa kālena helayā sādhakottama | maṃtra puraskṛyaṃ | puraścaraṇasamyanto vīrasiddhiṃ samācaret | taduktaṃ svachanda bhairavepi | samyak pariśumoṇāpi naiva siddhiḥ samāhitā | jāyate sādhakestatra vīrasādhana sādhayet || putradāradhanāpteha lokamohana varjitaḥ | mantramvā sādhayiṣyāmi dehaṃ vā pātayāmyahaṃ || p. 95a) pratijñāmīdṛśaṃ kṛtvā vali dravyāni cintayet | yasya mantrasya yadbhūte tadbhūtā śeṣa sādhakaḥ || atha śava lakṣaṇaṃ | yathā yaṣṭiprakhyatyastre bhinna sukabhicaṃpayomṛtaṃ | savamānīya kartavyaṃ nāhare svachayāmṛtaṃ || strīvaśyapatitā spṛśyāṃmayavarjahatantaraṃ | avyaktaliṅgaṃ kuṣṭinaṃ pretavaṃśa vahet || na dubhikṣamṛtaṃ vṛddhannaparyūṣitameva ca | strījanañce dṛśaṃ rūpaṃ sarvathā parivarjayet || iti śava lakṣaṇaṃ | p. 95b) śūnyāgāramaraṇyamvā nītvāddhatyavibhūṣayet | sasthāpya savayo yaṃ purupiṇaṃ || matsyasūkte | tataḥ śavaṃ kṣārayitvā snāpayecca prayatnataḥ | yadi bhaktākukantriṣṭadbhairavācca bhayet || elālavaṅga karpūra jātī khadirasāṅgakaiḥ | tāmbulaśca mukhe kṣiptvā savaṅkuryādadhomukhaṃ || snāpayitvā ca tatpṛṣṭe candanena vilepayet | bāhumūlāntakadyantañcaturasaṃvidhāya ca || p. 96a) madhe padmañcatudvāra dalāṣṭaka samanvitaṃ | tataḥścaineyamajinaṃ kamvalāntarita nyaset || pūjādravyansamanti dhaudūre cottara sādhakaḥ | masthāpya śavamapyarcya tatraśvāṃrohanamviśet || kuśānpadataledatthāśava keśān pramārya ca | dṛḍhanti vadhya juṭikāntacca deva svarūpiṇī || tasyāndeveṃ susaṃspṛśya paṭhed rakṣāya sanmukhe | śave bhavecca deveśi mūkamiṣṭa siddhiṃ śavakṛtāmvare || paṭṭasūtreṇa rajjakena caraṇau baddhaye dṛḍhaṃ | oṃ bhīmabhīrubhayābhāvalocana bhāvuket || p. 96b) trāhi mān devadeveśa śavānāmadhiyodhipa | iti pādatale tasya trikoṇantu samullikhet || tenotpāttunnaśaknoti śavastu niścalo bhavet | upaviśya punastatra bāhuniḥsāyapādayoḥ || hastayoḥ kuśamāstīryaḥ pādaustatra nidhāpayet | oṣṭo saṃpūṭakau kṛtvā sthiracittasthirendriyaḥ || sadādevaṃ hṛdi dhyātvā maunī japamathācaret | calāsano bhayannāsti bhaye jāte vadet tataḥ || yatprārthase balitvena dātavya kuñjarādikaṃ | dināntare taddāsyāmi svanāma kathayasva me || p. 97a) ityuktāsaṃskṛto bhaktyā nirbhayastu punarjape | tataśca madhuraṃ vākyam vaktavyaṃ lilayā naraḥ || tata satyaṅkārayitvā ca varan prārthaya sādhakaḥ | yadi satyanna karoti varamvā na prayachati || tadā punarjapeddhīmān yekāgra yatamānasaḥ | satye kṛte varaṃ labdhvā satye jentu japādikaṃ || phalaṃ jātamiti jñātvā juṭikān mocayet tataḥ | śavaṃ prakṣālya saṃsthāpya mocayet pādabandhanaṃ || p. 97b) pādarajumocayitvā pūjādravyaṃ jale kṣipet | śavaṃ jale vā garte vā nikṣipyasnānamācaret || tatastu svagṛṅgatvā valiṃ dadyād dināntare | agnimārātrau | yajamāno gṛhnantu mayā dattamimamvali | atha yathārcitā nara kuñjara śūkarān || datvādiṣṭa mayākena kartavyaṃ samupoṣaṇaṃ | parehni nityamācārya paṃcagavyaṃ pivet tataḥ || brāhmaṇan bhojaye tatra pañcaviṃśati śaṃkhyakān | pañcapañcavihinānvā krameṇaiva daśāvadhi || p. 98a) tatra snātvā ca bhuktā ca nivase uttamasthalaṃ | yadi na syād vipra bhojyāntadā nisphalatāmvrajet || tenayeti dhanattasyāt tavādevaḥ prakupyati | trirātramvāpi ṣaḍātraṃ navārātraṃ pragopayet || strīśaryā yadi śabde vai tadā vyādhi vinirdiśet | gītaṃ śrutvā ca vidhironiścakṣurnṛtyadarśanāt || yadi vakti dine vākyantamāsyan mūkatā bhavet | pañcadaśadinaṃ yāvat dehe devasya saṃsthitiḥ || mesvī kuryāṅgandhapuṣpaṃ vadiṣīti padā yadā | p. 98b) tadā vastramparityajya gṛhnīyād vaśanāntaram | go brāhmaṇānānnindāṃñca na kuryā tu kadācanaḥ || devagobrāhmaṇādīñca pratyahaṃ saspṛśet suciḥ | prātarnitya kriyānte ca bilvapatrodakaṃ pibet || tataḥ snātvā tu gaṃgāyāṃ prāpte ṣoḍasavāsare | svahāntamantramuccārya tarpaṇānte mama padam || evaṃ śatatrayādvūrddha devān vai tarpayejjalaiḥ | snānatarpanaśūnyasya na syādevasya tarpaṇaṃ || p. 99a) ityenena vidhānena siddhiṃ prāpnoti sādhakaḥ | iha bhuktā varān bhogānante yāti hareḥ padaṃ || matsyasūkte | athavānya prakāreṇa puraścaraṇamiṣyate | kuje vā śanivāre vā śavamuṇḍaṃ samāhṛtaṃ || pañcagavyena saṃsnāpya candanena vilepya ca | nikṣipya bhūmau hastārddha mānatakānane vane || tatra tahivaśe rātrau sahasraṃ yadi mānavaḥ | ekākī prajapen mantra sa bhavet kalpayādayaḥ || athavānya prakāreṇa puraścaraṇamucyate | śavamānīyatadvārite naiva pari khanyate || p. 99b) tad dinānte dinaṃ yāvat tāvaddaṣṭottaraṃ śataṃ | śabhavet sarvasiddhīśo nātrakāryā vicāraṇā || athavānya prakāreṇa puraścaraṇamiṣyate | aṣṭamyāñca caturdaśyāṃ pakṣayorubhayorapi || sūryodayāt samārabhya yāvat sūryostamānnaraṃ | tāvat japtvā nirātaṃkaḥ sarvasiddhiśvaro bhavet || athavānya prakāreṇa puraścaraṇamiṣyate | candrasūrye grahe caiva grāsāvadhi vimuktataḥ || p. 100a) yāvat saṃkhyanmanuñjaptā tāvadhomādikañcaret | sūryagrahaṇa kārāddhinānyakāla praśasyate || tatra yadyat kṛtaṃ sarvamanantaṃ paladaṃ bhavet | athavānya prakāreṇa puraścaraṇamiṣyate || śaratkāle caturthyādi navamyāntaṃ viśeṣataḥ | bhaktitaḥ pūjayitvā tu rātrau tāvat sahastakaṃ || japedekākī vijane kevalanti mirālaye | aṣṭamyādi navamyātaṃmupavāsa paro bhavet || anyatra guruvākyasya laṃghanaṃ naiva kārayet | athānyañca prakāreṇa puraścaraṇamiṣyati || p. 100b) aṣṭamī sandhi velāyāmaṣṭottara latā gṛhe | praviśya mantrī vidhivat tāsamattyarcya yatnataḥ || pūrvokta kalpamāsādya pūjādika samācaret | kevalaṃ kāmadevosau japedaṣṭottaraṃ śataṃ || tāsāñca patramūle tu ulkā saṃgṛhyamastake | kundā kṛti latā gātre likhitvā mantrameva ca || prapūjya tatra saṃskāraṃ datvā tasyai nivedya ca | kiṃcijjayaṃnmanunnītvā devatā bhāva tatparaḥ || tāñca pūjya namaskṛtya svayaṃ japtāsusaṃyataḥ | p. 101a) prātaḥ strībhyo balin datvā mantra siddhirna saṃśayaḥ || athavānya prakāreṇa purañcaraṇamiṣyate | gurumānīyasaṃsthāpya devavat pūjanaṃ vibho || vastrālaṃkāra hemādyai guru saṃtoṣayet svayaṃ | tatpatnī devi bhāvena pūjayecca viśeṣataḥ || pūjayitvā manujaptā svayaṃ siddheśvaro bhavet | athavā svasasnāre guropādan prapūjya ca || kevalaṃ devatā bhāvo japtā siddhīśvaro bhavet | gurudhyānaṃ | yathā | p. 101b) sahaśradala paṃkaje sakala śītarasmi prabhaṃ varābhaya karāmbujāṃ | vimala gandha puṣpāmbaram | prasannavadane kṣaṇaṃ || sakala devatā rūpiṇa smare chirasi haṃsagaṃ tadabhidhāna pūrvaṃ guruṃ gurave dakṣiṇāṃ dadyā | yathā vibhavavistaraiḥ | guroranujñā mātreṇa duṣṭamantropi siddhyati | guruṃ vilaṃghya śāstrosminnādhikāraḥ surairapi || evañca mantratañcāṇānprayogaṃ kriyate yadi | guruvaktamvinā devi siddhi hāni prajāyate || p. 102a) tasmānmantrañca śiddhyebhyopi na darśayet | anyathā pretarājasya bhavana yāti niścayaṃ || iti tārārahasyavṛttau vīrādi sādhananirṇayo nāmāṣṭama paṭalaḥ || 8 || atha mantrodhāraḥ | matsyasūkte | atha bhedān pravakṣāmi tāriṇyāḥ sarvasiddhidān | teṣāmvijñānamātreṇa jīvanmuktañca sādhakaḥ || tatrādau sanpradāya śuddhārthaṃ yathādhunāmādyāṃ pañcākṣarī vṛṇomi | yathā | māyābījaṃ samuddhṛtya takāra vahni saṃsthitaṃ | māyābindvīśvarayutaṃndvitīyam bījamuttamaṃ || p. 102b) kurcabījaṃ tṛtīyantu phaṭ kārantadanantaraṃ | saṃpūrṇasiddhimantraṃ ca rasmi pañcakasaṃyutaṃ || rasmipañcakasiddhyanti eka jaṭā prakṣerasmi pañcakaṃ varṇa pañcakamityarthaḥ | nīlasarasvatī pakṣe tu rasmi pañcakanpraṇavamityarthaḥ | tathā phetkārīyepi | akṣaro'sai mahāmantraḥ phatkārāno hṛdisthitaḥ pañcarasmi samāyuktopya jñāne dhanadāhakaḥ | tasyochāra mahamvakṣe mama sarvajña kāraṇaṃ | prathamaṃ saparaṃ datvā caturthasvarasaṃyutaṃ || p. 103a) rephārūḍhaṃ sphuraddiptamindubindu vibhūṣitaṃ | takārañca tato dadyā caturthasvarabhūṣataṃ || dīrghokārasamāyuktaṃ haṃkāreścaiva yojayet | phaṭkārañca tato dadyāt saṃpūrṇasiddha mantrakaṃ || līlayāvāk prabhāvena tena nīlasarasvatī | tārakatvāt sadārāsukhamukti pradāyinī || ugrāpantāriṇī yasmādugratārā prakīrtitāḥ | vitāvaika jaṭācaisā mahamuktiṃ karī matā || tārāstra rahitā arṇā mahānīlasarasvatī | kullukeyaṃ samākhyātā kecindichantitāstrikāḥ || p. 103b) nīlatantre | tārādyāpañcavarṇeyaṃ śrīmannilasarasvatī | sarvabhāva mayī śuddhā sarvāmnāyairnamaskṛtā || śrībijodyā yadā vidyā tadā śrīsarvato mukhīḥ | eṣaiva hi mahāvidyā mayādyā sakaleṣṭadā || vāgbhavādyā mahāvidyā vāgrūpā sarvavāgbhayī | ekā krama gatā prāptā mata bhedā janmayī || ekavīrākalpe | lajjābījamvadhūbījaṃ kurcabījaṃ yathā hi phaṭ | evaṃ pañcākṣarī vidyā pañcabhūta prakāśinī || p. 104a) vidhūbījaṃ madhyabījaṃ taṃkāraṃ kevalaṃ yathā | yathā kavi kalpalatādaustanaṃstanamiti | tathā bhagavatācāryenoktaṃ | madhye ṣoḍaśāhanite śuddhiṃ kevalantakāraṃ | viśeṣatastu atra madhyamabīje guptākāmṛta bījamasti | ati guptatvāmnoddhataṃ | tena sa ca matuḥ madhyabījamiti | siddhau jñeyamiti | śivadīkṣāṭīkākāraḥ | taduktaṃ tārārṇave | vaśiṣṭārādhitā cogrānatvaśīghra phalāyataḥ | atastenābhimunimāśāyodatta surārūṇaḥ || p. 104b) tataḥ prabhiti vidyevyaṃ phaladātrī na kasyacit | śaktibījaṃ trayāt tantu bījo pariniyojitantataḥ prabhiti vidyeyamvadhūrīva yaśasvinī | phalinī sarvavidyānāṃ jayinīṃ jayakāṃkṣanī || vipatkṣayakarī vidyā amṛtatva pradāyinī mantrasya jñānamātreṇa vijayī bhuvi jāyate | etat tu kevalameka jaṭānīla sarasvatī | api vidyayorekārtha tvāt || taṃtracūḍāmaṇīvapi | anuttarasamuddhṛtya mayottaramata paraṃ | p. 105a) prapañcamasamāyuktāḥ pañcarañcin prakīrtitaḥ || jīvanīmathamāpaścādekākṣī tadanantaraṃ | ugradarpantataḥ paścādastraṃ devi prakāśitaṃ || ekavīrākalpe | vilikhet kūṭasaṃyuktaṃ raudrantraiguṇyameva ca | vidhiviṣṇumaheśānāṃ svaśaktyā kramayogatāḥ || eṣāmatā mahāvidyā sarvasiddhi pradāmatā | sarvamaṃtra mayīvidyā sarvatantreṣu gopitā || siddhidābhajatāmāśu saṃpradāya vidhānataḥ | dhyānārcana prayogāśca tāriṇyaḥ pūrvavaccaret || p. 105b) athānyāṃ sampravakṣāmi tārāṃ bhuvaṇatāriṇī | smaraṇāt paramantrāṇāṃ bhayāmāsuvibhāśaye || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya hṛllekhā pūrvamuccaret | gagaṇaṃ śeṣasaṃyuktaṃ bindunādavibhūṣite || kūrcabījañca hṛdayaṃ tārāyai ca samuddharet | māhāpadaṃ samuddhṛtya tārāyai ca tataparam || sakalaṃ duṣṭarāṃstāra tārayeti tathā punaḥ | tārayugmaṃ vahnijāyā maṃtrauyaṃ surapādapaḥ || p. 106a) gadyapadya mayī vāṇī kathāyāmabhidhāyaṇī | caturlakṣajapenāsyāt siddhamoṣṭau bhavaṃti hi || dhyānapūjādikaṃ sarva pūrvavat samupācaret | mantrarāje | jarāpachamaṃnitārāṃ vakṣenyā śṛṇu tatvataḥ | yasyāsmaraṇamātreṇa bhayamāśurvināśayet || praṇavaṃ pūrvamūddhṛtya tāre tāre ture tathā | tanta svāheti mantroyaṃ daśākṣara udāhṛtaḥ || dhyānaṃ vakṣe śṛṇu prājñe samastā patnirākṛtaṃ | yasmāt sarvatra toyeṣu bādhā na bhavati smṛtaṃ || p. 106b) śyāmavarṇāṃ trinayanāṃ dvibhujāmvara paṅkaje | dadhānāṃ bahuvarṇābhiḥ sarvavarṇābhirāvṛtāṃ || śaktibhiḥ smeravadanāṃ smaramauktika bhūṣaṇāṃ | racanapādukayornyasta pādāmbuja yugaṃ smaret || varṇalakṣāṃ japed vidyā niyamena yathā vaśī | daśāṃśaṃ juhuyāmantro ghṛtāktau rakta puṣpakaiḥ || iti siddhāmahāvidyāṃ dadyāt sarvamanorathān | mātṛkārṇave | vidyāntaraṃ pravakṣāmi śṛṇuṣvāvahitā priye | vāgbhavaṃ kuladevīñca tārakaṃ vāgbhavaṃ tathā || p. 107a) hṛllekhācāstramantrānte vahnijāyāvadhirmanuḥ | aṣṭākṣaro manuḥ prokto vedamāturamuttamaḥ || pañcāṅganyāsamantrasya pañcabījaiḥ prakalpayet | astraśeṣākṣarairnyasya kṛtakṛtyo bhavennaraḥ || dhyāna pūjādikaṃ sarvaṃ pūrvavat samumācaret | kālikā siddhi vidyāsān mahākālī parāmatā || pasyāstotre mahāvidyā vijñeyā sādhakottamaiḥ | kullukā tāriṇī proktā yadā parama sādhakaḥ || praṇavaṃ pūrvamuccārya padme yugmaṃ tathaiva ca | mahāpadme padaṃ vrūyāt padmāvati padaṃ tataḥ || p. 107b) māye svāheti mantroyaṃ proktaḥ saptadaśākṣaraḥ | pūjā pūrvādivatkuryāt pāṭha arddharātre catuḥpathe || japamasyā callakṣasyādutakavirbhavet | bījamantrāvitantrāsyu tāriṇyāḥ sarvasiddhidāḥ || ete bhedāmahogrāyāḥ puruṣārtha pravartakāḥ | āyuḥ śrīkāṃti kavitā vidyāsaubhāgyadāyaka || ante nirāmayaṃ brahma jīvanmukti pradāyakaḥ | atha svachanda saṃgrahe | śivabījaṃ maheśāni śaktibījaṃ tataḥ paraṃ | bindusargāsamāyuktaṃ vedādyantadadhaḥ kramāt | p. 108a) māyātrīḥ sarvabījena haṃsabījamataḥ paraṃ | eṣa tvaṣṭākṣarī vidyā kathitā tu vidurllabhā || ājñāsiddhimavāpnoti trailokyaṃ vaśamānayet | vaśamāyānti sahayā vedavidyā caturdaśaḥ || haṃsabhāvā mahāvidyā tava snehān prakāśitā | kavitā māvahet puṃsāṃ dhanārthī dhanamāpnuyāt || mokṣārthi labhate mokṣaṃ nātra kāryā vicāraṇā | ugra tārā mahāvidyā kathyate mama pauruṣaṃ || paṃcākṣarī ca vidyāyāṃ haṃsādyantā mahodayā | kevalaṃ tatprayatnena tava snehān prakīrtitān || p. 108) anayo japapūjādin pañcākṣaravadācaret | jīvakhaṇḍa mahāvidyā tritārādyā pṛthak pṛthak || trailokya kavitāsiddhidāyanmuttamadāyinī | ṣaḍdīrghayā māyayā ca ṣaḍaṃgaśamupācaret || pūjāpūrvavadurdiṣṭā prayogā ayitat sadā | aikavīrākalpepi | śivaḥ śaktistathā māyā phaṭkārānta udāhṛtaḥ | sārddhapañcākṣaro mantro jñānadīpaḥ kavitvadatārāmāyā śiva bhaktiphaṭkārāntā parātmṛtā | p. 109a) etayo kalpamudita mahogrāphalamuttamaṃ | atha mahānīlasarasvatī dyathā | taduktaṃ siddha sārasvate | vāgmāyā kamalā bījaṃ iśo bhṛgu nisevitaḥ | caturdaśenduḥ saṃyuktaṃ pañcādbhṛgu mahesvarau || caturdaśavisargā padadvandva ca vāk padaṃ | vādinīti pataṃ vrūyāt nīpadatṛtayatnataḥ || nīlasarasvatī padaṃ tridhāvṛttiśca vāgmanoḥ | kāhi śabdadvayaṃ pañcākastūrīmagnivallabhā || catustriṃśad varṇayukto nīlasārasvato manuḥ | ṣaṭkauśikoyaṃ viśeyā ṣaḍbhirmantrairyataḥ kṛtaḥ || p. 109b) ṛṣichando devatānāṃ vidhānaṃ śṛṇu pārvati | gaṅgā pravāhanāmarṣi matsyarupī janārdanaḥ || atiśayavāk kavitāchando devi sarasvatī | sarvavāgīśvarya mayī samaspṛbhīṣṭadāyinī || aiṁ bīja kīlakaṃ jñeyaṃ hmai śaktiḥ samīritā | nīlovarṇāstra vijñeya tvarimā kavitā dhruvaṃ || mundrantu prativādīndramukhamudrā samīritāḥ | hṛllekhayā ṣaḍaṃgāni | kuryāt ṣaḍdīrgha yuktayā | p. 110a) dhyāna | nīlāṃśu kāmani mayāñca kareṣu vīṇāṃ mudrāñca pātramatha pūrṇa sudhāndadhānāṃ | udyaccaturmukhavahatkavitā pravāhaṃ | nīlāṃ bhajāmi hṛdayeṣu sarasvatī tāṃ || atha mātṛkodhyānāntaraṃ yathā | nīlāṃbhodharasāvatā trinayanā bāhusphurat vallakīṃ mudrā pātra karāṃ caturmukha vahadvāgbhaṅgikallolinī | nīlachāyamavāla paṃkti racanā divye vimāne sthitā | protuṅgastanabhāra bhaṅgura tanurnīlāśivāprātuvaḥ || p. 110b) lakṣamātraṃ japed vidyān daśāṃśaṃ samitotpalaiḥ | nidrāyāśca mahāvidyā bījāḍhyāṃ parikalpayet || dhyānapūjāpuraścaryā sarva nīlāsamaṃ bhajet | iti śrītārārahasyavṛttau maṃtrauddhāranirṇayo nāma navamaḥ paṭalaḥ || 9 || athedāni tārāstava nirṇayo liṣyate | atha vidyāmahātmāṃ | taduktaṃ tārārahasye | athātaḥ sampravakṣāmi tārārahasya muttamaṃ | yenā tuṣṭita mātreṇa siddhiyoṣṭau bhayaṃti hi || p. 111a) yasyā smaraṇamātreṇa pākyavitrāyate dhruvaṃ | yajñānādamadatvañca labhetyuktiñcaturvidhaḥ || kālikulārṇavepi | ye paṭhanti parāmvidyān niyame rahasi sthitaḥ | devāḥ sarve namasyanti kiṃ punarmānuṣādayaḥ || vṛhaspati samovāgmī dhanedhanapatirbhavet | kāmatulyañca nārīṇāṃ ripuṇāṃ samayopamaḥ || tasya pādāmbuja dvaṃ dvaṃ rājāṃ kirīṭa bhūṣaṇaṃ | tasya bhūtimvilokaivaṃ kuveropi tiraskṛtaḥ || p. 111b) ya evaṃ pūjayed devī niyame pitṛkānane | tasyaivājñākarasthāñca siddhayoṣṭau bhavanti hi || tasyaiva jananī dhanyāpi tātasya surottamaḥ | satpradāya vidāmvantaya evamveti tatpataḥ || yasya vijñāna mātreṇa kulakoṭiṃ samuddharet | nandanti pitaraḥ sarve gāthāgāpatti sarvadā || api na sa kule kaścit kulajñāni bhaviṣyati | sa dhaṃnya sa capi jñāni kavi sa ca paṃḍitaḥ || sakulīna sa ca mukhī sa vaśī sa ca dhīka | brāhmaṇa saṃyamī sopi agnihotrī sa dīkṣataḥ || p. 112a) satīrthasaripīthānān sunivāsīṃ sarvadāḥ | samo mayā jīvavratī sa saṃnyāsī sa pūjitaḥ || sa dharmātmā sa yogī ca sa mukta sa ca brahmavit | sa vai brahmaḥ sa saivañca sasaura sa ca mānayaḥ || sa ca vijñāna mātreṇa ya enāmvetti tatvataḥ | api cettvat samānā samatsamaḥ puruṣosti cet || aniruddha sarasvatyāḥ samo mantrosti vai sadā | yoga sandhāraṇaṃ samyak dhyānamasyāna saṃśayaḥ || mahāpāpe mahotpāte mahāgrahapivāraṇe | mahāśoke mahāmāye mahāyadi nivāraṇe || p. 112b) mahāmohe mahāsaurya mahādāridya saṃkaṭe | mahāraṇye mahāśūnye mahājñāne mahāhṛde || samasta kleśasampāte smaranādeva nāśayet | asyojñānaṃ jñānāmeva dhyānamasyātma darśanaṃ || tasmādasyāmayāvidyā nāsti tantre na saṃśayaḥ | phetkārīye | jihvayānyasanā deva mūkopi sukavirbhavet | jñānamātreṇa mantrasya jayāt sarvajñatānnayet || p. 113a) avyāhatāmatī śāstrai vijagho vākyaterapi | bhāvamāva sampanne bhaved yogī mahākaviḥ || jatropi yadi śūdrasyāḥ bhāvano vasa tatparaḥ | labhate śrīmatāṃ vāṇīnmantraṃsyalakṣa jāyate || nāradīya tantre | suvimala nakhadanta pādau mudita manāḥ paradūṣaṇe maunī | harihara kamalodbhavāṃghrī bhakto bhavati cirāya sarasvatīṃ nivāsa || kṛta sukṛta sahasro nekajanma pratānai yati bhavati manuṣvo gurvadhīnañcirāyuḥ | kathamapi manumenanprāpya śiṣyāya kasmai nijakulatilakāya jeṣṭa putrāya dadyāt || p. 113b) manurvimṛṣya dātavyo jeṣṭāya hi vinīyate | putrāya kimanyathā kasmai vigotrāya svapauruṣaṃ || madhunā tridinā darvāku jihvāyāṃ nyasanān manuṃ || vinā pāṭhena mūrkhopi paṃḍita sobhi jāyate || gurucaraṇasarvadā bhaktī bhāvāt paricarati | vidheyovāsya sarvātmanānuṃ || manumanu dinamevanmānavosau bhavati jagati vādadvetasiddhānta hantā | p. 114a) sarvadā gopayedenānmanaso bhāvimeva ca | tena vīryavatī vidyā nirvīryā syāt prakāśitā || utpādaka brahma dātrau garīyān brahmadarpitā | tasmāt manye satataṃ pituraṣyadhikaṃ guruḥ || na kadāpi bhavati mūrkhomanumenamvetti yo manujaḥ | trijagati bhavati vikhyāto vidhyāyanmanoyūjāṃ || yasminmanumenaṃ tatra tulābhasyāntritayaṃ | niyatavyaṃ tatpayamapi sadasatkarmaṇorubhayoḥ || vidyā brāhmaṇamityāha sevadhistu hi kevalaṃ | amukāya māṃsādātṛ tadāsyā vīryavattamāṃ || 114b) yameva tu sucindintiyataṃ brahma vādinaṃ | tasmai māṃ vrūhi viprāya nāmipāyaṃ pramādine || athāsthāna dvitīyañca na kiṃcid vighna kāraṇaṃ | kṣipra prasādā jagatā sadā nīlasarasvatī || nīlasārasvataumantra kacitā vighnavighna kāriṇī | kaliyuge manprasādāt bhaviṣyati || alpajñamapi vidvāṃsanmārayiṣyanti vāgminaḥ | vṛhaspati vadācāryaṃ paśya mantra samudbhutaṃ || p. 115a) mantrasya jñāna mātreṇa anubhāva dvayaṃ bhavet | tatkāri kavitāyaraivana hi vyabhā || siddhimantro yadā mantrī vāliśasmāpi mūrddhanī | karandatvādi satyādi sopi ślokān karotyutaḥ || vidyāmvodasavāpnoti kīrtimāyu sutān bahun | nivāsaḥ śrīsarasvatyo yatra sārasvato manuḥ || iti śrītārārahasyavṛttau mantramahātmyanirṇayo nāmaḥ daśamaḥ paṭalaḥ || 10 || athāto bhāva nirṇayaḥ | bhāvanā ca samāpanna iti yatsucitattadvivacya kathyate | p. 115b) taduktaṃ bhāvacūḍāmaṇau | śrībhairava uvāca | samayācārasaṃketameva ca bhāṣitantu mahādevi kathayasvānukampayā | sarvamantreṣu vidyāsu bhāvasaṃketameva ca | tathāpi śaktimantreṣu viśeṣo sarvasiddhidaṃ || rahasyāvihimantrāṇāṃ yadi bhāvo na vidyate | śrīdevyuvāca | bhāvastuti vidho devi divyavīra paśukramān | guruvastrividhācātra tathaiva mantra devatāḥ || p. 116a) śaktimantre mahādeva viśeṣāt sarvasiddhidaṃ | ādyabhāvo mahādeva śreyāt sarvasamṛddhidaḥ || dvitīyomadhyamañcaiva tṛtīyaḥ sarvaninditaḥ | bahujāyāt tathā homān kāyakleśādi vistaraiḥ || na bhāvena vimāne ca taṃtra maṃtrā phalapradā | kimvīrasādhanaillakṣaiḥ kimvā kṛṣṭikulākulaiḥ || kiṃ pīṭha pūjane naiva kiṃ kanyābhojanādibhiḥ | suyoṣit prītidānena pareṣāñca tathaiva ca || kiṃ jitendriya bhāvena kiṃ kulācāra karmaṇā | yadi bhāva viśuddhātmā na syāt kula parāyaṇaḥ || p. 116b) bhāvena labhate yuktaṃ bhāvena kuladharmanaṃ | bhāvena gotravṛddhisyā bhāvena kulaśobhavaṃ || kanyā savistareṇaiva kiṃ bhūtaśuddhi vistareḥ | kintathā pūjane naiva yadi bhāva na jāyate || kena vā pūjate vidyāmapi kena na pūjate | phala bhāvañca devena bhāvān bhāvān prajāyate || etad rahasya kathane saṃkino mama mānasaṃ | trilokī matsarī prāya sarvatra tatsamāgamaḥ || nāvīkṣmanījanandevaṃ kathantatkathayāmi te | śrībhairava uvāca | p. 117a) tvat praśādāt mahādevī vidyā svapna vibodhinī | sarvamāyā prapañcānāṃ dīkṣādakṣāmameśvarī || vidyate devi sarveṣāṃ bhūtānāṃ svāpakāraṇaṃ | karomi kathayatvaṃ māṃ yadi putratvamāgataḥ || śrīdevyuvāca | prathamaṃ divya bhāvantu kathyate śṛṇu sādaraṃ | yad varṇa devatā yadvat tat tejaḥ puṃsabhūṣitaṃ || tejomayaṃ jagatsarvaṃ vibhāvya mūrtikalpanaṃ | tattatmūrtimayaimantrai svena svenaiva pāpuna || ātmāna tanmayaṃ dṛṣṭvā sarvabhāvan tathaiva ca | tatsarva yoṣiti dhyātvā cittayed yata mānasaḥ || p. 117b) aśeṣakulasampannā nānā jāti samudbhavāḥ | nānādeśodbhavā vāpi guṇalāvaṇyasaṃyutāḥ || dvitīyavatsarādūrddha yāvat syādaṣṭamādvikaṃ | tāvat kumārī vijñeyo mantratantra phalapradā || kumārī pūjanāccaiva kumārī bhojanādapi | ekadvitryādi bījānāṃ phalaṃ dānātrasaṃśayaḥ || tābhyaḥ puṣpaṃ phalamvāpi anulepādikantathā | bālapriyañca naivedyaṃ datvā tadbhāva pūritaḥ || p. 118a) datvā tadagre ātmānam valibhāva viceṣṭitaḥ | tābhiḥprāya kathālāpa krīḍākauṃbhūkalādikaṃ || yathā tathantat priya kṛtkṛtvā siddhisvarā bhavet | tasmāt ṣoḍaśa paryantaṃ yuvatīti pravakṣate || na tatra bhāva prakāśaścetma bhāva paramātmanaḥ | rakṣitavyā prayatnena akṣatā snāna kārayet || na viṣṇustu hariśaṃbhu na devīnāpi ṣoḍaśī | na ca mṛttyuñjayo vāpi na nyāsānāpi bhāvanā || asya mṛtyuṃ kṣame deva prabhavaṃti na devatā | sastrena śūlayogena nāgadaṣṭaviṣeṇa vā || p. 118b) raudreṇāti jvareṇaiva mahāvācyāthiva sādapi | mṛyatte tena pāpena satyaṃ suvrataniścayaṃ || śrībhairava uvāca | caturthāśramiṇāṃ devi mokṣadātvaṃ tadā kathaṃ | kulabhāva virodhi tvāt saṃśayaṃ mama dūratāḥ || śrībhairavyuvāca | mokṣadvārastu bahudhā yadyasti kula bhairavāḥ | kevalaṃ kulayogena prasīdāmi na saṃśayaḥ || caturthā śamināṃ deva avadhūtā śramo mahān | tatrāhaṃ kulayogena prasannāmokṣadāyinī || p. 119a) yadī na syāntathā vatsa śṛṇu tatkathayāmite | jñānābhāve samutpanne saṃprāpte ca tadājñaya || tadā yogī vimukta syāt tāmaṃ pūjya kulāntare | kuṇḍalī śakti ca vare tadā yogaṃ samabhyaset || nirddhanda nirahaṃkāraḥ śuddhanāḍī gaṇovratī | mṛddhāsane samāsīna khagasaṃyamaneratāḥ || merudaṇḍa bahiḥ pārśve candrasūryātmake śive | madhye suṣumnā saṃdiṣṭā tanmadhye citra rūpiṇī || p. 119b) tayaivagrasthitaṃ padmaṃ mūlādi varṇa pañcakaṃ | kuṇḍalyākārarūpena ḍākinyādyupalakṣitaṃ || mūladvāraṃ samāsādya sthitānāga svarūpiṇī | vāyunābhidyate muktiṃ dṛḍhaṃ vidrāvayet tataḥ || uchāsājarakāmasya śikhāyāni samujvarā | praticakraṃ prakutrāsau jivātmānaṃ yarekule || niyojayati tadyogādamṛtaṃ kṣarate citaṃ | vyomaprodbhidyamānānta gato candradivākarau || adhovaktraṃ mahāpadmaṃ kroḍīkṛtya suṣumnayā | vyāhṛtyanāsikāmadhye gata citrattaraṃ gatā || p. 120a) urddhabhitvā tu liṃgasthaṃ dṛḍhaṃ tatpuskarāntare | bahirud gamanākāṃkṣā kāriṇī mokṣadāyinī || jīvenādṛṣṭa saṃbandhyā sthitā paramasaṃvidhau | etad bhedaṃ vijānāti bhitvā yāti paraṃ padaṃ || adṛṣṭadhātu bījosau bahiryāti dine dine | dineśāṅgulimānena tadarddhaṃ copavāsataḥ || dviguṇaṃ ratikālesyā triguṇaṃ yadi daivataḥ | nunaṃ vā tadadhaḥ prāṇaḥ śarīraṃ parimuñcati || śarīrasaṃgatāṃ nītvān mūlaṃ vā vaṭukesvaraḥ | kumbhayitvā hyadho vāyu kuṇḍalī mukhavartmani || p. 120b) yojayitvā tato bījaṃ nitvānādāvasānakaṃ | gamāgamaṃ kārayitvā siddhye bhavati nāpuraḥ || pīyate khādyate yantu tatsarvaṃ kuṇḍalīmukheḥ | hutvā siddhimavāpnoti na ca bandhena bādhyate || bhikṣā kāryā nayā svārthaṃ kuṇḍalīnmā kṛte punaḥ | re mādaddehi me bhikṣaṃ kuṇḍalī tarpayāmyahaṃ || avadhūtā śrame sthitvā bhairavānanda tatparaḥ | bhairavohaṃ na cānyasmin devo matparata kvacit || p. 121a) tantramantrārjanaṃ sarva mayi jānaṃ na cānyathā | śivohaṃ bhairavānando mattohaṃ kulanāyakaḥ || rakta candanavigdhāgoraktakaupīna bhūṣitaḥ | raktamālyāṃmvaradharo hetu yukta sadā bhavet || eva bhikṣāṃ vrajan bhikṣuḥ bhairavācāra tatparaḥ | kṣīyatena ca pāpena badhyatena ca jantunāḥ || yatra deśe svayaṃ māti sa deśaḥ kṣitināyakaḥ | atra nindā parāṃ ye tu spanti tatkṣaṇā prabhoḥ || p. 121b) tasmād yastāt pūjitavyo nātiraskāra eva ca | yatrechāvartate tasya tatkārya priyamapriyaṃ || tathānya devadeveśanovācāleti vistaraṃ | pūjayantī mahādevī kulāṅgadṛṣṭi mātrataḥ || puṣpaṃ gandhaśca tāmbūla naivedyaṃ yatra yad bhavet | manasā tatsamutsṛjya bāhyatotkula vāriṇā || ātmani tansamābāhya devīrūpa kuleśvaraḥ | na pūjā nāpi sugamananiṣṭāna vratādikaṃ || p. 122a) pūrṇohaṃ bhairavaścāhaṃ nityānandohamavyayaḥ | nirañjana svarupohaṃ nirākārastvahaṃ vibhuḥ || sarvaśāstrabhiyuktohaṃ sarvamantrānupāragaḥ | tasmāt parataro devo na jāto na janiṣpati || ānandarūpavān buddhaḥ sarveṣāṃ priya kāraka | suskaṃ durgandhamatsyādityājya divya vali priye || nānā sugaṃdhi saṃyuktaiḥ māsādi bhojanaṃ caret | sugaṃdhāmalatailādyairnnānālaṃkāravistaraiḥ || snānaṃ kāryaṃ cāti śuddhaṃ sukṣmavāsobhidhārayet | sugaṃdhipuṣpamālābhiḥ svarṇālaṃkārabhūṣitaiḥ || p. 122b) snigdhaṃ sumadhuraṃ deyaṃ kāmarupaṃ manoharaṃ | kṛtārthaṃ maṃgalaṃ dehaṃ śuddhabhāṣaṇa tatparaṃ || nāmnāmadhumatīstatra jāyate nātra saṃśayaḥ | madhumatyā phalaṃ devaḥ kathayāmi śṛṇuṣva me || sudhādhāra dharāvāṇī vakrāntasya prajāyate | sarvajñaḥ savaśāstraṇāmadhipaḥ kulanāyakaḥ || candrasūryāvadhi puṃsāṃ bhunakti bahulaṃ sukhaṃ | devakaṃnyāpsarobhistu divyai gāndharva cāraṇauḥ || nānāvilāsasannaddheḥ kulākulakalāvidaiḥ | p. 123a) nṛttyairgītaiśca madhurai nānopāya rasāyanaiḥ || amṛtādyaiḥ pratikarairdeva bhāgyaisudurllabhaiḥ | devakaṃnyā hasta gataiḥ rathamāruhya sotsukau || āyāmi sādhakākāṃkṣa hṛdayā parameśvarī | yatre kāmaśvarā devo ciṃtā vasamupāgataḥ || tatraiva yānti satanaṃ devakanyā sahaśraśaḥ | indrayogyāṃ purīkṛtvā vasanti sādhakaḥ sahaḥ || tatopagata pāpātmā bhutvā tu bahudhā sukhaṃ | cirakālaṃ bhuvi sthitvā cānte muktimavāpnuyāt || p. 123b) brahmāṇḍagolasaṃbhedāttena jīvet samṛddhiyuk | etat te kathitaṃ deva divya bhāva sukhī vahaḥ || na deyo yasya kasyāpi paśau gopya prayatnataḥ | vīrabhāva mahādeva kathyate śṛṇu bhairavaḥ || nirdvandva manaso bhūtvā hṛdākāmakalā tanuḥ | idaṃ vīrakulaṃ deva deva padya manoharaṃ || yadveśe vartate vīrastatphalaṃ vāpi bhairavaḥ | na ca mārī bhayaṃ tatra na ca rājabhayādikaṃ || sumaṅgalaṃ sadā tatra dhana putra vivarddhanaṃ | lakṣmī tatra mahādeva susthirā sarvadā bhavet || p. 124a) mantraṃ svapna prabodhinyā suvaśyaṃ vṛkṣamūlake | yojanīya prayatnena na ca vighnaṃ prajāyate || yoginībhirna guptantat na ca pāpena lipyate | yatra kutra kujevāre śmaśāne gamane kṛte || pūjāphala bhavet tatra yakṣa pūjāphalaṃ labhet | pūjāphalaṃ bhavet tatra saptavāsarasaṃmitaṃ || caturdaśyāṃ gate tatra yakṣa pūjāphalaṃ labhet | nagare nāryatasthānaṃ paśureva na saṃśayaḥ || p. 124b) nānyosyādadhiko deva iti cintā parāyaṇa | mādrakavyaṃ bhuktā tu bhavet kula parāyaṇaḥ || sādhake kṣobhamāpanne mama kṣobha prajāyate | tasmād yattādbhogayuto bhaved vīravarasudhī || bhogena sukhamāpnoti bhogena kulasādhanaṃ | yadyad dadāti nidrāti yatkaroti yadarcati || tatsarvaṃ kularūpaṃ tu dhyātvaivaṃ viharet sudhīḥ | ekākī nirjane deśe śmaśāne parvate vane || śūnye gṛhe nadītīre niḥśañke vicaret mudā | p. 125a) vīrāṇāṃ japakālantu sarvakāle praśasyate || sarvadeśe sarvapīṭhe kartavyaṃ nānnaśaṃśayaḥ | yadi vipro bhavechreṣṭaḥ kūladravya parāyaṇaḥ || taddhyānena vidhānena kartavyaṃ kulaśobhanaṃ | aparāpuṣpagarbhe tu kulasthānamanoramaṃ || sarvadevasukhaṃ tantu mahākālakulātmakaṃ | hayārikusume devī svayamasti sadāśivaḥ || tatsukhe laghumādāya puṣpamadhye tu candanaṃ | raktakuṃkumarāgamvā kṛtvā tatra śivātmakaṃ || p. 125b) yojayechivaśaktyāstu aikyaṃ saṃbhāvaṇaṃ tadā | kṣaṇaṃ vicintya tatraiva saṃcintya parameśvarī || yatrā parājitā puṣpaṃ javāpuṣpaṃ ca bhairavaḥ | karavīrā raktaśukle droṇapuṣpaṃ ca vaṃdhukaṃ || kuṇḍaṃ ca mālatī puṣpaṃ yatra yatrāpatiṣṭati | tatra devī vasennityaṃ tadyatre pūjanaṃ mama || datte caiva javāpuṣpaṃ paṭṭavastraṃ phalalabhet | brahmahatyādikaṃ pāpaṃ kṣaṇaṃ naśyati niścitaṃ || aparāyāstu mahātmyaṃ vaktuṃ na hi maheśvariḥ | vīrasādhana kāryaṃ tu kartavyaṃ vīrapūruṣaiḥ || p. 126a) divyairapi ca kartavyaṃ paśubhirna ca pāmaraiḥ | paraṃ pāmara vīryaṃ tu na paśoriti niñcitaṃ || yadyattattatpurāproktaṃ saṃketaṃ mantrasādhanaṃ | añjanaṃ guṭikāṭīñca kuryād vīro mahābalaḥ || divyo vīreṇa bhedesti yadbhedaṃ yantu kathyate | śānto vinīto madhurā kalālāvanya saṃyutaḥ || divyantu devavat prāyo vīraścoddhata mānasaḥ | vibhūtirbhūṣaṇairvāpi candanenāpi lepitaḥ || p. 126b) ākāro gopano vāpipyakovākula bhairavaḥ | raktacandanadigdhāṃgo vaiṣṇavo vāpya vaiṣṇava || asaṃskṛtaṃ keśajālaṃ saṃskṛto vā kuleśvaraḥ | apamāne ca pūjāyāṃ hṛṣṭapuṣṭaḥ sadā bhavet || devanindā paro vāpi tatpūjādi paropi vā | pūjāratastatra hito kulālāya mate sthitaḥ || nijabhāvasamāyukto devavad vihareskṣitau | svakulānte puraścaryā kāryārātrau na vā tathā || veda hīne dvīje deva yathā mantreṇa satkṛyāḥ | viṣṇubhaktirvinā devi bhaktirna prabhaved yathā || p. 127a) śāktaṃ jñānaṃ vināmuktiryathā hāsyāya kalpate | guruṃ vinā yathā mantre nādhikāra kathaṃcanaḥ || yatī hinā yathānārī sarvakarmā vinirjitā | kulaṃ vinā tathā devī vīro vā mama sādhakaḥ || nādhikārīti kauleyastāsmādbhāvaparo bhavet | avinītaṃ kulaṃ yasya sa kathaṃ mama pūjakaḥ || tasmād yatnāt tathā kāryaṃ yathā syād vinayāñcitaṃ | bhāvābhāvāt kule śāstre nādhikāra kathaṃcana || tena bhāvaviśuddhastu sādhakaḥ kauliko bhavet | p. 127b) śrīdevyuvāca | paśubhāvaṃ pravakṣāmi śṛṇutvaṃ susamāhitaḥ | yathāvidhi paśuddīkṣāṃ gṛhītvā bhāva tatparaḥ || prathamaṃ pūrva sevārthaṃ yatnataḥ śuddhimācaret | namatsyaṃ bhojanaṃ kuryānnastriyaṃ manasā smaret || na paradravyalobhasyānta bhoge māna saṃcaret | sindhutīre kānane vā parvate vā surālaye || bilvamūle vivikte vā puṇyakṣetre susobhane | tasūdradarśanaṃ kāryaṃ kauṭilyaṃ yatnatastyajet || p. 128a) devatā śuddhabhāve tu dhyātavyā susamāhitaiḥ | trisaṃdhyaṃ devapūjāsyā trisaṃdhyaṃ japamācaret || rātrau mālāñca yantraṃ ca spṛśe naiva kadācanaḥ | na mantramuccared bhuktā maunī syāt sarva karmasu || sarvakāle striyaṃ naiva gache tu sādhakottamaḥ | puṣpaṃ gandhañjalaṃ caiva svapamānīvapūjayet || maithunaṃ tatkathā lāpaṃ tadgoṣṭīḥ parivarjayet | ṛtukālaṃ vinā gacche na ca gache tu sādarāt || p. 128b) purāṇa śravaṇe śraddhā vedavedārtha tatparaḥ | na rātrau bhojanaṃ vidyā tāmbūlaṃ parameśvaraḥ || guruṇāyadyadādiṣṭa tatsarvayatnatañcaret | api tatkusumaṃ caiva hetu tatra ca bhairavaḥ || spṛstvā striyaṃ trirātreṇa pañcagavyena śuddhyati | raktaṃ vastraṃ na gṛhnīyād devī bhaktī parāyaṇa || viṣṇu mantrokta kalpādi tadanuṣṭānameva ca | kāryāvīrakathālāpaṃ na kuryādeva niṃdanaṃ || nityaśrāddhagavāgrāsaṃ saṃdhyāvandanameva ca | tīrthasnānapīṭhadaśagamanaṃ dharma tatparaḥ || p. 129a) paśustu vividho deva pūrveṇa saha bhairavaḥ | asyādhikāra pūjāyā na gurutve kathaṃcana || pūrvasyanādhikārosti pūjādesagataugate | pūrvastu sarvakālestu bahiḥ kārya svadeśataḥ || pūrvadarśanamātreṇa kuladarśana mācaret | brahmahadyādikaṃ pāpaṃ varaṃ ca kathana prabhe || pūrvadarśana mātrantu satyaṃ satyaṃ varāmyahaṃ | mamātmā sopi deveśa vibhurityapi suprabho || tathāpi tatra me śaṅkā jāyate tatpade pade | varaṃ kulaṃ parityājyaṃ varasvakula hiṃsanaṃ || p. 129b) varaṃ svakulanindāsyā varaṃ svakula baṃdhanaṃ | varaṃ svakulahānistu varaṃ svakulanindanaṃ || kāyena manasā vācā varaṃ svakula pātanaṃ | na kūryācca pūrvasaṃgamamāṅgakṣayakāraṇāt || kulamātre dvayaṃ pāpa pariṣṭakulanāyakaḥ | svakule vahati nindā paravyoma kuleśvaraḥ || tasmādapi ca tatpāpaṃ paśusaṃgāt prajāyateḥ | sarvathā tatra bhāvau dvau na prakāso kathaṃcana || p. 130a) saṃbhāvaṃ ca vibhāvaṃ ca paśurdvedhā prakīrtitaḥ | sa bhāvaḥ paśubhāvena janmaśraya vibhāvanāt || vīrabhāvedbhaved devo tato daiva prajāyate | daivācca jāyate vīro vīrā deva prajāyate || daive vīrena saṃdehaḥ sāmyamityavidhīyate | bhāvastu manaso dharmaḥ śabde sa hi kathaṃ bhavet || tasmāt bhāvo hi kartavyo diṅmātraṃ samudāhṛtaṃ | yathekṣuguḍamādhuryaṃ daśaṇaijñayate vrahau || tathā bhāva vibhāvastra manaso paribhāvyate | eka eva mahān bhāvo nānārtha bhajate prabho || p. 130b) upādhi bheda bhāvena bhāvabhedā nayiṣpati | ānandaghanasaṃdoha prabhuḥ prakratirupadhṛk || rasarūpaḥ sa evātmā sa prabhuḥ paramomataḥ | śrotavyaḥ sa ca mantavya vidhitavyaḥ sa eva saḥ || sākṣātkāryāṃ vade veṇa pratyakṣa parameśvareḥ | bhāvaivahuvidhai deviḥ bhāvastatraiva nīyate || bhūktā vai vividhaṃ grāsaṃgavicaiko yathā rasaḥ | duścādadyāsayogena nānārthaṃ labhate prabhoḥ || tṛṇena jāyate deva rasastasmāt parorasaḥ | tasmādadhi tato havyaṃ tasmādapi rasodayaḥ || p. 131a) sa eva kāraṇaṃ tatra tatkāryaṃ na ca labhyate | dṛśyate ca mahādeva na kārya na ca kīraṇaṃ || tathaivāyaṃ sa evātmā nānāvigraha yoniṣu | jā ejjaniṣpate jātaḥ kālabhedādi bhāvyate || sa jāta samṛto yadvat samuktaḥ samukhī punaḥ | sastrī pumānnapuṃsakaḥ savidyā vā samṛddha ca || nānābhyāsa samāyogī nānārtha bhajate prabhuḥ | eka eva sa evātmā sarvarūpī sanālavaḥ || p. 131b) avyaktaṃ sa ca vyaktaṃ syāt prakṛtyā jñāyate dhruvaṃ | tasmāt prakṛti yogena jñāyate nānyathā kvacit || vināghaṭatva yogena na pratyakṣo yathā ghaṭaḥ | itarādbhidyamānopi tabhedamupagacchati || māṃ vinā puruṣe bhedā na ca vāti kathaṃcana | na prayogairna ca jñānaiḥ śrutvā ca na guru krameḥ || prakṛtyā jñānatanātmā prakṛtyālupyate pumān | prakṛtyādhisthitaṃ sarvaṃ prakṛtyāvaṃñcitaṃ jagat || prakṛtyābhedamāpnoti prakṛtyāsarvasaṃvasa | navastu prakṛtiṃ naiva na pumān parameśvaraḥ || p. 132a) tayoḥ samarasaṃ jñānaṃ vastutatvaṃ maheśvaraḥ | ubhayo samavāyastu vastu tastu paraṃ padaṃ || jñāyate smin svayaṃ prājñañcitsvarūpaṃ pumānasau | nirvikāra sarva devaḥ pumānān gocaraḥ pumān || vyakto bhavati deveśa svayamātmāsvayaṃbhuvaḥ | upāyaṃ santi bahudhā jñānaṃ brahma sanātana || tathāpi prakṛte yogān kṣiprapratyakṣatāṃ vrajet | sāyāṃstrikākuleśe tu yathānāva pragṛhya sa || p. 132b) nānādeśaiḥ samuttirya samudraṃ viśate cirāt | tattathaināvamāsthāyakṣaṇadyanti yathā prabho || viṣṇuśaktyā labhet brahma tatprabhāvādapi prabho | vaijātyaṃ nāsti cet tatra kathaṃ tadvidhi kāraṇaṃ || tasmāt paraṃ parājātāste hi kāraṇatā gatāḥ | na kāraṇāni te vastu sākṣāt prakṛtikāraṇa || strībhāvaḥ prakṛtiḥ jñeyaḥ prabhāvapurūṣottamaḥ | vyakti bheda vibhāgena jñāyatāṃ bhairaveśvaraḥ || ghatatvaṃ punaretasya bhedakāraṇa me bahiḥ | tathā jñapti vikārādvānyasyapyaṃ japtatāṃ gataḥ || p. 133a) sākṣātkāraṇamevaitat prakṛtyaivāpi ceśvaraḥ | divyabhāvo virabhāvo yasya citte vyavasthitaḥ || jīvanmukta sa evātmā bhogārtha labhate mahiḥ | devīputra sa evātmā bhairavaḥ parikīrtyate || bhāvatrayānāmadhye tu dvau bhāvo svapratiṣṭhitau | na vaktavyau mahādeva kulasāraṃ kulottamaṃ || iti śrītārārahasyavṛttau bhāvanirṇayo nāma ekādaśaḥ paṭalaḥ || 11 || atha brāhme muhurte utthāya svaśaryāṃ sarvapāyavilopanāya śirasi p. 133b) sahasradalakarṇikāyāvasthitaṃ śvetavarṇaṃ dvibhujaṃ varābhayaṃkaraṃ śvetamālyānulepanaṃ | prakāśasvavāmasthitāyā vimalarūpiṇyā raktāśaktyā sahitaṃ | vibhāvya mānasai rūpacārairārādhya aiṁ iti yathāśakti japtvā || akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaraṃ | tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīgurūve namaḥ || iti stutvā namaskṛtya mūlādi brahmarandhrāntamarūṇadivākarakoṭi pāṭalāṃ mūlavidyāṃ vibhāvya tat kriyāsamabhihāreṇa p. 134a) śutraṃ sudhārayā santarpya yathāśakti mūlamaṃtraṃ japtā utthāyāvasyakaṃ vidhāya snānārthaṃ nadyādau gatvā devyāḥ pūjāyogyārthaṃ snānamahaṃ kariṣye | iti saṃkalpa | yathānuṣṭānena snātvā maṃtra snānamārabhet | yathāmūlavidyayā trinimajya japan utthāya mūla vidyayā || trivārajaptena udakena kalaśamuddhayaṃ jalinātmānaṃ trivāramabhiṣiṃcya mūlavidyayā trivārācamyadevarṣi pitṛtarpaṇaṃ | p. 134b) vidhāya mūlavidyayānte śrīmadugratārāṃ eka jaṭāṃ nīlasarasvatī pañcaviṃśativāraṃ vā saptapañcavisativāraṃ vā tridhā vā saṃtarpya | jalādutthāya dhautavāsasī paridhāya ācamya sūryārghaṃ datvā tāmrādi pātre candanākṣata kusuma śvetāparājitā puṣpāni nikṣipya | udya vāditya maṇḍalavartinyai nityacaitanyodita | yai śrīmadeka jaṭāyai svāhā | iti trīrarghyaṃ datvā | tanmadhye devīmvibhāvya | bhagatyeka jaṭe vidmahe ekavīrāyai dhīmahi tannastāre pracodayāt | p. 135a) ekavīrāyai vidmahe mahogrāyai dhīmahi tannā devī pracodayāt || ityetārāyā iti gāyatrī yathāśakti japtvā saṃhāra samudrayāmahṛdi samānīya tato yogasthānamāgamya || oṃ vajrodake huṃ phaṭ svāhā | iti jalāmantreṇa jalamadhisthāya | etajjalaṃ sarvasaparyārthaṃ vidhāya kiñcidanyajale kṣipet | tenaicāriṇā | oṃ hrīṁ svāheti mantreṇa pādau prakṣālyaḥ kuśahasta p. 135b) kulakulāt svarṇarajatamudrā rūpān yathā savye haste datvā | svarṇarajata mudrā kulakuśāsanāmikāyāṃ dhṛtvā | oṃ hrīṁ viśuddhadharma gāyatrī sarva pāpāni śamapāleṣa vikalpātayana hūṁ phaṭ svāhā | yathā vidhi ācamya tatra pīṭhaṃ vicintya | śmaśāna tatra saṃcintye tatra kalpadrumaṃ smaret | tanmūle maṇipīṭhaṃ ca nānāmaṇi vibhūṣitaṃ | nānālaṃkārabhūṣādyairmunidevaiśca maṇḍitaṃ || p. 136a) śivābhirbahumāṃsāsthi modamānābhiraṃ tataḥ | caturdikṣuśacāmuṇḍā citāṃgārāsthi bhūṣaṇā || tanmadhye bhāvayed devīṃ yathoktaṃ dhyāna yogataḥ | dhyātvā | oṃ maṇidharī vajriṇi sarvaśaṃkari huṁ phaṭ svāhā iti śikhābandhanaṃ | oṃ rakṣa 2 huṁ phaṭ svāhā | lalābhiṣekena bhūmiṃ śodhayet | oṃ sarvavighnān sāraya hūṁ phaṭ svāheti | nārā ca sudrayā akṣata prakṣeyāt trividhavighnānutsārayat || oṃ pavitra vajrabhūme hūṁ phaṭ svāheti | p. 136b) anena bhūmimabhimantra tataḥ komalakambalādi viṣṭarāsanādi yathā sāmānyāstīrya | tatra | oṃ āḥ surekhe vajrarekhe huṁ phaṭ svāheti rakta gandhapuṣpābhyāṃ samabhyarcyā svastikādi kramenopaviśet | athānena mantreṇa bhūmau maṇḍalaṃ viciṃtya tatrāsane āsthāya tatopaviśet | kecit | āsanepi kecit | oṃ maṇidhari vajrini mahāpratisare rakṣa 2 hūṁ phaṭ svāhā | iti | p. 137a) vastrāntike rakṣāgraṃthi vaṃdhayet | oṃ āḥ hūṁ phaṭ svāheti vyāpakatayā kāyavākcitta śodhanaṃ | oṃ namaḥ puṣpaketurājahite tathā gatāya samyak saṃbuddhāya oṃ puṣpe puṣpe mahāpuṣpe supuṣpe bhūṣite | puṣpaṃ ca yāvakīrṇe hūṁ phaṭ svāhā iti puṣpādi mantramayaṃ kṛtvā svarṇādi pīṭhe raktacandana gorocana kuṃkumavajrapuṣpāghatulipte | bhuṁ āṁ surekhe vajrarekhe huṁ phaṭ svāheti mantreṇa maṇḍalaṃ likhet | p. 137b) yathā trikoṇāntargardbhitamaṣṭa dalapadmaṃ catudvārātmakaṃ | tasya trikoṇāgre hrīṁ yāmye trīṁ uttare phaṭ paścime trikoṇāgre madhye hūṁ mama druta kavitva pāṇḍityaṃ kuru 2 ityādinā sādhye sahitaṃ likhet | etadyantra purato rakata candanaṃ gaṃbhāryādi pīṭhe nidhāyapīṭhamarcaye | yathā madhya uparyupari śmaśānāya namaḥ | kalpavṛkṣāya namaḥ | tanmūlamani pīṭhāya namaḥ | nānāmaṇibhyo namaḥ | nānālaṃkārebhyo namaḥ | p. 138a) munibhyo namaḥ | devebhyo namaḥ | bahumāṃsāsthimodamāna śivābhyo namaḥ | caturdikṣuśavebhyo namaḥ | muṇḍāya namaḥ | citāṅgārāya namaḥ | asthe namaḥ | tatoṣṭadaleṣu devāgrādi kramena | oṃ lakṣmai namaḥ | oṃ sarasvatyai namaḥ | oṃ ratyai namaḥ | oṃ prītyai namaḥ | oṃ kīrtyai namaḥ | oṃ śāntyai namaḥ | oṃ puṣṭau namaḥ | oṃ tuṣṭau namaḥ | madhye hmau mahāpretāsanāye namaḥ | ityabhyarcya | tadupari p. 138b) mūlena mūrti saṃkalpabhūtaśuddhiṃ kuryāt | yathā prāṇāyāma krameṇa hrīṁkāraṃ raktavarṇaṃ nābhau dhyātvā tadudbhūtena vāyunā bhasma protsārayet | tato hūṁkāraṃ śveta varṇaṃ śirasi vicintya tadudbhutena vāyunā tadasthi śmaśāna rūpaṃ plāvitaṃ kṛtvā samastaṃ śarīrarūpaṃ viśvaṃ plāvayet | ātmāraṃ vyayagataṃ arthaṃ nirmalaṃ tāriṇī mayaṃ dhyāyet | tathā tasmin śmaśāna rūpe viśvavyāpake amṛtavāriṇi | p. 139a) āḥkārodraktapuṣpaṃ dhyātvā tadupari ṭaṃkārāt śuklapadmaṃ vicintya tadupari nīla saṃnibhaṃ hūṁkāraṃ dhyātvā hūṁkāraṃ bīja bhūṣitāṃ kartṛkāṃ dhyāyet | kattaryuparigataṃ dhyāyet | ātmānaṃ tāriṇīyaṃ dhyātvā || pratyālīḍha padāghorāṃ muṇḍamālā vibhūṣitāṃ | kharvāṃ lambodarī bhīmāṃ vyāghracarmavṛtāṃ paṭau || navayauvana sampannāṃ pañcamudrā vibhūṣitāṃ | caturbhūjāṃ lalajjihvāṃ mahāmāṃvarapradāṃ || p. 139b) khaḍgakartī samāyuktā savyetara bhujadvayaṃ | kapālolpalasaṃyuktāṃ savyapāṇi yugānvitāṃ || piṃgograika jaṭāṃ dhyāyet maulāvakṣot paśobhitāṃ | evaṃ bhūtaśuddhi kṛtvā arghasthāpanamācaret || yathā svavāme trikoṇavṛtta caturasraṃ maṇḍalaṃ kṛtvā tatraṣṭādhāraṃ kapālādi pātraṃ nidhāya tatra mūlavidyayā vimalayayasāpūrya bilvapatra raktacandanavajrapuṣpākṣatāni niḥkṣipyārghyāgnīśāsuravāyuṣu madhye dikṣu ca dayāni | oṃ hrāṁ hṛdayāye namaḥ | oṃ hrīṁ śirase svāhā | p. 140a) oṃ hūṁ śikhāya vaṣaṭ | oṃ hraiṁ kavacāya hūṁ | oṃ hrauṁ netratrayāya vauṣaṭ | oṃ hra astrāya phaṭ | ṣaḍaṃgāni ca vinyasya taddaśadhā mūlavidyāṃ japtā tejomayena tarjana sarvavidyā mayaṃ kṛtvā iti arghaṃ vidhāya prāṇāyāmādikaṃ kṛtvā | yathā mūlavidyayā daśavāraṃ japet vāme nāsāpūṭe vāyumāpurya tasyā eva ṣoḍasavāraṃ japet suṣumnāvatsnāstaṃ sapitvā etasyā evāṣṭapha japet dṛṣṭanāsāpuṭe vāyuṃ virecayet | p. 140b) evaṃ yathāśakti prāṇāyāmaṃ kṛtvā huṣyādinā saṃnyaset | yathā sirasi akṣobhya ṛṣaye namaḥ mukhe || vṛhati chandase namaḥ | hṛdi | eka jaṭā devatābhyo namaḥ | mūlādhāraṃ | hrīṁ bījāya namaḥ | hṛdaye | phaṭ śaktāye namaḥ | śeṣākṣarānucārya sarvāṅgaṃ kīlakāya namaḥ | punastathaiva mamadruta kavitva pāṃḍitya siddhaye viniyogaḥ | karāṅgaṃ nyāsaṃ kuryāt | tathā | p. 141a) hrīṁ ekajaṭāyai aṃguṣṭābhyāṃ namaḥ | aṃguṣṭayo hrīṁ tāriṇyai tarjanibhyāṃ namaḥ | tarjanyoḥ | hūṁ vajrodake madhye mābhyāṃ namaḥ | madhyamayoḥ | hrai ugrajaṭe anāmikābhyāṃ namaḥ | anāmikayoḥ | hrauṁ mahāparisare kaniṣṭikābhyāṃ namaḥ | kaniṣṭikayoḥ | hraḥ piṅgograika jaṭe karatala pṛṣṭābhyāṃ namaḥ | karatarapṛṣṭayoḥ | iti karaṃga nyāsaḥ | atha ṣaḍaṅgāni | hraiṁ ekajaṭāyai hṛdayāye namaḥ | iti tarjjanīmadhyamānāmikābhiḥ hṛdaye | p. 141b) hrīṁ tāriṇyai śirase svāhā | tarjjanīmadhyamābhyāṃ | hūṁ vajrodake śikhāyai vaṣaṭ | ityadhoṅguṣṭayugmaśikhāyāṃ | haṁ ugrajaṭe kavacāya huṁ | iti hastadvayābhyāṃ śira ādipādaparyantaṃ | hrauṃ mahāparisare netratrayāya vauṣaṭ | iti tarjanī madhyamānāmikābhiḥ | netratrayoḥ hraḥ piṅgograika vāgrupiṇyai kavacāya hūṁ | iti vyabhyaya hastābhyāṃ | śirasādi pādaparyantaṃ | hrauṁ rudravāgrūpiṇyai netratrayāya vauṣaṭ | p. 142a) iti tarjanīnāmikābhiḥ netratraye | hraḥ sarvavāgrūpiṇyai astrāya phaṭ | iti tarjanimadhyamābhyāṃ urddhorddhatālatrayachotikābhirdaśadigbandhanaṃ kuryāt | tadukta siddhasārasvate | akhila cāgrūpiṇī procya hṛdayāya namo vadet | akhila vāgrūpiṇīpi śirase vahni vallabhā | brahmavāgrūpṇī tyuktā śikhāyai vaṣadityapi | viṣṇavāgrūpiṇī tyuktā kavacāya humuccaret | p. 142b) rudravāgrūpiṇī tyuktā netratrayāya vauṣaḍiti | sarvavāgrūpiṇī saktā astrāya phaḍiti smaret | ṣaḍdīrghamācare māyābījānte nāti yojayet | athavā tantracūḍāmaṇau | bījānte ekajaṭāyai hṛdayaṃ parikīrtitaṃ | tāriṇyai śirasi tadvadvṛjodake śikhāntathā | ugrajaṭeka kavaca mahāparirase tathā | piṅgograika jaṭe tadvannetrāste parikīrtite | evaṃ pīṭhaṃ nyāsa varṇanyāsau saṃlikhitau tārārūpayuktatvāt | p. 143a) taduktaṃ phetkāraṇīye | aṃgaṃ nyāsakarau kuryādatreva kevalaṃ | atroktamācaredasminnyāsaṃ cāraya saṃgatā nyāsaṃ nānyastaṃtrokta mācaret | kālikā tantre varṇanyāsastu | kālikatantra tantroktaṃ mātṛkāvarṇamācaret | tadyathā | varṇaṃ nyāsa pravakṣāmi yena devī mayo bhavet | aṁ āṁ iṁ īṁ uṁ ūṁ ḷṁ ḹṁ eṁ aiṁ oṁ auṁ aṁ aḥṁ | iti svarabhāgaḥ || aṁ āṁ iṁ īṁ uṁ ūṁ ḷṁ ḹṁ vai hṛdayāye namaḥ | hṛdayāṃ nyaset | p. 143b) eṁ aiṁ oṁ auṁ tāriṇyai śirase svāhā | nai-ṛte | hraṁ vakrodake śikhāyai vaṣaṭ | vāyavyāṃ | hraiṁ ugrajaṭe kavacāya huṁ | karṇikāyāṃ | hrau mahāparisare netratrayāya vauṣaṭ | caturdikṣu | hra piṅgograikajaṭe astrāya phaṭ | atha devyāmaulau | akṣobhya vajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | iti saṃpūjya devyā vāyavyādīśaparyantaṃ || gururūpaśaktimarcayet | uṁ urddhakeśānandanātha vajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | p. 144a) oṃ vyomakeśānandanātha vajretyādi | oṃ nīlakeśānandanāthā vajretyādi | vṛṣadhvajānandanātha vajrapuṣpetyadi | ete divyaughā || 1 || oṃ vasiṣṭānandanātha vajretyādi | oṃ harināthānandanātha vajretyādi | oṃ jayāsu vajretyādi | oṃ vijayādyasu vrajetyādi | oṃ mahodarpasu vrajetyādi | oṃ śākhānandanātha vrajetyādi | oṃ parānandanātha vrajetyādi | oṃ yanānandanātha vrajetyādi | oṃ kulānandanātha vrajetyādi | p. 144b) oṃ virūpākṣānandanātha vajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | ete mānavaughā | etadaśaktau akṣobhya mātraṃ devīmau pūjayet | athāto vāmā vartena pūrvadi daleṣu || oṃ vairocana vajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | oṃ śaṃkhapāṇḍala vajrapuṣpaṃ pratīcha huṁ phaṭ svāhā || oṃ padmanābha vajra puṣpaṃ pratīcha huṁ phaṭ svāhā | oṃ japuṣpamityādi | tato vāmāvartenāgnyādi digdale | p. 145a) oṃ nānāmakeśvara vrajetyādi | oṃ yamātta vrajetyādi | oṃ vighnāntaka vrajetyādi | oṃ naṃ narakāntaka vrajetyādi | iti gandhādibhiratānyunardevīṃ gandhādibhiḥ saṃpūjyaṃ | svavāme trikoṇe varta caturaśramaṇḍalaṃ kṛtvā || oṃ puṣpai samatyarcya | tatra vihita valitraya bharitaṃ sādhāraṃ nidhāya tatvārāmikhābhyāṃ spṛṣṭvā | oṃ jrī ekayaṭe mahādhiyate mayopanītaṃ valiṃ gṛhna 2 gṛhnāpaya 2 mama sāṃtiṃ kuru 2 paravidyāmākṛṣya trūta p. 145b) chindhi 2 sarvajagadvaśamāraya hrīṁ svāhā | iti japtā bali datvā rahasyamālayā | nigadonoyaṃśunāmānasevanāyāśahaśraṃ śataṃ taddina javori sadyamūlaṃ japet | tatra japa rahasyaṃ yathāmūlādhārasvādhisthānamaṇipūrakeṣu yathā saṃkhyaṃ bījatraya vyāptaṃ taḍitkoṭikaḍārāṃ parasparānūsyūtāvibhāvyorcārya sarvatejo viśuddhaṃ | phaṭkāraṃ viśrānti rūpaṃ dhyātvā caret | p. 146a) japanīyamastu tadrutaṃ na vilamvitaṃ eva meva ca ato evaṃ yathāśakti japtā arghodaka kusumamādāya tejomayaṃ tajjapaṃ | guhyātiguhyagopītvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ janaṃ | siddhirbhavatu me devī tvat praśādāt maheśvarī || iti devyā vāmahaste japaṃ samarpya tanyīkṛtaṃ taddibhāvya stutvā | aṣṭāṃga pātaṃ praṇamet | tato māṃ madīya paradevatāyai samarpayet | oṃ tatsa viditvā samarpayet | oṃ tatsa viditvā samarpaṇi kṛtvā yoni mudrāṃ pradarśya | p. 146b) sarvāvaraṇadevatādeṅge vināpya saṃhāramudrayā paratejaḥ svahṛdaya samānīya prāṇāyāma ṣaḍaṃgau kṛtvā aiṁ śānyāṃ nirmāla vāsinye nama sarvaśeṣa niveṣayet pāṭha | śiṣṭebhyo dadyāt | siṃhaṃ saptalye yathā sukhaṃ viharediti nityapūjā | puraścaryāyāmeva samabhyarcya || lakṣāṃ japtā taddaśāṃśena śitotpalena bilvapatreṇa vā catusare maṇḍape yathā vidhi prathama saṃskṛte sati agni hutvākvālāgurudra p. 147a) vyopetairvimalairgandhavāribhistaddaśāṃśena tarpayet | taddaśāṃśena vimalavāriṇā yathopadeśana svamūrddhanyabhisiṃcyataddaśāṃśena brāhmaṇāṃ kumārī vā uttamāṃ striyakṣīramāṃsādi ghṛtakhaṇḍādyaiḥ | yathā vidhimaṃtarpa gurave dakṣiṇāṃ dadyāt | iti śrītārārahasyavṛttau dvādaśaḥ paṭalaḥ || 12 || athāto homapaddhatiṃ vyākhyāsyāmaḥ | atranaimittikādi nityādaumādikaṃ | home hastādya mama tuṣṭaunnataṃ sthaṃṇilaṃ bālukāditirviracya | p. 147b) taduktaṃ japahomādi tvāt pūjāyāḥ mūrtilakṣaṇaṃ | tatra sahaśrādi home śayyādi śodhite pañcahasta sapta hasta maṇḍape vā sarvato bhadra caturamukuṇḍaṃ kuryāt | tanmaṇḍapakaraṇānnuvāstoḥ pūrvasyānmuttarasyāmaiśānyā vā | taduktaṃ gaṇeśavimarṣiṇyāṃ | vāsto saṃgṛhya pūrvasyāmaiśānyāmuttarethavā | diśisaṃkalpayet mantrī maṇḍalaṃ bhuvi bhāgataḥ || p. 148a) navahasta pramāṇamvā saptahastamathāpi vā | pañcahasta pumānamvā caturasraṃ samanvitaṃ || nirmitantu caturdvāraṃ vedibhirdṛṣṭibhūṣaṇaṃ | darbhanyālāpari vṛtantantunā pariveṣṭitaṃ || ekakuṇḍīpakṣe | pañcahastagṛhītameva prasastaṃ | taduktaṃ homanīrūpe | eka kuṇḍīmatenāpi pañcahastaṃ gṛhaṃ bhavet | tadekaṃ caturasyaṃ kuṇḍaṃ yasyottara bhāge śastaṃ || taduktaṃ gaṇeśavimarṣiṇyāṃ | tathottare kuṇḍamekaṃ vedāsraṃ tu samuddharet | lakṣahome tu tatkuryād gṛhamadhye tu mūdyaṇamiti || p. 148b) caturasraṃ ca sarveṣāṃ kecidichaṃti tāntrikā | iti sāradātilake | caturasre maheśāni sarvakarmārtha sādhayet | kuśaśālodbhyā? ca | saṃkṣipya catusra mātraṃ saṃkṣipya likhyati | tatra gṛhādi kuṇḍakaraṇe hasta niyamo yathā || karturdakṣiṇa hastasya madhyasya dīrghamānena nāmāṅgulinirūpaṃ | kartuyajamānasya | taduktaṃ vijñānanītaśvare | p. 149a) gṛhādi kuṇḍakaraṇe hastānāṃ niyamo yathā | yajamānasya kartavyaṃ nānyasyaiva kadācanaḥ || athāṣṭabhirvairekāṅgulamiti | taduktaṃ nīteśvare | yasyāṅguloyavastasyāṃ soyavāṣṭamudāhṛtaḥ | tilastu matpañcamāṃsastilasabhāgameva ca || bhaventrihāyaṇīvālaṃ tasya ṣaṣṭo na vāpi ca sarvataiva hi yadṛṣṭaṃ maṅgulaimavyamā * lai | madhya parvāyāmamānaṃ tacca viṃsati tatparaḥ | āgamānupasaṃsmṛtyairvahniḥ svaskṛyate cayaiḥ || p. 149b) taistadaṅgulamānena kuṇḍānyapi vidhīyatāṃ | tatra catumrakuṇḍo yathā | prākyak sūtramānena tanmadhye lāṃchayet suddhī | bhāgadvaye tanmadhya vidhā cottayāmyayoḥ || diśo matsya yugaṃ kuryāt tanmasyodarayoḥ pūnaḥ | dakṣiṇottarayo sūtraṃ yathāmānaṃ nipātayet || tatsutrāgreṣu saṃsthāpyakosteṣu makalāllikhet | koṇasthamakarāgrādi dikṣu sutrāṇi pātayet || p. 150a) evaṃ kṛte tanu koṣṭaṃ caturasraṃ prajāyate | edadeva bhavet kuṇḍaṃ caturasraṃ sulakṣaṇaṃ || kuṇḍavistāramānañca āyāmaṃ tādṛśaṃ punaḥ || tanmānamavataṃ kuryāt tādṛgrupyañca mekhalā | mekhalī bhṛyatāṃ cāpi dvitīyaṃ vaivameva vā || vedādādinayanochadavistāro hasta mātrake | antarnavāṃgulo chadhā vismṛtā caturaṅgulo || kriyāsārepi pradhānamekhelocherayukta navāṅgulaṃ | tadbāhyamekhaledvedhaṃ pañcāṅgulamiti smṛtaṃ || p. 150b) tavāhyamekhalo chedhamaṅgula dvitayaṃ kramāt | catustridvyaṃtula vyāmo mekhalā triyastviti || sarvatraiva vidhaṃ kṣetraṃ kuṇḍānāmanurūpataḥ | ekāṅgulaṃ tathā tyaktā kuṇḍāntarmekhalā bhavet || ekahaste tu kuṇḍe tu anya kuṇḍe tu varddhayet | arddhāṅgula tu kuṇḍe tu kuṇḍaṃ kuryā ca mantravit || sātvikā mekhalā pūrvā dvitīyā rājasi smṛtā | tṛtīyā tāmasī proktā mekhalānāntu nirṇayaḥ || p. 151a) atha yoni nirṇayaḥ | prathame mekhalā yoni mekhale hoturagrataḥ | kuryāṅgajoṣṭanarṇāntu kuṇḍavitsarva lakṣaṇaḥ || yoni ṣaḍaṃgulāyāmacaraṃgulavismṛtā | unnatodvyaṅgulāḥ proktā kuṇḍe hastamite budhaiḥ || nābhi kuṇḍodare kuryāt sudhīraṣṭadalājvravat | tattatkuṇḍānupāyamvā nābhiṃ tatra vicakṣaṇaḥ || netra vedāṅgulo chedavistārānābhiratra vaiḥ | muṣṭiratnimite kuṇḍamātrantu caturaṅgulaṃ || p. 151b) dvihastādviṣu kuṇḍeṣu yoni saṃmbaddhayet kramāt | ekaikāṅgulamānena tathā nābhiṃ ca varddhayet || kuṇḍahastādbahiḥstvānaṃ sthalamityavidhīyate | caturasrasya lāyāmāmātmanmadhye sarandhikāṃ || sthūlamūlā ca sūkṣmāgrātrārāsyotta manoharā | vāhyastha mekhalā vādyasthāna mālabhya kārayet || taduktaṃ bhāskarācārya na | yonau nāle sarandhikamiti | rudrayāmale | p. 152a) yonyamadhye vilaṃ kuryāt tadāhyagrāhi saṃjñakaṃ | taduktaṃ gaṇeśa vimarṣiṇyāṃ | kuṇḍasya rūpaṃ jānīyāt paraṃmaṃ prakṛtervapuḥ | udaraṃ kuṇḍamityāhu hastāvubhayataḥ smṛtau || pādau pañcama koṇe dve yonodyathā candra rāje | yoniḥ kāraṇa bhūtasya hastasya syāt padaṃ mahat || tena tatraiva havyānāṃ vidhānāntanmayaṃ tvataḥ | kalāni pūrṇā viṃvorosau | yo yoṣṭhaṃ varddhayed vidvān nābhiṃ vṛttā kṛti tathā | tat tatkuṇḍānurūpamvā kuryāt sādhakasattamaḥ || p. 152b) yonikuṇḍe tathā padme yoni padmaṃ tu kārayet | śatādi navaśatānāt tu muṣṭiṃ kuṇḍenu homayet || hastamātraṃ sahaśre tu dvihaste mayute smṛtaḥ | caturhaste lakṣe mātraṃ ṣaṭkure daśalakṣakaṃ || daśahastāntat havane ko prāṃmapi daśaiva hi | daśahastāt paraṃ kuṇḍaṃ nāsti home mahītale || tatra dvihastādi kuṇḍe mekhalā | taduktaṃ sāradātilake | kuṇḍe dvihastatājñeyā vasudeva guṇāṅguṇā | p. 153a) catuhaste tu kuṇḍe vā casu tarka yugāṅgulāḥ || kuṇḍedṛsakaretāḥ | syurdaśāṣṭārddhaṅgulācitāḥ | vasuhastamite kuṇḍe bhānuṃ paktyāṣṭakāṃgulāḥ | daśahastamite kuṇḍe manubhānu daśāṅgulāḥ || āyāmochāpato jñeyā mekhalā sarvato budhaiḥ | atha dvihastādi kuṇḍānāṃ pramāṇa yathā yāmale || ekahastā dvikuṇḍānā pumānamavidhīyate | purāṣaṇmukha hastena yaduktaṃ candramaulinā || p. 153b) ekahasta dvihastādi gadatomīniśāmayaḥ | trayatriṃśāṃgulaṃ śūtraṃ tiladvādaśakānvitaṃ || dvihastakuṇḍe vidhivat pūrvaṃvatparikalpayet | trihaste catvāriśatila dvādaśakoṇitaṃ || catuhaste tu kuṇḍe satripañcāśāṅgulo caret | tena dvādaśakaṃ sūtraṃ pañcahaste nivodhame || catuṣaṣṭyāṃgulaṃ sūtraṃ tiladvādaśakoṇitaṃ | aṣṭāśītyaṃgulaṃ sūtraṃ tiladvādaśakoṇitaṃ || p. 54a) saptahaste tu kuṇḍe vai sutraṃ vidyān parityajet | saptanavanyaṅgulaṃ sūtraṃ dvinavadvādaśakoṇitaṃ || navahaste tu kuṇḍe vai sūtraṃ tantu vidāṃ matāṃ | nava dvādaśasaṃyuktaṃ ṣadūttare śatāṃgulaṃ || daśahastasya kuṇḍasya uddhare tatra vinmataṃ | atra viśeṣa | atra dvihastādi kuṇḍe mekhalāyonyādau prakṛta hasta caturviśāṃśenāṅgulādvivarddhanaṃ | tadarpyā patitoraṇi prabodhamātraṃ | taduktaṃ vṛhadyoginī hṛdaye | dvihastādiṣu kūṇḍe | vyomasūtrañca yadbhavet | p. 154b) taccaturviṃśati cāreṇa nānāṃgula parigrahaḥ | tadaṅgula pramāṇena sarva kuṇḍeṣu sarvataḥ || mekhalā yoni galādi kalpanaṃ parikīrtitaṃ | evaṃ sarvatra parimānaṃ jñātvā kuṇḍaṃ kuryāt || ajñānadoṣo yathā | yadāha viśvakarmā | khāte'dhike bhaved rogī hīne dhenu dhanakṣayaḥ | vanna kuṇḍaṃ tu saṃtāyo maraṇaṃ chinnamekhalā || mekhalā rahite soko hyadhikena vinākṛtaṃ | apatyadhvaṃsanaṃ prokta kuṇḍaṃ yatkaṃṭha varjitaṃ || p. 155a) anyatrāpi śrībhairava ṣoḍaśe sutrādhike suhṛdbhedo mānabhīnodaridratā | āyodhaḥ kaṃṭha hīnaisyāda siddhi mūlakhātake | adhike vittanāśastu hīne dūkha pravartate || vyādhayaśca pravartante hīmoṣṭe syādapasminī | uccāre sphuṭite chidre saṃkule vā mṛtirbhavet || iti tastmātu vai jñātvā kuṇḍaṃ ca racayediti | taduktaṃ rudrayāmale | iti saṃkṣapato devimānaṃ kuṇḍeṣu darśitaṃ | yoginī hṛdaye dṛṣṭaṃ bhāṣitaṃñca muniścayaṃ || p. 155b) divyaillokopakārāyastehenāni vaceditaṃ | praṇipatya guro jñātvā kuṇḍānāṃ racane caret || athāgni kāryāṃ vakṣe kuṇḍasyottare mantrī nityanaimittika kāmyeṣu tatkarmeṣu tatkarmānuguṇatayā tattaddhomānūmānena tattadākāreṣu viraciteṣu caturaśrādiṣu āgamalakṣalakṣiteṣu kuṇḍeṣu sthaṇḍileṣu vā yāṃmaṃ kūryāt | tatrāṣṭādaśa saṃskāraiḥ kuṇḍaṃ kūryāt | p. 156a) taduktaṃ lakṣadeśike tantre | aṣṭādaśasyuḥ saṃskārā kuṇḍānāṃ tatra coditāḥ | vikṣaṇaṃ mūlamantreṇa śaremantreṇa mārjanaṃ || vilepanaṃ kalārūpa kalpanantadanaṃtaraṃ | triśūtrīkaraṇaṃ pañcāddhadhayenārcanaṃ mataṃ || astreṇa vajrikaraṇaṃ hṛdayena kuśaiḥ śubhaiḥ | catuḥpathaḥ tanūtreṇa tamuyādakṣapātanaṃ || yoge kuṇḍonisaṃkuryān saṃskārairevarāritaiḥ | aśaktānpratyāha | p. 156b) athavā tāni saṃskuryāccaturbhirvīkṣaṇādibhiḥ | vikṣaṇaṃ mūlamantreṇa śareṇa prokṣaṇaṃ mataṃ || tāḍanaheti mantreṇa astra maṃtreṇa mārjanaṃmiti | asmin kuṇḍe prāgagraṇā udayagāstrimrotimrorekhā vilikhet || lekhānāṃ devatā tatraivoktā prāgagrā smṛtā | devādeśavāpurandarāḥ || rekhānāmūdagāgrāṇāṃ brahmavaivasvatendavaḥ | athavā ṣaṭkoṇaṃ trikoṇaṃ vṛttaṃ caturasraṃ kuṇḍābhyāntare likhet | tatroktarvamaṇāyogapīṭhamarcayet | p. 157a) vāmāyai namaḥ | hyeṣṭāyai namaḥ | raudrau namaḥ | ambikāyai namaḥ | etāḥ śaktayo mekhalopari pūrvādito arcayet | muccārya | śrītārākuṇḍāyai namaḥ | iti saṃpūjyaḥ | tanmadhye nīlāṃ sarasvatīṃ tārā ṛṭu snātāṃ vāgīśvarīṃ yajet | tataḥ suvarṇādi pīṭhe maṇisaṃbhavamvā śrotriya gehajaṃ vāramiti vijenoddhṛtpānīya huṁ phaṭ kravyādebhyaḥ svāhāḥ | iti kravyādāṃ saṃparityatya | p. 157b) tadagni mantreṇa saṃśodhye kavacenāvaguṇṭhya dhenu mudrāṃ pradarśya varūṇabījenāmṛtikṛtparamiti bījena vahnināṃ caitanyamutpādya karābhyāṃ muddhṛtpatriḥparitrāmya medinī pṛṣṭajānuḥ śivabījabuddhyākuṇḍamadhye sthitayonoryogīśvara vāgeśvarayo saṃgamaṃ saṃcintyatasyāṃ yonau adhomukhamagniniḥkṣipyaḥ | hrīṁ vahnimūrtaye namaḥ | ityabhyarcya hṛllekhāmuccarat iḍayā kṛṣya kuṃbhakayogena suṣumnā sthita sahaśradala kamaje p. 158a) vaindavāgni bāhyodara vahnibhyāṃ saṃyojya yonimudrayā dakṣiṇanādyā hṛllekhāmucaran agniṃ virecya kūrcabījamuccaran vahni caitanyāya namaḥ | iti vāgīśvarī garbhanāḍyīṃ taccaitanyaṃ saṃyojñya saṃsthāpya jvālinī mudrāṃ pradarśayet | tataḥ samidindhanābhyāṃmāchādya agniṃ cinmantreṇa prajvālayet | cinmantro yathā | oṃ citpiṃgala hana 2 daha 2 paca 2 sarvajñā jñāpaya svāhā | p. 158b) oṃ tato vahni brahmaṅge vinyasya mūlādī yogāt sādaraṃ abhyarcayet | tadyathā | sahaśrārciṣe hṛdayāya namaḥ | svasti pūrṇāya śirase svāhā | uttiṣṭa puruṣāya śiṣāye vaṣaṭ | dhūmavyāpine kavacāya huṁ | saptajihvāya netratrayāya vauṣaṭ | dhanurddharāya astrāya phaṭ || ityaṅgābhyarcya | oṃ vaiśvānarajātaveda ihāvahalohitākṣa sarva karmāṇi sādha 2 svāhā | iti mūlenāvāhya | tārāgni svahutāsane bhitvaṃ p. 159a) tārāgni rasitā nāma datvā vahniṃ dhyāyet | tataḥ saptahastaṃ tripādaṃ dviśīrṣaṃ catubhivviṣāṇaistridhā baddha madhyaṃ pisaṃgai yutaṃ locanaṃstarka saṃkhyaidvinā saṃraśantaṃ catuśotramagni | raktāṃbujasthaṃ pralamvitaikaṃ pāṭañca pṛṣṭena gataṃ vṛṣendraṃ | svasaṃmukhaṃ dakṣiṇakaiścaturbhibhīmaistribhirvāhubhirabhyupetaṃ || śaktiṃ vahniśrukśruvau savyahastairvāmai hastairtomalaṃ tālavṛttaṃ | p. 159b) sasarpi pūrṇataptasauvarṇa pātraṃ śaṃsvat dhyāyet saptajihvāṃ dadhānaṃ | athavā evaṃ dhyāyet | baṃdhū puṣpasaṃkāsaṃ sutaptakanaka prabha | padmahastaṃ yaṃjanārthaṃ vadana dvaya śobhitaṃ | saptachandāya makaravasana trayavigrahaṃ | tridhāgnyātma tripādāvyaṃ havya kavya vināśakaṃ | brahmātma sūryadagdā tṛhotuścatuḥ hrī virājitaṃ | pañcarātraṃ pāsupataṃ lokāyatamahā mataṃ || p. 160a) bauddhavaidikimitye tat ṣadviṅgala vilocanaṃ | vedārthaṃ caturaśrotraṃ stotraśrostramayadhvaniṃ || sapātāla jaṭājūtamaṇī koṭīrabhāsuraṃ | homāṅganaśamāyuktaṃ hemakuṇḍalamaṇḍitaṃ || raktāṃbhoruha madhyasthaṃ svastikāsanasaṃyutaṃ | pṛṣṭadeśe samālambittāttīya caraṇāmbujaṃ || sadāśabdāya mānente siddhamānaṃ svatejasā | śaktivahni śrukvauva caturbhiddakṣabāhubhiḥ || tomalaṃ tālavṛkṣaṃ ca sauvarṇa ghṛtapātrakaṃ | vāme tribhirbāhubhiśca dadhānaṃ rakta vāsasaṃ || p. 160b) hiraṇyakanakā raktā kṛṣṇa dakṣāsana sthitā | suprabhāvāti raktā ca rasanā bahurūpiṇī || imā jihvā jñāta tatvā vadana sarvamāsthitā | etābhiḥ saptajihvābhiḥ rupetaṃ pātatvānanaṃ || vyāvṛtottāna vadanaṃ sādhakābhiṣṭa darśanaṃ | evaṃ tasya mukhe hiraṇyāgata raktā kṛṣṇāsuprabhā ati raktā bahurūpā iti jihvā svanāma sadṛśavarṇā | jvalajvālajave pūṣaḥ p. 161a) surapi gandharva yakṣanāgapiśācarākṣasā devatādhiṣṭitāḥ | śacintya ṣaṭkoṇamadhyeṣu pūjayet | taduktaṃ gaṇeśavimarṣiṇyāntuḥ | hiraṇyāṃbhastu hemābhā śūlapāṇerdiśi sthitā | vaidūryavarṇa kanakā prācyāyāṃ diśi saṃsthitā || taruṇāditya varṇābhāraktā jihvāgni saṃsthitā | kṛṣṇānīlābhra saṃkāsā nai-ṛttyādiśi saṃsthitā || sūprabhā padmarāgābhāvārūṇyādisi saṃsthitā | ati raktājapābhāsā vāyavyāṃ diśi saṃsthitā || p. 161b) bahurūpā yathā khyātā dakṣiṇottaratasthitā | ṣaṭkoṇa rahite tu | hiraṇyāvāruṇe proktā śaṃkare bahurūpikā | yāmye rakta tathāgneryāmatiraktā ca saṃsthitā || suprabhāpūrvadik saṃsthākṛṣṇāyāmya diśi sthitāḥ | kanakāñāmu saṃjñāyākuṇḍamadhyasamāśritā || yathā | oṃ hrīṁ hīmmuhiraṇyāyai namaḥ | oṃ hrīṁ ṣyuṃgagāṇāyai namaḥ | oṃ hrīṁ rāṃpruṃ raktāyai namaḥ | p. 162a) oṃ hrīṁ aṁ kṛṣṇāyai namaḥ | oṃ hrīṁ aṁ suprabhāyai namaḥ | oṃ hrīṁ aṁ atiraktāyai namaḥ | oṃ hrī yyuṃ bahurupāyai namaḥ | iti jihvā sapta saṃpūrya | mekhalo paritasuṣumnāvartmanāstambhayitvā etasyā evāṣṭaka jayena dakṣanāsāpuṭe vāyuṃ vilecayet | evaṃ yathā śaktiprāṇāyāmaṃ kṛtvā ṛṣyādi nyāsaṃ nyaset | yathā śirasi ākṣobhya ṛṣaye namaḥ | mukhe | bṛhatī chandase namaḥ | p. 162b) eka jaṭādi devatāyaibhyo namaḥ | mūlādhāre | hrīṁ bījāye namaḥ | hṛdaye | phaṭ śaktyāye namaḥ | śeṣākṣarānuccārya sarvāṃgaṃ kīlakāye namaḥ | punastathaiva mama druta kavitva pāṇḍitya siddhaye viniyogaḥ || karāṅgaṃ nyāsaṃ kuryāt | tathā | hrīṁ ekajaṭāyai aṃguṣṭābhyāṃ namaḥ | aṃguṣṭayoḥ | hrīṁ tāriṇyai tarjanībhyāṃ namaḥ | tarjanyoḥ | huṁ vajrodake madhyamābhyāṃ namaḥ | madhyamayoḥ | haiṁ ugrajaṭe anāmikābhyāṃ namaḥ | anāmikayoḥ | p. 163a) hrauṃ mahāparisare kaniṣṭikābhyāṃ namaḥ | kaniṣṭayoḥ | hraḥ piṅgogaika jaṭe karatalapṛṣṭābhyāṃ namaḥ | karatalapṛṣṭayoḥ | iti karanyāsaḥ | atha ṣaḍaṃgāni | hrāṁ ekajaṭāyai hṛdayāyai namaḥ | iti tarjanīmadhyamānāmikābhi hṛdayeḥ | hrīṁ tāriṇyai śirase svāhā | tarjanīmadhyamābhyāṃ | huṃ vajrodake śikhāyai vaṣaṭ | ityadhoṅguṣṭaśikhāya | hraiṁ ugrajaṭe kavacāya huṁ | iti hastadvayābhyāṃ śira ādi pādaparyantaṃ | p. 163b) hrauṁ mahāparisare netrayāya vauṣaṭ | iti tarjanī madhyamānāmikābhiḥ netratraye || hraḥ piṅgograika jaṭe astrāya phaṭ | iti tarjanīmadhyamābhyāṃ || urddhaurddhatālatraye choṭikābhirdaśadigbaṃddhanaṃ kārya | evaṃ ṣaḍaṅgaviṃnyasya brahmāṃjali viracya ātmābhedena kṣaṇaṃ || dhyāye | yathā | pratyālīḍhapadārpināghriśava hṛdghorāṭṭahāsāparākhaḍgendīvara kartṛkhapparabhujā huṁkāra bījodbhavā | p. 164a) kharvā nīlaviśālapiṅgalajaṭājūṭogranāgairyutājāḍyaṃ nyasya kapālake trijagatāṃ hantyugra tārāsvayaṃ | tatkarakalitadūrvākṣatarakta candanākṣatādi milita dinakarakiraṇa kusumāṃjalau mātṛkāmantraṃ dhyātvā hṛdayānmūlamantratatejomayīṃ śuddhajñāna caitanyamayītāṃ saṭcakra krameṇa śiraḥ sthita sahaśradala kamalakarṇikāntagataparamaṇi brahmaṃ prāpayitvā p. 164b) samabhibhāreṇa tadamṛtāṃ budhau viśrāmyatadamṛtalolībhūtāmānanda##- deveśi bhakti sulabhe parivārasamanvite | yāvatvāṃ pūjayiṣyāmi tāvatvaṃ susthiro bhava || ekajaṭe ihāvaha 2 ityañjali sthāpanena darśayet | iha tiṣṭa 2 iti sa evādhyo mukha | iti sannidhehi | ityaṅguṣṭamuṣṭibhyāṃ | iha sannirudhyasva | saivāṅguṣṭagarbhiṇī muṣṭibhyāṃ | p. 165a) tataḥ ātmaddeṅge ṣaḍaṅgavinyasye || āṁ hrīṁ krauṁ svāheti prāṇapratiṣṭāṃ kṛtvā | śrīmadeka jaṭe vajra puṣpaṃ pratīcha huṁ phaṭ svāhennyanena pañcopacāraircayet | āgneryā | hrāṁ ekajaṭāyaṃ hṛdayāye namaḥ | aiśānyāṃ | hrīṁ tāriṇyai śirase svāhā | nai-ṛtye | hūṁ vakrodake śikhāya vaṣaṭ | vāyavyāṃ | hrai ugrajaṭe kavacāya huṁ | karṇikāyaṃ | hrauṁ mahāparisare netratrayāya vauṣaṭ | caturdikṣu | p. 165b) hraḥ piṅgograika jaṭe astrāya phaṭ | atha devyāmaulau | oṃ akṣobhya vajrapuṣpaṃ pratīcha huṁ phaṭ svāhā | iti saṃpūjya devyāvāyavyādīśa paryantaṃ || gururūpaśaktimarccayet | oṃ urddhakeśānandanātha vajrapuṣpaṃ pratīcha huṁ phaṭ | oṃ vyomakeśānandanātha vajretyādi | oṃ nīlakeśānandanātha vrajetyādi | oṃ vṛṣadhvajānandanātha vajre puṣpetyādi | ete divyaughā | oṃ vaśiṣṭānandanātha vajrapuṣpaṃ pratīcha hūṁ phaṭ svāhā | p. 166a) oṃ kūrmānandanātha vrajetyādi | oṃ mīnanāthānandanātha vrajetyādi | ete siddhaughā | oṃ mayāhedyasūvrajetyādi | oṃ vijayādyasuvrajetyādi | oṃ mahodarya suvajretyādi | oṃ parānandanātha vajretyādi | oṃ pārijātānandatparipūrvādito brahmādi pūjaye | yathā | brāhmī māheśvarī kaumārī vaiṣṇavī vārāhī indrāṇī cāmuṇḍā mahālakṣmī | āṁ brāhmyai namaḥ | drī maheśvarāryai namaḥ | p. 166b) oṃ kaumāryai namaḥ | ṛ vaiṣṇavyai namaḥ | ḹṁ vārāhyai namaḥ | eṁ aiṁ indrāṇyai namaḥ | oṃ oṁ cāmuṇḍāyai namaḥ | aḥ mahālakṣmai namaḥ | tadbahi | lakṣmyai namaḥ | sarasvatyai namaḥ | rabhyai 2 | prīttyai 2 | kīttyai 2 | śāntyai 2 | puṣṭyai 2 | tuṣṭyai 2 | tadbahirlokapālān | tadbahi | vajra śakti daṇḍa khaḍga pāśa aṃkuśagadāśūlacakrapadmānyetāni lokapālāyudhāni | p. 167a) ādyākṣarabījayuktairnāmonterārādhya paridhi paristaraṇa prāṇātprācī varjadijucāryayet | yathā kuṇḍamadhye mekhalāyāṃ mekhalā samadīrgha yajñakāṣṭa trayaṃ prācī varjapūrvāgra dvayaṃ uttarāgrameka evaṃ kuśāvapyargreṇa mūlachādayan pūrvāgrapaktidvayaṃ uttarāgrapaktimekīmāstatet | āṁ brahmaṇe namaḥ | dakṣiṇe brahmāṇaṃ pūjayet | tataḥ śrukaśuvo tripratapyatau vāma haste datvāṃ dakṣiṇa hastena prokṣaye 2 | p. 167b) punaḥ pratarpānmanodakṣiṇabhāge sthāpayet | ājyasthālīmānīyātreṇa mokṣya tasyāmāyyaniḥkṣipyatāṃ kūṇḍānnuddhṛtāgnau niveśayet | ityābhijñānaṃ | darbhayugalaṃ prajvāle āniḥkṣiptā nale kṣipet | dīptena darbhayugalena āhyaṃ nīrājyāgnau viniḥkṣipet || prajvālitāṃ darbhān ghṛtena pradarśya agnau visarjayet | jalavisṛśet | iti saṃskāraiḥ saṃskārena ghṛtaṃ juhuyāt | p. 168a) atha śuvenasthālī dakṣiṇabhāgānnāma mantreṇa dakṣiṇe agnaye svāhā hṛdaya mantreṇa vāmabhāgādājyamādāya | somāya svāhā | iti vāmalocarane madhyādagni somābhyāṃ svāhā | iti bhālalocane | dakṣiṇādagne svasti kṛte svāhā | tatastāreṇa vyāhṛtī juhuyāt | tadyathā | oṃ bhūḥ svāhā | oṃ bhuvaḥ svāhā | oṃ svaḥ svāhā | oṃ bhūrbhuvaḥ svāhā | tato nāmakaranādīnāṃ saṃskārāṇāṃ praṇavādyena p. 68b) namonta evaṃ hṛllekhādyena vā sapta saptāhuti juhuyāt | yathā | oṃ hrīṁ aniṣyamānasya agnergarbhādhānaṃ kalpayāmi namaḥ | agnergarbhādhānaṃ | oṃ agne puṃśravanaṃ kalpayāmi namaḥ | iti puṃśravaṇaṃ | oṃ hrīṁ agneḥ sīmanto nayanaṃ kalpayāmi namaḥ | iti sīmanto nayanaṃ | oṃ hrīṁ agnerjātakarma kalpayāmi namaḥ | iti jātakarma | oṃ hrīṁ agnernnāmakaraṇaṃ kalpayāmi namaḥ | iti agnetvaṃ tārāgni nāmāsi | iti nāmakaraṇaṃ | p. 169a) hrīṁ agnenti kramanaṃ kalpayāmi namaḥ | iti nikramanaṃ | hrīṁ agneścūḍākaraṇaṃ kalpayāmi namaḥ | cūḍākaraṇaṃ kalpayāmi | hrīṁ agne upanayanaṃ kalpayāmi namaḥ | iti upanayanaṃ | hrīṁ agne vedādhyayanaṃ kalpayāmi namaḥ | iti vedādhyayanaṃ | hrīṁ agne samāvartanaṃ kalpayāmi namaḥ | iti samāvartanaṃ kalpayāmi namaḥ | hrīṁ agne godānaṃ kalpayāmi namaḥ | iti godānaṃ | p. 169b) hrīṁ agni vivāhaṃ kalpayāmi namaḥ | iti vivāhaṃ | tatastatrāgnau vidhivat | dhyātvā bāhyābhyarcya | agneraikāṃ vibhāvyamūlena ṣoḍaśāhutirjuhūyāt | punamūlena ṣoḍaśāhutirjuhuyāt | etadvayaṃ vaktaiva karaṇaṃ nāḍīsaṃdhānaṃ | tatastri madhurāktaṃ raktakaravīrairvā anyena vā aṣṭottaraśataṃ nityahome | bandhūka kusumai bhūpavasyāya | sarpilavaṇahomābhyāṃ kāminī samākarṣaṇāya | p. 170a) candana puṣpaiḥ saubhāgyāya | mallikājātī punnāga kadambaiḥ puṣpairājakusumai sarvārtha siddhai | durvātilājyāhutirāmuṣe | kṣīrāktaistagaraiḥ kavitvāya | candanāgurukarpuraiḥ sarvābhiṣṭāya ghṛtāktamālatīpuṣpai druta kavitvāya | puraścaraṇavidhau tu | nīlotpalenākhaṇḍāya bilvapatreṇa vā daśāṃmaśaṃjuhūyāt | vahuraprakārastu mūlamuccārya tataḥ svāhā | p. 170b) idaṃ devyai tataḥ punarmahāvyāhriti homayet | yathā | oṃ bhūragnaye pṛthivyai mahate svāhā | bhuvo vāyave cāntarikṣāya ca dive ca mahate svahā | oṃ svaḥ ādityāya candramase nakṣatrebhyaśca vai svāhā | oṃ bhūrbhuvaḥ sva agnaye cādityāya candramase nakṣetrebhyañca mahate svāhā | iti hutvā ārjyapūrṇena śuvena śruvamāpūjya tatrākṣata kusumā niḥkṣipet | tadupari adhomukha śuva datvā urddhaṃ mūkhena mūlaṃ nādāntamūccārya vāmapādapūraḥsaraṃ || p. 171a) avichinnadhārayā vauṣaḍantena pūrṇāhutiṃ hutvā upaviśya devī gaṃdhādibhirārādhya tadaṃta devatā gaṇaṃ tadaṃmeva ca | vilīnaṃ dhyātvā pūrvavat visarjayet | śaktaścet saṃrakṣet | atha haviṣyānnavidhi | mantrānte svāhākāramuccāryadvavirnnikṣipyānte idamamūkāyeti sambandhaḥ | havirdānantunpūnjapāninā na kartavyaṃ | taduktaṃ tripurāntahāre | citrahastena yaddānaṃ huyate ca hutāśane | p. 171b) dātu punyaphalaṃ nāsti hotā ca narakaṃ vrajet || iti śrīmahābhairavatantre | havirūtāna hastena vaiśvānara mukhe hutaṃ | hotuścakṣurvināśāya yajamānopi naśyati || iti tārārahasyavṛttau homanirṇayo nāmaḥ trayodaśaḥ paṭalaḥ || 13 || evaṃ nigaditā vidyā tāriṇī sarvasiddhidā | idānīṃ śṛṇu vakṣāmi vāsanāmātmatāmayīṃ || vyomno prakāśamānastvaṃ rasannāyatramagninā | tayorviṣa ikāroyaṃ vidūnā tantrikā matā || p. 172a) takāra sarvapāpaghno rephastatva prakāśakaḥ | bindūmānī mahābījaṃ śabdarāśeḥ prakāśakaṃ || caitanyarūpa saṃsārabhīṣaṇaṃ muktidāyakaṃ | phatkāra sarvajāḍyānāṃ nāśakaṃ tatprakāśakaṃ || evaṃ samastarūpeṇa kevalā citkalāparā | sarvavedamayī sākṣāchabdabrahmaśvarūpiṇī || ānandarūpiṇī nīlā ātmānanda pradāyiṇī | praṇavo brahmarūpāsā sohaṃ tatva svarūpiṇī || p. 172b) iti te kathitā vidyā vāsanā bhuktimukti ye | evaṃ yo vetti śuddhātmā sādhako guru śikṣayā || sa yogī sa ca vijñānī jīvaṃ muktaḥ sadāśivaḥ | atha mantrasiddhyartha maṃtra śikhāmahārahasyatantre | śrīdevyuvāca | bhagavan prasīda sarvajña sarvaprāṇi hiterata | yenāvaśya bhave siddhiḥ rūpāya vada śaṃkaraḥ || śrī īśvara uvāca | śṛṇu devi paraṃ jñānaṃ sarva jñānottamottamaṃ | yena vijñātamātreṇa kṣipraṃ vidyā prasīdati || p. 173a) mūlakalpe tu yā śaktirbhujaṃgākāra rūpiṇī | etadarbhanāvartana praṇa ityucyate budhaiḥ || jhillivāracya madhurā krūjandī satato sthitā | gachantī brahmaraṃdhre praviśanti svaketana || yātāyātaṃ krameṇaiva tacca kūryāmanomayaṃ | tena mantra śikhājātā sarvasiddhi pradīpikā || tamaḥ purṇe gṛhe yastu yatkiñcit pratibhāṣate | śikhā hīnāstathā mantrā na siddhyaṃti kadācana || p. 173b) śikhopadeśaḥ sarvatra gopitaḥ parameśvaraḥ | vitānena na siddhi syāt varṣakoṭī śatairapi || tasmāt tvayāpi girije gopitavyaṃ prayatnataḥ | iti śikhā mantrā | mantraśikhā | athāntaryāgaḥ | rudrayāmale | athāntaryejanaṃ vakṣe dṛṣṭvā dṛṣṭa phalapradaṃ | yogiṇāṃ yatra jāyante adhipāśca narāḥ sadā || gurodhyānaṃ prakūrvīta yatnāt pūrvaṃ viśāladhī | snānaṃ budhastataḥ kūrya svamvidānanda siddhaye || p. 174a) tadyathā śṛṅgāta nilayā kuṇḍalinī samutthāpya kula paṃke ruhaṃ parabindūṃ niṅbhidya tatra druta parāmṛta dhārayā mūla śṛṅgāṃtargataṃ tatra nimajjet | taduktaṃ yāmale | snāyācca vimale tīrthe puṣkare hṛdayāśrite | bindutīrthe naraḥ snāyāt punarjanma na vidyate || iḍāsuṣumnā śivatīrthakesmin jñānāmbu pūrṇā vahata śarīre | brahmadyuti snāti tayoḥ sadāyat kintasya gaṃgairapi puṣkaraiścaḥ || p. 174b) atha saṃdhyā | mūlavidyāsvarūpiṇī taḍitkoṭi prabhāṃ mṛṇālatantu nibhāṃ kuṇḍalinīṃ kulāmṛtarasabhāvena saṃdhyā kūryāt | taduktaṃ rudrayāmale | śivaḥ śaktyāḥ samāyogo yasmijñāna prajāyate | sā saṃdhyā kulaniṣṭānāṃ samādhisthaiḥ pragīyate || atha tarpaṇa | mūlādhārāt somasūryāgni rūpiṇīṃ kuṇḍalinīṃ samusthāpya paraṃ bindūnibhidyatadabhūtā mṛtena deha devatāṃ tarpayet para devatāṃ | p. 175a) athārgha vidhiḥ | bindusthānamādhāranādasthāne kalārūpapātraṃ nādānta candramaṇḍalāmṛtājñā cakraśuddhyā śaktitejasā saṃpūjya deha devatāṃ tarpayet | tarpanaiḥ taduktaṃ bhairave | brahmadvārā dadhobhāge taccāntaṃ pātramuttamaṃ | kāmāsāreṇa saṃpūjya tarpayantena khecarīṃ || nyāsā yathā | ṣaṭcakrasthitā māttṛkānanī karaṃ nyāsaḥ | taduktaṃ rudrayāmale | p. 175b) ādhāre liṃganābhau hṛdaya sarasije tālumūle lalāṭe dve patre ṣoḍaśāre dvidaśa daśadale dvādaśārddha catuṣke | vāsānte vālamadhye upha kaṭha sahite kaṇṭhakūpe svarāśca haṃsaṃ tatvārtha yukte sakala dalagataṃ kaulamārga prasiddhiṃ | pāṭha hakṣau daḍamadhyenyasa tu vimaladhīrṣūddhi saṃmanti vṛdyai | atha ṣaḍaṃgāni gotamīye | iḍyamānā hṛdānmānaṃ hṛdaye syārcidātmakaṃḥ | p. 176a) kriye tatparatvena hṛnmayena tataḥ paraṃ | sarvajñādi guṇottuṃge sarve hrīṁ ca parānmani || kriyati viṣayāhāro śiromantreṇa deśikaḥ | hṛchiro rūpaḥ ciddhāma mayamābhāvanādṛḍham || kriyate nija devasya śikhāmantreṇa deśakaḥ | mantrātmakasya dehasya mantravācyena tejasā || sarvatovarmamantreṇa kriyate nānyamanvati | yaṅgatādi parajñānamanvirūpe parātmani || hṛdayādi mayaṃ tejaḥ syādai tat netra saṃjñitaṃ | p. 176b) andhyātmikādi rūpaṃ yat sādhakasya vināśayet || avidyā jātamantrasya paraṃ dhāma samīritaṃ | atha dhyānaṃ | tadūktaṃ udayākarapaddhatyāṃ | śaktidvaya puṭāntastha kamaladvaya saṃsthitaṃ | jyotistatvamaya dhyātvā kulākula viyojanaṃ || śṛṅgāṭadvayamadhyasthaṃ śaktidvaya puṭī kṛtaṃ | sadāsamarasandhyānantatkulaṃ yoginī mayi || punaruktaṃ | kiraṇasthaṃ yadāgnisthañcandra bhāskara madhyagaṃ | p. 177a) mahāśūnye layaṃ kṛtvā purṇastiṣṭati yogirāt || nilālamba pade śūnye yat teja upajāyate | tad garbhamabhyasennityandhyānamevantu yogiṇāṃ || atha pūjā | yathā | antarmukhena manasā viṣayādikaṃ sarva paratejasi samarpaṇamiti pūjanaṃ | taduktaṃ bhairava tantre | arcayaṃ viṣayaiḥ puṣpaistatkṣaṇāntatmayo bhavet | anyatrāpi | nyāsastatmayatā buddhiḥ sohaṃ bhāvena pūjayet | p. 177b) atha japau yathā | suṣumnāntargataṃ cichakti rupabrahmagranthisūtra granthitasya merusamanvitānulomavilomena kuṇḍaliṇīmutthāpya japet | taduktaṃ mātṛkārṇave | mālā pañcāsikā proktā sutraṃ śakti śivātmakaṃ | granthitaṃ kūṇḍalī śakti kalānte meru saṃsthitāḥ || atha homaḥ | nābhikūṇḍe kuṇḍalinī vidagnau vāsanendhane dīpte parāmṛta haviṣu sumnā śruvā | p. 178a) akṣavṛttīrvakṣamāṇamantreṇa juhūyāt | mantro yathā | mūlamuccāryanābhimaṇḍalacaitanyarūpāgnau manasā śruvā jñāna pradīpake nilamakṣaravṛttījuhomyahaṃ | svāhā ityekāhutiṃ datvā mūlamūccārya | dharmādharma havīrdvipta rūpāgnau manasā śruvā || suṣumnāvartmanā nityamakṣavṛtti juhomyahaṃ | svāhā iti dvitīyāhutiḥ || mūlamūcāryā | prakāśākāśahastābhyāṃ havanaṃ ātmano śruvā | dharmādharma phalā snehaṃ pūrṇavahnau juhomyahaṃ svāhā || p. 78b) antarniraṃtara nibandhanamedhamāne māyāndhakāraparipanthini samvidagnau | ātmaprakāśana marīcikāśibhūmau viśvaṃ juhomi vasudhādiśi vāvasānamiti || atha yogaḥ | taduktaṃ haṃsapāramesvaratantre kathitaṃ paramaṃ brahmaṃ yogaṃ śṛṇu varānane ādhāre tu gudasthāne paṅkajañca caturdalaṃ | karṇikāyāṃ sthitā yoniḥ kāmākhyāyatameśvarī aparokṣa hi kaṃdarpyamādhāre ca trikoṇakaṃ | p. 179a) svayaṃbhuliṅgamadhye tu paścimābhimukha priye | tasmāt tudvyaṅgulādūrdhvaṃ adho madhyaṃ tu dvyaṃgulaṃ || ekāṅgulaṃ tu taṃ madhye caturaśrantrikoṇakaṃ | tanmadhya tu śikhi sthānan taptahāṭakaṃ saṃnibhaṃ || bandhūka puṣpasaṃkāśa taḍillekhe ca vīsphurat | saptācci raśmi saṃyuktaṃ kālāgni rudragarbhakaṃ || ādikṣakāraparyantaṃ kalādaśa samanvitaṃ | ayamagniḥ samūddiṣṭa sūryañca kathayāmi te || p. 179b) vasti deśe mahābhāge madhyamā mūlamāśrite | sindūrasannibhambījaṃ javādāḍimasannibhaṃ || ravistatraiva jānīyāt kalādvādaśasaṃyutaṃ | kalādyādvādaśabījaṃ yugmayugmaṃ sureśvari || tanmadhye sa parāddhantu udyadāditya sannibhāṃ | rajaśaktirmahābhāge ravivāyu sthitaṃ jagat || śirobinduriti khyāto manaścandra prakīrtitaṃ | ādībījamunmanī ca gagaṇaśca caturvidhaḥ || p. 180a) ādibīja mahākāśaṃ nijacandraṃ mano bhavet | unmanī prāṇacandraśca mitrācandra vināśinī || sarvacandramayo yogī dhyānaṃ samabhyaset tataḥ | oṃkārasthā śikhāsukṣmā ātmaikyāṃ cidrupāṃ kalā || cintayantī parāvasthāṃ jihvāstadaśanan dṛḍhaṃ | sūkṣayā saha cātmānamekī bhūtantu cintayet || haravaktasyaṃ saṃyogāt sā śikhā varddhayet priye | brahmagranthiṃ tato bhitvā kulītaṃ chinna mastayo || p. 180b) brahmarandhre suṣumnāyāmvāyurviśatimadhyamāṃ | svādhisthānantato bhitvā śravaṇaṃ viśati dvayaṃ || manipūre nābhideśe brahmaṇaḥ sadananpriye | dīptajyotirmayaṃ śuddhaṃ tatobhindyāt sadāgatiḥ || tadurddhvaṃ vaiṣṇavaṃ sthānaṃ nīlotpaladalaprabhaṃ | brahma granthiṃ hṛdibhitvā kātī dvetriguṇātmakaṃ || dakṣakarma tato datvā tālumūlaṃ svarātmakaṃ | rudrālayaṃ tato bhitvā lalāṭaśca maheśvarī || p. 181a) māheśvarī indu kalāṃ merau nirodhikāraṇam | śaṃkhinīmānasaṃ prāpyavāsthi śūnyavibhartisaḥ || amṛti yadi sargasthaṃ paramānanda lakṣaṇaṃ | sahaśrāramahāpadmaṃ raktakiñjalkaśobhitaṃ || drutaraktāmbuje kṣābhaṃ dhārāpāta pravarṣaṇaṃ | mahāsamudra madhyasthaṃ nīlaṃ kṣīramayaṃ priye || urddhādhāre śṛṇuyatproktaṃ | tanmayodraniraṃjanaṃ || nityānandamayī devīṃ dhyāyet tatra samāhitaḥ | sahaśradala padmācca pīyuṣaṃ prāpayet priye || p. 181b) pītvā pītvā punaḥ pītvā mūlādhāre praveśayet | punaḥ kūlāmṛtaṃ pītvā punareva viśetkulaṃ || devisthāne sahaśrāre prāviśedākulaṃ priye | dvādaśārṇa punarbhitvā yonimudrānibaṃdhanāt || pītvā punarmūlādhāre piṃgalayā guṇadvayaṃ | vastinādikayormadhye udyānañca sureśvarī || jālaṃdharaṃ tathā vaktre guḍe ca kāmarūpakaṃ | hṛdimadhye pūrṇagiriṃ śrīhadṛstālukopari || p. 182a) grivau pūrṇaṃ girīpīṭhaṃ kalpodyānaṃ śirasthitaṃ | yejetkalpataruṃ tasmin sādhakabhiṣṭa siddhidaṃ || dhyāye lipitarornūle devī tanmaya paṃkaje | vadanti sudhiyo vṛkṣaṃ nityavarṇamayaṃ priye || sacinmaya mahābījaṃ bindunāda mahāśivaṃ | pṛthivyakṣara śākhābhiḥ sarvāśāṃ suvijaṃbhitaṃ || sapāsakṣara pātraiśca saṃchādita jagatrayaṃ | vahni varṇāṅkulairdīptaṃ ratnairiva suradrumaḥ || marutāṃ tulasatpuṣpai dyotayaṃ taṃ puraḥśriyāṃ | ākāśārṇa phalainetraṃ sarvabhūtā śriyaṃparaṃ || p. 182b) mahāmṛtākṣamadhubhiḥ siyaṃ taṃ parameśvarīṃ | vedāgamādibhiḥ proktaṃ samunnati manoharaṃ || śivaśakti mayaṃ sākṣāt chāyāśrita jagantrayaṃ | tanmūle bhāvayad devī sarvadeśarirīṇāṃ || evaṃ ciṃtanamātreṇa kiṃ na siddhyaṃti bhūtale | taṃtrarājepi | sāmānya yogaprakaraṇaṃ | mūrddhāta vidyā madhyesthaṃ sudhāvarya vidhāyakaṃ | vibhāvayantiti nanujapedekāgra mānasaḥ || p. 183) maṇḍalāt kavitā siddhiḥ sarvabhāṣāmapī bhavet | vādādīṣu ca sarvatra devatātmā jayī bhavet || sakalajanī stotre | ānandalakṣaṇamatāhata nāsti deśe nādātmanā parigataṃ tava rūpamīḍe | antargatena manasā paricīyamānaṃśaṃsaṃti netra salilaiḥ pulakaiśca dhanyāḥ | upahāso na kartavyo yathā śāstra samīritaṃ | vidheyamasya marmajñairvīrāvaddho yamaṃjaliḥ || p. 184) lambodarasya pautreṇa kamalakara sūnunā | alekhi śaṃkareṇaiṣā vāsanādi vinirṇaya || iti śrīśaṅkarācārya viracitāyāṃ tārārahasyavṛttau taṃtracūḍāmaṇau vāsanānīrṇayo nāma pañcadaśamaḥ paṭalaḥ samāptam || 15 || śubham | samvat 1957 sālamiti | roja | kṛṣṇājī | samāptam | ########### END OF FILE #######