#################################################### MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE Use of this material (e-texts) is covered by Creative Commons license BY-NC 4.0 Catalog number: M00314 Uniform title: tantracintāmaṇi Main title: tantracintāmaṇipañjikāsahita Author : navamīsiṃha Alternate name : ādyānanda Manuscript : NGMCP Manuscript No. : 4-1665 Reel No. : B 131/2 Description: First 30 chapters of the tantracintāmaṇi with the commentary pañjikā Description by Mark S.G. Dyczkowski: The author of the Tantracintāmaṇi is ṇavamīsiṃha, who is also called Aadyananda. In the beginning of his work he tells us that he was a minister of King BhUpAlendra of Nepal who he says was a pious and learned man. He was probably king MahIndra Malla or BhUpAlendra Malla of Kathmandu who ruled for about five years between 1689-1694 cE. Like the Kulamuktikallolinī, by the same Navamīsiṃha, this too is a massive compendium of passages from a wide range of Tantras. He discusses the creation of the universe and with it the Tantras in the first chapter. He maintains that Kālī, Kṛṣṇa Tārā and Rāma are essentially the same. He presents the Mantras and ritual procedure for the worship of the Ten Mahāvidyās that in his day had become a popular group of deities in Nepal as they were in North India. He also deals with the worzip of śiva and śakti. He also dedicates much space to an exposition of the worship of śyāmā. The chapters are called prakāśas. The twenty- fifth chapter is missing in this manuscript. A complete manuscript containing all forty chapters is deposited in the Asiatic Society of Mombai. The format of all the colophons is exemplified by that of the first chapter which is as follows: iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau sṛṣṭikramanirūpaṇātmakaḥ prathamaprakāśaḥ || 1 || The names of the chapters indicate their contents. They are as follows: sṛṣṭikramanirūpaṇa || 1 | śrīśyāmādividyoddhāropāsanāvaśyakatāpūrvakamāhātmyakathanaṃ || 2 || guruśiṣyamaṃtranirṇaya || 3 || sādhakānāṃ garbhādhānādi ṣoḍaśa saṃskāranirṇaya || 4 || dīkṣākālanirṇaya || 6 || vāstuyāganirṇaya || 7 || paśupatikuṇḍādinirṇaya || 8 || dīkṣāvidhinirṇaya || 10 || pūrṇābhiṣekanirṇaya || 11 || dakṣiṇādyācāranirṇaya || 12 || mahānīlādikramanirṇaya || 13 || bhāvanirṇaya || 14 || prātaḥkṛtyādinirṇaya || 15 || sādhāraṇanityārcanāyāṃ pūjāmaṇḍapapraveśanādinyāsajālāṃtanirṇaya || 16 || sādhāraṇanityārcanāyāṃ taryajanādivisarjanāṃtanirṇaya || 17 || kaulavāmayoḥ sāmānyanityārcanāyāṃ tanmārgotpattipūrvaka śrīpātrādisthāpanāṃtanirṇaya || 18 || kaulavāmayoḥ sāmānyanityārcanāyāṃ pīṭhapūjādikuladravyaniṣevano || 19 || bhojanādipūjāyāḥ sātvikādibhedāṃtanirṇaya || 20 || śrīdakṣiṇakālikāyāḥ nityārcananirṇaya || 21 || śrīdakṣiṇakālikāyā nityārcanāyāṃ stavakavacādinirṇaya || 22 || mahākālādimitānityāṃtakarmanirṇaya || 23 || tārābhedatritayasādhāraṇanityārcananirṇaya || 24 || 25 missing in this manuscript or wrongly numbered śrīvidyānityārcananirṇaya || 26 || tripurabhairavī-mahālakṣmī-mātaṅgī-bhuvaneśī- dhūmāvatī-vagalāmukhīvidyānāṃ nityārcananirṇaya || 27 || sakalasādhāraṇacakrārcananirṇaya || 28 || yaṃtrakarmaṇādipūrvakapratiṣṭhāṃtanirṇaya || 29 || mālābhedādipratiṣṭāṃtanirṇaya || 30 || Notes: Revision 0: Nov. 14, 2014 First 30 chapters Data-entered by the staff of Muktabodha under the supervision of Mark S.G. Dyczkowski. Internet publisher : Muktabodha Indological Research Institute Publication year : Publication city : Publication country : India #################################################### p. 1a) oṃ namaḥ śrīkālikāyai | yasyāḥ sṛṣṭimidaṃ kulākulagataṃ tatvena saṃpāditaṃ | bhūtaṃ paṃcarasojvalaṃ ca nigamāścatvāra eva kramāt || 1 || būtādyaṃ kilasāgareṇa sahitaṃ nityaṃ jaganmaṇḍale tasyai sādhakasiddhidāna vimala prakhyāta kīrtyai namaḥ || vande jñānavarapradānanirataṃ pādāraviṃdaṃ gurordivyaughe prabhṛteśca vighnani ca yadhvaṃśalaṃvodaraṃ | taṃtrāṇāṃ racanākaraṃ paśupatiṃ guhyeśvarīṃ kalikāṃ brahmopeṃdramaheṃdravaṃditatarāṃ vajrādikāṃ yoginīṃ || nepālādhipateḥ samastadharaṇīyānīndra cuḍāmaṇernānādānatapovratādi kavitāśīlasya vidyānidheḥ | bhūpālendradharādhipasya navamī siṃhastvamātyaḥ kramaṃ nirṇīyā śuvudhaiḥ samaṃ vitanute śrītaṃtraciṃtāmaṇiṃ || cedgraṃthalāghavadhiyātra nigūḍhaguptiḥ kāryā tadāvudhajane mama mugdhatā syāt | tasmād rahasyakathanaṃ dhruvamasti loke prākaṭyadoṣaśamanaṃ kuru devimātaḥ || he dhīrā paramārthadattamanasaḥ siddhiṃ parāmīpsavastattaddaivatasadrahasyamakhilaṃ jñātuṃ ca cedutsukāḥ | tat paśyaṃtu bhavaṃta eva mamataṃ graṃthaṃ madīyaṃ muddharnānātaṃtravilokanot sukatayānāyāsayadhvaṃ mataḥ || maṃtrāṇāṃ vacanaṃ yeṣāṃ graṃthesmin prakaṭī kṛtaṃ | teṣāṃ nāmāni taṃtrasya utpatti kathanaṃ punaḥ || ādhikyamāgamānāṃ ca sṛṣṭyutpattiḥ kramastataḥ | kālikā kṛṣṇayostārā rāmayoścaikarūpatā || nirṇayo daśavidyāyāḥ śivaśaktyo rūpāsanā | śyāmāyāḥ sarvamūlatva muktamādye prakāśake || maṃtroddhāra krameṇaiva vāmadakṣiṇalakṣaṇaṃ | vidyā svāmnāyake mārganirṇayaśca pṛthak pṛthak || āvaśyako makāreṣu cāśrāyādhīnatastuyaḥ | guruṃ vinā taṃtra maṃtreṇādhikārī nirūpaṇaṃ || dīkṣā praśaṃsā gaditā dvitīye tu prakāśake | śrīguroḥ śivatulyatvaṃ gurulakṣaṇa nirṇayaṃ || guruṃ vinopadeśau ca strīṇāṃ vāme svanāyakāt | lakṣaṇālakṣaṇe śiṣya tayorāmnāya nirṇayaḥ || tyājyātyājya vivekaḥ syādupadeśāṃtaraṃ tayoḥ | vaidikādiṣu maṃtreṣu strī śūdraunādhikāriṇau || p. 1b) jātirmanośca viprādau deyā deyā vivecanā | eteṣāṃ tu sthitirjñeyā prakāśe tu tṛtīyake || turya prakāśe saṃskārāḥ ṣoḍaśaiva tu maṃtriṇaḥ | tatra nāma prādānākhye cakrāṇāṃ likhanaṃ kṛtaṃ || maṃtrāṇāmadhi saṃskārāḥ ṣoḍaśaiva pracoditāḥ | madhyeśāya pradānaha paṃcame tu prakāśate || māsādi nirṇayaḥ ṣaṣṭhaḥ prakāśe tu prakīrtitaḥ | dīkṣāvidhirddhanādyādau paridhā grahaṇe bhuvaḥ || vāstuyāgavidherādau tasyotpattiḥ prakīrtitā | tanmaṃṇḍalaṃ ca śāstroktaṃ tatra deva vinirṇayaḥ || valimaṃtrāśca taṃtrokta vāstumaṇḍala daivate | prakāśe saptame prokte cāṣṭametha nigadyate || diksādhanaṃ maṇḍapasya kuṇḍāderllakṣaṇāni ca | aṃkurā ropaṇaṃ proktaṃ navame tu prakāśake || gurornimaṃtraṇavidhirdaṃtakāṣṭa śubhāśubhaṃ | svapnaḥ saṃprārthana vidhirvahneḥ sthiti vivecanaṃ || kuṇḍasaṃskāra pūrvaṃ hi vahnisaṃsthāpanaṃ punaḥ | dīkṣāyādi na kṛtyaṃ ca tadaṃgaha vanaṃ tataḥ || maṃtrapradānabhedosti vāmadakṣiṇamārgayoḥ | upadeśaḥ kulastrīṇāṃ dīkṣābhedopadeśakau || upāsanāvidhiḥ svapnalabdha maṃtrasya nirṇayaḥ | manorgurośca devasyatyāgodaśa prakāśake || ācārā daśadhā proktā mahānīlādayaḥ kramāt | śyāmādi vidyā viṣaye trayodaśa prakāśake || divyavīra paśūnāṃ ca bhāvāvālā prapūjane | yogyāyogya vivekosti caturdaśa prakāśake || sātvikādi prabhedena pūjā bhinnāḥ prakīrtitāḥ | pṛthak mokṣapradaṃ karma prātaḥkṛtya vidhistataḥ || ajayāyā vidhānaṃ ca snānaṃ nānāvidhaṃ smṛtaṃ | vibhūtidhāraṇaṃ saṃdhyā caṃdanaṃ ca kramāt punaḥ || gāyatrīṇāṃ samuddhāraḥ prakāśati smasaṃkhyake | pūjāprasaṃsā dvārārcāsanaṃ bhūtāpasāraṇaṃ || bhūtaśuddhirmātṛkādiḥ kalāsaṃkhyā prakāśake | aṃtaryyajanakarmāṇi cārghyādi sthāpanevidhiḥ || dravyāṇi yaṃtralikhane pīṭhanirṇayameva ca | sālagrāma śilāyāśca utpattirlakṣaṇāni ca || harīṃśādrisutā sūryagaṇeśa dikpatigrahāḥ | eteṣāṃ bhedato bhedaḥ samyagukta pṛthak pṛthak || p. 2a) mudrāḥ sarvopacāreṣu pratyekaṃ lakṣaṇādikaṃ | nityahoma vidhirbhūta valirā rātrikaṃ tataḥ || devatā bhedato bhinnā karamālā pracoditā | brahmārpaṇādikaṃ sarvaṃ saptadaśa prakāśake || kulamārga samutpattiḥ paṃcaśuddhirvidhistataḥ | śaktiśuddhistu kaulāderviśeṣanyā sa nirṇayaḥ || dravyadāna vivekastadutpattiḥ pākakarmaṇi | māṃsādernirṇayaḥ samyaṅmakārasyānu kalpakaṃ || āntarīya viśeṣastu saṃskāraṃ kathanaṃ kramāt | pātrasaṃkhyā prakathane mānaseṣṭhādinirṇayaḥ || mahāpātrasya ca punaḥ sādhanaṃ lakṣaṇaṃ śuciḥ | śrīpātrasthāpanādiśca tarpaṇaṃ tatvaśodhanaṃ || vaṭukādi valiścāṣṭhā daśamesti prakāśake | pūjopacāra maṃtraśca kuladravyāṇi sevanaṃ || ūnaviṃśati saṃkhyesmin prakāśe prakaṭīkṛtaṃ | bhojanādi vidhiḥ sāyaṃ tannīya kṛtyalekhanaṃ || śivāvalirnniśākṛtyaṃ nityabheda vinirṇayaḥ | likhito viṃśatitame prakāśe sarvasaṃmate || śyāmā pūjākramastveka viṃśatyādya prakāśake | stotrādi likhanaṃ samyak viṃśati prakāśake || mahākālādi nityānāṃ maṃtroddhārādikaṃ punaḥ | trayoviṃśati saṃkhyesmin prakāśe prakaṭāyate || tārārcana kramoveva viṃśatyādya prakāśake | pracaṇḍa caṇḍikā pūjā paṃcaviṃśati saṃkhyake || śrīvidyāyā kramaḥ samyak ṣaḍviṃśati prakāśake | bhairavī ca mahālakṣmī mātaṃgī bhuvaneśvarī || dhūmāvatī ca vagalā tāsāṃ pūjā pṛthak pṛthak | saptaviṃśati saṃkhyesmin prakāśe pratipāditaṃ || cakrapūjā pūrva kṛtyaṃ sāmagrī lakṣaṇaṃ tataḥ | dvividhaṃ yajanaṃ tatra dūtānāṃ lakṣaṇaṃ pṛthak || daśavidyā krameṇaiva dūtīyāga vidhistataḥ | cakrācāraḥ kṛtopyaṣṭā viṃśatyādya prakāśake || prastārādiśca yaṃtrāṇāṃ kramād dakṣiṇa vāmayoḥ | pratiṣṭhādvividhā proktā ūnaviṃśat prakāśake || calācalādvidhā mālā devatāmnāya bhedataḥ | pṛthak pṛthak valā proktā rudrākṣa saṃbhavādikaṃ || mahāśaṃkhādibhirbhinnā mahāphalavinirṇayaḥ | grathanādi vivekastu saṃskārādi vidhāstathā || mahāmālā vinirmāṇaṃ saṃskārau mukhyabhedayoḥ | jāgratīkaraṇaṃ tasyāḥ proktaṃ triṃśat prakāśake || p. 2b) kālacārthastatoṃgānipuraścaraṇakarmaṇaḥ | vighnarājavidhirvidyā viśeṣāmnāyanirṇayaḥ || krameṇa daśavidyāyā japasaṃkhyādi nirṇayaḥ | sarvasiddhipradaṃ sthānaṃ devatānāṃ pṛthak pṛthak || pīṭhānāṃ ca samutpaktiḥ kṣetrasya grahaṇe vidhiḥ | kūrmacakra parijñānamabhiṣekavidhistataḥ || kāryākārya vicārastu saṃkalpakaraṇaṃ tataḥ | japasya kālakathanaṃ rahasyamatu sūtake || maṃtravidyā vibhedena prabodhakāla nirṇayaḥ | tayorbhede maṃtraśikhā maṃtra caitanyakaṃ tataḥ || krameṇa daśavidyāyāḥ kullukā vidhirīritaḥ | setu viprādibhedena nirvāṇa kathanaṃ tataḥ || śāpotkīlanayorbhedaḥ sāpoddhāro sitāmanoḥ | maṃtrasya hṛdayaṃ cārthanirṇayorna viśeṣataḥ || japasyāraṃbha bhedādi punarvīrapuraskriyā | śāvarasya ca stotrādeścaika viṃśat prakāśake || maṃtrasiddherupāyāśca citāsādhana karmadha | vīrasādhana bhedāśca vidyāyāṃ ca pṛthak pṛthak || japasaṃkhyā pramāṇaṃ ca yugma triṃśat prakāśake | naimittikasya kālādi kulākula vinirṇayaḥ || grahaṇaṃ dvividhaṃ proktaṃ vāhyābhyaṃtarabhedataḥ | damanāropaṇot pattirddamanāropaṇe vidhiḥ || pavitrāropaṇotpattiḥ pavitrāropaṇe vidhiḥ | graṃthirbhedo devatā yā trayastriṃśat prakāśake || śāradīyavidhānaṃ ca catuḥstriṃśat prakāśake | paśudāne vivekastu paśubhedādi nirṇayaḥ || devatā tṛptikālaśca paśorlakṣaṇavīkṣaṇaṃ | narāṇāṃ prokṣaṇaṃ khaḍgalakṣaṇaṃ pātranirṇayaḥ || śubhāśubhaṃ ca naivedyaṃ paṃcatriṃśat prakāśake | kumārī pūjanavidhau tāsāṃ lakṣaṇa nirṇayaḥ || śubhāśubhādi saṃketaḥ ṛtutriṃśat prakāśake | sāmānyataḥ kāmyavidhiḥ ṣaṭkarma kramanirṇayaḥ || teṣāṃ prakīrṇakathanaṃ āsanādi nirūpaṇaṃ | maṃtragrathanabhedādi mālā kuṇḍādi nirṇayaḥ || homadravyapramāṇaṃ ca saptatriṃśat prakāśake | krameṇa daśavidyāyāḥ prayogaśca pṛthak pṛthak || prāyaścitta vidhiḥ paścādaṣṭa triṃśat prakāśake | sāmrājya mudrikā paśyan yaṃtrāṇāṃ lakṣaṇaṃ kramāt || p. 3a) maṃtrīṇāṃ dhāraṇāyo na catvāriṃśat prakāśake | pratyekaṃ mātṛvarṇa dhyānādīnāṃ nirūpaṇaṃ || krameṇa daśavidyāyāḥ maṃtrabhedāḥ prakīrtitā | nānāprayogamaṃtrāḥ syuścatvāriṃśat prakāśake || kumārī yoginī kālī vārāhi kubjikā parā | nārāyaṇī muṃḍamālā cāmuṇḍā bhuvaneśvarī || gautamī samasūtrāmaṇirvijayamālinī | leelāvatī guhyasiddhirmālinī parameśvarī || pracaṇḍa caṇḍikā śaṃbhū nityā kātyāyanīti ca | phetkārī bhairavī bhūtasiddhi siddheśvarī tathā || merunīlamataṃgāśca śaktisaṃgama bhairavī | sākhyāyanaṃ kiraṇākhyaṃ gaṃdharva bhūtabhairavau || vīrārddanaṃ vīrabhadraṃ rudrakālānarottare | siddhisārasvataṃ hāhārāvo maṃthānabhairavaḥ || siddheśvaro viśvasārastathā vauddhāyanaṃ punaḥ | māheśvara mahāhārau kālāgniśca mṛḍāṇyapi || eteṣāmaṃ tato jñeyāstaṃtraśabdaḥ pṛthak pṛthak | siddhanātho mahākālo dakṣiṇāmūrtireva ca || surendra brahmagorakṣā vai śaṃpāyanameva ca | naṃdikeśvara vāyavyau vārāhī śāṃbhavīti ca || sanatkumāraḥ śrīkaṇṭhopyagastyastatvasārakau | vasiṣṭa punareteṣāmaṃ tasyācchaṃhitābhidhā || brahmaviṣṇurudrasiddhadevyumācaṃdraśaktayaḥ | eteṣāmaṃ tato jñeyā yāmalaṃ cāṣṭasaṃjñakaṃ || kulavīra maṃtrabhāva cūḍāmaṇibhirīritaḥ | hayagrīvaṃ nāradābhyāṃ mahākapilato bhavet || paṃcarātra tato devī śaivaliṅgāgamāni ca | kumārī vijayā kālī tārākalpāśca viśrutāḥ || mātṛmaṃtra jñānāni kulaguptā kulāni ca | māghaścetebhyaḥ śabdebhyopyarṇavaṃ parikīrtitaṃ || rahasya kramataḥ kullolinī śrīmatakālayoḥ | uttaraṃ ca padaṃ jñeyaṃ caṇḍī pīṭhaṃ prakīrtitaṃ || nityāhnikomā tilake coḍḍīśaṃ kulapūrvakaṃ | svāyaṃbhuvaḥ somaśaṃbhustathaiva piṃgalāmataṃ || ṣaḍanvayo mahāratna navaratneśvarāvapi | kāmadhenumataṃ kuṃbhakulasaṃbhavasaṃjñakau || kālikramomatsyasūktamudayākara paddhatiḥ | yoginī hṛdayaṃ ceti kālī hṛdayameva ca || triśaktiratnakaṃ somabhujaṃgā valireva ca | kulāvatārakaṃ padyavārāhī harapūrvataḥ || p. 3b) gaurī saṃvādakaṃ jñeyaṃ samākarṇyakamātṛkā | tūrṇāyāgaśca lalita svacchaṃdaṃ parikīrtitaṃ || kulaprakāśakaṃ ceti kulāmṛta pradīpikā | navadurgā kalpasaṃjñaṃ kulamūlāvatārakaṃ || taṃtrarājaśca kāmākhyā śabdāt paṃcāsikāḥ smṛtā | kularatnadyotakaṃsyādetebhyaḥ graṃthamadhyataḥ || vacanāti samānīyaṃ likhyate kriyate na tu || jātīkadaṃva karavīra kuśeśayādi puṣpebhya makaraṃda kaṇāprasiddhā || ānīya saṃcayatiyanmadhumakṣikā sā gṛhnaṃti daivata vidhau vibudhāna kiṃ tat || śrīdevyuvāca || trāhi trāhi mahādeva śaraṇāgatavatsalaḥ | sāhaṃkārāvayaṃ mūḍhā īśvarā iti vādinaḥ || mahākālaḥ kathaṃ jñeyaḥ kathaṃ muktirbhavecchiva | muktayaḥ katidhādeva śreṣṭhā kā kiṃca sādhanaṃ || yadāsmākaṃ yadi kṛpā devyā viṣṇau sureṣu ca || śrī-īśvara uvāca || jñāyate tatprabhāveṇa sakalaṃ vedavākyataḥ | devebhyaḥ sāramuddhṛtya yat kṛtaṃ śaṃkareṇa vai || vedādhikatayā devīścāgama parikīrtitaḥ | āgataṃ śivavaktrebhyo gataṃ ca girijāmukhaṃ || malatraya vināśitvāttasmādāgama ucyate | āgamotpatti saṃkhye ca kathyate śṛṇu sāṃprataṃ || sārddhavarṣāṣṭako brahmā yadā jātastu devatāḥ | ahaṃkārīṃ mahān jātastaṃtra vidyā prabhāvataḥ || tadā tasmin kaliyuge śiśnodara parāyaṇāḥ | nādṛtāstaistu vedādi smṛtayā vai vṛthāgame || khānaṃ pānaṃ maithunaṃ ca deśe deśe pure pure | na kaścinmanyate viṣṇuṃ gaṇeśaṃ naraviṃśivaṃ || matvā sarvaṃ jagacchāktaṃ bhagapūjāṃ prakurvaṃte | tadā vaṭukarūpeṇa mayā mṛṣṭāḥ pitāmahaḥ || brahmaṇādiśyatāṃ dharmovayaṃ yena tarena hi | tadā tu brahmaṇā proktaṃ mamorddhva mukhanirgataḥ || āgamaḥ paṃcamo vedo bhuktimuktipradāyakaḥ | tadādya kalisadye tu mayā proktaṃ pitāmahaḥ || brahmaṇerdatvayā vācyaṃ sṛṣṭikartā sadāśivaṃ | tadā pitāmahe proktaṃ kartāhaṃ cāpi rakṣakaḥ || mamorddhvamukhato jātaṃ manyase cānya āgamaḥ | evaṃ tadācāra niṣṭāyāsyaṃti maramāṃgatiṃ || cadustvaṃ vetsino saukhyaṃ khānapānāṃganābhavaṃ | iti śrutvā brahmavaco dharmasaṃsthāpanāya tu || p. 4a) yugatrayastadājātaḥ krodhasaṃraktalocanaḥ | avajñāṃ vīkṣya dhātuśca prakhareṇa nakhena ca || śiro nipātitaṃ dhātuḥ karāṃgulyāddharātale | tanmukhā paṃcamo vedo mamadehelayaṃ gataḥ || tasmādāgamakartāhaṃ vedakartā pitāmahaḥ | paṃcāśadvai mahāpadmāhyāgamaṃ graṃtha īritaḥ || taṃtra maṃtrā mahādevi sarvepi supratiṣṭhitaḥ | triṃśannikharvaṣaṭ vṛṃda navatyarvudakoṭayaḥ || maṃtrā proktā maheśānihyāgamaṃ kutra kiṃ sthitaṃ | tacchṛṇutvaṃ maheśāni yadyahaṃ tava vallabhaḥ || mahat paṃcāśapadme tu ṣaṭviṃśati bhuvisthitaṃ | caturdaśasthitaṃ svarge daśapātāla gocaraṃ || evaṃ krameṇa deveśihyāgamaḥ kathito mayā | āgame sarvaśāstrāṇi hyāgame sarvadaivataṃ || āgame sakalaṃ puṇyaṃmāgame kiṃ na labhyate | āgamaṃ sakalaṃ jñānaṃ vidyāḥ sarvāḥ pratisthitāṃ || atha sṛṣṭikramaḥ || maṃtraśāstrasya siddhyarthamāvirbhavati pārvatī | anādi vidyā kālī ca mahātārābhidhā parā || ṣaṭśāṃbhaveśvarī vidyā vācyā tītā parākalā | mahāpralayamāsādyakoṭi brahmāṇḍanāyikā || śivaśaktimayaṃ dehamekī kṛtya sadāsthitā | koṭivaktrā bhavādyāstu brahmāṇaḥ pretarūpiṇaḥ || tachmaśāne pranṛtyaṃtī gāyaṃtī dhyāna saṃkulā | citirakṣā svarūpatvaṃ prāpyatiṣṭhati pārvatī || māheśvarāṇāmānaṃtyaṃ saṃti viṣṇoranekatāḥ | śakrādīnāṃ tu gaṇanānāstyeva priyavādinī || nadyāṃ tu vālukāyāvattāvadiṃdrāpureritāḥ | kīṭādbrahmāṇḍaparyaṃtaṃ sthāvaraṃjaṃgamādikaṃ || ekaikavāramiṃdratvaṃ gataṃ tatpunarapyalaṃ | anaṃtakoṭi brahmāṇḍe yāvataḥ paramāṇavaḥ || tāvaṃtaḥ saṃsthitaṃ bhūmau citirūpistha rūpataḥ | māheśvarī sametānāṃ brahmāṇī koṭikoṭayaḥ || tiṣṭhaṃti devadeveśi caturvedāḥ śavāsmṛtā | yutāśca śavarūpeṇa saptapretagatā parā || sāmarasyaṃ samāsādya sarvarūpā samāhitāṃ | vinduvyāpaka rūpeṇa svarūpaṃ vibhratīparaṃ || ekasminneva kāle tu svaviṃvaṃ paśyatī śivā | tadbimbaṃ tu bhavenmāyā tatra mānasikaṃ śivaṃ || p. 4b) sṛṣṭerutpādanārthaṃ tu bhartṛrūpama kalpayet | ādināthaṃ tu manasā kalpātīta svarūpiṇaṃ || taṃ vilokya maheśāni sṛṣṭyutpādana kāraṇāt | ādināthaṃ mānasikaṃ svabhartāraṃ prakalpayet || viparītaratiḥ kṛtvā mahāśūnyaṃ vidhāya ca | triṃśadarbudaṣaṭvṛṃda paṃcāśat padmakoṭayaḥ || yugāni parameśāni viparītaratā bhavet | viparīta ratau deviviṃdureko bhavetpurā || biṃdudhvani sakāśācca pratyekaṃ varṇajātayaḥ | mātṛkarṇāstadā jātā akṣareti tadā bhave || dhvaninā vyāptamakhilaṃ jagadetaccarācaraṃ | adyāpi jāyate devi kādaṃvaryyā dhvani śrutaḥ || tatraikā tu sakhī jātā mahālāvaṇya kālikā | śrīmahāsuṃdaraṃ rūpaṃ vibhratī paramākalā || tasyānāma mahākālī suṃdarīti prakalpayet | tāṃ vilokya mahākālo mahāmoha paro bhavan || kālīṃ prativacaḥ kālo vāṇīṃ garvānvitāṃ parāṃ | uvāca suṃdarī kālo mahākāla priyepare || trailokyasuṃdarī kālī kāruṇyā mṛtasāgare | dvitīya vākyaṃ deveśi kālīmuvāca śaṃkaraḥ || mahāghore śivārāve krūra daṃṣṭrā karālinī | lalajihve bhīmanāderdūdṛśaṃ vacanaṃ vadan || īdṛśaṃ vacanaṃ śrutvā nirguṇā paracaṇḍikā | anādirūpā śrīkālīsomotpādana tatparā || kālo mohavaśaṃ jātaḥ kālikā māyayā śive | anādi sṛṣṭorutpattiḥkāraṇārthaṃ maheśvarī || brahmāṇḍānāmatheśastvaṃ māyayā kathitaṃ kṣaṇāt | kālasya māyāṃ jñātvā tu svayaṃ vyāpyatvatāṃgatā || kālastu cakito jātaḥ sā vai kutra gatā priyā | hāhāprāṇapriyākālī sā vai kutra gatā priyā || iti mohavaśaṃ yātaḥ śmaśānāṭana tatparāḥ | evaṃ mohavaśaṃ jāto bhrāṃtacittastadā bhavet || darśanārthaṃ tapastepe paṃcāśat padmakoṭayaḥ | yugāni tatra jātāni na kālīdarśanaṃ śive || kālasya jātaṃ deveśi mārgabhraṣṭa parāyaṇaḥ | iti jñātvā mahākālaḥ jñānaṃ dattaṃ maheśvarī || ākarṣaṇākhyā buddhistudattā kālāya pārvatī | bhaktipriyā mahākālī śrīmahādakṣiṇāmatā || varadāneṣu tvaritā tenedaṃ dakṣiṇā smṛtā | ākarṣaṇaṃ kṛtaṃ tena jātaṃ tatkṣaṇa mātrataḥ || kālyā jñānaṃ maheśāni mārgavyaktiparāyaṇaḥ | kālo jāto maheśāni mahābhakti priyovacaḥ || p. 5a) śivākarṣaṇakaṃ karma mithunatva pradāyakam | iti jñātvā maheśāni āgatyaṃ tu śivāṃtike || tadā svamanasā vālāṃ śaktiṃ kṛtvā maheśvarī | ānīyādācca kālasya mārgābhyāsārthameva tu || mārgaṃ vinā maheśāni gatiratra kathaṃ bhavet | tatrābhyāsa yutaḥ kālaḥ kuṇḍalī dhyāna tatparaḥ || manuṣyāṇāṃ kuṇḍalī tu sārddha trivalayā smṛtā | śrīdevyāḥ kuṇḍalī devī svecchayā guṇitā śive || triguṇāśrī triśaktiśca yadā vedaguṇā bhavet | caturvarṇā caika jaṭā caturvedeśvarī parā || yadā paṃcaguṇā devi mahogrā tu tadā bhavet | yadā ṣaṭguṇitā śaktiḥ siddhi kālī prakīrtitā || yadā saptaguṇāṃ śaktiḥ saptārṇā kālasuṃdarī | yadāṣṭaguṇitā śaktiraṣṭārṇā bhuvanāṃvikā || yadā navaguṇā śaktirnavārṇā caṇḍikeśvarī | yadā daśaguṇā jātā daśavidyāsvarūpiṇī || yadā rudraguṇā jātā śmaśānakālikā bhavet | yadā sūryaguṇā devi dvādaśī caṃdrabhairavī || yadā kāmaguṇā devī kāmabhedā ca tāriṇī | caturddaśa guṇā jātā mahāpaṃcadaśī smṛtā || kalāguṇā yadā śaktiḥ śrīmahāṣoḍaśī tadā | kalātītāguṇā devī chinnamastā tadā bhavet || aṣṭādaśaguṇāḥ proktā mahāmadhumatī bhavet | ūnaviṃśadguṇādevī mahāpadmāvatī tadā || guṇitā viṃśati yadā viṃśadvarṇā ramā bhavet | ekaviṃśadguṇādevi proktā śrīkāmasuṃdarī || dvāviṃśadguṇitādevī dakṣiṇā kālikā tadā | trayoviṃśadguṇādevi vidyeśī tu tadā bhavet || guṇitā tatva saṃkhyābhirgāyatrīsyā tadā bhavet | paṃcaviṃśadguṇādevī paṃcamī suṃdarī tadā || ṣaḍviṃśadguṇitāśaktiḥ ṣaṣṭhividyā prakīrtitā | saptaviṃśadguṇādevi mahāratneśvarī parā || aṣṭāviṃśatidhā sā vai guṇitā paramā kalā | aṣṭāviṃśatyakṣarī sā mṛtasaṃjīvanī parā || ūnatriṃśadguṇādevī mahānīra sarasvatī | triṃśadguṇā yadā vidyāvasorddhārā tadā smṛtā || ekatriṃśadguṇā devī trailokyamohinī bhavet | dvātriṃśadguṇitā cetsyāttrailokya vijayā smṛtā || trayastriṃśadguṇā cetsyācchrīmachrī kāmatāriṇī | catustriṃśadguṇā śaktiraghorākhyā tadā bhavet || paṃcatriṃśadguṇādevī saṃgītamohinī bhavet | ṣaḍtriṃśadguṇitā vidyā vagalākhyā tadā bhavet || p. 5b) saptatriṃśadguṇāśaktiḥ proktā vidyātvaruṃdhatī | aṣṭātriṃśadguṇā cetsyādannapūrṇeśvarīmatā || guṇito na catvāriśannakulī parikīrtitā | catvāriṃśadguṇāśaktiḥ proktā vidyā trikaṃṭakī || guṇitā ekacatvāriṃśat tadā rājeśvarī kalā | dvicatvāriṃśadguṇitā trailokyākarṣaṇī tadā || tricatvāriṃśadguṇitā rājarājeśvarī smṛtā | catuścatvāriṃsadguṇitā kukkuṭī parikīrtitā || catvāriṃśat ṣaṣṭaguṇāḥ proktāḥ śrīmṛtyuhāriṇī | catvāriṃśa muniguṇā mahābhogamatīmatā || catvāriṃśadvasuguṇā vāsavī parikīrtitā | ūnapaṃcāśadguṇitā phetkārī parikīrtitā || paṃcāśadguṇitā devī mahāśrīmātṛsundarī | paṃcāśaccaṃdra guṇitā mātṛkotpatti suṃdarī || ekaika mātṛkā varṇaṃ pratividyāḥ sakāśataḥ | utpannā parameśānisvotpattiṣuparāyaṇā || yo bhāvo yasya vai proktastadbhāve saṃsthitā śivā | svecchāyā varayaṃ kṛtvā yathā kuṇḍalinī sthita || tathā vidyāsu saṃjātā akṣobhya munirūpiṇī | sārddha trivalayādevī manuṣyasya prakīrtitā || evaṃ vidyā samutpannāḥ kuṇḍalīto maheśvarī | yena tuṣṭāsu yāpūrvā sa tasyā ṛṣirīritaḥ || upāsakāstadanyesyuriti saṃkṣepato mataṃ | athāto brahmadeve śiṣyāṣyāsyāmi yathā kramaṃ || vījāṃkura sphaṭijavā brahmeti parikīrtitaṃ | tadidaṃ brahma cākhyātaṃ kālakālīmayaṃ paraṃ || dāvadhi varṇito vākyaṃ tāvatsaguṇatāgataṃ | tadeva saguṇaṃ brahmavarṇanā śaktigocaraṃ || varṇanāyāmaśaktirhi yadā jātā maheśvarī | tadeva nirguṇaṃ proktaṃ saguṇaṃ vācyagocaraṃ || vāgbhavaṃ mukhamityuktaṃ mukhāduccāryate ca tat | avācyaṃ yadbhavedbrahma tatkathaṃ mukhagocaraṃ || svāśaktyā yaṃtritacca tasmācchakte pradhānatāḥ | śaktikoṇe maheśāni brahmāṇḍānāmanaṃtakaṃ || sarvaṃ tiṣṭhati deveśi jagadetaccarācaraṃ | tasyā kuṇḍalinī śakti rakṣobhya nāgarūpiṇī || svecchayāguṇitādevi svecchāvarṇaḥ svarūpiṇī | brahmāṇḍagolā deveśi kālyā tasmai pradarśitaḥ || p. 6a) brahmagolā viṣṇugolā rudragolastṛtīyake | lokeśa goladeveśi deva golastataḥ śive || tato hi ṛṣigolo hi kramādgolāśca koṭiśaḥ | paraṃbrahma ca prakṛtiḥ pratibimbaḥ svarūpiṇī || mahattatvaṃ tato jātamahaṃkārastataḥ paraṃ | ākāśastu tato jātastato vāyuḥ prakīrtitaḥ || tatogni pūjātogra agnerāpaḥ prakīrtitaḥ | pānīyāt pṛthivī jātā tatohyauṣadhayaḥ śubhāḥ || auṣadhībhyo bhavedannaṃ annātprāṇaḥ prakīrtitaḥ | prāṇājjīvo hi saṃjāto jīvātmā paramātmakau || brahmaviṃvāt sarvametajjagadetaccarācaraṃ | ata eva bhavedbrahmajagadetaccarācaraṃ || satvaṃ rajastama iti brahmaviṣṇuśivādayaḥ | ye cānye vahavo bhūtāḥ sarvaṃ prakṛti saṃbhavāḥ || saiva devī mahāśaktiḥ śyāmā dakṣiṇakālikā | saiva prasūyate viśvaṃ viśvaṃ saiva prayāti ca || saiva saṃharate viśvaṃ jagadetaccarācaraṃ | ādhāraṃ sarvabhūtānāṃ saiva rogārtihāriṇī || icchākriyā tathā jñānā brahmaviṣṇuśivātmikā | tridhā śaktiḥ svarūpeṇa sṛṣṭisthityaṃtakāriṇī || sṛjati brahmarūpeṇa viṣṇurūpeṇa pālyate | saṃhared rudrarūpeṇa jagadetaccarācaraṃ || yasyā yonau jagatsarve madhye pravartatekhilaṃ | yasyāṃ pralīyate viśvaṃ yasyāṃ tajjāyate punaḥ || yāṃ samārādhya trailokyaṃ saṃprāptaṃ padamuttamaṃ | tasmādbhedaṃ pravakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya || kadācidādyā lalitā puṃrūpā kṛṣṇavigrahā | lokaḥ saṃmohanārthāya svarūpaṃ vibhratīparā || veṇunāda samāraṃbha sarvasaṃmohana kṣamā | kadācidādyāḥ śrīkālīsaiva tārostipārvatī || kadācidādyāḥ śrītārāpuṃrūpārāmavigrahā | rāvaṇasyavadhārthāya devānāṃ sthāpanāni ca || daitya saṃhāraṇārthāya puṃrūpaṃ vibhratī paraṃ | ādyā tārā mahāśaktiḥ saivakālī maheśvarī || yā mahāvaiṣṇavī māyā sā mahāsuṃdarī matā | naiva strī na pumāneṣā naiva cāgni napuṃsakaṃ || yadyacchurī ramādhatte pūjyate tena tena sā | kadācijjāyate sā strī kadācidapi sā pumān || tāṃ tāṃ tanuṃ vitanute līlārthamarimarddanī | sarvabhedāḥ kālikāyā saivādyāḥ parikīrtitāḥ || śrīdevyuvāca || deveśa śrotumicchāmi siddhividyādi nirṇayaḥ | tatvaṃ kathaya deveśa yadimekaruṇā tava || p. 6b) śrīśivovāca || caturyuga krameṇaiva bhedabhedāṃtare śive | satye kālī ca śrīvidyā kamalā bhuvaneśvarī || siddhividyā maheśāni triśakti vagalāśive | mahāvidyā satyayuge mātaṃgī bhairavīśive || dhūmāvatī ca vidyāsyāt tretāyāṃ śṛṇu pārvatī | kālītārā suṃdarī ca siddhividyā prakīrtitā || mātaṃgī bhuvanā lakṣmī mahāvidyā prakīrtitā | dhūmāvatī bhairavī ca vidyātvena maheśvarī || dvāpare kālikā tārārodhinī bhairavī tathā | siddhividyā maheśāni suṃdarī bhuvanā ramā || dhūmāvatī mahāvidyā mātaṃgī kamalā tathā | vidyātvena maheśāni kalaukālī tu kevalaṃ || kālītārā chinnamastā siddhividyā kalau matā | suṃdarī bhairavī lakṣmī mātaṃgī bhuvaneśvarī || mahāvidyā maheśāni dhūmā ca vagalā śive | vidyātvena maheśāni kalau saṃkīrtitā mayā || kālikāyāṃ mahākālaścā kṣobhyastāriṇī manau | tripurāyāṃ tu rājeśo vagalāyāṃ ca tryamvakaḥ || mātaṃgyāṃ tu maheśaśca bhuvanesyāṃ maheśvaraḥ | nārāyaṇo mahālakṣmyāṃ mahādevaṃ śṛṇu priye || chinnāyāṃ tu karālasyāt siddhāyāṃ kukkuṭeśvaraḥ | dhūmrāyāṃ tu aghoraḥ syāditi saṃkṣepato matāṃ || śaktyā vinā śive sūkṣme nāmadhāma na vidyate | śivaṃ vinā citkalāyāṃ na kalātvaṃ kvacidbhavet || bijāṃkuranyāya yogācchiva śaktyātmakaṃ mahaḥ | sadā jāgarti deveśi nānārūpāṇi darśayat || sarvābhāve tu vaṭukto mahākālastathaiva ca | tāriṇāṃ vaṭukaḥ proktaḥ kālyāṃ kālaḥ prakīrtitaḥ || kalau kālī kalau kalī kalau kālī tu kevalā | sādhitā kālanāthena pratyakṣā kālikā valau || kalau kālīṃ vihāyātha yaḥ kaścin mokṣakārmukaḥ | sa bhojanaṃ vinā sūnaṃ kṣūnnivṛttimabhīpsati || kalaukālīṃ vihāyāthayaḥ kaścicchāṃtimicchati | sahiśīta nivṛttyarthaṃ himaśailaṃ niṣedhite || kalau kālīṃ vihāyāthayaḥ kaścinmokṣakārmukaḥ | sa siddhānnaṃ parityajya viṣabhojanamicchati || kalau kālīṃ vihāyātha yaḥ kaścitkāvyamicchati | sa tu duḥkhanivṛttyarthaṃ pāpāni kurute sadā || sa daridro mahāmūrkho mamadrohī sa eva tu | yugatrayeṣu deveśi kalipūrveṣu tatvataḥ || p. 7a) anyā vidyāmapi bhajan siddhimāpnoti mānavaḥ | kalau kālī sparśamaṇirnānyā vidyā kadācana || śrīmahākālikā vidyā kalau pūrṇaphalapradā | ajñānādjñānato cāpi salīlaṃ vā sahelayā || smṛtāpi siddhidā kālī sakṛdeva maheśvarī | caturyugānāṃ rājñī vai kālikā parikīrtitā || vidyārājñī siddhi vidyā kalau śīghraphalapradā | nāmaikyādrūpa sāmyārddha mahāvidyā prakīrtitā || mahāvidyā siddhividyā vidyābhedaiḥ pratiṣṭhitā | upavidyādibhedaiścakālikā saṃsthitā bhuvi || tārādyāḥ sakalā vidyā kālikāyāṃ ajāyata | sarvavidyā kālikāyāṃ saṃsthitā eva pārvatī || śaktiḥ śivaśaktirbrahmā śaktirviṣṇurjanārddanaḥ | śaktiriṃdroraviḥśaktiśaktiścaṃdro grahāḥ dhruvaṃ || śaktirūpaṃ jagatsarvaṃ yo na jānāti nārakī | teṣāṃ madhye prajātaṃ tu kālīrūpaṃ manoharaṃ || viśeṣataḥ kaliyuge narāṇāṃ bhuktimuktidaṃ | kalirhigrasyādāsasya pādapūjāṃ karoti hi || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau sṛṣṭikramanirūpaṇātmaka prathamaprakāśaḥ || 1 || atha dakṣiṇakālyāstu maṃtramuddhārayāmyahaṃ | yadekacārasmaraṇāt kiṃ tad yatnakaresthitaṃ || krodhi saṃvahni saṃyuktaṃ trimūrtīṃduḥ samāyutaṃ | trilikhet parato devi hūṃkāradvayameva hi || māyādvayaṃ samālikhya atriḥ saṃvarta sūkṣmayuk | ne kālike saptavarṇān pūrvavat parameśvarī || svāhāṃteyaṃ mahāvidyā dvāviṃśatyakṣarī parā | manasā viśvavijñānaṃ trāṇaṃ saṃsāravaṃdhanāt || yataḥ karoti saṃsiddhi maṃtra ityucyate tataḥ || atha vidyāmāhātmyam || nātrasiddhādi ciṃtāsti nāri mitrādi lakṣaṇaṃ | tayā prayāsa vāhulyaṃ na kāyakleśa saṃbhavaṃ || asyāḥ smaraṇa mātreṇa siddhayoṣṭau bhavaṃti hi | evaṃ samastavidyānāṃ rājñīṃ stotuṃ na śakyate || navakoṭi sahasraistu jihvākoṭi śatairapi | sarvasiddhipradā devī aniruddha sarasvatī || tasmādasyā jñānamātrāt siddhayaḥ saṃbhavaṃti hi | aniruddha sarasvatyā jñānamātreṇa sādhakaḥ || pāṇḍitvaṃ ca kavitve ca vāgīśa samatāṃ vrajet | tasya pāṇḍitya vai dagdhaṃ vicitrapadyakalpanāt || devā api vilajaṃte kiṃ supturmānuṣādayaḥ | api cet tvatsamānārīmatsamaḥ puruṣosti cet || aniruddha sarasvatyāsamo maṃtrastadā bhavet | ya etāṃ ciṃtayen maṃtriḥ sarvakāma samṛddhidāṃ || p. 7b) tasya haste sadaivāsti sarvasiddhirna saṃśayaḥ | gadyapadyamayī vāṇī sabhāyāṃ tasya jāyate || brahmahatyā surāpānamagatyāgamanāni ca | sarvamāśrutaratyeva dakṣiṇāmeva ciṃtayan || vāgīśvaraḥ samovācīdhanena dhanadopamaḥ | caṃdrasūryaḥ samo bhūtvā vaset kalpāyutaṃ divi || ityādimādikaṃ caiva vahuḥ kiṃ kathyate punaḥ | na tasya durlabhaṃ kiṃcidyaḥ smareghorakālikāṃ || aśvamedhaiśca gomedhairnaramedhaistathāparaiḥ | dānaiśca vividhairanyai homairnānāvidhairapi || anekapuṇya saṃbhārairyadi saṃprāpyate parā | vidyārājñī ghorakālīhya niruddha sarasvatī || jñātvaiva muktimāpnoti kiṃ punaḥ kathyate paraṃ | maṃtrasya jñānamātreṇa vijayībhuvi jāyate || tasyā loka na mātreṇavādinoniḥ prabhāmatāḥ | rājānopi hi dāsatvaṃ bhajete kiṃ pare janāḥ || vahneḥ śaityaṃ jalastaṃbhaṃgatistaṃbhaṃ vivasvataḥ | divārātri vyatyayaṃ ca sa kartuṃ bhavati kṣamaḥ || asyāstu jñānamātreṇa jīvanmuktaḥ prajāyate | bṛhaspati samo vāgmī dharaṇī sadṛśaḥ kṣamī || śrīrāmasadṛśo vīryerūpe kāma samaḥ smṛtaḥ | samudra iva gāṃbhīrye tejasā bhāskaropamaḥ || durvāsā iva śāpādau krodhādau sa yamopamaḥ | sṛṣṭau prajāpatiḥ sākṣāt sthitau viṣṇuḥ samastathā || laye haraḥ samohyeṣaḥ etāṃ yovetti tatvataḥ | vahunā kimihoktena samāno nāsti bhūtale || asyā japo brahma japo dhyānamasyātmaciṃtamaṃ | yoga saṃdhāraṇaṃ samyak dhyānamasyā na saṃśayaḥ || mahāpadi mahāpāpe mahāgraha nivāraṇe | mahābhaye mahotpāte mahāśoke mahāmaye || mahāmohe mahāsārthe mahādāridra saṃkaṭe | mahāraṇye mahāśūnye mahājñāne mahāraṇe || duradhve ca durāvāse durbhikṣe durnnimittake | samastakleśa saṃghāte smaraṇādeva nāśayet || asyā jñānaṃ jñānameva dhyānamasyātma ciṃtanaṃ | tasmādasyā samāvidyāḥ nāsti taṃtrena saṃśayaḥ || brahmādi bhavane tasya na samaḥ kimucāpare | sa eva sukṛtī loke sa eva kulabhūṣaṇaḥ || dhanyā ca jananī tasya yena devī samarcitā | gāme ca tuṃvuruḥ sākṣāddānekarṇaḥ samopamaḥ || dattātreya samo jñānī yena devī samarcitā | medhā prajñā tathā lakṣmīvallabhaḥ sarvajaṃtuṣu || p. 8a) asyāḥ smaraṇamātreṇa deha jñānaṃ prajāyate | kṛte caivāpi tretāyāṃ paraṃ carcā pare yuge || pratyakṣā devatāḥ sarvābhaktādhīnā hi devatāḥ | guruṇā karuṇā siṃdhuvīreṇa cakitāsitā || sevitā śuddhabodhena pratyakṣā kālikākalau | sarvasiddhipradā sākṣānmahāpātakanāśinī || devairdevatva viṣaye siddhaiḥ khecarasiddhaye | pannagairākṣasairmatyairmunibhiśca mumukṣubhiḥ || kāmibhirddharbhiścārthamīpsubhiḥ sevitā sadā || atha tārāmaṃtraḥ || athātaḥ saṃpravakṣyāmi tāarāmaṃtrāt kavitvadaṃ | oṃ māyā trīṁ hūṁ phaḍiti paṃcavarṇo manurmataḥ || atha chinnāyāḥ || praṇamaccaramāṃ lajjāṃ bījadvaṃdvaṃ ca vāgbhavaṃ | vajravairocanīye hrīṃhrīṃphaṭ svāhāṃtarākṣaraḥ || atha ṣoḍaśī || śrībījaṃ śaktibījaṃ ca kāmabījaṃ ca vāgbhavaṃ | vālāṃtaḥ saṃsthitaṃ vījaṃ praṇavaṃ ca tataḥ paraṃ || śaktibījaṃ ramāṃ caiva vidyāṃ ca parameśvarīṃ | lopā vā kāmarājaṃ vā trikūṭāmatha cāparāṃ || vinyasya punarādyāni vījāni paṃcasuṃdarī | viparīta krameṇaiva vinyaset ṣoḍaśī parā || atha bhairavī | vipadbhṛgu hutāśastho mauktiko biṃduśeṣaraṃ | viyattadādi kendrāgni sthitaṃ vāmākṣi viṃdumat || ākāśabhṛgu vahnistho manuḥ sargendukhaṇḍavān | paṃcakūṭātmikā vidyādevī tripurabhairavī || atha lakṣmī || aiṁ hrīṁ śrīṁ klīṁ samuccārya hasarādrauyutāḥ punaḥ | visargāṃtāḥ paṃcamaṃ tu vījametadudāhṛtaṃ || jagatprasūtyai hṛdayaṃ dvādaśārṇo manurmataḥ | praṇavādirayaṃ maṃtraḥ syāt trayodaśavarṇakaḥ || atha mātaṃgyāḥ || praṇavaṃ ca tato māyāṃ kāmavījaṃ ca kūrcakaṃ | mātaṃgī ṅeyutā cāstraṃ vahnijāyā vadhirmanuḥ || atha bhuvaneśvaryāḥ || atha vakṣye maheśāni bhuvaneśī manūttamāṃ | na kulīśo'gnimārūḍho vāma netrārddha caṃdravān || atha dhūmāvatyāḥ || athātaḥ saṃpravakṣyāmi dhūmāvatyā manuṃ paraṃ | dhūṁ dhūṁ dhūmāvatī svāhā maṃtroṣṭākṣara īritaḥ || atha bagalāyāḥ || tāraṃ māyāṃ samuccārya vadecca bagalāmukhī | tadagre sarvaduṣṭānāṃ tato vācaṃ mukhaṃ padaṃ || staṃbhayeti padaṃ jihvāṃ kīlayeti tataḥ paraṃ | buddhiṃ vināśaye hrīṁ oṃ svāhā ṣaṭtriṃśadarṇakaḥ || ityevaṃ kālikābhedād daśavidyā udīritā | devyā dakṣiṇa saṃjñāyā pravakṣyāmi yathā vidhiḥ || p. 8b) kṛte śrutyukta mārgaḥ syāt tretāyāṃ smṛtibhāṣaṇaṃ | dvāpare vai purāṇoktaḥ kalā vāgaṃ sa saṃbhavaḥ || aśuddhāḥ śūdrakarmāṇo brāhmaṇāḥ kalisaṃbhavāḥ | teṣāmāgamamārgeṇa siddhirnaśraunna vartmanā || āgamokta vidhānena kalau devān yajet sudhīḥ | na hi devāḥ prasīdaṃti kalau cānya vidhānataḥ || upāsanā tridhā proktā śreṣṭhā tatva tu sāttvikī | yasyāṃ ca mānasī pūjā japau mukhyatamau smṛtau || rājaso dakṣiṇo mārgaḥ pratimāyāṃ ca pūjanaṃ | bāhyopacāraiḥ puṣpādyaistadādyānāṃ viśiṣyate || tāmasopāsanaṃ proktaṃ pīṭhādau validānataḥ | vāmamārgeṇa taccādyaṃ varṇe hitvā praśasyate || eṣā vyavasthā saṃproktā vāmadakṣiṇayoḥ parā | ācāro dvividho devī vāmadakṣiṇa bhedataḥ || paṃcamudrādi rahito dakṣiṇācāra saṃjñakaḥ | madyaṃ māṃsaṃ tathā matsyaṃ mudrā maithunameva ca || makāre paṃcakairdevī yonau kaulaḥ prapūjayet | vāmahastāt pānapūjā kramādvāni prakīrtitāḥ || dakṣahastātyānayogādvāmahasta pratarpaṇāt | dakṣahastāt pūjanāddhikaula ityabhidhīyate || kevalaṃ dakṣahastena pūjanād dakṣiṇābhidhaḥ | upāsanā dvidhā proktā sā kāmākāma vicyutā || mokṣabījaṃ tu niḥkāmā sakāmo bhavabījakaṃ | paṃthā tu dakṣiṇeṃ śreṣṭho vāmaṃ śreṣṭhataromataḥ || yastu vāmaṃ vijānāti sa eva paramoguruḥ | ahaṃ jānāmi saṃpūrṇaṃ pādonaṃsanakādayaḥ || arddhaṃ cāpi vaśiṣṭhādyāḥ śakrādyāḥ pādasaṃmitaṃ | jānaṃti māthāḥ ṣaṣṭhāṃśaṃkoṣṭhaṃśamitarejanāḥ || pataṃti koṭayaścātra jāyaṃte kṛmi yoniṣu | taṃ mārge ye vijānaṃti te muktānātra saṃśayaḥ || śrīkṛṣṇo vāmamārgaṃ tu phālguṇyāyopadiṣṭavān | mayā ciṃtaya tādṛṣṭo munibhyaśca nirūpitaḥ || cāṇḍālo vā turuṣko vā brahmahāvātha maskarī | śrotriyotāmasamārgīṃ bhuktimuktyoḥ sabhājanaṃ || vāmadakṣiṇamārgo hi kālītārāvidhau smṛtaḥ | chinnāvidhau vāmamārgo vagalā vāmadakṣagā || suṃdarī vāma divyā ca dakṣe mārgepi saṃsthitāḥ | vālāvidyā dakṣavidyāmātaṃgī vāmadakṣiṇā || p. 9a) kevalā bhuvanā lakṣmī dhūmā dakṣiṇamārgagāḥ | sumukhī vāmasaṃtuṣṭā vaṭuko vāmadakṣiṇaḥ || bhairavī vāmayogasthā bagalā vāmadakṣiṇā | pūrvāmnāye dakṣavāmau dakṣiṇe divyavāmake || kauladakṣau paścime tu kaulavāmau tathottare | ūrddhva divyau maheśāni pātāle vāma eva ca || yadīśādyāḥ sarvavidyāḥ kāminī yoganāyikā | vāmamārgena siddhyaṃti nānyathā siddhidāḥ kvacit || vāmadakṣiṇayogena ubhayācāra tatparā | śaivaśākte gāṇapatye saurasvāyaṃbhuve tathā || cāṃdracīne pāṃcarātre vaiṣṇave vaidikepi ca | vāme cāṃte bhaviṣyaṃti kaledvaijāti jātayaḥ || evaṃ darśaṇamārgepi na hi vāmaṃ karotti cet | tasya siddhirnnadeveśi mama vairī prakīrtitaḥ || sarvasmādadhiko vāmadharmaḥ proktaḥ kulāgame | tatrāpi kālikā tārā vidhau priyataraḥ smṛtaḥ || kāpālike maheśāni vāmamārgotrakāraṇaṃ | vāmamārga prakāreṇa sarvaṃ siddhyaṃti nānyathā || vāmamārgaṃ vinādevī na hi siddhyaṃti devatāḥ | uttarāmnāya saṃproktā devāstuṣyaṃti paṃcamaiḥ || ūnaḥ padārtha ekaścet sādhakaṃte śapaṃti ca | paścimāmnāya devānāṃ surāpānaṃ kṛtā kṛtaṃ || maccatuṣṭayamicchaṃti taṃ vinā praśapaṃti ca | pūrvāmnāyokta devānāṃ tanmāṃsaṃ ca kṛtā kṛtaṃ || āvaśyakaṃ matrayaṃ ca taṃ vinā praśayaṃtite | ūrddhvāmnāyokta devānāṃ te matsyāśca kṛtā kṛtāḥ || āvaśyakaṃ madvayaṃ ca vinā taṃ praśayaṃtite | dakṣiṇāmnāya devānāṃ niṣiddhaṃ sa catuṣṭayaṃ || menaikena vinātepi praśayaṃti hi sādhakaṃ | kaulikaṃ kūrcataḥ karmavaidikaṃ nābhidhīyate || vaidikaṃ kūrcataḥ karmakaulikaṃ nābhidhīyate | viruddhāddubhayaṃ naṣṭaṃ tathā eka pathā caret || vāmamārgī yadā dakṣaṃ praviśet tat suraiḥ sa tu | vighnāṃte pīḍyate cāpi na siddhimadhi gacchati || dakṣamārgī yadā vāmaṃ praviśet tatsurāstadā | lokadvayādvyāpayaṃtitaṃ grasaṃti ca vāminaṃ || tasmāt svakulamārgaṃ tu jñātvā kuryāddupāsanaṃ | yadṛcchayā śṛutaṃ taṃtraṃ chadmanāpi valena vā || pareritaṃ tavā gāthā tajjapedyadyanarthakṛt | na śāstramālokve devannācarenna japedapi || p. 9b) na paśyennopadiśyecca na kuryānnaiva sādhayet | pustake likhitān maṃtrānālokya prajapaṃtiye || brahmā hatyā samaṃ teṣāṃ pātakaṃ parikīrtitaṃ | tasmāddīkṣāṃ prayatnena sadā kuryācca tāṃtrikīṃ || athātaḥ prathamato dīkṣāṃ pravakṣyāmi viśeṣataḥ | dīyate jñāna vijñānaṃ kṣīyate pāparāśayaḥ || tena dīkṣā iti proktā prāptā ca sadgurormukhāt | adīkṣitānāṃ martyānāṃ doṣaṃ śṛṇvaṃ tu sādhakāḥ || annaṃ viṣṭā samaṃ tasya jalaṃ mūtra samaṃtathā | adīkṣitaṃ kṛtaṃ śrāddhaṃ śrāddhaṃ cādīkṣitasya vā || gṛhītvā pitarasteṣāṃ narake ca mudāruṇe | pataṃtyeva na saṃdeho yāvadiṃdrāścaturdaśaḥ || sahasrai * * *(?) raiśca bhaktiyukto yajedyadi | tathāpya dīkṣitasyārthāṃ devāgṛhnaṃti naiva ca || karmākhilaṃ vṛthā yasmāt tasmāda dīkṣitaḥ paśuḥ | tasmādaṃ dīkṣitaṃ dṛṣṭvā kiṃcit kāryaṃ na sādhayet || dīkṣāgrahaṇakāle tu pāparāśiḥ parāyate | nirvāṇapada saṃyukto vahirgacchati tatparaḥ || tadā deva pitṛṇāṃ tu kāryārdhye bhavati svayaṃ | anyathā yatkṛtaṃ karma hutaṃ bhasmani havyavat || sarvāśrameṣu dīkṣāyāṃ nityatvaṃ paricakṣate | anīśvarasya maṃtrasya nāsti trātā yathā bhuvi || tathā dīkṣā vihīnasya nehasvāmī paratra ca | na tapobhirjapairhomairvividhairvāpi sādhanaiḥ || na kriyācitkadācittu dīkṣāhīnasya siddhyati | dvijānāṃ manupūtānāṃ svakarmādhyayanādiṣu || yathādhikāro nāstī hasyāccopanayanādiṣu | tathā cā dīkṣitānāṃ ca maṃtra devārcanādiṣu || nādhikārostyataḥ kuryādātmānaṃ maṃtra saṃskṛtaṃ | dīkṣāmūlaṃ jagatsarvaṃ dīkṣāmūlaṃ paraṃ tapaḥ || dīkṣāmāśritya nivasedyatra kutrā same japan | adīkṣitaśca maraṇe raurave narake vrajet || ato dīkṣeti sā proktā deśikaistaṃtravedibhiḥ | yāvanna prāpyate dīkṣā puruṣārtha phalapradā || sarvasiddhikarī dīkṣā sarvasaṃpatpradāyinī | pratibhā svaravarṇāni kāṃtiḥ puṣṭidharāṇi ca || mohanastaṃbhanā kṛṣṭi māraṇoccāṭanāni ca | vaśīkāryaṃ sukavitā buddhiśca dhāraṇā yutā || tāraṇaṃ ca samudrasya vahneḥ śaityaṃ raṇejayam | vipine cā bhayaṃ caiva śokaduḥkhāpahaṃ tathā || p. 10a) dharmārthakāmamokṣāṇi dadāt yeṣāṃ na saṃśayaḥ | aneka koṭi saṃtrebhyastathā vidyātya eva ca || ekaṃ gurumukhāllabdhaṃ sarvasiddhi pravartakaṃ | gurupadeśato labdhaṃ japetyāsārcanādikaṃ || paścāt tat sādhayet sarvaṃ sadā tadbhāvabhāvitaḥ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau śrīśyāmādividyoddhāropāsanāvaśyakatāpūrvakamāhātmyakathanaṃ nāma dvitīyaḥ prakāśaḥ || 2 || yaḥ śivaḥ sarvagaḥ sūkṣmaśconmano niṣkalovyayaḥ | vyomākārohyajānaṃtaḥ sa kathaṃ pūjyate priye || ata eva śivaḥ sākṣādguru rūpaṃ samāśritaḥ | dīnānukaṃpayā devīparyyeti pṛthivīmimāṃ || manuṣya carmaṇānarddhaḥ sākṣāt paraḥ śivaḥ svayaṃ | atrinetraḥ śivaḥ sākṣāda caturvāṅguracyutaḥ || acaturvadano brahmā śrīguruḥ kathitaḥ priye | nara vadṛśyate loke śrīguruḥ pāpakarmaṇāṃ || śiva ca dṛśyate sākṣānnarāṇāṃ puṇyakarmaṇāṃ | śrīguruṃ paramaṃ tatvaṃ tiṣṭhaṃtaṃ cakṣuṣāgrataḥ || maṃdabhāgyā na paśyaṃti aṃdhāḥ sūryamivoditaṃ | guruḥ sadāśivaḥ sākṣāt satyameva na saṃśayaḥ || śiva eva gururno cedbhuktimuktiṃ dadātikaḥ | sadāśivasya devasya śrīgurorapi pārvatī || ubhayoraṃtaraṃ nāsti yaḥ karoti sa pātakī | yathā ghaṭaśca kalaśaḥ kuṃbhaścaikārtha vācakaḥ || tathā devaśca maṃtraśca guruścaikārtha ucyate | na guroḥ sadṛśaṃ vastu na devaḥ śaṃkaropamaḥ || na ca kaulāt paro yogo na vidyā kālikā samā | gakārājñāna saṃpattirakārastat prakāśakaḥ || ukārācchiva tādātmyaṃ dadyāditi guru smṛtaḥ | yadyapyadhītanīgamāḥ ṣaḍaṃga sahitāṃ priye || āgamādyāni śāstrāṇi jñānaṃ nāsti guruṃ vinā | tasmādguruṃ samālocya bhajate yaḥ pumān śive || yogaṃ jñānaṃ sphuṭaṃ tasmai bruvate nātra saṃśayaḥ | tārakaḥ kohi saṃsāre prāṇināṃ sadgurorvinā || asadguruḥ svayaṃ naṣṭaṃ kathaṃ pālayate paraṃ | dhanārthinastu guravaḥ śiṣyāḥ siddhyarthinaḥ kalau || tasmānna cobhayaḥ siddhirdevatānāṃ vidaṃvanaṃ | bhaktiḥ śraddhānvitau śiṣya guru saṃpūrṇa lakṣaṇau || p. 10b) sarvopi mārgastatkālaṃ bhuktimukti pradāyakaḥ || athāto gurulakṣaṇaṃ || tasmādādau pravakṣyāmi lakṣaṇaṃ guruśiṣyayoḥ | śrīguruḥ parameśāni śuddhaveśo manoharaḥ || sarvalakṣaṇa saṃyuktaḥ sarvāvayava śobhitaḥ | sarvāgamārtha tatvajñaḥ sarvamaṃtra vidhānavit || lokaḥ saṃmohanākāro devavat priyadarśanaḥ | sumukhaḥ sulabhaḥ svaccha iṃjñitākāraveṣṭavit || aṃtarmukhā bahirdṛṣṭiḥ sarvajño deśakālavit | ājñā siddhastrikālajño nigrahānu graha kṣamaḥ || vedavedāṃta vichāṃtaḥ sarvajīva dayāparaḥ | svādhīneṃdriya saṃcāraḥ ṣaḍaṃga vijayakṣamaḥ || atra gaṇyoti gaṃbhīraḥ pātrāpātraṃ viśeṣavit | nirmalo nityasaṃtuṣṭo nirdvaṃdvo nityaśaktimān || sadbhaktavatsalo dhīraḥ kṛpāluḥ smita pūrvavāk | bhaktapriyaḥ sarvasamodayāluḥ śiṣyaśāsakaḥ || sveṣṭadeva manuḥ prājño vanitā pūjanotsukaḥ | nityanaimittike kāmye etatkarmaṇya niṃditaḥ || rāgadveṣa bhayakrodha daṃbhāhaṃkāra varjitaḥ | yadṛchālābha saṃtuṣṭo guṇadoṣa vibhedakaḥ || strīdhanādiṣṭanāśaktoduḥsaṃgavyasanojritaḥ | alorūpā hiṃsakaśca pakṣapātī vicakṣaṇaḥ || vittavidyādi maṃtrajño yaṃtra taṃtrādya vikrayī | niḥsaṃkalpo nirvikalpo nirṇītārthoti dhārmikaḥ || tulye niṃdāstutirmaunī nirapekṣo niyāmakaḥ | śuddhacittodayāluśca brāhmaṇo vedapāragaḥ || atha kulaguroḥ || kulīnaḥ sarvavidyānāṃ madhikārīti gīyate || dīṣā prabhuḥ sa evātra sarvamaṃtrasya nāparaḥ || akulaṃ śiva ityuktaḥ kulaṃ śaktiḥ prakīrtitāḥ | kulākulānusaṃdhāna nipuṇaḥ kaulikaḥ priyaḥ || kulabhaktān kulācārān kulajñānān kulavratāt | prīto bhavati yo dṛṣṭvā kaulikaḥ sa tu me priyaḥ || tatva trayaḥ svīkaraṇān mūlamaṃtrārtha tatvavit | devatā gurubhaktaśca kaulikaḥ syāttadīkṣayā || kulācārasto nityaṃ kulaśāstra prayojakaḥ | śāṃtaḥ svādhīna sarvajño lobhamoha vivarjitaḥ || krodha moha sadā tyāgī virāgī vīravaṃditaḥ | sarvāśraya parityāgī lalanārcana tatparaḥ || p. 11a) ityādi lakṣaṇopetaḥ śrīguruḥ kathitaḥ priyaḥ | nāti vālo na vṛddhaśca na khaṃjona kṛśastathā || nādhikāṃgo na hīnāṃgo na khalvāṭo na daṃturaḥ | kṛtajñaṃ vāgminaḥ śūraṃ pratiṣṭāgama pāragaṃ || vāstu vidyā kṛtābhyāsaṃ śalyoddhāra vivekinaṃ | kriyānu kramavettāraṃ mudrātaṃtra vivekinaṃ || svavidyānuṣṭhā na tapo dharmāṇāma prakāśakaḥ | varṇāśrama jñāna tapodharmāṇāṃ ca prakāśakaḥ || ṣaṭkarma su susiddho yo dātā bhoktā na yācakaḥ | sa eva kaulikācāryastvanyaḥ kula viḍaṃvakaḥ || piṃḍapadaṃ tathā rūpaṃ rūpātītaṃ niraṃjanaṃ | yastu samyag vijānāti sa guruścorddharet paraṃ || pāśastaṃbhaṃ vedhadīkṣā paśugrahaṇameva ca | trividhaṃ yo vijānāti sa guruḥ kathitaḥ priye || paśupāśa paśūnāṃ ca rahasyārtha vidhānavit | yo jānāti varārohe sa guruḥ parikīrtitaḥ || ghṛṇā śaṃkābhayaṃ lajjā jugupsā ceti paṃcamī | kulaṃ śīlaṃ tathā śaktiraṣṭau pāśāḥ prakīrtitāḥ || pāśabaddhaḥ paśuḥ proktaḥ pāśamukto maheśvaraḥ | tasmāt pāśaharop yatra sa gururnānya ucyate || mūlādi brahmaraṃdhrāṃtaṃ saptāṃ bhojadaleṣu ca | jīvācāraphalaṃ vetti sa gururnāparaḥ priye || atha asadgurulakṣaṇaṃ || kulakṣaṇaṃ || vahvāśī dīrghasūtrīya viṣayādiṣu lolupaḥ | hetu vādarato duṣṭo vāgvādī guruniṃdakaḥ || aromāvakuromā ca niṃditā śramameva ca | kāladaṃto'sitoṣṭhaśca durgaṃdhaḥ śvāsavāhakaḥ || duṣṭalakṣaṇa saṃpanno yadyapi svayamīśvaraḥ | vaṅgapratigrahāsakta ācāryaṃ śrīkṣayāvahaḥ || aputro mṛtaputraśca kuṇḍaśca vāmanastathā | kunakhīdīrghadaṃtaśca strījitaścādhikāṃgakaḥ || hīnāṃgaḥ kapaṭīrogī vaṅgavallī ca kubjakaḥ | etairdoṣairvihīno yaḥ sa guruḥśiṣyabhājanaḥ || svanāmnā na guruḥkāryo bhāryā ca mātṛnāmikā || atha deśabhedādgurorbhedaḥ || kumārī himavanmadhye śvetakṛṣṇa mṛgānvite | deśe jātastu yo vidvānācāryatvamathārhati || augyanyā madhyadeśārca kaurukṣetrāścalāṭajāṃ | aṃtarvedī pratiṣṭhānā cāvaṃtyā guravo varāḥ || rāḍāvāreṃdrakāstairāgaurya rāmāgadhāstathā | aṃgajātodbhavāśceti saptaite madhyamā smṛtāḥ || p. 11b) āṃdhrāḥ kāliṃgakārṇāṭā mahārāṣṭrāśca ṭhakvajāḥ | vīrajāḍāviḍāpauṃḍrāstvaṣṭau te guravodhamāḥ || kāmarūpāśca caṃpākāme pālotthāśca saiṃdhavāḥ | vāṃgā gāṃdhārapauliṃgā saptaite cādhamādhamāḥ || kāṃcijāḥ kauśalāḥ kāsthākāvelāḥ kaukaṇo bhujāḥ | saurāṣṭrā devarāṣṭrāśca aṣṭaute niṃditā bhṛśaṃ || aśeṣakāmadā śreṣṭhā madhyamā bhūtihāpitaḥ | adhamātya śubhenaṣṭā āryādarbhā na doṣabhāk || catuṣpadā strirodhāśca ṣaṭpadārtha vibhūṣitāḥ | gotragocara saṃyukto samayādyukta lakṣaṇāḥ || dīkṣāsthā svapnasaṃpūrṇaṃ yo jānaṃtyavya saṃhitāṃ | ācārāste tu vijñeyā cāpare lokadāṃbhikāḥ || sarvadravyā tiriktaṃ tu ātmānaṃ vettiyo naraḥ | sarvalakṣaṇa hīnopi sa gururnnāmrasaṃśayaḥ || piturdīkṣāyaterdīkṣāyādīkṣāvanavāsināṃ | viviktāśramiṇāṃ dīkṣā putrāyurddhana nāśinī || pramādādvā tathā jñānāt pitṛdīkṣāṃ samācaret | prāyaścittaṃ tataḥ kṛtvā punardīkṣāṃ samācaret || tyaktāgnayaḥ kriyāhīnāya tathoniḥ parigrahāḥ | vanasthāstādṛśā eva varṇā nyūnāśramī yataḥ || atasteṣāṃ nādhikāro dīkṣānānya maheśvarī | yaterdīkṣāṃ gṛhītvā tu kadācidapi mohitaḥ || prāyaścittaṃ dhenurekā trirātra vratameva vā | prāyaścittaṃ tataḥ kṛtvā punardīkṣāṃ samācaret || yadi bhāgyavaśādeva siddhavidyāṃ labhet priye | tadaivatāṃ tu dīkṣeta tyaktvā guru vicāraṇāṃ || sveṣṭavidyā pradāne tu na kuryādguru ciṃtanaṃ | kṣatraviṭ śūdrajātīnāṃ kṣatriyonugrahakṣamaḥ || vaiśyaḥ syāttena kāryaḥ syādvaye nityamanugrahaḥ | sajātīyena śūdreṇa tādṛśena mahāmate || anugrahābhiṣekau ca kāryau śūdrasya sarvadā | varṇoptame'tha ca surasati vā viśrutepi vā || svadeśatothavānyatranedaṃ kāryaṃ śubhārthinā | vidyamānekuyaḥ kāryādyatra tatra viparyayaṃ || tasyahā mūtranāśaḥ syāttasmācchāstroktamācaret | vipra eve dṛśaḥ kāryo gururnocettadedṛśe || kṣetraviṭ śūdrajātīyaḥ prātilosyaṃ na dīkṣayet | ācāryamātulau ṛtvik pitṛṣyaḥ śvaśuro nṛpaḥ || p. 12a) iti ṣaṅguravopyatra proktā maṃtra viśāradaiḥ | nirvīryeḥ syāt piturmaṃtraṃstathā mātāmahasya ca || sodarasya kaniṣṭhasya vairipakṣā śritasya ca | nirvīryo hi piturmaṃtraḥ śaivaśāktena duṣpati || dakṣe mārge tu nirvīrye piturmātāmahasya ca | sodarasyā gṛhasthasya vāmamārgeti vīryavān || na patnīṃ dīkṣayedbhartā na pitādīkṣayet sutāṃ | na putraṃ ca tathā bhrātābhrātaraṃ ca na dīkṣayet || striyo dīkṣā śubhā proktā mātuścāṣṭaguṇāḥ smṛtā | sādhvī caiva sadācārāṃ gurubhaktā jiteṃdriyā || sarvamaṃtrārtha tatvajñā suśīlā pujane ratā | gurudyogyā bhavet sā hi vidhavā parivarjitā || mātrā dīkṣā pradeyā vai strīṇāṃ satyena śāmbhavī | devī paraṃparā prāptā dīkṣā strīṇāṃ śubhā matā || devī paraṃparā jātu viśeṣaṃ śṛṇu sādaraṃ | devī paraṃparodiṣṭaṃ pāraṃparya kramāgatā || strīṇāṃ dīkṣāparaṃ jātā devī dīkṣā śubhā matā | tat paraṃparayā prāptā dīkṣā siddhipradāmatā || puruṣāṇāṃ tatsakāśāt dīkṣā jātā paraṃparā | mukhyaṃ śṛṇu mahādevī strīṇāṃ niyamo mataḥ || niyamaḥ puruṣo jñeyo na yoṣitsu kathaṃcana | śākte vikalpa sahite kathaṃ dīkṣā bhavet priye || guroḥ sakāśācceddeyā tadā sā bhaginī matā | svayaṃ vai yadiceddeyā tadā kanyā prakīrtitā || anyato dāpanīyā cetmārgaṃ bhraṣṭā tadā bhavet | maṃtraśāstre vahuvidhāmārgā devimayeritā || tadarthaṃ saṃkaṭe cittaṃ kiṃkāryaṃvada śaṃkara | svasaṃpradāye yaḥ śreṣṭastatsakāśāttudīkṣaṇaṃ || śubhaṃ proktaṃ mahādevi hyabhāve śṛṇu sādaraṃ | trayodaśyāṃ kṛṣṇaṃpakṣe caṃdra vā sarasaṃyute || tālapatre manurlekhya saṃskāra daśakaṃ caret | daśa saṃskārayogena siddhamaṃtro bhaviṣyati || taddine pāyasaṃ kṛtvā dakṣiṇāmūrti sannidhau | pāyasādi nivedyārtha vilvaiḥ saṃpūjya śaṃkaraṃ || iti vācamanīya *? maṣṭottara sahasrakaṃ | saṃjapya homayeddevī tattanmaṃtroktavartmanā || vācane nāsti cechaktistadā kiṃ vā vidhīyate | putradvārā vā camanīyaṃ sa putro gurureva tu || evaṃ gṛhīta maṃtrastu siddhirhi bhavati priye | athacānyaḥ prakāreṇa dīkṣaṇaṃ śṛṇu sāṃprataṃ || nadyāṃ samudragāmīnyāṃ śubhelagne śubhedine | saṃpradāyaṃ purā dṛṣṭvā śrīsūryamaṇḍalaṃ likhet || p. 12b) sāṃgaṃ sāvaraṇaṃ sūryaṃ saṃpūjya prāṇavallabhe | tāraṃ phaṭ manumālikhya vācayet tatsakāśataḥ || śatāṣṭavāraṃ sadvācye nāṃkānāṃ vā manogatiḥ | tatra sūryaṃ guruṃ pūjya sarvasiddhīśvaro bhavet || idaṃ paśuparaṃ proktaṃ na tu vīra paraṃpriye | vīrāṇāṃ kaulikānāṃ tu bharttā dīkṣaṇamācaret || bharturdīkṣāpradāne tu na doṣaḥ kālikāgame | śivena dīkṣāpūrvaṃ tu gauryai dattā śubhāvahā || sā ca putryathavā bhāryā tadvadatrāpi pārvatī | na putrī gaditā sā tu vīrabhāryā prakīrtitā || atha śiṣyalakṣanaṃ || sacchiṣyaṃ taṃ kuleśāni sarvalakṣaṇasaṃyutaṃ | samādhi sādhanopetaṃ guṇaśīla samanvitaṃ || śuddhadehaṃ tayā vaṃdyaṃ dhārmikaṃ śuddhamānasaṃ | dṛḍha vrataṃ sadācāraṃ śuddhabhakti samanvitaṃ || kṛtajñaṃ pāpabhītaṃ ca sādhusajjanasaṃmataṃ | āstikyaṃ dānaśīlaṃ ca sarvabhūtahite rataṃ || viśvāsa vinayopetaṃ vittaśāṭhya vivarjitaṃ | asādhyasādhanaṃ śūraṃ valakāṃti samanvitaṃ || anukūla kriyādyuktaṃ apramattaṃ vicakṣaṇaṃ | sakṛduktagṛhītārthaṃ caturaṃ buddhivittaraṃ || gṛhatalyā samotsaṃga nirvikāramasevakaṃ | vimṛṣyakāriṇaṃ dhīraṃ manodāridryavarjitaṃ || sarvakāryāti kuśalaṃ dhīraṃ sarvopakārakaṃ | alpārthe paraniṃdāyām sumukhaṃ vimukhaṃ priye || jiteṃdriyaṃ susaṃtuṣṭaṃ maṃtrajñaṃ brahmacāriṇaṃ | tyaktvādhikyāti cāpalyaṃ duḥśaṃkātaṃka varjitaṃ || gurudhyānastuti kathā sarvadā bhajanotsukaṃ | gurudaivatabhaktaṃ ca kāminī pūjanotsukaṃ || sarvajñā pālakaṃ devi gurukīrti praśaṃsakaṃ | guruvākya pramāṇajñaṃ gurusuśrūṣaṇerataṃ || cittānuvarttinaṃ prekṣyakāriṇaṃ kulanāyike | lajjābhimānagarvādivarjitaṃ gurusannidhau || nirapekṣaṃ gurudravye tatprasādābhikāṃkṣiṇaṃ | rūpadhyānādinirataṃ mokṣamārgābhigāminaṃ || ityādi lakṣaṇopetaṃ guruḥ śiṣyaṃ parigrahet || atha duṣṭaśiṣyalakṣaṇaṃ || duṣṭānupāpinaṃ duṣṭaṃ guṇahīnaṃ virūpiṇaṃ | paraśiṣyaṃ ca pākhaṃḍaṃ dhūrtaṃ paṇḍitamāninaṃ || hīnādhikāvikārāṃgaṃ vikalāvayavānvitaṃ | paṃguṃ ca vadhiraṃ caiva malinaṃ vyādhipīḍitaṃ || p. 13a) ucchiṣṭaṃ durmukhaṃ cāpi svecchāveśadharaṃvitaṃ | durvidagdhaṃ kuceṣṭaṃ ca kucailaṃ bhīmavīkṣaṇaṃ || nidrālasya yutaṃ taṃdrādyūtādi vyasanānvitaṃ | kapāṭa kudvyastaṃvādau tirohitatanuṃ sadā || paiśunyayuktikaṃ kṣudraṃ śraddhābhakti vivarjitaṃ | kimetivādinastabdhaṃ preṣakaṃ ca palaṃ śaṭhaṃ || dhanastrī śuddhirahitaṃ niṣedhavidhivarjitaṃ | rahasyabhedakaṃ cāpi devakāryārthaghātakaṃ || mārjāravakavṛttiṃ ca raṃdhrānveṣaṇa tatparaṃ | māyānvitaṃ kṛtaghnaṃ ca pracchannottaradāyakaṃ || viśvāsaghātakaṃ devadrohiṇaṃ pāpakāriṇaṃ | aviśvāsamavadyāṃ gamanartha siddhikāṃkṣiṇaṃ || ātatāyi namādiṣṭaṃ kutsitaṃ kūṭasākṣiṇaṃ | sarvatra yācakaṃ devi sarvot kṛṣṭābhigāminaṃ || asatyaviṣṭaṃ vā śaktaṃ grāmyādi vahubhāṣiṇaṃ | durvicāra kutarkādi kārakaṃ kalahapriyaṃ || vṛthā kṣepakaraṃ bhrāṃtaṃ pratyakṣe priyavādinaṃ | vāgukṣavādinaṃ vidyā vacasānu prasaṃśakaṃ || guṇāḥ sahiṣṇuṃ sahitamati krodhasamanvitaṃ | cārvākaṃ durjanasakhaṃ sarvalokavigarhitaṃ || piśunaṃ parasaṃtāpa sarvaprāṇi bhayaṃkaraṃ | akleśavādinaṃ mitradrohiṇaṃ bhrātṛvaṃcakaṃ || jihvopastha paraṃ devi taskaraṃ paśuceṣṭitaṃ | akāraṇadveṣa hāasyakleśa cakrādikārakaṃ || atihāsyasya karttāraṃ sātaraṃ parihāsakaṃ | kāmukaṃ cāti nirlajjaṃ mithyāduśceṣṭa śūcakaṃ || asūyāmadamātsaryadaṃbhāhaṃkāra saṃyutaṃ | īrṣyā paiśunyapāruṣyakāryaṇya krodhaśāsinaṃ || adhīraṃ dūṣitaṃ dveṣyamaśaktaṃ tanuvarjitaṃ | aprahvamati mūḍhaṃ ca ciṃtādalitamānasaṃ || bhraṣṭalobhaṃ punarddīnamatuṣṭaṃ sarvayājakaṃ | vahvāśīnaṃ kapaṭinaṃ bhrāmakaṃ kuṭilaṃ priye || bhaktiśraddhādayāśāṃti dharmācāra vivarjitaṃ | mātṛpitṛguruprājñamahatāṃ hāsyakārakaṃ || kuladravyādi vībhatsaṃ gurusevābhimāninaṃ | strīduṣṭaṃ samayabhraṣṭaṃ gurusaptaṃ kuleśvarī || ityādi viguṇopetaṃ guruḥ śiṣyaṃ parityajet || srīdevyuvāca || asiddhaguruṇādattomaṃtraḥ śiṣyāya vā guruḥ | siddhomaṃtrāṃtare deva naiva siddhotha vā guruḥ || bhinnāmnāyo yadā śiṣyastadbhinnāmnāya devatāṃ | sevate tatra deveśa kīdṛk siddhistu tadvada || p. 13b) īśvara uvāca || gurustu dakṣiṇāmnāyo sarvāmnāyeṣu dīkṣitaḥ | ūrdhvāmnāyī tathānyeṣu pūrvāmnāyī pareṣu ca || dvayostu paścimāmnāyī duttarastvadhare bhavet | adhareṇaiva kutrāpi gurutvaṃ pāralaukikaṃ || dakṣiṇopāsakaḥ kāle ūrddhvaḥ sāyujya māpnuyāt | devatāyā tathā pūrvaḥ sārupyaṃ labhate paraḥ || sāmīpyaṃ cottare lokasadhogastvaihikaṃ phalaṃ | lobhatyāgaiścopakārāhyadhomārgepyudarkakṛt || maṃtrāṃtare ca saṃsiddho gururmaṃtraṃ prayacchati | yathoktā caraṇāttasya siddhiḥ śiṣyasya jāyate || kṛpāvaśāt siddhamaṃtraṃdātādhi ca paro guruḥ | vinā japaṃ vinā pūjāṃ siddhayastat karesthitāḥ || guruśiṣyā vubhau mohāda parikṣaparaṃparaṃ | upadeśaṃ dadan gṛhan prāpnuyād vai piśācataṃ || snehād vā lobhato vāpi yadi gṛhnāti dīkṣayet | tasmin gurau sa śiṣye tu devatā śāpadāpayet || tasmādevaṃ vidhaṃ śiṣyaṃ na gṛhnīyāt kathaṃcana | yadi gṛhnāti mohena tatpāpairvyāpyate guruḥ || maṃtripāpaṃ ca rājānaṃ patiṃ jāyā kṛtaṃ yathā | tathā śiṣya kṛtaṃ pāpaṃ prāyo gurumapi spṛśet || jñānena kṛpayā cāpi guruśiṣyaṃ parīkṣayet | saṃvatsaraṃ tadarddhaṃ vā tadarddhaṃ vā tadarddhataḥ || uttamānaddhamāṃ kāryaṃ jīvānuttama karmaṇi | prāṇadravye pradānādyairdaśasya samamānasaiḥ || unmarma sūcakairvākyairmāyābhirguru ceṣṭitaiḥ | pakṣapātairudāsīnairanekaiśca muhurmuhuḥ || ākṛṣṭaḥ pīḍitaścāpi yoniṣādena yācati | guruḥ kṛpāṃ karotīti sadā saṃciṃtayet sadā || śrīguroḥ smaraṇe cāpi kīrtane vāpi naṃdane | paricarya yamārgeṇa preṣaṇen veṣaṇe priye || ānaṃdakaṃ paromāṃ ca smaranetrādi vikriyāṃ | teṣāṃ syāttetrayogāḥ syurmaṃtra siddhirapīśvarī || vodhakatvaṃ ca vijñāya śiṣyobhūyānna cānyathā | ādimadhyāvasāneyānyāyaḥ śaktinipātitaḥ || adhamāmadhyamāśreṣṭāḥ śiṣyā devi prakīrtitāḥ | ādau bhaktirbhaveddevi dīkṣārthaṃ saṃvadaṃti ye || punarviluptabhāvāste ādiyogyā itīritāḥ | dīkṣāsamaya saṃprāpya jñānavijñāna varjitāḥ || tasmāt pradhvasta vīryāye madhyayogyā itīritāḥ | ādau bhakti vihīnoyaḥ madhye bhaktosti vānavā || aṃte ca pratibhaktiḥ syādaṃta yogyā bhavaṃtite | kurvannācārya suśrūṣāṃ manovākkāyakarmabhiḥ || p. 14a) śuddhabhāvo mahotsāho voddhā śiṣya iti smṛtaḥ | sa bhūpadeśyaḥ putraścivyatyayī vasudastathā || guruḥ suśrūṣayā vidyā puṣkālela dhanena vā | atha vā vidyayā vidyā caturthonopa padyate || nityaśaḥ kāyavāk cittaistridvaikāvṛddhikāvadhi | parīkṣya saparigrāhyasyādyaḥ saṃyatamānasaḥ || tayorvatsaramātreṇa jñātānyonyaṃ bhaviṣyati | gurutā śiṣyatā vāpi nānyatheti viniścayaḥ || śiṣyaśca sadgurormaṃtraṃ gṛhītvātaṃ parityajet | gurutyāgakaraḥ śiṣyaḥ prāyaścittī bhaveddhruvaṃ || yadi daivātpaśorvidyālabhyate kulajairnnaraiḥ | dvijaṃ tu kaulikaṃ prāpya punarvidyāmupā labhet || yo gṛhnāti paśorvidyāṃ tasyādhirgātrapīḍanaṃ | bhavatyeva na saṃdeho vaṃdhūnāṃ caiva vā bhavet || sadguruṃ tu samāśritya gṛhnīyāt saṃskṛtaṃ manuṃ | śrīguruṃ lakṣaṇopetaṃ saṃśaya chedakārakaṃ || labdhvā jñānapradaṃ devi na gurvīramāśrayet | anabhijñaṃ guruṃ prāpya saṃśaye ṣaḍvikārakaṃ || śiṣyāgurvaṃtaraṃ gatvā taddoṣairnāmulupyate | guravo vahavaḥ saṃti kumaṃtrauṣadhavedinaḥ || nigamāgamaśāstrokta maṃtrajño durlabhe bhuvi | avijñoścorddharenmūrkhaṃ na mūrkhomūrkhamuddharet || śilāṃ saṃtārayennau hi na śilātārayecchilāṃ | madhulubdho yathā bhṛṃgaḥ puṣpāt puṣpāṃtaraṃ vrajet || jñānalubdhastathā śoṣyo gurorgurvaṃtaraṃ vrajet | na maṃtre cādhikārosti śūdrāṇāṃ niyamaḥ paraḥ || maṃtrābhāvāda maṃtreṇa bhāṣituṃ sarvamarhati | yā vaddhanāni maṃtrāṇāṃ śūdrāya pratipādayet || tāvaṃtyoḥ brahmahatyāḥ syustasmāt saṃskārayeccataṃ | hāhākāreṇa rahitaṃ dadyāt yaścācca tāṃtrikaṃ || svāgamoktena mārgeṇa strīśūdrairapi pūjanaṃ | kartavyaṃ saṃskṛtaistaiśca āgamoktena vartmanā || śūdrasya vācano devīccadhikāro hi vartate | taṃtroktaṃ praṇavaṃ devī vahnijāyāṃ ca pārvatī || vācanaṃ dhāraṇaṃ devī kartavyaṃ satataṃ priye | purāṇoktaṃ maheśāni yo japecchūdrayāmarayḥ || sadā sa pacyate ghore yāvadiṃdrāścaturddaśa | praṇavaṃ vahnijāyāṃ ca na śūdropyuccaret kvacit || praṇavoccāraṇāddhomāchālagrāma śilārccanāt | brāhmaṇī gamanāccaiva śūdraścāṇḍālatāṃ vrajet || śūdrasya praṇavoccāraṃ purāṇe samatāṃ priye | tasmād yatnena kartavyaṃ taṃtroktaṃ śūdrajātināṃ || p. 14b) mahāvidyā prabhāveṇa śūdrovaiśyatvamāpnuyāt | praṇavādi maheśāni gṛhnīyācchūdrajātayaḥ || etaddīkṣāparaṃ tatvaṃ sugopyaṃ parameśvarī | brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāḥ paulastya jātayaḥ || paṃcadhā manavāḥ khyātāḥ pradoṣāścānulomataḥ | māyābījaṃ brāhmaṇaḥ syācchrī bījaṃ kṣatriyaṃ smṛtaṃ || kāmabījaṃ bhavedvaiśyo vāgbhavaṃ śūdra īritaḥ | caturbījaṃ parityaktvā maṃtra paulastya saṃjñakaḥ || caturbījaṃ brāhmaṇānāṃ kṣatriyāṇāṃ tribījakaṃ | bījadvayaṃ tu vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ tveka bījakaṃ || hīnavarṇāyano dadyānmaṃtraṃ tvadhikavarṇakaṃ | umā maheśvaraścaiva dakṣiṇāmūrtyaghorakaṃ || hayagrīvaṃ ca vārāhaṃ maṣṭākṣaramataḥ paraṃ | praṇavādyaṃ vāsudevaṃ lakṣmīnārāyaṇaṃ tathā || varṇa traye ca dātavyaṃ nānyavarṇe kadācana | pāśupataṃ nārasiṃhaṃ tathā caiva sudarśanaṃ || varṇadvaye ca dātavyaṃ nānyeṣāṃ caiva karhicit | agnimaṃtrāśca ye kecit sūryamaṃtrāścayetathā || tārādi ghṛṇimaṃtrāśca dātavyāśca trivarṇake | ānuṣṭubhaṃ śaktimaṃtrāstathā viṃdhyanivāsinī || nīlasarasvatī caiva dātavyā cādi varṇake | mātaṃgīnyugratārā ca kālikā śyāmarā tathā || chinnamastā ca vālā ca dātavyā sarvavarṇake | tārādistu gaṇeśaśca haridrā saṃjñakastathā || trivarṇeṣṭeva dātavyāḥ puraṃ dhrīṇāṃ viśeṣataḥ | praṇavamāyāṃ lakṣmīṃ ca vāgbhavaṃ cānya bījakaṃ || etadbījena saṃyuktaṃ dātavyaṃ cādi varṇake | māyāṃ lakṣmīṃ vāgbhavaṃ ca dātavyaṃ kṣatriye vapi || lakṣmīṃ ca vāgbhavaṃ cāpi kathitaṃ vaiśyavarṇake | vāgbhavaṃ cānya bījaṃ ca śūdrāṇāṃ ca samīritaṃ || hṛdādi hūṃphaṭkārādi śaṃkarāṇāṃ praśasyate | kalpoktāvaikā vipradeyā viṃdhyanivāsinī || brāhmaṇe kṣatriye cāpi devyāḥ pāśupatābhidhā | saudarśanā nārasiṃhā kārtavīryasya nānyataḥ || varṇatrayepi dātavyaṃ dakṣiṇāmūrtya ghorakaṃ | aṣṭākṣaraṃ hayagrīva mumāmāheśvaraṃ tathā || lakṣmīnārāyaṇaṃ cāstra devīṃ tārāṃ varāhakaṃ | agneḥ sūryasya ghṛṇayastārādyāśca gaṇeśvarāḥ || sarvavarṇeṣu dātavyāḥ kālikā śyāma **(?) thā | chinnamastā ca bālā ca mātaṃginyugratārikā || p. 15a) yoginīnāṃ yakṣiṇīnāṃ traipurā vadukādayaḥ | śāvarāśca pulastyāni na japyādvija janmani || paṃthāno vahavaḥ proktā maṃtraśāstre maṇīṣibhi | svagurormatamāśritya śubhaṃ kāryāṃ na cānyathā || atha maṃtro japyamānastvanyācāruṣu tatparaḥ | saṃpradāyena saṃbhinnaḥ sarvadoṣa samanvitaṃ || evaṃ te kathitaṃ devī lakṣaṇa guruśiṣyayoḥ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau guruśiṣyamaṃtranirṇayornāmastṛtīyaḥ prakāśaḥ || 3 || śrīdevyuvāca || śataśotrajanā devataṃtra mārgeṣu saṃsthitāḥ | siddhirnarddhaśyate kvāpi kiṃ paratra bhaviṣyati || yadi karmapradhānaṃ ca devatārādhanena kiṃ | devatārādhanaṃ satyaṃ sādhakā duḥkhi na kathaṃ || etanme saṃśaye siddhi kiṃ cakraiścāpi mātrakaiḥ | saṃskārācca kathaṃ kāryā sādhakānāṃ vadasva tat || īśvara uvāca || garbhe karmatrayaṃ kuryājjātamātre tathā daśa | tataḥ karma trayaṃ ceti saṃskārāḥ ṣoḍaśaḥ smṛtāḥ || dvijātīnāṃ tathā maṃtre kuryāt karmatrayaṃ guruḥ | daśaśiṣyastataḥ kuryāt siddhamaṃtrepunastrayaṃ || ṣaḍeva janmasaṃskārāḥ proktāḥ strīśūdrayorapi | tathaiva maṃtrasaṃskārāḥ ṣoḍaśaḥ parikīrtitāḥ || cāṇḍālādiṣu catvāro maṃtretāvaṃta eva hi | trayaśca yavanādīnāṃ tanmaṃtreṣṭha pite trayaḥ || vāmadakṣiṇabhedena teṣāṃ kartavyatāṃ śṛṇu | ājyasthāne surāṃ vāme homādyarthaṃ prakalpayet || yā kādyeṣu ca māṃsaṃ syāḍhyekādauti mayaḥ smṛtāḥ | maithunaṃ brahmacaryasya mudrā tatkarmakāstathā || atha garbhādhānasaṃskāraḥ || garbhādhānaṃ svakalpoktā vartmanā prathamaṃ bhavet | dakṣiṇānāmatho vāme dūtīyāgaṃ samācaret || saṃtarpyayedaṃ gaṃge va maṃtrairyoniṃ ca tīrthataḥ | tasyāṃ aṃge devatāyā maṃtranyāsaṃ samācaret || sarvānyāsān sva svadehe bhāvayettāṃ ca bhairavī | svayaṃ ca bhairavo bhūtvā ratikarma samācaret || mukhāsanastho bhagagaṃdhvajaṃ kṛtvā japedamuṃ | maṃtraṃ paṃca sahasraṃ tu yatheṣṭaṃ labhate sutaṃ || lakṣmī prāṇeśvarī ceti mama pāhi na vākṣaraḥ | tasyāḥ some tasya sūryagarbhastiṣṭheddharājale || atha puṃsavanākhya saṃskāraḥ || atha dvitīya saṃskāraḥ kāryaḥ puṃsavanābhidhaḥ | tṛtīyemāsi kurvīta atha puṃsavanaṃ budhaḥ || p. 15b) tṛtīyemāsi kurvītai vedokta divase svakalpoktena vartmanā || tatra vaidika mukhyasya homasthāne svadevatā | juhuyāt kāraṇe naiva caturāhuti saṃkhyayā || tadāvaraṇa devānāṃ puruṣāṇāṃ dvayaṃ dvayaṃ | ekāstrīṇāṃ vāmamārge śeṣaṃ pūrvavadīritaṃ || sa tīrthaṃ sa paśuṃ pātraṃ niśāyāṃ bhairavo baliḥ || atha sīmaṃtākhya saṃskāraḥ || atha tṛtīya saṃskāraḥ sīmaṃtākhyaḥ prakīrtitaḥ | caturthe ṣaṣṭhāṣṭameṣumāḥ suḥsanmadhyamādhamāḥ || jyotiḥ śāstroktadivase svakalpoktena vartmanā | vāmī tu devatā maṃtraṃ sīmaṃte suru vā likhet || nyāsaṃ kuryāt tagaṃgeṣu sūtirugrohahāriṇaṃ | tato na gacchettāṃ bhāryāṃ devatāśāpabhītitaḥ || kāmena vā mohena duḥkāle vā vidhānataḥ | anyena vā kṛtaḥ saṃgaḥ sīmaṃtaḥ svadadyāvahaḥ || atha jātakarmākhya saṃskāraḥ || atha caturtha saṃskāraḥ kuryāt strī śūdrayorapi | jātakarmābhidhaṃ vipra svakalpoktena vartmanā || kanyā janmani viprāṇāṃ śūdrasya suta janmani | tūṣṇīmeva kriyāṃ kuryād viṣṇu smaraṇa pūrvakaṃ || vāmācārī na kurvītamedhājanana saṃskṛtiṃ | kiṃtu svarṇasya lekhanyā vilikhet kāraṇāyayā || tāludeśe mūlabījaṃ rasayānāṃ tathā manuṃ | devatāṃ tarpayet paścādan yatkarma tu dakṣavat || atha nāmapradānākhya saṃskāraḥ || atha paṃcamasaṃskāraṃnāma karmādvayorddhavaṃ | sarveṣāmayamuddiṣṭaḥ sūtakāṃte śubhedine || svakalpokta vidhānena nāmakarma samārabhet | taṃtreṣu yā niyoktāni mātrā cakrāṇi ṣoḍaśaḥ || vicāryatāni kurvīta nāmayat saphalaṃ bhavet | na kṛtaṃ cedatra nāma tādṛśaśced gurustathā || pūrṇābhiṣeke kurvīta tat sabījaṃ nirūpyate | yasmādṛśca guṇaiḥ siddhirviprāṇāṃ saṃprajāyate || atha nakṣatra cakraṃ || tārā cakraṃ pravakṣyāmi vālānāṃ maṃtrasiddhaye | a āhaye dvayameva ī u ū vahni homatāḥ || ṛ ṝ ḷ ḹ caro hiṇyāṃ e mṛge śivabhe ca ai | o au punarvasuḥ puṣpakarau sarpaścabhe khagau || pitṛvaghaṅau bhāgye ca āryamaṇecchajau matau | hastedgajaṭaṭhautvāṣṭhe svātyāṃḍodvīśabheḍhaśau || p. 16a) tathadā anurādhāyāṃ jyeṣṭhāyādhotha mūlabhe | napaphā pūrvaṣāḍhāyāṃ vakārobhastu vaiśvabhe || maḥ karṇetha dhaneṣṭāyāṃ yarolaśatatārake | vaśau tu pūrvabhādrāyāṃ ṣasahāsyurupāṃtime || laṃ kṣaṃ aṃ aścarevatyāṃgaṇyāṃ maṃtrākṣarārkṣataḥ | sādhye nāmādi varṇarkṣa trirāvṛtyāni phalāni tu || sthānanāśaḥ satāṃ saṃgo vahumaitrī mṛteḥ samaṃ | ādhiṃ vācyādhimāpnoti sādhakāt kāryasiddhayaḥ || vahubhiḥ śatrutākṣepo vipattiṃ saṃpadātyayaḥ | etastu tārā cakrasya phalaṃ jñātvā caredidaṃ || atha gaṇacakraṃ || tārokta mātṛkābhirbhairjñātvā sādhakasādhyayoḥ | strī puṃsāṃ vā vyastathośca gaṇacakraṃ vinā vicārayet || sthirāṇi vimaghogrāṇi raudraṃ naragaṇaḥ smṛtaḥ | hayatyamitrāditīduvātyajya karaghoṭakāḥ || devāśvarākṣasāḥ syu *? sādhyasādhakayoḥ phalaṃ | nṛdevayoḥ phalaṃ śīghraṃ vyastayoḥ kaṣṭataḥ phalaṃ || nṛdaityayormanugrāhāvyastayormaraṇaṃ bhavet | devadānavayoryuddhayastayorniḥphalaṃ bhavet || atha rāsicakraṃ || grahopagraha maṃtreṣu rāsicakraṃ vicārayet | vedārāmātrayoryugmaṃ yugmaṃ ṣaṣṭhaṃti mauśaṣaṭ || saḍvargāśca tataḥ ṣaṣṭunāma varṇasthalātmanoḥ | bhavedyatrādimāvarṇaḥ phalaṃ tatra bhavedidaṃ || iṣṭodāsaḥ poṣakaśca rogakṛt putradaḥ śubhaḥ | strīsaukhya kṛdvātakārī bhāgyadaḥ kāryasiddhakṛt || lābhakṛdvyakṛcceti proktoyaṃ rāsimātrikā | strīśūdrepatilomānāṃ nāmamaṃtrairūpāsanāṃ || pūrvoktā rāśayorjñeyāmīnādyāśca dvijāditaḥ | varṇo tatsomanugrāhyo vaidikotra viśeṣataḥ || atha paṃcabhūtacakraṃ || vakṣyetha kaulike mārge siddhi kṛtyāṃ ca bhautikaṃ | yāvagni bhūjalākāśa paṃcacatvāri vinyaset || dvau dvau svarau tale lekhyau ekārādyāstataḥ punaḥ | kādikāścāpi ṣaḍvargāṣakṣalāsaśca hastathā || punaḥ punarnāmalekhyaṃ maṃtrākṣara samomanuḥ | tasmāt punarmanu lekhyo yugapat syāt karātmakaṃ || iṣṭedhikelpakaṣṭe tu maṃtrasādhanamācaret | kurvaṃti bhūtavetālāḥ piśāce cānyathā naraṃ || mahīsalilayormaitramanilānalayorapi | sāmānyamagni bhūtyāṃ tu salilānilayostathā || śātravaṃ vaiparītyena cakraṃ syātyāṃ ca bhautikaṃ || p. 16b) atha akadumacakraṃ || siddhādi cakraṃ vakṣyehaṃ yaddhātvā nāmakārayat | dakṣiṇopāsanāmārge svamaṃtraṃ svasya devatā || dvādaśāre tathā cakre kūṭaṣaṭkaṃ vivarttayet | ādihāṃtāllikhedvarṇān pūrvatoyāvadīśvaraṃ || svanāmākṣaramārabhya phaṭyo maṃtrākṣarāvadhi | siddhasādhyaḥ susiddhāririti jñeyaṃ punaḥ punaḥ || siddhaḥ siddhyati kālena sārdharaṃ siddhyati vānavā | susiddho grahaṇādeva ripurmūlaṃ nikṛṃtati || atha siddhāricakraṃ || atha vakṣye mahāviyā sādhane siddhamātṛkāṃ | mūlakrameṇa vijñeyā tatra koṣṭāni ṣoḍaśaḥ || kramādi teṣu kāṣṭeṣu mātṛkāṇāṃ suvinyaset | kaḍīsāṃ kadvyaddhi sūryadikaṣaḍaṣṭaṃdayā vṛṣā || paṃcāṃgatithi viśve ca koṣṭakāstatra kīrtitā | ādau jñeyaṃ catuṣkeṣu siddhādyaṃ vidisāsu ca || tatsthāna samakoṣṭhātu punargaṇya gurūktitaḥ | siddhaḥ siddho japāt siddhet siddhasārddhyedvisaṃguṇāt || siddhaḥ susiddhaḥ saṃprāptaḥ siddhārirhaṃti gotrajān | sāddhyaḥ sidhyeti saṃkleśāt sādhyasādhyoti duḥkhakṛt || sādhyaḥ susiddho bhajanān sādhyāriḥ svastriyaṃ haret | susiddhaḥ siddhorddha japāt vahu jāpyārca tatpare || atidruṃtaṃ dviḥ susiddhaḥ susiddhāriḥ kulāpahaḥ | arisiddhaḥ sutaṃ haṃnyādariḥ sārddhastu kanyastaṃ || ariḥ susiddhaḥ pālaghno arghariḥ sādhakāpahaḥ | atra prasiddhanāmaḥ syāt prasuptoyena jāgṛṣāt || atha prakārāṃtaramāha || prasiddhaṃ yadbhavennāma kiṃ vāsya janmanāma ca | jātīnāṃ puṣpapātena guruṇā yatkṛtaṃ bhavet || viśliṣya tasya vai varṇān varavyaṃ janabhedataḥ | tathaiva maṃtravarṇastu tataḥ śodhana mārabhet || viṃdudviviṃdukopa dhyānīya jihvāgra saṃbhavaḥ | saṃhatoccāraṇaprāptamadhikākṣarameva ca || aputraṃ sākṣaraṃ lakṣau tyaktvā khaṇḍa catuṣṭayaṃ | maṃtrākṣaraiḥ sahaikaikaḥ nāmavarṇān viśodhayet || vyaṃjanairvyaṃjanānyeva svarairsārddhaṃ svarāstathā | ādyamādyena saṃśodhyaṃ dvitīye ca dvitīyakaṃ || maṃtrevāpyatha vā nāmnivarṇāḥ syurviṣamā yathā | tadā maṃtraṃ samārabhya samaṃ yāvat prapūrayet || ādyaṃ tayosmiyadvaṇamiṃtrayasmin varānane | acireṇaiva kālena sa tāvat sarvasiddhidaḥ || p. 17a) sādhyāṃtādiputojastusoti kṛcchreṇa siddhyati | ādāvaṃte susiddhastu sarvakāma vibhūtidaḥ || ādāvaṃte ripuryasya bhavatyājyasma maṃtrakaḥ | ādau siddhauṃ'tyasaudhyāyo dviguṇena sa siddhyati || ādau siddhaḥ susiddhāṃto yathoktāt siddhyate japāt | ādau siddhāṃ'ta śatruścet satyājyo maṃtrisattamaiḥ || sādhyaudiścaiva siddhāṃta striguṇāt siddhyate japāt | ādau sāddhyaḥ susiddhāṃte prokta mārgeṇa siddhyati || susiddhyādistu sādhyāṃtaścaturguṇamapekṣate | susiddhādiścāṃta śatrursadhyamaḥ parikīrtitaḥ || āghāriścāṃta siddhāriḥ sopityajya trikarmaṇi | ādau madhye tathā cāṃte siddhaḥ śubhaphalapradaḥ || sarvasādhya udāsīnaḥ proktastaṃtre svayaṃbhu vā | sthāna tritaya su siddhassarvānarthāṃśca sādhayet || sthāna tritayagatārirmaṃtraumṛtyurnnasaṃśayaḥ | siddhādi sādhya yugmāṃto vyartha ityucyate budhaiḥ || siddhādiddhi susiddhāṃte sarvakāryārtha sādhakaḥ | siddhādirari yugmāṃto nāśakaḥ parikīrtitaḥ || śatrurhati yadā madhye siddhastadaṃtake sādhyaḥ | kaṣṭhena kāryasiddhistasya phalasvalpameva bhavati || aṃte yadi bhavati ripuḥ prathame madhyeti ca bhavati sādhya yugaṃ || kāryaṃ vilaṃvi tasyāt praśasyati kṣipramevāṃte | ādyaṃtaṃ yoryadā sādhyā madhya siddhiḥ prajāyate || ādyaṃ tayoryadā siddho madhya sādhyaḥ prajāyate || tāvubhau sādhyasiddhau hi japādhikyena siddhyati | arisaṃpratitaṃ siddhiḥ susiddho hi tathā bhavet || sarvanāśakaro jñeyaḥ sādhakasya na saṃśayaḥ | siddhenāṃtaritaḥ sādhyaḥ susiddhāṃtarito'thavā || śīghraṃ siddhyati maṃtroyamīśānaḥ svayamatravīt | siddhenāṃtaritaḥ śatruḥ susiddhenāpi cedbhavet || nāsau ripurbhavenmaṃtraṃ kiṃtu kaṣṭena siddhyati | sādhyāṃtaritu siddhastu susiddhopi tathā yadi || īdṛśaṃ lakṣaṇaṃ dṛṣṭvā dūrataḥ parivarjayet | ripuṇādūṣito maṃtro naiva deyaḥ kadācana || eṣu doṣeṣu sarvatra māyākāmamathāpi vā | kṣiptvā cādau śriyaṃ dadyāddoṣāṇāṃ ca vimuktaye || atha ṣaḍdalemātṛkācakraṃ || yastu bījātmako maṃtrastatra ṣaṭdalamātṛkā | vijñeyā tatra padmaṃ tu racayet ṣaḍdalaṃ śubhaṃ || p. 17b) tatrarnyasaṃmātṛkāṇāṃ kūṭaṣaṃḍha vivarjitān | svanāmādyakṣaraṃ yatra tadārabhya vicārayet || saṃpaddāridryadhairyāṇi vaṃdhuvigrahasaṃśayau | sarvanāśaḥ kramādetat nāmnādyarṇasya koṣṭhataḥ || kathaṃ maṃtrasya siddhiḥ syādetadarthamahaṃ dhruvaṃ || atha ṛṇidhanacakraṃ || dhaṃnāśamātṛkā tatra ṣattridvivyagaṣaṭ kṛtāḥ | vahnyabhrātṛbhruvālekhyā aṃkā ekādaśaḥ svarāḥ || tattadrekārcaṭhātkacca lekhyā varṇaharonmikā | tadadho dvikusaptārcciṣaḍtrisapteṣu sāgarāḥ || ṣaṭpaṃca sādhakasyāṃ kāmaṃtrāṃkāḥ pūrvamīritāḥ | svaravyaṃjanabhinnānāṃ maṃtrārṇānāṃ pṛthak pṛthak || aṃkayogastathā kāryaḥ sādhakasya tu nāmajaḥ | nāgaśeṣāvubhau sthāpyau yāvannānāṃtakaṃ manuḥ || adhikastatsādhakasya deyaṃ maṃtreṇa sādhitaḥ | maṃtro yadyadhikokaḥ syāt tadā maṃtraṃ japet sudhīḥ || samepi ca japenmaṃtraṃ japet tadṛṇādhike | śūnye mṛtyuṃ vijānīyāt tasmācchūnyaṃ parityajet || tāvatsaṃkhyāṃ samādāya na sādhyānapi sādhayet | hīnāśca grahayogena tathādikṣūpa pattitaḥ || puraścaryāṃ punaḥ kuryānmaṃtra saṃdīptaye punaḥ | ṛṇī tu sādhako jñeyaḥ sādhakāṃkoṃ yadādhikaḥ || yāvatsyādadhikastāvat saṃkhyakāni yadā caret | puraścaraṇa saṃjñāni tadāsya samatā bhavet || puraścaryāṃ punaḥ kṛtvā tadāsyāt kāryasādhakaḥ | ekasmin saṃdhite kārye punaryāti sa kuṃṭhakāṃ || tāvajrayaṃ punaḥ kṛtvā caika kārya kṣamā bhavet | tatvamaṃtraḥ prakaṭitaṃ sarvataṃtreṣu gopitaṃ || iti krameṇa saṃproktaṃ ṛṇīdhana viśodhanaṃ | ṛṇaṃ dhanaṃ ca vijñāya nāmadadyānmaheśvarī || anyathā nāmadāne ca nāmānurūpakaṃ phalaṃ | na bhavat parameśāni bhraṣṭo bhavati sādhakaḥ || svamukhatvaṃ na jānāti devadoṣa puraḥ kalau | sarvamevaṃ tu vijñāya nāmājñādāpayadguruḥ || vijñāyaṃ tadguru mukhānmāma karma samācaret | bhāvaśuddhirvaiṣṇavānāṃ koṣṭhaśuddhiḥ śivasya ca || rāśiśuddhistraipureṣu gopārekadama smṛtāḥ | pratyaṃgirā siddhilakṣmyā kulākula vicārayet || p. 18a) kālikāyāśca tārāyāstārāścakraṃ viśasyate | atra cecchastamaṃtrāṇāṃ nānya cakraṃ vicārayet || kālikāyāṃ ca tārāyāṃ kullukāyāṃ trikaṇṭake | tathaikākṣara kūṭe ca śivapaṃcākṣare tathā || ṣaḍakṣare tu tasyaiva viṣṇoraṣṭākṣarepi ca | nṛsiṃhārka varāhāṇāṃ prāsāda praṇavasya ca || piṇḍitākṣara maṃtrāṇāṃ siddhādīnnaiva śodhayet | haṃsasyāṣṭākṣarasyāpi tathā paṃcākṣarasya ca || napuṃsakasya maṃtrasya siddhādīnnaiva śodhayet | ekākṣare tathā kūṭe mālāmaṃtre tribījake || svapnalabdhe striyādatte siddhādīnnaiva śodhayet | viṃśatparṇādhikāmaṃtrā mālāmaṃtrāḥ prakīrtitāḥ || athānnaprāśanasaṃskāraḥ || annaprāśanasaṃskāraḥ ṣaṣṭasārvajanīnakaḥ | svakalpokta vidhānena śūdrādināma maṃtrakaḥ || pitarastatra saṃpūjyā vāmamārge tu bhairavāḥ | sveṣṭa devasya cakrasya pūjāṃte svavaśeṣitaṃ || sa tīrthaṃ sa paraṃ dadyāt mūlamaṃtramudīrayet | evaṃ kṛta vidhānasya kṣudvipattiṃrnajāyate || atha caurākṣasaṃskāraḥ || atha saptama saṃskāraṃ caurākṣa śṛṇu pārvatī | sarveṣāme taduddiṣṭaṃ bālyapātakanāśanaṃ || bauddhānāṃ plavanānāṃ ca śikhātasthāpyatena ca | strīṇāmapi ca kartavyaṃ saubhāgyārogya vṛddhaye || vāme cūḍāstu dhartavyā maṃtrabījasamāḥkacāḥ | tīrthe kṣiptvā kharedbhūmau viśeṣā vāmimāmiti || atha mauṃjīvaṃdhākhya saṃskāraḥ || athāṣṭhaṃ maṃtrasaṃskāraṃ mauṃjīvaṃdhamahaṃ bruve | guroḥ samīpe nayanaṃ taccopanayanaṃ smṛtaṃ || svakalpokta vidhānena tat kuryād brahmavarcase | vāmācārairdvijaiḥ pūrvaṃ kartavyaṃ kuladīkṣaṇaṃ || paścāddīkṣā tu sā vimāṃcyatyā sā satito bhavet | dīkṣā tu laghudaivatyā prākyaścān mahatastathā || mṛhaddaivatamaṃtre tu siddheḥ kṣudrāḥ svayaṃ vaśāḥ | teṣāṃ grāhyā yatra dīkṣā puraścaryā samācaret || prayogāṃśca prakurvīta na svoṣṭasya kadācana | sacchiṣyaṃ vā suputraṃ vā vinnyaṣṭaṃdāpayenna ca || lobhādbhayādvāṃ kāmādvāyodadyāt siddhamaṃtrakaṃ | śiṣyasya jāyate siddhi guroḥ śāpaṃ prajāyate || p. 18b) yasyā yasyāṃ devatāyā praśastiryatra yatra ca | tattanmārge praśastāsya svarājyarājavadbhavet || taṃtrāṇyaṣṭottaraśataṃ mayā proktāni pārvatīḥ | yena yena tu yatpṛṣṭaṃ tasyādhikyaṃ tu varṇitaṃ || niḥpakṣapātaṃ vakṣyāmi merutaṃtre yathārthataḥ | sarvebhyo vaidikaṃ śreṣṭhaṃ nyūnaṃ smārtaṃ tataḥ smṛtaṃ || tatastāṃ ca tu tatrāpi saṃhitā arṇavāstataḥ | yāmalāsaṃgamāstaṃtramuḍḍīśāni ca tāḍave || iṃdrajālaṃ kacchapuṭāvaudhaṃjainaṃ ca śāvaraṃ | kramādapacitaṃ jñeyaṃ yathāyogyaṃ samucyatāṃ || nīce uccasya jātaḥ syāñtīva uccātyate dhruvaṃ | jñātidādyāya sarvepi svācārāt karmakurvate || idaṃ paśumataṃ proktaṃ vakṣyenyat kaula vāmayoḥ | sarvebhyo vaidikaḥ śreṣṭho vaidikod vaiṣṇavaḥ paraḥ || vaiṣṇavādmāṇayaḥ śreṣṭo gāṇapāt saura uttamaḥ | saurācchaivaḥ śreṣṭhataraḥ saivācchāktaḥ paromataḥ || śāktebhyo dakṣiṇaḥ śreṣṭho dakṣiṇād vāma eva tu | vāmādvīraḥ śreṣṭhataro vīrāt kaulāvadhūtakaḥ || kaulāvadhū tataḥ kaulaḥ kaulāt parataraṃ na hi || atha prājāpatyavratākhyasaṃskāraḥ || saṃskāraṃ navamaṃ viṃdyāt prājāpatyaṃ vratābhidhaṃ | svakalpoktena mārgeṇa vaidikastāṃtrikaḥ punaḥ || etadvratasya saṃskāre gāṇapatyo manuḥ smṛtaḥ | vakratuṇḍādikā dakṣe ucchiṣṭādyāstu vāmake || atha saumyavratākhyasaṃskāraḥ || saṃskāraṃ daśamaṃ saumya vrataṃ vaidikamācaret | svakalpokta vidhānena tatsthāne tāṃtrikaḥ punaḥ || gṛhṇīyād bhairavaṃ maṃtraṃ vadukākhyasya vāmake | kālabhairava bhedasya yasya kasyāpi dakṣiṇe || puraścaryo pāśakānāṃ nāśako bhairavo yataḥ | daridraiḥ sādhakairgrāhyaḥ svarṇākarṣaṇabhairavaḥ || atha āgneyākhyasaṃskāraḥ || ekādaśaṃ tu saṃskāramāgneyākhyamataṃdritaḥ | kuryād gṛhyokta mārgeṇa tasmin sthāne tu tāṃtrikaḥ || gṛhnīyādaṃga devānāṃ maṃtrānādau gurormukhāt | pūjādimatrāṃtacchikṣāṃtaddravya niyamāṃstathā || atha devākhyasaṃskāraḥ || dvādaśaṃ cāpi saṃskāraṃ vaiśvadevaṃ vratābhidhaṃ | tasmin sthāne bhaveddīkṣā sveṣṭaṃ maṃtrasya tāṃtrike || atha godānākhyasaṃskāraḥ || trayodaśaṃ tu saṃskāraṃ godānākhyaṃ prakīrtitaṃ | tatsthāne tāṃtrikaḥ kuryāt sarvapāpa vimokṣaṇaṃ || p. 19a) satsthale tu samāsīna ādarśaṃ vā ghaṭodakaṃ | sthāpyāgre satpayā vācāstataḥ saṃprārthayediti || puraścaraṇa kāmohaṃ pāpaṃkṣayi tu mudhyataḥ | aparāhnaṃ japaṃ kurve devatāḥ saṃtusākṣiṇaḥ || pṛthivyāpteja-ākāśavāyuḥ sūryendubhāni ca | yāvaccharīre pāpāni tiṣṭhaṃti mama devatāḥ || tāvacca pratibiṃbāme malinebhāṃ tu pātake | śāṃte pāradamadhye ca yathā saṃdṛśyatāṃ tathā || śuddhaḥ saṃcinmayo bhūtvā ciṃtayet pāpapūruṣaṃ | dakṣakukṣi sthitaṃ kṛṣṇaṃ maṃguṣṭha parimāṇakaṃ || viprahatyā śiro yuktaṃ kanakasteya vāhukaṃ | madirāpāna hṛdayaṃ gurutalpa kaṭīyutaṃ || pāpasaṃyoga yadvaṃdvamupayātakaromakaṃ | khaḍgacarmadharaṃ duṣṭamadhovaktraṃ suduḥsahaṃ || evaṃ saṃciṃtayitvātha japaṃ kurvan viciṃtayet | dīyamānaṃ pāpanaraṃ japāṃte prekṣayet punaḥ || ādarśādi padāsvacchā sarvachāyā pradṛśyate | tadā tu nirgataṃ pāpaṃ puraścaraṇayorgatā || atha samāvartanākhyasaṃskāraḥ || caturdaśaṃ tu saṃskāraṃ samāvartana mucyate | tasya sthāne puraścaryā kartavyā tāṃtrikairjanaiḥ || ādau saṃkṣepa pūjā tu dine kṛtvā tu kaulikaḥ | āsāyaṃ tu japaṃ kuryāccakrapūjāṃ tathā niśi || śaktibhiḥ sahitaḥ paṃcamakārādi samanvitaḥ | evaṃ siddhimavāpnoti nānyathā japakoṭibhiḥ || atha vivāhākhya saṃskāraḥ || vivāhaḥ paṃcadaśamaḥ sarveṣāṃ sa vidhīyate | vidhavāyā vivāhastu picchale naiva jāyate || sarvapāpa vinirmuktā sā tu viṣṇupadaṃ vrajet | abrāhmaṇī dvijā kuryādanyamekaṃ tathā patiṃ || atha pitṛmedhākhya saṃskāraḥ || ṣoḍaśaḥ pitṛmedhākhyaḥ svagṛhyoktena vartmanā | vaidikastāṃtrikastatra devasthāne svadevatāṃ || sthāpayitvā carecchrāddhaṃ brāhmaṇāmṛtapaṃthinaḥ | athavā yajamānasya mārgasthastadabhāvataḥ || āmaśrāddhaṃ prakurvīta vāmī tu palapaitṛkaṃ | śaktiyuktādvijāḥ kaule bhojyāścakrārcane tathā || varjayet tulasīṃ tatra bhṛṃgarājena pūjayet | pākaḥ kaulikavastūnāṃ piṇḍāśca rudhirokṣitāḥ || p. 19b) etaiḥ ṣoḍaśa saṃskāraiḥ saṃskṛtaḥ sādhakottamaḥ | jīvanmuktastadājñeyaḥ sāmarthyaṃ devatārcane || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau sādhakānāṃ garbhādhānādi ṣoḍaśa saṃskāranirṇaye nāma caturthaḥ prakāśaḥ || 4 || atha maṃtrama * (?) ṣoḍaśa saṃskāraḥ || atha ṣoḍaśa vakṣyehaṃ saṃskārān maṃtrasaṃsthitān | śāpairmaṃtrā vimucyaṃte yān kṛtvā daivanirmitaiḥ || athādau sarvamaṃtrāṇāṃ tayoranyatra jāgratiḥ | prabodhakāle saṃjapto jāgrato jāyate manuḥ || athavā saṃpuṭī kṛtya jātānādyān sa viṃdukān | punaśca savisargāṃstān kṣakāraṃ kevalaṃ paṭhet || evaṃ japtopadiṣṭāṃ cet prabuddhaḥ śīghrasiddhidaḥ | atha sāvaraṇa maṃtrāṇāṃ jāgratiṃ śṛṇu pārvatī || kāṃsyabhājanamānīya śuddhaṃ bhasmādibhiḥ kṛtaṃ | prajaped ravirātrau tu yā meyā me śatāṣṭakaṃ || khādiryā tāḍayed yaṣṭhyā kāṃsyapātraṃ vadediti | jāgrato bhavamaṃtrastvaṃ bhāṣayātha turīyake || yāme dadyādvaliṃ kālyāḥ maṃtrajaṃ bhairavasya tu | kukkuṭaṃ cānya deveṣu sphoṭayantārikerakaṃ || atha sarve maṃtrāḥ kathaṃ śāpitā ityapecchāyāṃ tadvījamāhā || surayā mūrddhayā pūrvadevādevā vimohitā | yadā tadā tu bhagavān provāca madhusūdanaḥ || kaḥ pūjyo bhavatāṃ madhyekaḥ śreṣṭhastaṃ nigadyatāṃ | unmattāstu tadā devāḥ śreṣṭhohamiti cāsuvan || kiṃ viṣṇustān sa bhagavān mohayannātmamāya vā | ityavocadyasya vākyaṃ sāpeyānugrahekṣamaṃ || sa eva devaḥ śreṣṭhāgre pūrvo vāpya paropi vā | iti śrutvā vaco viṣṇo sa śāpaśca parasparaṃ || maṃtrarūpāṇyato devī saṃskāraiḥ śāpamokṣaṇaṃ | vinā tu śāpamokṣeṇakaḥ siddhiṃ prāpnuyājjanaḥ || devyuvāca || śāpaḥ kena kathaṃ dattaṃ śapte japte ca kiṃ phalaṃ | niḥśāpatvaṃ kathaṃ teṣāṃ siddhiḥ syāditimevadā || śivovāca || ādi madhyāvasāneṣu vāyuryasya vyavasthitaḥ | caturādyovaika vījonaikadhāṃ yatra saṃgamaḥ || kenāpi ca samākrāṃtaḥ sa maṃtracheditosinā | kārtike yena tajjāyāchidyatesya manorathāḥ || ādau madhyevasāne vā bhūvīja yugalaṃ bhavet | ādau yadvādvidhāvakra tridhā madhyaṃ tatodvidhā || p. 20a) rudvau śakrasya śāpena bhuktimukti vivarjitau | jātau maṃtrau vā madakṣamārgayorapi sevitau || hrīṁ moṁ phreṁ śrīṁṣvekatamaṃ yatra bījaṃ na dṛśyate | hraṁkāro vā sa maṃtrastu śaktihīnaḥ kṛtaḥ suraiḥ || etādṛśaścet saṃjaptaḥ sāmarthyaṃ haṃti maṃtriṇaḥ | śaktihīnasya vāmasya maraṇaṃ nātra saṃśayaḥ || nādau hrīṁ na ca madhye klīṁ kroṁ te vā naiva dṛśyate | asauparāṅmukho maṃtro jātaḥ sūryasya śāpataḥ || parāṅmukhaṃ bhajenmaṃtraṃ devatā syāt parāṅmukhī | daivāt kāryepi saṃsiddhe lokasyācca parāṅmukhaḥ || ādāvaṃte yathā madhyehaṃ vāsaṃ vā na dṛśyate | vidhirāste kṛtā maṃtrā devācāryagaṇāpi ca || japte tu vadhire maṃtre vismṛtistasya jāyate | jāyate vadhiro nūnaṃ mahākālena bhāṣitaṃ || sūryabījaṃ hakāraḥ syāccaṃdrabījaṃ tu saḥ smṛtaḥ | rephogniṃ bījamuddiṣṭametannetra trayaṃ mamaḥ || paṃcākṣare yatra maṃtre yatraikamapi nāsti cet | mama śāpānnetrahīno duḥkhaśokabhayapradaḥ || nādau madhyena cāṃte vā hsauṃ vāhaṃ savātha hauṃ | aiṃ vā phreṃ vāthavā hrūṁ vā namo vā hrīṁ manuḥ sa tu || śāpena kīlato netro rājadevena pārvatī | japtastu kīlito maṃtro na siddhimadhigacchati || madhye e kolakāro vā phaṭ voṃtela dvayaṃ yadi | phaṭ dvayaṃ cātrayaṃ vāṃ tena cetsastaṃbhito manuḥ || śāpena bhairaveṇāsmāt siddhaṃ bhavati śobhanaṃ | kadāpi naiva duḥkhaṃ ca prāyaśo bahulaṃ bhavet || ādau tu yasya maṃtrasya kramāt saptākṣarāṇi cet | repheṇa vā yakāreṇa saṃyuktāni manuḥ sa tu || vāyvagnikāya saṃdagdhaḥ sādhakaṃ paritāpayet | tasmāt saṃskārayeddevī siddhaye sādhakottamaḥ || dvābhyāṃ tribhirathā ṣaḍbhiraṣṭabhirvā pradṛśyate | yadākṣarairaṃtaritaḥ phaṭkāraḥ sa nigadyate || nārasiṃhasya śāpena trastaḥ saṃtrāśayet sadā | svapnādau sādhakaṃ naiva siddhiḥ saṃdṛśyate kvacit || oṁ vā haṃ vā sakāro vānādau bhīto manuḥ sa tu | brahmaśāpāddhīna siddhirbhavedatyaṃtakaṣṭadaḥ || ādi madhyāvasāneṣu militvāma catuṣṭayaṃ | sa maṃtro malino māyāśāpānmālinya kārakaḥ || p. 20b) hūṁ cādau vā maṃtramadhye cāṃte phaṭ yugalaṃ bhavet | tiraskṛto rudraśāpāt sādhyaṃ kuryāttiraskṛtaṃ || ādau tāradvayaṃ cāṃte vaṣaḍvā atramādale | kraduṃva kalahaṃ kuryādvālā śāpena bheditaḥ || hakāreṇa sakāreṇa rahitastryakṣarastu yaḥ | suṣuptaḥ siṃhaśāpena proktābhīṣṭa phalāpahaḥ || aṣṭādaśākṣarādiryaḥ paṃcaphaṭkārapūrvakaḥ | cāmuṇḍā śāpato jāto madonmatto na śobhanaḥ || madhye vetyaṃ ca phaṭkārā kālikā śāpataḥ sa tu | mūrchito mūrchitaṃ kuryādvāminaṃ tu viśeṣataḥ || evamaṃte ca phaṭkāra paṃcakaṃ sa tu raṃbhayā | hatavīryastu śāpena kṛtaḥ kṣīṇasvakārakaḥ || catvāro yatra phaṭkārā ādimadhyāṃ ca sānikā | aṣṭādaśākṣaro hīno hāniṃ bhairavaśāpataḥ || ekonaviṃśatparṇaśce hrīṁ kroṁ māṁ kāra saṃyutaḥ | pradhvasta kāmaśāpenadhvaṃ sayet kāmakāraṇāt || saptavarṇā manurvālaḥ kumāroṣṭākṣaraḥ smṛtaḥ | ṣoḍaśārṇastu taruṇaḥ prauḍho vyomā vivarṇakaḥ || triṃśat kalāśataṃ vedakāṣṭāvarṇāstu yatra tu | sakṛddhi ete kālena sadā duḥkāni kurvate || navārṇa oṃkārayutaścāmuṇḍā śāpato manuḥ | niḥstriṃśa sādhakaṃ chiṃdhyāni striṃśena na saṃśayaḥ || aṃte namo vā svāhā vā nāsti vā yasya madhyataḥ | vaṣaṭ vauṣaṭ sa hūṁ phaṭ ca etadvānāstyasau manuḥ || nirbīja iti saṃśapto bhuvanesyāsya sādhakaḥ | sevāṃ kurvallabhedvaṃśanāśaṃ varṣatrayāditaḥ || ādi madhyāvasāneṣu phaṭ phaṭkārāstu yasya tu | kaumāryāstu sa śāpena siddhi hīno na siddhikṛt || daśākṣaro yastu maṃtraḥ sa gaṇeśasya śāpataḥ | maṃdo japtastu mūrkhatvaṃ kuryājjanmani janmani || ādivyaṃjana saṃyoga eka eva svaro bhavet | tatkūṭaṃ kūṭato hāni mātaṃgyāḥ śāpataḥ smṛtāḥ || dvivarṇasatvahīnaḥ syādāśvineyasya śāpataḥ | nāśayet sādhakavalaṃ rājñaḥ sainyaṃ vināśayet || caturvarṇaḥ kekarastu jātaḥ sarpāliśāpataḥ | japitvā kekaraṃ maṃtraṃ cākṣuṣā naiva paśyati || ṣaḍakṣarā bījahīnā jātā rāvaṇaśāpataḥ | vaṃśavṛddhirnatajjāpādanyathā strīsukhaṃ na hi || sārddha trisaptasūryāṇāṃ dhūmāvatyāśca śāpataḥ | dhūmītā vyākulaṃ cittaṃ jāyate sādhakasya tu || p. 21a) viṃśat tathaikaviṃśacca triṃśadvarṇastu tārayā | sapta āliṃgitaścāyaṃ japāt saptaṃ na termṛtiḥ || dvāviṃśatyakṣaro maṃtraḥ sarasvatyāstuśāpataḥ | mohitaḥ sādhakaṃ kuryātyānādivyasanākulaṃ || caturviṃśati varṇoyaḥ saptaviṃśati varṇakaḥ | kṣudhārtā rājamātaṃgyāḥ śāpāddāridryakārakaḥ || trayoviṃśatrayaṃ rudrāvarṇāḥ kaulikaśāpataḥ | maṃtrā dṛptāstajjaptena chāṃdasorjāyate janaḥ || ṣaḍviṃśadekonatriṃśatriṃśatṣaḍtriṃśadakṣaraḥ | pūṣṇaḥ śāpādaṃgahīnaḥ kāmanārūpako na hi || aṣṭāviṃśadeka triṃśadvarṇo naṃdīśaśāpataḥ | atikrūraḥ sādhyanāśaṃ kṛtvā naśyacca sādhakaḥ || aṣṭatriṃśākṣaro maṃtro mātṛkāṇāṃ tu śāpataḥ | ati kruddhasta japena svakṛtesvasya saṃkṣayaḥ || catvāriṃśat samārabhya triṣaṣṭiyāvadakṣaraṃ | savrīḍāmālikāśāpāt sa vrīḍā tasya sādhakāḥ || paṃcaṣaṣṭyakṣarāyesyurmaṃtrāsteśāṃtamānasāḥ | kāmaśāpena tajjāpādudyogasya palaṃ na hi || ṣaṭṣaṣṭhitonavanavatiparyaṃtaṃ kujasya tu | svāna aṣṭāstu śāpena jātāstādṛkvasādhakaḥ || dhātidhṛtirddhātridhṛtikvaṃkayugmaṃ dvigokarāḥ | śatatrayaṃ yatra varṇāḥ śāpitācchinnamastayā || yūyaṃ bhavaṃtu niḥsnehā sādhakānāṃ bhayāvahā | niḥkāmairyatibhirjaptāḥ saṃsāraḥ snehanāśanāḥ || catuḥśatānyathārabhyayāvadvarṇa sahasrakaṃ | ativṛddho yajñaśāpāt pauṣṭikādiṣu varjitāḥ || sahasrāṇādhikāmaṃtrā daṃḍapāṇestu śāpataḥ | daṃḍakākhyāpīḍitāśca tajjapāt kaṣṭamāpnuyāt || dvisahasrāṇādhikāmaṃtrā bhārgavasya tu śāpataḥ | khaṃḍīkṛtā saptadhā te siddhi khaṃḍakarāḥ smṛtāḥ || anyacchṛṇvaṃ tu bhodevā munīnāṃ japatāṃ yadā | siddhirnajātā tu tadā dattaḥ śāpaḥ sudāruṇaḥ || āśvāsanaṃ devatānāṃ jātaṃ siddherakāraṇāt | upadeśe guruḥkuryāttasmāttanmaṃtraśodhanaṃ || tatprakāraṃ pravakṣyāmi śṛṇvaṃ tu sakarāsurāḥ | guruḥ siddhāsane saṃsthogudameḍhrāṃtaraṃ dṛdhaṃ || vāmena pārṣṇi nāpīḍya tasyopari tu vinyaset | pādaṃ tu dakṣiṇaṃ gulphaṃ graṃthyoranyonyamarddanaṃ || yathā syāt tatprakartavyaṃ tato daṣiṇapārṣṇinā | liṃgamūlaṃ viniṣpīḍyasthirakāya upāviśet || p. 21b) gudamākuṃcyapavanasapānākhyaṃ tadā guruḥ | utthāpayet tataḥ prāṇāmadhu samyaṅnirodhayet || apānaḥ prāṇayoḥ kuryāt saṃghaṭṭaṃ caika dṛṅmanā | mūlādhārecit svarūpaḥ kuṇḍalyāṃ paramātmani || jātadoṣaṃ svasya maṃtraṃ ciṃtayet tatra sadguruḥ | tasya maṃtrasyākṣarāṇi kramādekaikaśastutaḥ || suṣumṇāyā tu mārgeṇa mūlādhāre praveśayet | svādhiṣṭhāne tataścakre maṇipūrehyanāhate || viśuddha ājñā cakre ca bhitvā bhitvā praveśayet | evaṃ nītvā brahmaraṃdhraṃ tatranyāt somamaṇḍalāt || nirgatā mṛtasaṃsiktamaṃtrāṇāṃ su vibhāvayet | punaḥ suṣumṇā mārgeṇa ājñā cakre ca tārayet || viśuddhe nāhate cāpi maṇipūre ca cakrake | svādhiṣṭhāne tato bhedānmūlādhāraṃ praveśayet || tatastanmaṃtramṛṣyādinyāsaḥ pūrvaṃ japenmanuṃ | uktaśāpādvinirmuktaṃ paścādupadiśeccataṃ || alpapuṇyatayā pāpādhikyāt pāpaḥ kalauyuge | āśīrvādaphalaṃ stokaṃ pūrṇapāpādijaṃ phalaṃ || vācikānāṃ tu śāpānāṃ nāśādyartha mathocyate || atha maṃtrāṇāṃ jananādi saṃskārāḥ || śrīparṇyo vā caṃdanasya pīṭhe cūtādikasya vā | kastūrī kuṃkumābjaiśca vilikhet pāṃcabhautikaṃ || cakramāvāhayet tatra mātṛkākhyāṃ sarasvatīṃ | yathoktavidhinā pūjāṃ kṛtvā cāṣṭhottaraśataṃ || japitvā mātṛkāṃ tasyā madhyāt svābhīṣṭamaṃtrakaṃ | svaravyaṃjana viṃduśca sargayogākṣarāṇī ca || pṛthak pṛthagathodvṛtya caikīkṛtya gurūktitaḥ | gṛhītaṃ jamayet maṃtraṃ proktaṃ saṃjananaṃ tvidaṃ || ādyaṃtaṃ praṇavaṃ kṛtvā praṇavāṃ taritāṃ japet | aṣṭottaraśataṃ maṃtraṃ varṇānetattu jīvanaṃ || rocanā kuṃkumābhyāṃ ca bhujapatre likhenmanuṃ | pratyakṣaraṃ śataṃ vāraṃ tāḍayeccandanāṃbhasā || samuccaran vāyubījametattāḍanamucyate | kuṃṭhitāḥ śāvarāḥ maṃtrāḥ tāḍitāḥ siddhikārakāḥ || pūrvoktapīṭhe saṃlikhya tanmaṃtrākṣara saṃkhyayā | ādāyakaravīrasya puṣpāṇpatha samuccaran || pratyakṣaraṃ ca taiḥ puṣpaiḥ śatavāraṃ hunediti | uccaran vahnibījaṃ ca vodhanaṃ tvetaducyate || prāgvat pīṭhe ca tairdravyaiḥ padmamaṣṭadalaṃ likhet | tatkarṇikāyāṃ mālatyā likhet kalikayaikayā || p. 22a) ekaikārṇaṃ tu maṃtrasya tanmaṃtrākṣara saṃkhyayā | aśvattha pallavaṃ gṛhyatamevaṃ maṃtramuccaran || abhiṣiṃcāmyamuṃ maṃtraṃ nama ityabhiṣecayet | nānāsugaṃdhito yena pallavaiḥ kena cākṣaraṃ || ekamaṣṭottaraśatamabhiṣekastvayaṃ smṛtaḥ | abhiṣeko maṃtraśuddhiṃ kuryānnṛṇāṃ yathā jalaṃ || jyotirmaṃtraściṃtanīyāmūlādhāregnimaṃḍale | saṃskartavyaṃ manuṃ tasya urdhvamevaṃ vibhāvayet || āṇavāṣyaḥ sāhajikaḥ āgaṃtuḥ kārmaṇaḥ smṛtaḥ | yogākhyāmāyikaḥ proktaḥ svamaṃtre tu malatrayaṃ || jyotirmaṃtreṇa nirdagdhamekameka viciṃtayet | evaṃ tu vimalo jātaḥ svamaṃtra iti ciṃtayet || jyotirmaṃtrastu vedādi hauṁmitidyakṣaro mataḥ | vimalīkaraṇaṃ tve tatprayogāṃ tepi kārayet || prāgvat pīṭhe kuṃkumādi dravyairmaṃtraṃ vilekhayet | tāmrādipātraṃ karpūra vā sitena jalena ca || śuddhenāpūryalikhitamaṃtreṇāṣṭottaraṃśataṃ | abhimaṃtryajalaṃ tena maṃtreṇa kuśabiṃdubhiḥ || pratyakṣaraṃ prokṣayet tade tadāpyāyanaṃ mataṃ | puraścaryā kleśitānāṃ samāvartanavatvidaṃ || kastūryādyaistāmrapātramadhye maṃtraṃ vilekhayet | pātrāṃtare ca karpūrādikavāsita sajjalaṃ || gṛhītvā cārghyapātreṇa paṭhamaṃtramimaṃ manuṃ | tarpayāmi namoṃ tena tarpayediti tarpaṇaṃ || oṃ hrīṃ śrīṁ pūrvakaṃ maṃtraṃ japedaṣṭottaraṃ śataṃ | japedetaddīpane syāt sarvamaṃtreṣvapīṣyate || japyamānasya maṃtrasya gopanaṃ tvaprakāśanaṃ | saṃskārā daśasaṃproktā sarvataṃtreṣu gopitā || evamekādaśa proktaḥ saṃskārā atha paṃca ca | pratimaṃtraṃ vakṣyamāṇo japahomaśca tarpaṇaṃ || mārjanaṃ bhojanaṃ cāpi dvijānāmiti ṣoḍaśaḥ | proktāḥ maṃtrasya saṃskārāḥ devaśāpādi mocakāḥ || dīkṣākālaṃ pravakṣyāmi tacchṛṇuṣva varānane || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇaumaṃtrāṇāṃ jāgaraṇādi ṣoḍaśasaṃskāranirṇayannāma paṃcama prakāśaḥ || 5 || atha māsaphalaṃ || īśvarovāca || caitre duḥkhāya dīkṣāsyād vaiśākhe ratnasaṃcayaḥ | maraṇaṃ bhavati jyeṣṭe cāṣāḍhe vaṃdhunāśanaṃ || samṛddhiḥ śrāvaṇenūnaṃ bhaved bhādrapadakṣayaḥ | prajānāśo'thāśvine tu bhaveccā śubhameva ca || jñānaṃ syāt kārtike saukhyamārgaśrīrṣa bhavetkila | pauṣe jñānakṣayomādyebhave medhā vivarddhanaṃ || p. 22b) phālguṇe sarvasiddhiḥ syāt malamāsaṃ vivarjayet | niṣiddhamāse tu tat tadviśeṣo śṛṇu bhedattaḥ || ṣaṣṭī bhādrapademāsi tathāśvina caturdaśī | kārtikī navamī śuklāmārgo śuklātṛtīyakā || pauṣe ca navamī śuklāmāghe śuklā caturthikā | phālguṇe navamī śuklā caitre kāma trayodaśī || vaiśākhe cākṣayā caiva jyeṣṭhe daśaharātithiḥ | āṣāḍhe paṃcamī śuklāśrāvaṇe śuklapaṃcamī || etāni devaparvāṇi tīrthakoṭi phalaṃ labhet | ninditeṣvapi kāleṣu dīkṣoktā parvaṇī śubhā || atha pakṣaphalaṃ || bhuktimuktipradaḥ śuklakṛṣṇa mokṣapradaḥ smṛtaḥ | vāmācāravatāṃ śuklo na satkṛṣṇaupi madhyamaḥ || titheḥ phalaṃ buddhināśaḥ kramād jñeyaḥ susiddhaye | agaurīmāṃtrikātraṣṭā vigaṇeśāśca duḥkhitā || siddhyaṃti maṃtrāḥ sarvepi na siddhyaṃti kadācana | samṛddhirdrutasiddhiśca mūrkhatā duḥkhanāśanaṃ || jaḍatāriktanāśaśca sarvapūrṇaṃ bhavet phalaṃ | śuklāśreṣṭhā naiva kṛṣṇā śubhāśubha narāhareḥ || siddhiḥ syāt sarvamaṃtrāṇāmaśaivānāṃ mahābhayaṃ | siddhirhātu viśeṣeṇa putrahāniḥ pitṛnṛte || amāvāsyā somavāre bhaumavāre caturdaśī | saptamī ravivāreṇa sūryaparvaśataiḥ samā || atha vāraphalaṃ || ravivāre bhavedvittaṃ somaśāṃti bhavetkila | āyuraṃgārakehaṃti tatra dīkṣāṃ vivarjayet || budhaḥ sauṃdaryamāpnoti jñānasyānna bṛhaspatau | śukre saubhāgyamāpnoti ca śo * * * * * * (##? atha nakṣatraphalaṃ || kramāddīkṣāphalaṃbhānāṃ samatā ca yathā vipat | manastāpaḥ priyāsaukhyaṃ saukhyaṃ maṃtrasya siddhayaḥ || siddhiśca krūramaṃtrāṇāṃ śaktimaṃtrasya siddhayaḥ | sarve maṃtrāḥ prasiddhyaṃti sarpamaṃtrasya siddhayaḥ || nidhanaṃ rājadaṇḍaśca vaśitvaṃ sarvasiddhayaḥ | rudradaivatasaṃsiddhiḥ śīghraṃ siddhiḥ śubhāmati || devamaitrī sarvehāniḥ kalahaśca mahābhayaṃ | saṃpadrogojapātsiddhiḥ kṣobhaḥ saṃtāpa īśatā || sarvasiddhiphalaṃbhānāṃ kramāddakṣatha vāmake | caturaste tvadhaḥpāto dagdhāliṃgitadhūmite || p. 23a) adhomukhe śubhebhe ca caṃdraśuddhau viśeṣataḥ | kṛṣṇe tārābalaṃ kuryāṃt svanāmādi viciṃtanaṃ || atha yogaphalaṃ || yogāśca prītirāyuṣmānsaubhāgyaḥ śobhanaḥ śubhaḥ | śukarmā ca dhṛtirvṛddhirdhruvaḥ siddhiśca harṣaṇaḥ || varīyāṁśca śivaḥ siddho brahmā iṃdraśca ṣoḍaśaḥ | viṣkaṃbhādika yogānāṃ nāmatulyaṃ phalaṃ bhavet || ānaṃdādika yogānāṃ sarvatrā vikalaṃ phalaṃ | śubhāni karaṇānyāhurdīkṣāyāṃ ca viśeṣataḥ || atha karaṇaphalaṃ || vavavālagataittilaścavaṇijastadanaṃtaraṃ | karaṇānyetāni śubhānyeva sarvataṃtreṣu bhāvinī || śakunyādī niviṣṭiṃ ca viśeṣeṇa vivarjayet | viṣṭiṃ vihāya karaṇevare siddhirdrutaṃ bhavet || sarvasiddhirviṣṭipucchesthire tu sthiratā bhavet || atha lagnaphalaṃ || atha lagnaphalaṃ devādhanaṃdhānyaṃ samṛddhayaḥ | mṛtyurvātha bhaveddhāniḥ paśupatya vināśanaṃ || rājyaṃ vā devatā siddhirhānirmedhā vināśanaṃ | ratnādi lakṣmīlābhaśca dhanaṃdhānyaṃ ca siddhayaḥ || pūrṇasiddhiḥ pratāpaśca hānirvijñānanāśanaṃ | putraprāptirmaṃtrasiddhiḥ paśavorvipulaṃ dhanam || sadāduḥkhaṃ tathā hānirvāmitāṃ mithunaḥ śubhaḥ | vāgināṃ yavanānāṃ ca viruddhaṃ vahudhā śubhaṃ || atha kālaphalaṃ || dharmataḥ prātakālaḥ syāt saṃgame rājyadāyakaḥ | madhyāhne sarvasiddhiḥ syāt sāyāhne madhyamo bhavet || rajanī maṃtradāne tu niṣiddhā deśikottamaiḥ | caraḥ sarvovivarjaḥ syāt sthirarāśiṣu saukhyadā || sthiralagnaṃ viṣṇumaṃtre śivamaṃtre caraṃ śubhaṃ | dviḥ svabhāvagataṃ lagnaṃ śaktimaṃtre praśasyate || tṛtīyaikādaśaḥ ṣaṣṭhaḥ daśamasthaḥ śubhaḥ śaśī | janmacaṃdraḥ śubhaḥ proktā janmanakṣatra varjitaḥ || śuklapakṣe dvitīyastu paṃcamo navamastathā | gocare ye grahāḥ śuddhāstairyuktopi śubhaḥ śaśī || śubhamadhyasthito vāpi caṃdramā śubhado bhavet | paṃcāṃga śuddhedivase svādaye caṃdrasūryayoḥ || guru śukrodaye caiva śasyate maṃtrasaṃskriyā | śukrosto yadi vā vṛddho gurvādibhyo bhavedyadi || meṣavṛścika siṃheṣu tadā doṣo na vidyate | asvādhyāya bhūmikaṃpe saṃdhyāgarje ca bhairava || ulkāpāte ca divase tatra dīkṣāṃ vivarjayet | śikṣati janmanakṣatre saṃkrāṃtau viṣuve'yane || p. 23b) anyeṣu puṇyayogeṣu grahaṇe caṃdrasūryayoḥ | paṃcaparvayugādyāsuvyatīpātādi vāsare || atra dīkṣā śubhā proktā nātra kāryā vicāraṇā | yanmāsatithivārādiśodhanaṃ proktameva hi || maṃtradīkṣā paraṃ tatra vijñeyaṃ sādhakottamaiḥ | vidyādīkṣāparaṃ naiva tithimāsādi śodhanaṃ || yadaivecchā tadā dīkṣā gurorājñānusārataḥ | pausukṣavau pratyathana kālādi niyamaḥ smṛtaḥ || niṃdyānitāni sarvāṇi praśastāni vimuktaye || śaśidivākarayorgrahaṇe janmani śiṣyasya makarasaṃkrāṃtau || karuṇāsamaye ca gurornakṣatrādīpyate tena dīkṣāyāṃ || saṃtīrtherkavidhugrāse tattudāmana parvaṇoḥ | maṃtradīkṣāṃ prakurvāṇo māsarkṣādīnna śodhayet || ravisaṃkramaṇe caiva sūryasya grahaṇe tathā | tatra lagnādikaṃ kiṃcinna vicārya kadācana || mahāṣṭamyāṃ viśeṣeṇa dhanakāmārthasiddhaye || sūryagrahaṇakāle tu nānyadanveṣitaṃ bhavet | sūryagrahaṇakālena sāmānyo nāsti kaścana || tatra yadyatkṛtaṃ sarvemanaṃta phaladaṃ bhavet | na māsatithi vārādi śodhanaṃ sūryaparvaṇi || dadātīṣṭaṃ gṛhīyattattasmin kāle gurornṛṣu | siddhirbhavati maṃtrasya vināyāse navai tataḥ || kartavyaṃ sarvayatnena maṃtrasiddhimabhīpsubhiḥ | caṃdragraha sahasreṇa sūryagraha samo bhavet || tato lakṣaguṇaṃ proktaṃ grahaṇaṃ nijavāsare | tatra sūryagrahaḥ śasto na tu caṃdragrahaḥ kvacit || caṃdragrahe tu dāridryaṃ śaure sarvasamṛddhaye | sūryagrahaḥ śivaḥ proktaḥ caṃdrākhyaḥ śaktireva ca || sūryagrahe śaktidīkṣā paśudīkṣā na kārayet | caṃdragrahe viṣṇudīkṣā paṃcarātraṃ na kārayet || caṃdrasūryagrahe dīkṣā sarvadīkṣā śubhāmatā | caṃdragrahe śaktidīkṣā sarvadīkṣottamottamā || navāratithiṛkṣādinamāsaniyamastathā | na yogakaraṇaṃ nāpi na vicāraṃ samācaret || devī bodhaṃ samārabhya yāvatsyā navamī tithiḥ | kṛtā tāsu budhairdīkṣā sarvābhiṣṭa phalapradā || bodhane naiva durgāyāḥ kālākālaṃ na kārayet | aśokākhyāṣṭāmī yatra rāmākhyo navamī tathā || yugādyāyāṃ janmadine vivāhadivase tathā | viṣuvā'yanayordvaṃdve naiva kiṃcid vicārayet || p. 24a) ayane viṣuve caiva yugādyāsu tathaiva ca | grahaṇe ca mahātīrthena kālasyā vicāraṇaṃ || tulasīnikaṭe vilvamūledhātrītale tathā | anādidevasānnidhye mahākṣetre gavāṃ gṛhe || devī pūjādine vāpi nāsti kālasya nirṇayaḥ | tithiṃ vinā vidīkṣāyā viśiṣṭāvasaraṃ śṛṇu || durlabhe sadgurūṇāṃ tu sakṛtsaṃga upasthite | tadanujñā yadā labdhvā sa dīkṣā savaro mahān || grāme vā yadi vāraṇye kṣetre vā divase niśi | gurāvaśruta dṛṣṭe ca siddhakṣetre suśobhanaṃ || āgaccheti gururdaivād yadā dīkṣā tadā bhavet | yadaivecchā tadā dīkṣā gurorājñānurūpataḥ || na tithirna vrataṃ homā na snānaṃ japaḥ kriyā | dīkṣāyā kāraṇaṃ kiṃtu svecchā vāpte tu sadgurau || śiṣyānāhūyaguruṇā kṛpayā yadi dīyate | tadā lagnādikaṃ kiṃcinna vicāryaṃ kathaṃcana || sarvevārāḥ grahāḥ sarve nakṣatrāṇi ca rāśayaḥ | yasminnahani saṃtuṣṭā guruḥ sarvasukhāvahaḥ || puṇyatīrthe kurukṣetre devā pīṭhe catuṣṭaye | prayāge śrīgiraukāśyāṃ kālākālaṃ na śodhayet || dvayoḥ parāge harivāsare ca arddhodaye caiva mahodaye ca | dīkṣā praśastā kathitā śivena siṃhastha doṣo na hi manyate ca || gayāyāṃ bhāskarakṣetre vireje caṃdraparvate | catvare ca mataṃge ca tathā kanyāśrameṣu ca || na gṛhṇīyāt tato dīkṣāṃ tīrtheṣve teṣu pārvatī | iti te kathitaṃ devī dīkṣākālaṃ sureśvarī || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau dīkṣākālanirṇayenāma ṣaṣṭhaḥ prakāśaḥ || 6 || śrīdevyuvāca | vāmamārge kathaṃ dīkṣā dakṣiṇe ca kathaṃ bhavet | kiṃ tatrāvaśyakaṃ keṣāṃmitime nirṇayaṃ vada || īśvara uvāca | śṛṇu devi pravakṣyāmi sarvataṃtreṣu gopitaṃ | dīkṣāvidhiṃ paṃcavidhaṃ tadrājñāmuttamottamaṃ || uttamaṃ mahādāḍhyānāṃ sāmānyānā tu madhyamam | brāhmaṇānāmalpamuktaṃ yatīnāmapi cālyakaṃ || tasmādādau pravakṣyāmi tubhyaṃ yaccottamottamaṃ | yasmin jñāte cottamādi bhedānāṃ viṣayo bhavet || tatra vakṣyāmi dīkṣāṃgaṃ vāstu yāgapuraḥ saraṃ | tatra bhūmīparīkṣyeta vāstujñāna viśāradaḥ || p. 24b) tatra prathamato bhūmiparīkṣā | plavasthānaṃ ca gaṃbhīraṃ dīrghatoyāśayaṃsaraḥ | agniśālāgni hotṛṇāṃ puṇyasthānaṃ pariśrutaṃ || dvijānāṃ sa vratānāṃ vā āśrayaḥ svāśramotha vā | dīkṣāyāmatiśastāni sthānānyetāni pārvatī || mahānadīnāṃtīrāṇi gaṃgāsāgarasaṃgame | praśastāni ca tīrthāṇi kṣetrāṇi cāśramāṇyapi || araṇyāni ca sarvāṇi parvatāḥ sakalā api | sanirjuropyupagirirdevatāyatanānyapi || atha niṣiddhāni | na ca dīkṣāṃ prakurvīta nikuṃje gahane vane | dvisīmnice mahāraṇye mātsaryamṛgasevite || sphuṭitā ca saśalyā ca valmīka rohiṇī tathā | dūrataḥ parivarjyābhūḥ karturāyurddhanāpahā || sphuṭitāmaraṇaṃ kuryādduṣarādhanavāśinī | saśalyā kleśadā nityaṃ viṣamā śatruvarddhinī || īśakoṇa pravāsā ca kartuḥ śrīdāsuniścitaṃ | pūrvaplavāvṛddhikarī varadā bhūttarahlavā || dakṣiṇaplavayā bhūmi nityaṃ mṛtyubhayapradā | gṛhakṣayakarī sā ca bhūmiryā nairṛtaplavā || dhanahānikarī pṛthvīkīrtitā varuṇaplavā | vātaplavā tathā bhūmirnityamudvegakāriṇī || prathame bhūpradeśe ca parīkṣāṃ kārayedbudhaḥ | brāhmaṇībhūḥ kuśopetā kṣatriyāsyāccharākulā || kuśakāśākulā vaiśyā śudrāḥ sarvatṛṇākulā | kuṃdeṃdugopahemālivarṇāyā brāhmaṇāditaḥ || brāhmī sarvārthasiddhaḥ syāt kṣatriyā rājyadā tathā | dhanadhānyakarī vaiśyā śūdrā tu niṃditānune || mṛttikā gaṃdhamāghrāya śubhāśubha nirūpiṇaṃ | nānāgaṃdhān mahāśokāmāṃsagaṃdhāndhaneśvaraḥ || kaṭugaṃdhā bhavedrogī viṣṭāgaṃdhā ca niṣphalā | maṃdyagaṃdhānnirogīsyā durgaṃdhī bhayamādṛśet || siddhirnagaṃdhasaṃbhūte sudhā ca vaṇijāyatā | kṣāragaṃdho tathā nāśopāni gaṃdhā śubhāvahā || punaḥ svādaṃ vadivyāmi śubhāśubhagataṃ tu va | āmlāvighnī tathā bhūmiḥ kaṣāyā hi nirogitāṃ || lavaṇena mahānāśotiktenāpi nijo ripuḥ | viśeṣaḥ svādamāsādya maṃtrī tasyāni rūpyate || bhūme parigrahaṃ kuryādyā vadāyatanaṃ bhavet | śalyādi śodhanaṃ kuryāttuṣāṃgārādi dūrayet || śarkalā yatra vidyaṃte kleśo bhavati mānavaḥ | aṃgāreṇa tathā rogā lohanāyāsa jāyate || p. 25a) dagdhādinā ca kāṣṭena rājabhītiḥ prajāyate | tṛṇena jāyate śokaḥ iṣṭakeṇā sthirī bhavet || vetaśāvaṃdha vairvyāptaṃ vaṃśena maraṇaṃ bhavet | viṣṭayā vaṃdhanaṃ prāptaṃ śūnyabhāṇḍena śunyatā || carmaṇā kalahaṃ vidyāt karpaṭe dhananāśanaṃ | asthināṃ ca bhavenmṛtyumasthinā jñāyate bhuvi || mṛttikā snigdhapatraṃ ca yaḥ sa bhāgabhavennaraḥ | vālukā yatra vidyaṃte tatra vidyā mahāsukhī || pāṣāṇaṃ ca mahābhāgī sphāṭikā niḥśriyo bhavet | maṇināroganāśaśca hiraṇyairddhanavānbhavet || viśeṣajaṃ tu savare pravakṣyehaṃ śubhāśubhaṃ | urageṇāsthirābhūmirmaṇḍūkena dhanāgame || pippalīkā bhavecchokā mukhakairdhānyavardhayet | chuchuṃdarī mahānāśo kaumyeṇa dhanavān bhavet || śalabhairogitāṃ yāṃti pataṃgeṇa mahābhayaṃ | hidiṃgikā mahātrāsovicchikaṃ maraṇaṃ dhruvaṃ || gṛhagodhau mahāsiddhiḥ kṛkalādbhayanāśane | evamādīni jaṃtūnāṃ śubhena śubhadā bhavet || aśubhenāśubhaṃ vidyā jaṃtūnāṃ ca viśeṣataḥ | bhūmistu khananāchodhyā sveṣṭakuṇḍādi karmaṇi || khanyamāne jalaṃ yāvacchalya doṣo vinaśyati | dūre yatra sthiraṃ vāriḥ khanituṃ naiva śakyate || paṃcahastaṃ ca kātavyaṃ śalyadoṣopaśāṃtaye | asthikīṭāṃgāramalādikahīnaṃ śubhāvahaṃ || anyathātaṃ mṛdaṃ tyaktvā pūrayeccha bhayāmṛdā | grāmād vahisthayā tatra viprādyaiḥ svasvavarṇayā || śalyoddhāraṃ tataḥ kṛtvā pūrayet su samaṃ yathā | etadakaraṇe maṃtrī na kiṃcit phalamāpnuyāt || evaṃ saṃkṣepataḥ proktaḥ śalyoddhāra kramo mayā | evaṃ viśodhyatāṃ bhūmiṃ kāryādvāstu prapūjanaṃ || smārtā ca tāṃtrikī cetidvividhāsannigadyate | carasthira prabhede ca dvidhā vāstuḥ prakīrtitaḥ || gṛhaprāsāda kūpānāṃ maṇḍapasya jalasya ca | apareṣvapi kāryeṣu yoga homādikeṣu ca || tūtane vigrahe kāryon yathā mahadupadravā || atha vāstu puruṣotpattiḥ || vāstunāmāpurā kaścida surobhūn mahābalaḥ | trailokyaṃ nirjitaṃ tena tripaṃcāśacca devatāḥ || yeraṇe saṃmukhe jātāstena teti nipīḍitāḥ | punaḥ punarjitā yuddhe sa evāsit prajāpatiḥ || divyavarṣa sahasrāṃte devāḥ śaraṇamāgatāḥ | viṣṇormamāti pārvatyā deveṃdreṇāpitacchrutaṃ || p. 25b) yoddhukāmaḥ sobhyadhāvantāradena pracoditaḥ | kṛtaṃ yuddhaṃ tena sārddha mallābhirvarṣapaṃcakaṃ || tato daityo madotsikto viṣṇumāyā vimohitaḥ | uvāca vacanaṃ tuṣṭo vrīyatāṃ vrīyatāmiti || nendreṇa na kubereṇa mamatoṣakaraṃkṛtaṃ | sasainyenāpitadyuddhaṃ tvayā tu jaṭilena hi || kṛtaṃ viṣṇusahāyena pārvatyarddhīgadhāriṇā | tenāhaṃ tuṣṭi māpannastrailokya parameśvaraḥ || adeyaṃ nāsti me kiṃcidyāvayaṃ tu trayopi ca | ityākarṇya vacastasya śivayorbhrūḥ pracoditaḥ || hariḥ prāhamahādhanyadaityendratvatsamostikaḥ | satyaṃ trivākyaṃ kuruṣu tadā vācyo ca romayā || śivenāpi ca pārvatyā eka evā paro na hi | triṣu vā ca tadā daityastadā viṣṇurvyatijñipat || yathāte tvaritaṃ mṛtyuḥ sa upāyaḥ pradarśyatāṃ | viṣṇoḥ chalamiti jñātvā daityeṃdraḥ samabhāṣataḥ || avaśyameva gaṃtavyaṃ sa vaiḥ kālamukhehare | tathāpi svapratijñārthaṃ yogacchati sa jīvati || paraṃ tvekonamevaṃ śayaiścamat sevanaṃ kṛtaṃ | tasya mārgaṃ darśayitvā deho yaṃti papātyatāṃ || kāle tasmiṃśca bhodevā vāgravā cāśarīriṇī | daityeṃdra kurumāśokaṃ bhūmerjanmatavā bhavet || tatraiva tvaṃ layaṃ yā hitvattoṣārthaṃ varaṃ śṛṇu | ye varṇāḥ svasya bhogārthaṃ kariṣyaṃti navaṃ gṛhaṃ || tatra tvadutsavamṛte nānāduḥkhairupahutāḥ | kālakarṇyādikā dāsyo vināyaka mukhāścate || sevakāpīḍayiṣyaṃti ityājñāpa rāmeśvarī | ityākarṇyavayaḥ sopi gataṃ kṛtvā mahītale || praviveśa tato devairmat pāṣāṇaiḥ prapūritaṃ | ye naye nirjitā devāḥ punarudgamasaṃkayā || tasyorddhaṃ tu tripaṃcāśannivāsaṃ ca kurudyatāḥ | mūrddhavyagni samādiṣṭo mukhe cāpaḥ samāśritaḥ || pṛthvīdharorvyamā caiva talasthānamadhisthitau | vakṣasthale cāpa vatsuḥ pūjanīyaḥ sadābudhaiḥ || netrayorditimajjanyauthotrerditi jayaṃtakau | sarpeṃdrauskaṃdhasaṃsthaut pūjanīyau prayatnataḥ || satyarogādayastadvadvāhya paṃca ca paṃca ca | rudreśvarājayakṣmā ca vāmahaste samasthitaḥ || sāvitraḥ savitā tadvaddhaste dakṣiṇamāstitau | vivasthānatha mitraśca jaṭharesaṃ vyavasthitau || p. 26a) pūṣā ca pāpayakṣmā ca hastayormaṇibaṃdhake | tathaivā suraśeṣau ca vāmapārśve samāsthitau || pārśve tu dakṣiṇe tadvadvitathaḥ sagṛhakṣataḥ | uccāryamā vubhau jñeyau jāṃghvo gaṃdharva puṣpakau || jaṃghayorbhṛṃga sugrīvausphiddhasthau dauvārikau mṛgaḥ | jayaśakau tathā meḍhrapādayoḥ pitarastathā || madhyena ca pado brahmā hṛdaye sa tu pūjyate | tasmāda vaśyaṃte pūgṛhavā sa mukhecchayā || śṛṇvaṃ tu tadvidhiṃ devā vāmadakṣiṇamārgataḥ | bhadrabhūmi praśodhyaṃte daśadaṇḍa samālikhet || adhodhautiryakādau ca tenekāśihikoṣṭakaṃ | vāstu maṇḍalakaṃ kāryamaṣṭahastaṃ tu nāparaṃ || ekāśīti padaṃ cakraṃ vaidikastatra devatāḥ | madhyakoṣṭeṣu nava sutvādau brahmāṇamarcayet || apavatsaṃ tadīśāne prāgaryannaṃ trikoṣṭake | āgneya savitāraṃ ca vivasvaṃta mayāktiṣu || indraṃ nairṛtya digbhāge mitraṃ paścimagaṃ triṣu | vāyavye rājayakṣmāṇaṃ sumeruṃ cottaratraye || vaidakoṣṭheṣu vaiśyanyāmīśakoṇācca devatāḥ | śikhīparyaṇa śrāpaścaditiḥ proktoṣṭhayordvayoḥ || kramādete paṃcadevāḥ jñātavyāḥ savyamārgataḥ | jayaṃtendroḥ sūryasatyabhṛṃgā āgneyakoṇake || aṃtarīkṣaṃ tathā vātaḥ pūṣā sāvitra eva ca | catuṣka īśato devāstato dakṣiṇa paṃcake || yugme kramā ca vitatho bṛhatkṣatayamo yathā | gaṃdharvo bhṛṃgarājaśca nair-ṛtīstha catuṣkake || īśānato jayanṛpau pitṛdau vārikau tathā | tataḥ paścādvike paṃcamugrīva puṣpadaṃtakaḥ || varuṇā suraśeṣāśca vāyavye īśatastva hi | rudraśca pāpayakṣmāśca rogaścottara paṃcasu || saravyau bhallāṭa somau ca bhujaścāditistathā | devā ete paṃcacatvāriṃśadarvāśca bhaktitaḥ || uktānamiti devānāṃ padānyāpūryapaṃcabhiḥ | madhye padānāṃ navakaṃ mārjayitvā prapūrayet || sitena rajasā bhūyastaddikṣu catasṛṣvapi | ṣaṭkaṃ saṃsājya rajasā raktena paripūrayet || śiṣṭhāni ca padānyatra yathāsthānaṃ prakalpayet | vicitrāṇi tato madhye brahmāṇaṃ saṃprapūrayet || rathobhistadyatho tebhyaḥ pāyasānnairvaliṃ haret | pāyasairmadhuraiḥ sarvān saṃyajenmadhurānvitaiḥ || tattaddravyaivāmatimān pūjayeddoṣaśāṃtaye | pāṣāṇe pratimāyāṃvā vāstopateḥ pratijāni || iti vaidika maṃtreṇa tasyā vāhana pūjanaṃ | nāmamaṃtreṇa cānyeṣāṃ pūjāṃ kṛtvā prapūrayet || atha tāṃtrika mārge tu catuḥ ṣaṣṭipade tathā | koṇayoḥ sūtrayugalaṃ madhye brahmāṇa nirccayet || p. 26b) catuḥkoṣṭheṣu tatpūrvādyāsu koṣṭha dvikedvithike | āryakaṃ ca vivasvaṃtaṃ mitramanyaṃ mahīdharaṃ || sāvitraḥ savitāśakra induttidrudratarjayau | ayāyavatsakauceti śaivyāḥ koṇārddhakoṣṭayoḥ || sarvaṃ grahaścāryamāṇaṃ bhaṃjakaṃ pilipicchakaṃ | carakiṃ ca vidārīṃ ca pūtanā pūrvato dvayoḥ || īśānaścārthaparjanyojayaṃtaḥ śakrabhāskarau | saṃvyovṛṣoṃtarīkṣaśca pūrvāśākoṣṭagāstathā || agniḥ pūṣā ca vitathoyamotha gṛharakṣakaḥ | gaṃdharvo bhṛṃgarājaśca mṛgodakṣiṇadiggatāḥ || nair-ṛtiśca tathā dauvārikaḥ sugrīvakastathā | varuṇaḥ puṣpadaṃtaścāsuraḥ sopākhyarogakau || paścādathottare vāyurnāgo mukhyastataḥ paraṃ | somabhallāḍhārgalākhyā aditirditiruttare || brahmasthānaṃ raktavarṇairdiśaḥ pītairvidiksitaiḥ | tato diśastu haritairvidiśaḥ kṛṣṇavarṇakaiḥ || aruṇaḥ paridhiḥ kāryaḥ suṃdaraṃ maṇḍalaṃ bhavet | uktānāṃ sarvadevānāṃ svarūpaṃ ca nigadyate || akṣamālāṃ varaṃ dakṣe vāme daṇḍa kamaṇḍalu | dadhānamaṣṭa nayanaṃ yajenmadhyembujāsanaṃ || sarve caturbhujādevā vāstudehe vyavasthitāḥ || atha vāstu dhyānaṃ | ākuṃcitakaraṃ vāstumuttānamasurākṛtiṃ | smaren pūjāsu kudryādiniveśetva dharānanaṃ || jānunī kūrparāśakte diśivāta hutāśayoḥ | yaidryāpādapraḍhau raudryāṃ śirosya hṛdayāṃjaliḥ || kṛtāṃjalipuṭā ūrddhve khaḍgakheṭakapātayaḥ | brahmāṇaṃ sannirīkṣyeta tadvaktrābhimukhāścate || svasvasthāna sthitāścaiva sādhāraṇamudāhṛtaṃ | marīciḥ śvetavarṇaḥ syādvivasvā ekavarṇakaḥ || śātakuṃbhenibhomitraḥ kṛṣṇavarṇastu bhūdharaḥ | savittīnīlavarṇābhaḥ sāvitro dhūmavigrahaḥ || iṃdraścāruṇa varṇābhaḥ śuklaścendra jayastathā | rudraḥ pravāla sadṛśaḥ pīto rudrajayastathā || āpo gokṣīradhavalaḥ āpavatsojavādyutiḥ | īśānaḥ kṣīradhavalaḥ parjanyāṃ janasannibhaḥ || jayaṃto janasaṃkāśo maheṃdraścāmaladyutiḥ | ādityo raktavarṇaḥ syāt satyakaścitravarṇakaḥ || vṛṣo vaṃdhūka puṣpābhaḥ kuṃdābhaścāṃtarīkṣakaḥ | udyaddinakarābhogniḥ pūṣālaktāktasannibhaḥ || p. 27a) vitathaśceṃdra cāpābho vidyudvarṇo gṛhakṣataḥ | yamaścāṃ jana saṃkāśo gaṃdharvaḥ padmarāgavat || bhṛṃgarājastu bhṛṃmābhomṛgojīmūtasannibhaḥ | nir-ṛtiḥ pāvakākṣaścapīto dauvārikasmṛtaḥ || sugrīva nīlakaṇṭhābhaścaṃdrābhaḥ puṣpadaṃtakaḥ | varuṇaḥ sphaṭikābhaśca bhṛṃgābhaścāvaromaromataḥ || śeṣāścotpala saṃkāśo rogaścaiveṃdra nīlavat | vāyuḥ kṛṣṇātravarṇaḥ syurnnāgaḥ śaṃkhendusannibhaḥ || mukhyā mauktikasaṃkāśo bhallāṭa śvetapadmavat | somaḥ sphaṭika saṃkāśo'rgaloraktotyalaghutiḥ || diti kuṃdeṃdu dhavalā kapilā aditiḥ smṛtāḥ | carakī śaṃkhasadṛśī vidārī pāvakādyutiḥ || pūtanā hima saṃkośo meghābhāpilapicchakī | khaḍgaṃ ca pāśapātraṃ ca churikāṃ kartakāṃ tathā || dadhānā bhīmarūpāstārākṣasya parikīrtitāḥ | sitāraktaśca pītaśca kṛṣṇaḥ skaṃdādikā grahāḥ || vajraṃ śaktiṃ ca khaḍgaṃ ca pāśaṃ ca vikṛtānatā | dadhānābhīṣaṇāḥ proktā grahāḥ skaṃdādi kāścate || homādikaṃ tathā kuryāt svaiḥ svaiścāhutimādadet | vrīhimuṅgayavaiḥ kṣaudraḥ ghṛtadugdhaplutaiḥ kramāt || aṣṭottaraśataṃ cāṣṭottara viṃśatimeva vā | pratyekaṃ tairhuneddravyairmaṃtraistadvacca pāyasaiḥ || valiṃ ca teṣāṃ kurvīta pāyasairvyaṃjanātvitaiḥ | sasitairdugdhakadalīphalāpupādisaṃyutaiḥ || valivadāya yet pūrvaṃ pūjayet sādhakastataḥ | annādibhiśca saṃyuktaṃ māṣabhaktyādi maṇḍitaṃ || gṛhāṇemaṃ baliṃ brahman vāstudoṣaṃ praṇāśayaḥ | gaṃdhādi śarkarāpūpapāyaso parisaṃyutaṃ || āryakākhya gṛhāṇemaṃ sarvadoṣaṃ praṇāśaya | caṃdanādyarcitanāthaḥ karpūrā gurumaṇḍite || vivasvadvai gṛhāṇemaṃ sarvadoṣaṃ praṇāśaya | saguḍaṃpāyasaṃ nātha puṣpādi susamanvitaṃ || gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ mitraśāṃtiṃ prayacchame | māṣodanaṃ samāṃse ca gaṃdhādikṣīra saṃyutaṃ || gṛhāṇemaṃ mahībhṛtvaṃ sarvadoṣa praṇāśaya | evaṃ madhye tu saṃpūjya īśānādi valiṃ haret || puṣpādi kuśakanīyaṃ śarkarā guru vā sitaṃ | sāvitra vai gṛhāṇemaṃ śāṃtimāśuprayacchame || p. 27b) piṣṭakaṃ saguḍaṃ nāthaṃ raktagaṃdhādi śobhitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ sūrya vighnamāśu praṇāśayaḥ || śītamatraṃ tathā puṣpaṃ kuṃkumādi samanvitaṃ | gṛhāṇemaṃ baliṃ hṛdyaṃ śakradeva namostute || odanaṃ ghṛtasaṃyuktaṃ vastragaṃdhādi maṃḍitaṃ | gṛhāṇemaṃ baliṃ hṛdyamiṃdra jananamostute || pakvāpakvamidaṃ māṃsaṃ vastrapuṣpādi saṃyutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyarudradeva namomyahaṃ || samāṃ saghṛta saṃpakvagaṃdhapuṣpādi saṃyutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ rudrajayasvasti namostute || kṣīrakhaṇḍa samāyuktaṃ puṣpādibhiralaṃkṛtaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyamāpaśāṃtiṃ prayacchame || dadhidaṃguḍasaṃmiśraṃgaṃdhādibhiḥ susaṃyutaṃ | gṛhāṇe valiṃ vatsa vighnametvaṃ pranāśaya || saghṛtaṃ māṣabhaktaṃ ca raktagaṃdhādi saṃyutaṃ | baliṃ gṛhāṇa sarvatvaṃ rakṣavighnaṃ vināśayaḥ || māsaṃ puṣpādi saṃyuktaṃ māsabhaktopasaṃyutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ skaṃdarakṣavighnaṃ vināśaya || svamāṃsaṃ piṣṭakairyuktaṃ pakvamāṃsodakānvitaṃ | aryaman vai gṛhāṇemaṃ sarvavighnaṃ vināśaya || raktamaṃsodanaṃ matsyagaṃdha dhūpasamanvitaṃ | jaṃbhakatvaṃ gṛhāṇemaṃ rakṣavighnaṃ vināśaya || chāgakarṇānvitaṃ māṃsaṃ vastragaṃdhādi saṃyutaṃ | pilipiccha gṛhāṇemaṃ rakṣavighnaṃ vināśaya || ghṛtena sādhitaṃ māṃsaṃ vastragaṃdhādi saṃyutaṃ | carakitvaṃ gṛhāṇemaṃ rakṣavighnaṃ vināśaya || raktapuṣpaṃ samāsaṃ vai raktavastrādi saṃyutaṃ | vidāri vai gṛhāṇemaṃ rakṣavipraṃ vināśaya || pittaraktāsthitaṃ yuktaṃ raktagaṃdhādimaṃḍitaṃ | gṛhāṇemaṃ pūtanatvaṃ rakṣavighnaṃ vināśaya || saghṛtaṃ cākṣataṃ puṣpavastra gaṃdhādyalaṃ kṛtaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ tvīśa vāstudoṣapahārakaḥ || utpalaṃ pāyasairyuktaṃ vastrādika samanvitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ devarāja namostute || paṃcahastaṃ supītaṃ ca dhvajaṃ saṃkādimaṇḍitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃtiṣṇusuta namostute || odanaṃ ghṛtasaṃpūrṇaṃ paṃca ** (?) di maṇḍitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ devarāja namostute || raktapuṣpayutaṃ bhaktaṃ raktagaṃdhādibhiryutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ megharāja namostute || vitānaṃ dhūmravarṇābhaṃ gaṃdhādi suśobhitaṃ | raktayuktaṃ gṛhāṇemaṃ valiṃ satya namostute || p. 28a) idaṃ tu māṃsa bhaktaṃ vai vastragaṃdhādi pūjitaṃ | gṛhāṇemaṃ vṛṣa valiṃ vāstudoṣaṃ vināśaya || idaṃ śārdūla māṃsaṃ tu naivedyādi susaṃyutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ vyomaśāṃtiṃ prayachame || suvarṇaṃ piṣṭakaṃ cātha vastragaṃdhādibhiryutaṃ | ghṛtānvitaṃ gṛhāṇemaṃ saptajihvanamostute || kṣīraṃ lājā samāyuktaṃ gaṃdhapuṣpādi saṃyutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ pūṣadeva namostute || māṃsaudanaṃ gaṃdhamālyayutaṃ vastrādibhūṣitaṃ | vitathena valiṃ gṛhna vāstudoṣaṃ vināśaya || matsyamāṃ sa yutaṃ bhaktaṃ gaṃdhapuṣpādyalaṃkṛtaṃ | yamarāja gṛhāṇemaṃ valiṃ śāṃtiṃ prayacchame || pakvamāṃsaudana navanītaṃ vastrādi maṇḍitaṃ | prītikaraṃ gṛhāṇemaṃ gṛhana rakṣa namostute || nānāgaṃdha samāyuktaṃ raktadhūpādibhiryutaṃ | valiṃ gṛhāṇa gaṃdharva sarvadoṣaṃ pranāśaya || imāṃ tu sākunīṃ jihvāṃ māṣabhakto paristhitaṃ | gṛhāṇemaṃ bhṛṃgarājaṃ valiṃ śāṃtiṃ prayacchame || evaṃ tilaghṛtoyetaṃ gaṃdhapuṣpādibhiryutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ mṛgadev anamostute || śarkarāmaṇḍitaṃ khaṇḍaṃ vastragaṃdhādyalaṃkṛtaṃ | prītovaliṃ gṛhāṇemaṃ rakṣarāja namostute || caṃdanā gurukākhaṇḍa vastragaṃdhādibhiryutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ dauvārikaṃ namostute || idaṃ tu pāyasaṃ nātha gaṃdhapuṣpādi miśritaṃ | sugrīva vai gṛhāṇemaṃ valiṃ śāṃtiṃ prayacchame || yavāgvalaṃ kṛtaṃ dugdhaṃ bhaktoparisamarpitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ jaladeva namostute || māṣabhaktaṃ kuśasthaṃ ca ghṛtagaṃdhādi saṃyutaṃ | puṣpadaṃta gṛhāṇemaṃ vāstudoṣaṃ pranāśaya || madhunā sādhitaṃ piṣṭaṃ gaṃdhādyai rūpaśobhitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ roga sarvadoṣa praṇāśaya || sa ghṛtaṃ maṇḍakaṃ vedamaṃtrādyairupaśobhitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ mṛgavāhanamostute || idaṃ tu kṛśarānnaṃ me dugdhagaṃdhādi sādhitaṃ | pātāleśa gṛhāṇemaṃ vighnamāśu praṇāśaya || nārikelādikaṃ bhaktaṃ pītavastrādi saṃyutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ mukhya vāstudoṣaṃ praṇāśaya || dadhigaṃdhādibhiryuktaṃ pītapuṣpasamanvitaṃ | valiṃ pragṛhyatāṃ somaḥ sarvadoṣaṃ praṇāśaya || odanaṃ ghṛta saṃmiśraṃ gaṃdhapuṣpa samanvitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ bhallāṭakanamostute || p. 28b) māṣānnaṃ tu ghṛtāttyaktuṃ gaṃdhapuṣpādimaṇḍitaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyamargalākhya namostute || pālikāṃ madhusaṃmiśrāṃ vastragaṃdhādi saṃyutaṃ | gṛhāṇemaṃ valiṃ hṛdyaṃ devamātarnamostute || kṣīrakhaṇḍa samāyuktaṃ nānāpūjāpaśobhitaṃ | daityamātargṛhāṇemaṃ sarvadoṣaṃ praṇāśaya || svargapātāla martyeṣu ye devāvāstu devatāḥ | gṛhnaṃtvimaṃ baliṃ hṛdyaṃ tuṣṭāyāṃ tu svamaṃdira || mātaro būtavetālāye cānye valikāṃkṣiṇaḥ | viṣṇoḥ pariṣadāye ca tepi gṛhnaṃtvimaṃ baliṃ || pitṛbhyaḥ kṣetrapālebhyo valiṃ datvā prakāmataḥ | abhāvādukta mārgasya kuśapuṣpādibhiryajet || vāstuśeṣa kriyā bhūtaḥ sarvarakṣā vibhūtikṛt | bhūtaprīti pradaścāsmindiśā balirudīryate || dikpāla pariṣat sarvabhūtānuddiśyanāmabhiḥ | pūjā visarjanāṃtāyatsa vijñeyo diśāṃ valiḥ || dadhyaṃvu rajanī yutvā jāsaktuṃ tileṃdhasā | dravyeṇa vitaredikṣu valiṃ dikku sa yorgataḥ || surāṇāṃ tejasāṃ caiva pretānāṃ rākṣasāmapi | devyā jālānāṃ prāṇānāṃ nakṣatrāṇāṃ ca tatpunaḥ || vidyānāmadhipānāṃ ca tānyathoktān valiṃ haret | sa vāhana pada proktā parivārāya śaktaye || tatpārṣadebhyaśca tataḥ sarvebhya iti saṃyutaṃ | bhūtebhyaśca kramādbhūyaḥ prācyāṃdiśi kṣipedvaliṃ || dviṣatpiśācavetālarakṣorakṣārthināmiha | deśāṃvali viśeṣeṇa sarvasaṃpat samṛddhidāṃ || devī devaviśeṣāṇi karme kṛtvā su maṃtriṇā | mahāvali pradānena prasṛte desamaṇḍale || kuchālaṃ cāstramaṃtreṇa pūjayet parameśvarī | khanitaḥ puruṣāyāpi dāpayed dakṣiṇādibhiḥ || hīnāṃgavarjanīya ca avatyāṃ caiva varjayet | tatkṣaṇānmṛttikāṃ bhūmivasudhoddṛtya pūjayet || dvibhujepītta dehastu jagadhārikaṃ jāsamaḥ | viśvakarmāgadāsauyājñānamudrākṣa sūtrabhṛt || viśvakarma jagadvyāpi saṃsāra sṛṣṭikārakaḥ | atra kudālahastatvaṃ viśvakarmā namostute || ekāśīkoṣṭha nirbheda cāstau viśvātmakarmakaḥ | kuddāra gṛhatāṃ maṃtrakhananaṃ kuru sāṃprataṃ || bhadramuhūrtamāśritya khanyate vāstu koṣṭake | svarṇakuddāra rūpatvaṃ bhūmikhanana karmaṇi || viśvakarmāyudhaṃ nityaṃ namostu vāstumūrtaye | kuddārairdāpayittopi kīṭakoṭi śatairapi || p. 29a) kṣamyato pṛthivī devī viṣṇusthāpana hetave | śubhāśubhāni vāstūnāṃ krameṇaiva vadāmyahaṃ || kakṣāṃtare ca nityaṃ ca sarvatra bhadramādṛśe | śīrṣe caiva bhavenmṛtyuḥ vakṣaṃ ca duḥkhabhāgināṃ || haste caurabhayaṃ vidyāt urayā paśunāśanaṃ | jñānau videśagamanaṃ pādābhyāṃ ca nirarthakaṃ || vāmadakṣiṇa nityevaṃ vāstukṣetamudīrita | nipuṇaṃ kārayenmaṃtrī kalyāṇaṃ pauṣṇatāṃ kṛtaṃ || samāhita samo bhūtvā khanite vāstukakṣate || atha visarjanamaṃtraḥ || tato visarjayeddevī devān vāstu prapūjitān | yāṃ tu devagaṇāḥ sarve pūjāmādāya pārthivīṃ || iṣṭakāma prasiddhyarthaṃ punarāgamanāya ca | ityetat kathitaṃ devī vāstuyāgasya rakṣaṇaṃ || sarvapāpaharaṃ caiva sarvakāma prapūrakaṃ | evāsuraṃ ca vāstūnāṃ prakāreṇāga vāstukaṃ || ekāśīti pade koṣṭamīśanair-ṛtyamaṇḍalaṃ | īśeśirastathā pucchaṃ maṇḍalākāra vāstu sa || koṣṭhe ca devatā pūjyaṃ madhye brahmā prapūjayet | bhādrapadādi sarvasyāmāsi māsi trayaṃ trayaṃ || digānāmiśamādini ca rataṃ ca vidhīyate | kanyādi saṃkramaṃ jñātvā digānāṃ ca kramoragāḥ || tulāmithunapūrvādirāśvinī kārtike tathā | evaṃ krameṇa saṃyātā mārgaśīrṣaṃ ca pauṣakaṃ || māghamāsāṃtakaṃ cakre dhanūrmakarakuṃbhakaṃ | mīnameṣa vṛṣau caiva phālguṇaṃ caitrameva ca || vaiśākhāṃta kramaṃ jñātvā paścimādiṣu vā kramaṃ | mithune karkaṭaḥ siṃhau jyeṣṭhāṣāḍhāṃ ca śrāvaṇaṃ || evaṃ kramaṃ prabudhyaṃ tanāgānāṃ vāstu saṃkramaṃ | prayaṃtrayopi māsāni catuṣṭaya diśākrama || svapitaṃ vāma pārśvaṃte dvibhujaṃ navabhiḥ phaṇā | ekāśikoṣṭha cāṃgāni vyāpakaṃ nāgavāstu sa || khanitaṃ grīva vāmāgre nipuṇaṃ kārayetsudhīḥ | evaṃ nāgasya vāstūni jalakārya viśeṣataḥ || athavā nirmite gehe vāstu pūjāṃ samārabhet | nair-ṛtyakoṇe gehesyahesya caturasrākṛtiṃ śubhāṃ || kṛtvā samatalāṃ bhūmiṃ vitastyuccāṃ ca vedikāṃ | vistārāyāmato hastamātrāṃ tatra likhedbudhaḥ || ekāśīti pade koṣṭhe lekhayecchuchabhumiṣu | svaiḥ svaiḥ maṃtrastu vāstvādān pūjayet pūrvavat sudhīḥ || evaṃ siṃhagate bhānau pūrṇāyāṃ prativatsaraṃ | svagehe vāstu pūjāṃ yo maṇḍapeṣu samācaret || p. 29b) navālamaraṇaṃ vyādhi bhūtapretādikāni ca | na sarpapīḍāmanyonya kalahādya śubhāni ca || putrapautra dhanārogya paśudāsī samṛddhibhāk | arogī vijayīkhyātaściraṃ jīvati tadgṛhe || rājaveśmasu sarvatra tathā ca mahiṣī gṛhe | sacivāmātyasenānībhavaneṣu pure tathā || vidadhyāt prativarṣeaṃ tu prokta siddhyai tu deśikaḥ | na ceduktānyathā rūpaphalaiḥ kleśo niśaṃ bhavet || bhairava kṣetrapālānāṃ yoginīnāṃ viśeṣataḥ | vāmācārairvaliḥ kāryā mahiṣairvāpi kukkuṭaiḥ || ārādhitāstu vāmena jāyaṃteti vubhukṣitāḥ | devatā valimicchaṃti taddhīnaṃ haṃti sādhakaṃ || madyamāṃsa pramattāste proktanena pracoditāḥ | kadācicchubhamicchaṃti tasmāt sadbhinna vāmataḥ || kriyatebhyarcanaṃ tāsāṃ ghātastu nikaṭe yataḥ | śubhaṃ bhavati vā no vādyathā śāstre tathājane || yāvanna madyamāṃsāsījanastāvada valolupaḥ | bhukte tasmin tanmanāḥ syāt kvajapaḥ kvacaṃ devatāḥ || madyamāṃsādikatyāgāttasyāvāti niṣevaṇāt | dṛśyate tulyarūpoyaḥ sa siddhonyastu pātakī || evaṃ parīkṣya kartavyā siddhānāmapi saṃgatiḥ | tatsaṃsargī paṃcamoyamanya saṃgena gaṇyate || kālarūpeṇa kalanāgītā gītāgāthāvidheḥ puraḥ | mayyadhairyādvṛṣo naśyettṛṣṇayādvau vinaśyataḥ || dhāturvādāṃ trayaṃ naśyet sarvanāśastu vāmataḥ | iti saṃciṃtya bhodevāḥ svadharmaḥ śreyase bhavet || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau vāstuyāganirṇayo nāma saptamaḥ prakāśaḥ || 7 || vāstu śāṃtiṃ vidhāyaivaṃ sadasadjñāna hetave | tataḥ samīkṛtāyāṃ tu bhūmaudivasā dhanaṃ caret || sūtrakarkaṭakīlāni gṛhītvā ca niśāṃtare | ādyaṃtaraṃ ca saṃyuktānalikā dhruvavedhiyā || yāmyottarāsā tanmadhye keṃdrāvṛttaṃ samālikhet | rekhāṃ tato vṛttamadhye te makarkāṭakena tu || dhanuḥ kuryāttataścāyaṃ tataḥ kuryāddhanuḥ punaḥ | evaṃ cāpāni ṣaṭ tatra padmaṃ bhavati ṣaḍdalaṃ || saumye yāmya trayaṃ kṛtvā datvānāṃ madhyadeśataḥ | dīrghārekhākṛtā sā tu bhavet pūrvā parābhidhā || yāmya paścimayoḥ saumya pūrvayoruparisthayoḥ | cāpayorarddhagaṃ sūtramīśānīrākṣasī bhavet || p. 30a) anyayoścā payorevamāgneyo vāyavī bhavet | vidiktaṃ sthāni sūtrāṇi samānyeva hi vṛttataḥ || yatheṣṭaṃ vahirānīyanikhanet tatra kīlakān | vaddhaṃ caturṇāṃ kīlānāṃ mastake dṛḍhasūtrakaṃ || samakarṇaṃdigaṃkaṃ tacchuddaṃ syāccaturasrakaṃ | gaṇeśaṃ pūjayitvādau puṇyāhaṃ vācayet sudhīḥ || tataḥ paṃcavinānaiśca maṃḍapaṃ racayecchubhaṃ | maṇḍapaṃ kuladīkṣāyāṃ kuryādviṃśati hastakaṃ || madyamāṃsapuraṃdhrīṇāṃ samāveśo yathā bhavet | maṃḍapoṣṭā daśakalaḥ siddhāṃte vāmamārgake || alpatvāt tatra kuṇḍānāṃ madhikepi sa paṃcake | vaidikya vahusāmāgryāṃ navakuṃḍe tu ṣoḍaśaḥ || kuṃḍālpatāyāṃ sāmagryāmalpayācendrahastakaḥ | dakṣiṇe vahu sāmagryāṃ sūryahastaṃ tu maṃḍapaḥ || alpāyāṃ daśahastaḥ syānnavahastaḥ sadāviśāṃ | śūdrāṇāṃ saptahastaḥ syācchaṃkarāṇāṃ tu paṃca ca || proktaṃ mānaṃ maṃḍapānāṃ sarvataṃtreṣu gopitaṃ | proktā nānāvidhā hastāstannirṇayamatha śṛṇu || yasmindeśe ca kāle ca sapmutpanno yathā yavā | teṣāmaṣṭādarārṇāsyādaṃgulaṃ tu dvijanmanāṃ || samodaraistu śūdrāṇāṃ saṃkarādau tathā rasaiḥ | avaidikasya viprāderetatsaṃkhyākaśālibhiḥ || yatra kartā svayaṃ tatra māname tadanyatonyathā | ācarya dakṣiṇakare madhyamāṃguli madhyamaṃ || parvaṇāraṃtaraṃ dīrghaṃ mātrāṃgulamudāhṛtaṃ | ucchrāya pratimāyāśca prāsāde * ? stu nirmitiḥ || vedikāpīṭha śivikārathādye tatpramāṇataḥ | vināṃguṣṭhena śeṣābhirmuṣṭiraṃgulibhiḥ kṛtaḥ || caturdhā vibhajedekobhāgo muṣṭāṃgulaṃ tu tat | homāṃgāni śruvādīni kuṇḍasthaṇḍila vedikāḥ || yajñopavītamauṃjāḍhyaṃ kuryān muṣṭyaṃgulena tu | yaṃ kaṃ citpauruṣāyāmaṃ vibhajya daśadhā punaḥ || evaṃ dvādaśabhāgaṃ tu kṛtvā teṣṭe kamaṇḍaluṃ | dehalabdhāṃgulaṃ nāmajānīyāttasya tatpunaḥ || ebhiścaturviṃśatibhirhastaḥ syādaṃgulaiḥ punaḥ | anena pratimāṃgāni satapunmānmeva ca || narāṇāṃ cāpi nārīṇāṃ kuryādgopyaṃ prakāśitaṃ | caturdaśakaraṃ koṭi home saṃpatti saṃyutaṃ || anyathā dvādaśakaraṃ rakṣahome tu diktaraṃ | maṇḍapaṃ navadhā kṛtvā madhyabhāgasyavedikā || p. 30b) staṃbhāstuvedikākoṇe maṃḍapādhau sthitā vahiḥ | paṃcamāṃ sanyasedbhūmaupuṣṭatāsāṃśa sūtrataḥ || mastake kalaśākāraṃ taddśāṃśena kārayet | svāyāmoccābhavedvedī navakoṣṭhotthasaṃdhiṣu || maṃḍapasya tṛtīyāṃśaṃ dīrghānstaṃbhān suvinyaset | dvādaśaivaṃ tu paṃcāśo bhūmau kūṭaṃ dadyāṃśataḥ || madhyastaṃbhasthitaṃ kūṭaṃ mṛdaṃ yābhaṃ prakalpayet | vāhyastaṃbhorddhato deyā valayodvādaśairbahiḥ || dakṣadīkṣāvidhau padmanibhaṃ kūṭaṃ tu kārayet | tridhāraṃ vāmadīkṣāyāṃ śaṃkhābhaṃ vaiṣṇavemakhe || caturasrā catuḥ koṇāvedī sarvaphalapradā | taḍāgādi pratiṣṭhāyāṃ padminī patrasannibhā || rājñāṃ syāt sarvato bhadrā caturbhadrābhiṣecane | vivādve śrīdharādevī viṃśatyastra samanvitā || vāmamārgeṇa dīkṣāyāṃ guptādyastrā tu vedikā | staṃbhānāmupūristhāpyānya vraṇāni ṛjūni ca || ekajātīni kāṣṭhāni vidyāstaṃbhagalenyaset | nārikeladalairvaśaḥkaṭairācchādayet punaḥ || huṃhā māruta vṛṣṭyādi bhavanaḥ syādyathā tathā || pūrvoktasaṃsādhita dikṣu kuryādvārāṇi catvāri tu maṇḍapasya | paṃcāṃśamānā khalu dehalīsyādvi procchite tatra kapādvaśākhe || vāmamārgedvāramidaṃ dakṣiṇe śreṣṭhamaṇḍape | kuryāddohalikāṃ ramyāṃ sāṣṭhāṃgulakaradvayaṃ || * * * * * * * * * * * * * * * * ? | * * * * * * * * ? viṣamaṃ caturasrakaṃ || vitastyāconnavaśikhaṃ dvārastho bhayapārśvayoḥ | sthāpayet phalakaudvau tu śreṣṭhamadhye kaniṣṭhake || maṃḍapetau dīrghatayā kramāt sārddhakaradvayaṃ | sapāda dvitayaṃ yugmahasta paṃcāṃśakaṃ bhuvi || nikhanedagnimīḍeti gāyatryā pārśvayordvayoḥ | tatsajātīyakāṣṭena tāvadvistāragarbhakaṃ || caturasraṃ tu viṣamaṃ dvayorūpani kīlayet | darbhamālā ca vadhnīyāt pūrvadvāre vidhisvayaṃ || evaṃ tu dakṣiṇadvāre tadvāreplakṣakoṣṭhajaṃ | iṣetvetinyasenmālāṃ vaṃdhayet pūrvakastathā || auduṃvaramayaṃ kuryāt paścimadvāratastvidaṃ | agnenyā yā hi maṃtreṇa plekṣajaṃ vaidikemakhe || prāgvadevaṃ prakurvīta vaṭavṛkṣamayaṃ tathā | śannodevīti maṃtreṇa saumyadigdvārato nyaset || teṣāmuparitiryaksthaḥ kāṣṭhānāṃ madhyato vilaṃ | kṛtvā toraṇa jātīya koṣṭhe caracayechuddhaṃ || p. 31a) śreṣṭha madhye jaghanyeṣu śaivayāge triśūlakaṃ | viśveśagoṃgulaṃ dīrghaṃ taccaturthośa vistṛtaṃ || vaiṣṇave dvādaśāṃśe nā śaṃkhacakragadāṃvujaṃ | prāgādi kramayogena nyaset sauropi vaiṣṇavaḥ || ṛjuvai madhyamaṃ śṛṃgaṃ kiṃcidvaktraṃ tu pārśvayoḥ | evaṃ śūlo gaṇapatiḥ śivādyāḥ śivavatmatāḥ || tatastu maṃḍapaḥ syāgre bhūmbūrddhvaṃ daśahastakaṃ | bhūmau karadvayaṃ vaṃśaḥ svacchavastrā ca guṃṭhitaḥ || vistṛtaścaika hastena dīrghaḥ paṃcakarairddhvajaḥ | maṃtradevaṃ likhet tatra sāyudhaṃ ca savāhanaṃ || ghaṃṭācāmarasaṃyuktaṃ devatāvarṇavarṇakaṃ | sthāpayitvā dhvajaṃ paścād daśadikṣu prakalpayet || digīśānāṃ patākāśca dhvajasyārddha pramāṇataḥ | vedokta tattanmaṃtreṇa tattadvarṇāśca taddiśi || trātāramiṃdramiti ca pītavarṇāharediśi | āgneyyā piṃgalātvanno agnervaruṇa maṃtrataḥ || sugaṃdhapaṃthā manunā kṛṣṇavarṇātvayā smṛtā | asutvaṃtepi manunā nair-ṛtyāṃ dhūmravarṇikā || tatvāyāti brahmaṇeti vāruṇyāṃsita varṇikā | ānomiyudbhiriti ca vāyavyāṃ haritā bhavet || vayaḥ somavrata iti saumyāyāṃ caṃdravarṇikā | tamīśānamitīśānyāmativiśvetāpatākikā || īśāna pūrvayormadhye śeṣaraktapatākinaṃ | toyanair-ṛtya madhye tu vidhiṃ raktapatākinaṃ || vāmamārge vedamaṃtro vajrapāta samaḥ smṛtaḥ | brahmaṇānāṃ vāmamārgo narakāyaiva jāyate || maṃtrābhāvenāma maṃtrān praṇavādyāṃchataṃtakān | pathe dakṣiṇamārge tu vāme praṇava varjitān || maṇḍapo parivadhnīyādatiśvetaṃ vitānakaṃ | alaṃkuryāt puṣpamālādibhirenaṃ tu veṣṭayet || āmrāśvattha dalotpannāyuktayā dīrghamālayā | staṃbhādukulasaṃveṣṭya madhye kuryācca vedikāṃ || iṣṭikābhira pakvābhirhastavistṛti piṇḍakāṃ | maṇḍapāyāma rudrāṃśa * * * ? pteṣu rāmakaiḥ || aśaiḥ samunnatāṃ vāpi mānamasya vilokya ca | sāmagryādessamāveśo yathā syāditi maṇḍapaḥ || ayutāhuti homastu vidheyaḥ sthaṇḍilopari | ekahastamitaṃ kuṇḍaṃ daśarakṣāvadhi smṛtaṃ || lakṣāṇāṃ daśarenaikaṃ hastahastaṃ vivarddhayet | daśahastaṃ koṭihomevaidikānāmitīritaṃ || p. 31b) madyamāṃsādi homastu kuṇḍa eva vidhīyate | paṃcāśat pramite home prakoṣṭakṛta muṣṭikaṃ || kuṇḍasyamānaṃ bhavati śateratni samaṃ bhavet | sahasraṃ hastamātre syāt dvihastamayutemataṃ || caturhastamitaṃ lakṣe ṣaḍdalaṃ daśalakṣake | koṭi homecāṣṭahastaṃ kuṇḍaṃ vāmairvidhīyate || ekakuṇḍavidhāne tu caturasraṃ vidhīyate | brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇa staṃbhane cāpi pūrvataṃ || navavidhāne tu vahnibhāge bhagākṛtiḥ | bhogārthaṃ cāpi putrārthaṃ vāsinā caturasravat || arddhacaṃdranibhaṃvānya vaiśyānāṃ sarvakarmaṇi | anyeṣāṃ māraṇe proktaṃ catuḥkuṇḍe tatheṣyati || trikoṇakuṇḍaṃ nair-ṛtyaṃ ripughātakaraṃ smṛtaṃ | vidveṣakārayāṃ caitachūdrāṇāṃ ca viśiṣyate || vṛttaṃ mukhyaṃ kṣatriyāṇāṃ sarveṣāṃ śāṃti karmaṇi | paścimāyāṃ tu tatkāryaṃ vauddhārīṇāṃ ca siddhidaṃ || ṣaṭkoṇa muccāṭayati chedeṣu ca viśiṣyate | vāyavyāṃ kārayet tacca saṃkarāṇāṃ viśeṣataḥ || udīcyāṃ pauṣṭike padmaṃ vṛṣṭidaṃ tuṣṭidaṃ tathā | sarvaprayogeṣṭhanayā paraprītikaraṃ mataṃ || aṣṭakoṇaṃ muktikaramaiśānyāṃta vidhīyate | kārāgṛhāt tathā rogyācciṃtāde mokṣamāpnuyāt || aṣṭakuṇḍavidhāne tu kramoyaṃ navakuṇḍake | navamaṃ caturasraṃ syāt pūrveśā na digaṃtaraṃ || vidhāne paṃca kuṃḍānāmīśāne paṃca saṃbhavet | samakuṇḍavidhāne tu na khāto vedike vahi || anyadeka paṃcakoṇamabhicāra vināśanaṃ | tathānyat saptakoṇaṃ ca kuṃḍabhūta nirkṛtane || athādau caturasrasya kuṃḍasya vidhirucyate | nābhi yoni samāyuktaṃ śreṣṭhaṃ kuṇḍaṃ trimekhalaṃ || dvimekhalaṃ tu śūdrāṇā śaṃkarāṇāṃ tu mekhalaṃ | yāvat kuṇḍasya vistāraḥ khananaṃ tāvadeva hi || yāvat kuṃḍamiheṣṭasyāttāvaddiktādhanekṛte | caturasraṃ samaṃ kuryāt sumakarṇaṃ ca śilpacet || ekahastasyayaḥ karṇobhujāste tu karadvayaṃ | dvihastasya tu karṇasyā trihastabhujasaṃmiti || caturhastādike pyevaṃ kaṃṭhaḥ sarvatra bhūsamaṃ | jinabhāga samāstasya vahiḥ kāryāstu mekhalā || dvādaśāṃgu vistārādyot sedhāccaturaṃgulā | tadurddhamaparādīrghāḥ ṣṭāṃgulātāca dṛccatā || p. 32a) caturbhiraṃgulairdīrghātāvaduccātadūrddhataḥ | dairghyāt sūryāṃgulāṃ yonistryaṃśonā vistareṇa tu || ekāṃgulocchritāsātu praviṣṭābhyaṃtare tathā | kuṃbhadvaya samādyuktā cāśvatthadalavanmatā || aṃguṣṭha mekhalā yuktā madhye vāhyadhṛtiḥ kṣamā | yonyāstu paścimebhāge mekhalā tritayā vahi || caturasraṃ bhavet pīṭhaṃ kuṇḍaṣaṣṭāṃśa vistṛtaṃ | tāvaddīrghaṃ tathoccaṃ ca tālaṃ tanmadhyato nayet || yoni madhyetha tadvṛttaṃ kuṇḍaṣaṣṭhāṃśamānataḥ | prāgagnicānya kuṇḍānā proktāyo nirudaṅmukhī || śeṣāḥ pūrvamukhāyoni kuṇḍeyoniṃ ca varjayet | kuṇḍamadhyestha keṃdrā tu kuryāt karkaṭakena tu || prasāritenavyāsārka bhāgatulyena tatparaṃ | ṣaṣṭhāṃśena tu vṛttaṃ syāt pūrvavṛttaṃ tu karṇikā || karṇikāgre vāhya vṛttābhyaṃtareṣṭa dalāni tu | evaṃ ṣaḍaṃgulorccaḥ syānnābhirvedākhamīritaṃ || iṣṭasya caturasrasya jināṃśo bhaga ucyate | sapādaiḥ paṃcabhirbhāgairmadhye sūtraṃ vivardhayet || prācyāmatha prakuryācca caturthā caturasrakaṃ | madhyato bhrāmayet kakāṭakaṃ paścimasaṃsthayoḥ || arddhacāpākṛtiṃ rudraṃ vahirdiśyostadagrataḥ | cihnāṃtaṃ pātayet sūtraṃ hayorapi tadā bhavet || aśvatthadalasaṃkāśaṃ yonikuṇḍa mudaṅmukhaṃ | prāṅmānāścātra kartavyā yonirūpāḥ sumekhalāḥ || caturasrīkṛtaṃ kṣetraṃ daśadhāpi bhajedvudhaḥ | ekamekaṃ tvajedeśamadha ūrddhve ca taṃtravit || jyāsūtraṃ pātayedagretanmānāddhāmayet tataḥ | arddhacaṃdranibhaṃ kuṇḍaṃ ramaṇīyamidaṃ bhavet || atra tadyāmya pṛṣṭasyādekaṃ tanmāraṇāya ca | saumyapṛṣṭaṃ tatonyatra yoniḥ paścimadignatā || agraṃ prāktibhuje kāryaṃ laṃvāstulyā trayopi ca | sāṃtaraṃ sarvataṃtreṣu proktapatra niraṃtaraṃ || ekahaste tu hastādyā bhujo bhūddvādaśābdayaḥ | dvihastadvautrayaṃ paṃcatrihastedyarka bhūmayaḥ || caturhastatrayaṃ caṃdraḥ paṃcahaste triśeṣarāḥ | ṣaḍasredryabdarānāścanagebhyākṛtisāgarā || aṣṭahastekṛtā gakṣmādeva viśvāgnaṃyogavi | vedāti dhṛti yugmāni daśahastabhujā ime || vyāsārddhaṃ caturasrasya svasyāṣṭādaśabhāgayuk | tāvat karkāṭakādvṛttaṃvṛttakuṇḍamihocyate || p. 32b) racayeccaturasrasyavyāsārddhe nṛpabhāgayuk | tāvat karkaṭake nāpi kuryādvṛttaṃ manoharaṃ || tena karkaṭamānena cihnaṣaṭkaṃ ca pūrvavat | kṛtvā tatra bhujāndatvā kuṇḍamevaṃ ṣaḍasravat || iṣṭasya caturasrasya caturviṃśāṃka kalpanāṃ | kṛtvā tanmadhyataḥ sūryabhogakarkāṭakena ca || vṛttaṃ kuryāt punaḥ sārddhaṃ tithibhāgairdvitīyakaṃ | digvidikcāṃtarāle ca sūtrāṇyaṣṭau prapātayet || tatoṃtarvṛttarekhāyā īśaḥ sūtrāgrasūtrakaḥ | rekhāṃ nayedvāhyavṛtte pūrvasūtrasya mūrddhani || tato dakṣiṇarekhāyāmaṃtarvṛttasya mūrddhani | tāmānayeddalaṃ tasyādevamaṣṭadalāni ca || aṃśavyā sārddhakenāpi yadvṛttaṃ sā tu karṇikā | tataḥ ṣaḍaṃgavyā sārddhavṛttena tatkeśarāṇi ca || vyāsa ṣaṣṭhāṃ samānocca karṇikākeśarāṇi ca | gurūkta yuktyā nikhanedyathā padmākṛtirbhavet || padmākṛtiṃ prakurvīta kaṇṭhamekhalayā saha | kāryaṃ tathācārukābhiścaturasra samaṃ yathā || atheṣṭa caturasrasya vyāsaḥ svadvādaśāṃśayuk | tenaiva bhrāmayedvṛttaṃ cihnānyatradigaṣṭake || kramānnyasettaduparibhujāndadyāt samāniti | aṣṭāsraṃ jāyate kuṇḍatadvatkaṇṭhaścamekhalā || iṣṭasya caturasrasya vyāsārddhasvanagāṃśayuk | tadvyāsārddhena tat tasyāt tatra cihnāni paṃca tu || samabhāgena deyāni teṣu sūtrāṇi dāpayet | jyārūpāṇi dhanurlopā kuṇḍaṃ paṃcāsrakaṃ bhavet || iṣṭasya caturasrasya vyāsārddhaṃ paṃcamāṃśayuk | bhrāmayettenaṣṭattaṃtu saptādānāṃkanātu tat || khyātānyetāni kuṇḍāni tāṃtrike smārtakarmaṇi | anādhikānyakaṇṭhāni viyonīti śrutīrite || ācārya kuṇḍaṃ navamaṃ caturasraṃ tu vedike | aṣṭāśaktau tu catvāri dikṣu kuṇḍāni tāṃtrike || tadaśaktāvekameva caturasraṃ prakalpayet | śaktyā upāsane vāmapāthyaikaṃ yoni kuṇḍakaṃ || amekadoṣadaṃ kuṇḍaṃ mānaṃ nyūnādhikaṃ yadi | tasmāt samyakparīkṣyedaṃ kartavyaṃ śubhamicchatā || khātādhike bhavedrogī hīne dhenudhanakṣayaḥ | cakrakuṇḍe tu saṃtāpo maraṇacchinnamekhale || mekhalārahite śokopyadhikevitta saṃkṣayaḥ | bhāryā vināśakaṃ kuṇḍaṃ proktayonyā vinā kṛtaṃ || p. 33a) apatyadhvasanaṃ proktaṃ kuṇḍaṃ yatkaṇṭhavarjitaṃ | śṛṃgārarahitaṃ yacca kuṇḍaṃ jarjaramekhalaṃ || yajamāna vināśāya proccāṭaḥ sphaṭike bhavet | sūcādhikesu hṛdveṣaḥ sūtrahīne daridratā || anāle jaṭhare rogaḥ chidre kuḍetva vācyatāṃ | yathokta kuṇḍepyutpātādevaṃ jāte phalaṃtvidaṃ || ṣaṭvāṇāddhirvahni netramitāḥ syuḥ paṃcamekhalā | dharmabhede jātibhede vācārya yajamānayoḥ || ṣaṣṭīśenāṣṭamāṃśena mekhalā dvitayaṃ mataṃ | kaulike vāmamārge ca vauddhejaine ca śāvare || kuṇḍānāṃ lakṣaṇaṃ proktaṃ sruksruvā lakṣaṇaṃ tataḥ | prakalpayet sruvaṃ yoge vakṣyamāṇena vartmanā || kālaskareṇāmalakī parā śakhadirairapi | suvarṇarūpya tāmrairvā ayobhirapi kārayet || sruksruvautaijasaugrāhyau na kāsyāgra salīsakau | yajñadārumayo vāpi tāṃtrikau śilpi saṃmatau || parṇe vā brahma vṛkṣāderacchidre madhya ucchrite | dhīparṇī siṃsapākṣīraśākhiṣvekatasaṃ guruḥ || gṛhītvā vibhajeddhastamātrāṃ śaṭtriṃśatāpunaḥ | viṃśatyaṃśairbhaveddaṇḍo vaidikairaṣṭa * * * ? || ekāṃśenamitaḥ kaṃṭhaḥ saptabhāgamukhaṃ mataṃ | vedī tryaṃśena vistāraḥ kaṃṭhasya parikīrtitaḥ || atra kaṃṭhaḥ samānaḥ syānmukhe mārge prakalpayet | kaniṣṭhāṃgulamānena sarpiṣo nirgamāya ca || vedī madhye vidhātavyo bhāgenaikenakarṇikā | vidadhīstavahīstasyā ekāṃśenābhito'vaṭaṃ || tasya khyātaṃ tribhirbhāgairvṛttamarddhāśato vahiḥ | aṃśenaikena parito dalāni parikalpayet || mekhalā mukhavedyāḥ syānnebhiraddhāśamānataḥ | daṇḍamūlāgrayoḥ kuṃbhau guṇavedauṃgulaiḥ kramāt || daṇḍīyugaṃ yamāṃśaiḥ syāddaṇḍasyānāha īritaḥ | ṣaḍbhiraṃśaiḥ pṛṣṭhabhāgo vedyākūrmākṛtirbhavet || haṃsasya hastino vāpi potriṇo vā likhenmanuṃ | mukhasya pṛṣṭhabhāge tu saṃproktaṃ lakṣaṇaṃ sucaḥ || sauvarṇa sruksruvausyātā saumyakarmaṇi sarvataḥ | bhavetāmāyasāvetau staṃbhanādiṣu karmasu || tadalābhepalāśasya parṇābhyāṃ hūyate haviḥ | palāśapatre niśchidre ruciresruksruvau matau || p. 33b) vidadhyādvāśvattha patre saṃkṣipte homakarmaṇi || atha sruvalakṣaṇaṃ | srucaścaturviṃśatibhirbhāgairāracayet sruvaṃ | dvāviṃśatyā daṇḍamānamaṃśairetasya kīrtitaṃ || caturbhiraṃśaisanāhakarṣāhyagrāhitacchiraḥ | aṃśadvayenanikhaṃ netyaṃke mṛgapadākṛtiḥ || daṇḍamūlāgrayorgaṇḍī bhavet kaṃkaṇabhuṣitāḥ | sruvasyavidhirākhyātaḥ śāstresminmaṃtrasaṃjñake || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau paśupakuṇḍādinirṇayo nāmāṣṭaḥ prakāśaḥ || 8 || athāṃkurārpaṇaṃ || pratiṣṭāyāṃ ca dīkṣāyāṃ snāpane cotsave tathā | saṃprokṣaṇe ca śāṃtyarthaṃ vivāhe mauṃjivaṃdhane || sarvamaṃgalakāryeṣu kārayeda kurārpaṇaṃ | pratiṣṭādi ca sātpūrvaṃ navame saptame dine || paṃcame vā tṛtīye vā sadyo vācāṃkurārpaṇaṃ | puṇyāha ghoṣaṇaṃ kṛtvā brāhmaṇaiḥ sahadeśikaḥ || bījāropaṇa karmedaṃ kartavyaṃ sarvakāmadaṃ | maṃḍapottara digbhāgeśālāṃ pūrvāparāyatāṃ || taṃ maṇḍemaṇḍapaṃ kuryādakṣāḥ prāgvaruṇāyataṃ | vāmyodīcyāṃ yataṃ vāmadīkṣāyāṃ saṃprasaśyate || gomayenopaliptāyāṃ bhūmau dakṣetha vāmake | sa tailataṇḍule naiva sa taila vijayādravaiḥ || tatra rekhāḥ paṃcakaradīrghā kāryāstu paṃca ca | vitastyaṃtaritā rudrarekhā kāryāstathāyatā || catvāriṃśat koṣṭhakāḥ syuścaturviṃśati koṣṭhakaiḥ | brāhmaṇaistatravīthīsyāt purayed raktacūrṇakaiḥ || paścāt koṣṭha catuṣkaṃ ca brahmasthānaṃ tadīritaṃ | āpneya koṣṭhamārabhya īśānnāṃtaṃ prapūrayet || pītaraktaśvetakṛṣṇarajñobhiḥ sṛṣṭimārgataḥ | koṣṭhadvayaṃ tathā vīthī raktenaiva prapūrayet || viṣṇusthānaṃ tadagre tu jñeyaṃ koṣṭha catuṣṭayaṃ | prāgvadrajobhirāpūryatadagrepi ca vīthikā || proktaṃ koṣṭha catuṣkayaddudrasthānaṃ tadīritaṃ | tatpūryaṃ pūrvavadraṃgairāraktaiḥ sarvarekhikāḥ || vistāronnati dairghyeṇa hastamātrāstuṃ pālikā | kāryāḍamarukākārāścatasro viṣṇudaivatāḥ || dūrvāmra pallavāśvatthadalopetāśca veṣṭitā | sūtreṇa viṣṇuḥ sthānasya catuḥkoṣṭhe niveśayet || vairavya paṃcamukhyastāḥ kāṣṭajā ṣoḍaśāṃgulaiḥ | āyāmocchrāya dairghyākhyairyuktā paśyānniveśayet || brahmasthāne pallavāṃdi sūtraiḥ prāgvacca yojitāaḥ | pātrāṇi trividhānyāhuskurārpyaṇa karmaṇi || pālikāḥ paṃcamukhyaśca śarāvāṃśca catuḥ kramāt | proktāḥ syusarvatatvajñairharirbrahmaśivātmikā || p. 34a) eṣāmucchrāyadratneyaḥ ṣoḍaśā dvādaśāṣṭabhiḥ | aṃgulaiḥ kramaśastāni śubhānyāveṣṭyataṃtunā || prakṣālya deśikasteṣu padeṣvāhitaśāliṣu | sugaṃdhidārbhapuṣpeṣu paścimādi niveśayet || pālikā cakravistāraḥ ṣoḍaśāṃgula mucyate | bhavetkaṃṭhavilaṃ cāsyāt tadaṣṭyaṃgula vistṛtaṃ || padepīṭhasya vistāraṃ ṣaḍaṃgulamudāhṛtaṃ | caturaṃgula utsedhastatsaṃdhiśvāṃgulaṃ bhavet || tatsaṃdhestu bhavennābhaṃ padepīṭhārddhameva ca | bhavet paṃcamukhī caiva ghaṭikā sarvakāmada || caturaṃgula vistārāṇyāhurvaktrāṇi paṃcavai | catvāri ca caturdikṣu ūrddhvamekaṃ yathā vidhiḥ || ghaṭikāyāma vistāro dvādaśāṃgula mucyate | ācāryāḥ kathayatyeke ṣoḍaśāṃgula mucyate || ācāryāḥ kathayaṃtyeke ṣoḍaśāṃgulameva ca | dvādaśāṃgula vistāraṃ śarāvasya mukhaṃ smṛtaṃ || caturaṃgula vistāra madhastānmūlamucyate | sa bhave kanakaṃ rūpyatāmraṃ tomārtikānyapi || śaivāḥ śatāvāścatvāro teṣu pātrāṇi vinyaset | vahnyādīśānaparyaṃtaṃ catuṣkeṣu pṛthak pṛthak || prokteṣu teṣu pātreṣu brahmaviṣṇuśivān yajet | saṃpūjayeccharāveṣu rudracaṃdanapuṣpakaiḥ || pālikāmuttathā viṣṇuṃ brahmāṇaṃ ghaṭikāsu ca | mṛdvālukākarīṣaiścoddhvataḥ pātrāṇi pūrayet || brahmādibhiśca kuddālaṃ pūjayitvā dināṃtare | gītanṛtya samāyuktaṃ gajavāji samanvitaṃ || gurvādayorathāruḍhāgajāruḍhāstathā pare | gatvā tīraṃ taḍāgasya nadyā puṣpaṃ vanasya vā || tatra śuddhaṃ bhuvobhāgaṃ darbhaiḥ saṃsṛjya vāstrataḥ | abhyukṣyacārdyatoyena tattanmaṃtramanusmaran || hṛdā bhūmiṃ samāvāhya gaṃdhapuṣpaiḥ samarccayet | kuddālī maṃtramaṃtreṇa khalvā bhūmimatho mṛdaṃ || gṛhītvā vāmadevena pūrayet kāṃsyapātrake | hṛdāmṛdaṃ ca saṃmṛjya vastreṇācchādya dhārayet || puraṃ vā nilayaṃ vāpi sarvamaṃgala niḥsvanaiḥ | guruḥ pradakṣiṇaṃ kṛtvā maṃḍapatvānayet tataḥ || etatkarma divākāle kuryādrātrau na buddhimān | tataḥ svarṇādike pātre daśabījāni vāpayet || vaṁ vījaṃ prajapenmaṃtrī dugdhena kṣālayet tataḥ || tāni priyaṃ guhyāmākatilaśarṣapaśālayaḥ || muṅjāḍhakī suriṣyā vā khalyomāṣāḥ prakīrtitāḥ | mūlamaṃtrābhijaptāni paṃcaghoṣapuraḥsaraṃ || p. 34b) āśīrvāgbhirdvijātīnāṃ maṃgalācārapūrvakaṃ | nirvapatteṣutrāḥ treṣu deśikoyatamānasaḥ || bījaṃ mukhyena mūlena prāṅmukho vā gudaṅmukhaḥ | vāpayet sarvavījāni pālikādiṣṭha tu kramāt || bījānāmadhipaḥ somastasmādrātrau tu nirvapet | bījebhyo daivatebhyaśca sa rātrau kāṃtimān yataḥ || tasmādgurustu bījāni niśāyāmeva vāpayet | skaṃdaṃ priyaṃgau niṣyāca vāyumagniṃ kulutthake || āḍhakyāṃ nir-ṛtiḥ somaḥ muṅgevaiva svataṃtile | prajāpatiṃśāli bījetvanaṃtaṃ sarṣayercayet || iṃdraṃ śyāme tu māṣe ca varuṇaṃ tu nagātmaje | somajaṃ pūjayennityamadhi vā sa dināvadhi || adhivāsadine prāpte somamudvāsayedguruḥ | tryaṃvakāya ca śarvāya śaṃkarāya śivāya ca || sarvaloka pradhānāya śāśvatāya namo namaḥ | vikīryānena maṃtreṇa haridrā cūrṇamiśritaṃ || toyaṃ pravarṣayetteṣu siṃcettoyairdinaṃ pratiṃ | haridrābhiḥ samatyajya vastrairācchādyadeśikaḥ || valiṃ trividha pātrāṇāṃ dikṣu pūrvāditaḥ kṣipet | praṇavādyairna mātaiśca rātraurātrīśa nāmabhiḥ || bhūtāni pitaro yakṣānāgābrahmāśivohariḥ | gurupadiṣṭamārgeṇa samyak pātra trayāgataḥ || navāhaṃ tu baliṃ dadyāttattaduddiśyadaivataṃ | saṃdhyayorubhayorarddharātrau cāpi valiṃ haret || śālyodanaṃ tilālājāsaktavaḥ prathamedine | haridrā cūrṇasaṃyukto bhūtebhyoyaṃ valirmataḥ || evaṃ dvitīyadivase pitṛbhyastilataṃḍulaiḥ | tṛtīyasaktavolājā yakṣebhyo dadhi saṃyutāḥ || nāgebhyaḥ saktu vasturye nārikelajalaplutāḥ | dadyāt puṣpākṣata valiṃ paṃcame brahmaṇemudā || ṣaṣṭe śivāya cāpūyayuktaṃ bhaktaṃ praśasyate | guḍaudanaṃ saptamehni viṣṇave vinivedayet || viṣṇorevāṣṭamadibhedaddhyodanavaliḥ smṛtaḥ | kṛśarānnaṃ tu navame viṣṇoreva praśasyate || vāmamārge caturdikṣu maṃtrastasya valiṃ caret | brahmasthāne tu vetālomeṣastasya valinsurā || viṣṇusthāne bhairavīsyādajastasyā valirmataḥ | bhairavastu śivasthāne māhiṣaṃ valimicchati || p. 35a) gauḍī mādhvī ca yaiṣṭī ca surāstatra kramānmatāḥ | madyamāṃsaṃ madyayuktaṃ bhūtebhyo valiriṣyate || pitṛbhyaḥ sāsavapalaṃ yakṣebhyaḥ kukkuṭomadhu | bhekoduruvalirnāge vāmamārge valisvayaṃ || evaṃ gateṣu navasu divaseṣu vilokayet | prarūḍhāṇyaṃ kurāṇyanyona vīkṣeta kadācana || ācārya eva praviśettacchiṣyovātadājñayā | yajñamānābhivṛddhyarthamaṃkurāṇi parīkṣayet || samyak tasyodgamojātaḥ kiṃnaṣṭaṃ madhyamaṃ ca kiṃ | samyagatyudgame siddhiḥ kuṃthite vighnamāpnuyāt || kīṭabhuktenyaphalaṃ rutite sarvanāśanaṃ | dhūmravarṇānya pūrṇāni tathā tīryaggatāni ca || śyāmalāni ca kubjāni varjayeda śubhāni ca | avṛṣṭiṃ kurute kṛṣṇaṃ dhūmrābhaṃ kalahaṃ tathā || apūrṇajananāśaṃ ca durbhikṣaṃ śyāmalākulaṃ | tīryagjāte bhavedvyādhiḥ kubje śatrubhayaṃ bhavet || aśubhevāṃ kulejāte śāṃtihomaṃ samācaret | mūlamaṃtreṇa juhuyādgurumūrtidharaiḥ saha || aghorāstreṇa cāstreṇa śataṃ vātha sahasrakaṃ | samyak pūrvaṃ prarūḍhāṇi komalāni sitāni ca || siddhiḥ priyaṃgubhirjñeyā śyāmākaiḥ strīsukhaṃ bhavet | tilaiḥ pūjyajanollāsaiḥ sarṣapairnābhicārakaḥ || śālībhiḥ sarvamānyatvaṃ mudgedeva kṛpā bhavet | catuḥpādāstadāḍhakyāṃniṣyā vā kṣetramaṃdire || khalvaiḥ satkarmasiddhiśca māśaiḥ śāṃtirarerbhavet | sarvaiḥ samudgatairvāmai siddhiḥ pātastvatonyathā || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau aṃkurārpaṇanirṇayonāma navamaḥ prakāśaḥ || 9 || atha dīkṣāvidhiṃ vakṣye matrīṇāṃ hitakāmyayā | vinā tayā na labhyeta sarvamaṃtraphalaṃ yataḥ || caturvidhā samuddiṣṭā kriyāvatyādibhedataḥ | kriyāvatī varṇamayī kalātmāveṣamaryapi || tatra kriyāvatī dīkṣā vahusvānna nigadyate | dīkṣādānāt pūrvadine prātaḥ kṛtyaṃ nivartya ca || samalaṃ kṛtyadehaṃ svaṃsvagṛhepūjanaṃ caret | gaṇeśasya vidhānena puṇyāhaṃ vācayet tataḥ || nāṃdīmukhaṃttarpayitvā paṃcavādyapuraḥsaraṃ | yathoktakṛtasaṃbhārogacchedguru gṛhaṃ prati || ācārya ṛtvigvaraṇasaṃbhāro * ? daśāmataḥ | śrīparṇī vṛkṣapīṭhāmi hastamānānimānataḥ || p. 35b) aṣṭāṃgula samucchrāya sahitāni samāni ca | saptaviṃśati darbhāṇāṃ ceṇegre graṃthabhūṣitāḥ || viṣṭarāḥ sarvayajñeṣu lakṣaṇaṃ parikīrtitaṃ | sukhoṣṇodaka saṃbhūtāḥ pādyārthe tāmragaḍḍukāḥ || śaṃkhā arghyapradānāya gaṃdhapuṣpajalānvitāḥ | sutāmrasyakamaṇḍalvāḥ ācamyodakapūritāḥ || tairyutā madhupakvārthaṃ kāṃsyā dadhyādi pūritāḥ | mahadarghyāṇi vastrāṇi mudrikādyaṃ subhūṣaṇaṃ || mayūrapatra chatrāṇicoṣṇīṣāṇi samāharet | pādukācāharet tatra carmābharaṇabhuṣitāḥ || kṛtvai tat phalamāpnoti mahāyajñārhaṇopamaṃ | anyebhyo madhuparkasya viprebhyaḥ pūjanaṃ smṛtaṃ || bhaktyā tadviguṇaṃ dadyādācāryāya subhaktimān | anyairdvijaiḥ samaṃ yatra deśikasya prapūjanaṃ || tasmin yajñephalaṃ svalpamanāvṛṣṭau yathākṣiteḥ | evaṃ gurugṛhaṃgatvā praṇamya gurupādukāṃ || datvā varaṇasāmagrīṃ saṃkalpya vṛṇuyādguruṃ | uccāryāmukamaṃtrasya grahaṇāyadvijottamaḥ || gurutveneti saṃbhāṣyatvāmahaṃ ca tatovṛṇe | ityuktvā vṛṇuyācchiṣyo vṛtosmīti tato guruḥ || yathocitaṃ guroḥ karmakuruṣveti vadecchiśuḥ | karavāṇīti coccārya gurorevāhvayātataḥ || brāhmaṇān vṛṇuyādaṣṭau vedavedāṃgapāragān | taddevatopāsakāṃśca ṛtvitkenātha vā yadā || catvāri kuṇḍani tadā catvāro ṛtvijaḥ smṛtāḥ | tataḥ śiṣyeṇa sahito yāyādyāga gṛhaguruḥ || upaviśya ca tadvāre parīkṣāmārabhet tataḥ | guruḥ svayaṃ daṃtakāṣṭhaṃ kṣīravṛkṣādi saṃbhavaṃ || athavā cūtavṛkṣasya dvādaśāṃgulamānataḥ | śiṣyāya mūlasaṃjaptaṃ pradadyāddaṃtadhāvanaṃ || daṃtān viśodhya purataḥ sthaṇḍile hastamātrake | caturasre tyājayeta parīkṣeta tato guruḥ || tadagraṃ yaddiśāsaṃsthaṃ tatredaṃ pūrvataḥ phalaṃ | bhūtirhṛdayasaṃtāpo vaṃdhunāśastathāmṛtiḥ || śokaśca vyagratā saukhyaṃ jñānalābhaḥ kramāt phalaṃ | amaṃgalasthānapāte prāyaścittaḥ samācaret || aṣṭādhikaṃ sahasraṃ vā śataviṃśatireva vā | astrasaṃpuṭitenaiṣāṃ nāmnā svāhanvitena ca || doṣājahijahītyevaṃ padaṃ nāmāvasānugaṃ | kevalājyena juhuyādduḥsvapneyyevameva hi || p. 36a) daṃtakāṣṭhaṃ punardeyaṃ punarduṣṭe caturguṇaṃ | tṛtīyamapi duṣṭaṃ cenna grāhyā sā tu devatā || vāmamārge sakṛdapi guruśiṣyau vināśayet || atha svapnaparīkṣāmāha | tataḥ svapnaparīkṣyāṃ ca kuryāt tadvidhirucyate | vedikānāṃ dakṣiṇānāṃ vaiṣṇavānāṃ ca vāmināṃ || yajjāgrato devamudaitidaivamātṛbhyamaṃtrān japatastriretān | divaikabhugdakṣiṇapārśvaśāyīsvapnaṃ parīkṣeta yathopadeśaṃ || svapnamānavamāśritya svāpacet pūrvamastakaṃ | gṛhasthān darbhaśayyāyāṃ pūrvaśīrṣāstra rakṣitān || hṛdā sadbhasmaśayyāyāṃ yatān dakṣiṇamastakān | devasya dakṣiṇebhāge śiṣyaṃtamadhivāsayet || ahatāstaraṇāstīrṇe sadarbhaḥ śayane śuciḥ | maṃtrite ca śivaṃ dhyāyan prāk sirasko niśiḥsvapet || śikhāvaddhasya sūtrasya śivayātacchikhāṃguruḥ | āveṣṭyāhatavastreṇa tamācchādya ca varmaṇā || rekhā trayaṃ ca parito bhasmanā tilasarṣapaiḥ | kṛtvāstra japtaistadvāhyedigīśānāṃ valiṃ haret || gurupādārcanaṃ kṛtvā upavāsī jiteṃdriyaḥ | darbhaśayyāṃgato rātrau dṛṣṭvā svapnaṃ nivedayet || bhagavan devadeveśa śūlabhṛdvṛṣavāhanaḥ | iṣṭāniṣṭhe samācakṣu svapnemūptasya sāṃprataṃ || niśāṃte paśyati svapnaṃ śubhaṃ vā yadi vā śubhaṃ | oṃhṛtsakalalokāya viṣṇave prabhaviṣṇave || viśvāya viśvarūpāya svapnādhipataye namaḥ | svapnamānavamaṃtroyamupavāsī jiteṃdriyaḥ || darbhaśayyāgato rātrau svapnaṃ paśyedyathā tathaṃ | bhuktvāśayītaśayane suśuddhe vasudhātale || ardharātre samutthāya pādaśau ca vihāya ca | ācamya devaṃ saṃsmṛtya saṃpūjya ca sa paṃcakaiḥ || śivadaivatayoraikyaṃ bhāvayan prajapedidaṃ | namojāyatrinetrāya piṃgalāya mahātmane || vāmāya viśvarūpāya svapnādhipataye namaḥ | svapne kathayame nityaṃ sarvakāryamaśeṣataḥ || svapnastu prathameyāme saṃvatsara phalaṃ bhavet | ṣaḍbhirmāsairdviyāmotthastribhirmāsaistriyāmakaḥ || caturthe māsamātreṇa prātaḥkāle tu satvaraṃ | ciṃtārugjālpadīrghaṃ yat tatphalaṃ naiva vidyate || vātādhikyādbhavet svapnaḥ sāhasoḍḍīnapūrvakaṃ | pitrāttejogni pītādiraktaṃ krodhādikaṃ tathā || p. 36b) adhyāśayetādiśita śayanādyaṃ valāṃsitaḥ | vāte prātastvaṃgamardaḥ pittāddāhastu netrayoḥ || kaphāt prasevate nityaṃ dvaṃ dvaṃ dvaṃ dvaṃ na kiṃ triṣu | siddhaṃ vā svaguruṃ devaṃ prasannā vā kumārikāṃ || gaṃgāṃgāṃ bhāratīṃ bhānuṃ liṃginaṃ liṃgamaiśvaraṃ | vāraṃ chatraṃ rathaṃ dīpaṃ prāsādā kamalaṃ nadīṃ || kuṃjaraṃ vṛṣaṃbhaṃ mālyaṃ samudraṃ phalitaṃ drumaṃ | parvataṃ projjvaladvahniṃ mamamāsaṃ surāsavaṃ || grahādbhānividhaṃ sūryaṃ ratnānyā bharaṇāni ca | siṃhāsanaṃ vimānaṃ ca dhvajaṃ rājyābhiṣecanaṃ || śvetacaṃdanavastrāṇi śālayaḥ kuṃkumaṃ madhu | lājāsiddhārthakaṃ nāryo navabhāṇḍaṃ ca pāyasaṃ || aśvaṃ phalāni siddhānnaṃ dadhivāra vilāsinīṃ | dugdhaṃ vādyāni cāṣaṃ ca mayūraṃ na kulaṃ mṛdaṃ || vaddhameka paśuṃ puṣpaṃ sadvākyaṃ cekṣu maṃjanaṃ | pūrṇakuṃbhaṃ darpaṇaṃ ca mīnavājyaṃ ca rocanā || śaṃvarodanahīnaṃ ca śastrāṇi ca patākikāḥ | bhāradvāja nṛpālau ca vedaśabdaṃ ca gāyanaṃ || kaśāmāṃgalyagītāni cāṃkuśaṃ yaddhṛdaḥ priyaṃ | svapne dṛṣṭvāni caitāni sādhakaḥ siddhimāpnuyāt || vyādhyārddhyarttanāsti duḥkhaṃ sāmānyasukhamāpnuyāt | yadākarma sukāmyeṣu striyaṃ svapneṣu paśyati || kāmayaṃtī nadī siṃdhustaraṇaṃ bhramaṇaṃ cakhe | bhāskarodayanaścaiva grahaṇaṃ caṃdrasūryayoḥ || harmyaṃ prāsādanāmāśca vṛṣaśailāgnirohaṇaṃ | bhojanaṃ dadhibhaktasyāt pakvamāṃsaṃ ca bhakṣaṇaṃ || kṛmiviṣṭānulepaśca rudhireṇābhiṣecanaṃ | tāṃbūlabhakṣaṇaṃ madyapānaṃ dadhyasi caṃdanaṃ || pracaṇḍaḥ kiraṇaḥ svacchaḥ kāryasiddhestu lakṣaṇaṃ | kṛṣṇāṃ varadharā nārī kṛṣṇagaṃdhānulepanāṃ || avagūhatiyaṃ svapnesārātristasya paścimā | evaṃ tu raktayā vyādhiḥ śokoruṇaḥ samānayā || bhinnayā kalahā hatyāpītayā kīrayāni yat | śvetāṃvaradharā nārīśvetamālyānupanā || avagūhatiyaṃ svapne tasya śrīsarvatomukhī | āsane śayaneyāne salile vāhane gṛhe || jvalamāne viṃbudhyeta tasya śrīsarvatomukhī | sitoragasyadaṃśaścejjāyate dakṣiṇekare || daśāhobhirbhavellābho rogīrogād vimucyate | nigaḍairvāhupāśena vadhyate vā suto bhavet || pratiṣṭāvarddhate tasya dugdhapānāddhanātyayaḥ | surāṃraktaṃ piban vidyāṃ labhed viprodhanaṃ paraḥ || p. 37a) dadhi dṛṣṭvā bhavet prītirgodhūmaiśca dhanāgamaḥ | siddhāviṣṭāgataṃ vidyāṃllābhaḥ siddhārthakaistathā || dadhilābhā bhavedartho ghṛtalābhāddhruvaṃjayaḥ | ghṛtāsanāddhanakleśojayastu dadhibhakṣaṇe || liṃgādyabhyarcanaṃ dṛṣṭvā vyavahāre jayo bhavet | yastu madhye taḍāgādebhuṃjīta ghṛtapāyasaṃ || niṣkaṃpaṃ puṣkaraṃ patretaṃ vidyāt pṛthivīpatiṃ | devatāliṃginogāvaḥ pitaro brāhmaṇo nṛpāḥ || yaṃ vadati naraṃ svapne tat tathaiva bhaviṣyati | astraiḥ saṃveṣṭayedyastu grāmaṃ vā nagaraṃ tathā || grāme maṇḍalarājyaṃ syānnagare pārthivo bhavet | caṃdratārārkagrasanaṃ parimārgaṇameva ca || bhūmyaṃ vudhīnāṃ grasanaṃ śatrūṇāṃ ca vadhakriyā | jayo vivāhadyūteṣu śatrūṇāṃ ca tathā jayaḥ || vaḍavā mahiṣī siṃhīgohastinyādvidohanaṃ | prasādo guru vipreṣṭha devasiddhādikācchubhaḥ || snānaṃ rājyābhiṣekaśca svaśiracchedanamṛtiḥ | tīrthodakānāṃ taraṇaṃ tathā viṣa *? laṃghanaṃ || gohasti vaḍavāsūtirvahnirābhastathaiva ca | parastryā liṃganaṃ tasyālābha rodanameva ca || viṣṭālepaḥ kuṃdajātīvakulakṣeśa darśanaṃ | raṇadvidyudvimarddeṣu jayonigaḍavaṃdhanaṃ || paśumartyamṛgāṇāṃ ca labdhiradhyasanaṃ tathā | śikhilābhaḥ śvetavastre puṣpacaṃdanedhāraṇaṃ || maṇitāla suvarṇādi pātre bhojanakaṃ yadā | paśyet tadā sādhakasya jñeyā siddhirūpa sthitā || kāryārttanāṃ kāryasiddhi ṛṇārtānāṃ dhanāgamaḥ | vaṃdhyā varmatuṣāgnyāhi lavaṇāṃgāramiṃdhanaṃ || viṭklīconmattatailānijaṭilārivasauṣadhaṃ | rogābhṛśaṃ ca sanyāsī rugnābhyaktau kṣudhāturaḥ || vimuktakeśaḥ parito tvagāsṛk śaraṭaḥ kṣutaṃ | mārjārayuddhaṃ kārpāsogarbhiṇī varajasvalā || guḍastakraṃ ca kāṣāyī paṃkaraṇḍā kaligṛhe | vastādikasya svavalalulāpasavalaṃ tathā || aṃdhaḥ kubjo durvacano vadhiraḥ khaṃjakukṣakau | vamanaṃ ca ghaṭoriktorajakīmalināṃvarā || etairdṛṣṭairnakāryaṃ syādrotī mṛtyumavāpnuyāt | aśokaṃ karavīraṃ ca pālāśaṃ vāpi puṣpitaṃ || svapnepi salilaṃ dṛṣṭvā naraśokamayāpnuyāt | rūpāṃtare praveśaśca dakṣiṇāśāgatistathā || p. 37b) paṃkenimajjanaṃ snānaṃ putrabhāryā vināśadaṃ | gohasti dvijaviprādivarjye kṛṣṇena śobhanaṃ || raktagaṃdhāṃvaraḥ sranvī kṛṣṇā vā dakṣiṇāmakhaḥ | kharoṣṭramahiṣārūḍhastrimāsaṃ na sajīvati || śvabhre vā patate gehe dvāraṃ vāsyavidhīyate | navottiṣṭhatiyastasmāttadaṃtaṃ tasya jīvitaṃ || cāṃtaṃ mūtraṃ purīṣaṃ ca saṃtānaṃ jananaṃ cyutiḥ | śukraṃ ca paśyedyaḥ svapne tasyāyurdaśamāsikaṃ || tāḍyate vikṛtaiḥ kṛṣṇaiḥ puruṣairudyatāyudhaiḥ | pāṣāṇaistāḍyate cāpi tasya mṛtyurnna saṃśayaḥ || mahiṣoṣṭhu kharārūḍhastairābhyaktaśca muṇḍitaḥ | dakṣiṇāśāṃ prasthitoyaḥ yasya mṛtyurnnasaṃśayaḥ || paśyet prāsādapatanaṃ gṛhasya śaśisūryayoḥ | parvatānāṃ ca vṛkṣāṇāmadhikārāṣyutirbhavet || hāniścaiva svagātrāṇāṃ vyādhinābhibhavastathā | gṛhasaṃmārjanaṃ lepo gomayena mṛdāpi vā || tīrthānadīṃ samāyātastīrenyadvasanaṃ dhṛtaṃ | rogīrogādvimucyeta hāniḥ svasthasya jāyate || puṃnāmāno mṛgakhagāḥ potakīsūkarīralā | piṃgalāchuchukāpallīvāmāṃ kokilā śivā || strīnāmāno mṛgakhagāḥ śrīkaṇṭhāyābharoruruḥ | chikaro pipalobhāsaḥ dakṣe kākarkṣa kukkurāḥ || dṛṣṭāścedrogiṇo roganāśaḥ sādhakasiddhayaḥ | śvasthasya codyamāllābho digvyatyāsānnaśobhanaṃ || atha duḥkhaśca śāṃtiḥ | trirātraupoṣito bhūtvā haviṣyāsī purohitaḥ | sakṣīrāṇāṃ ghṛtāktānāṃ samidhānāṃ śataṃ dahet || pālāśānāṃ tu gāyatryā śūdraḥ snātvā haviṣyabhuk | dīpaṃ dadyād vipragṛhe viṣṇorgehe śivālaye || evaṃ dṛṣṭvā śubhaṃ svapnaṃ gṛhnīyān manumanyathā | gṛhīte hānirevasyādvānyaṃ devaṃ viciṃtayet || atha svapnanivedanaṃ | śiṣyastu śucirācāṃte puṣpahasto gurūttamaṃ | praṇamya śirasā hṛṣṭhastasmai svapnaṃ nivedayet || svapnevākṣi samakṣāmvā āścaryasatiharṣadaṃ | akasmādya divā paśyantākhyātavyaṃ gurorvinā || svapnānnidrā phalaghnīsyāt svapno vācyo macānyathā | evaṃ vicārya sa tato guruḥ pujāṃ samācaret || vidhāyā ca manaṃ tatra sāmānyārghye vidhāya ca | arghyodakena saṃprokṣya dvārapūjāṃ samācaret || p. 38a) tataśca deśiko vighnāndivyārālokanena ca | aṃtarīkṣagatānastrodakairutsādayet kramāt || pārthivān pārṣṇighātaistu tribhirutsārya yatnataḥ | aṃgaṃ saṃkocya kiṃcittu śākhāṃ vāma gatāṃ spṛśan || utsāritānāṃ viprānāṃ dadanvanvada tu dakṣiṇo | brahmāṇaṃ cāstvadhīśaṃ ca nair-ṛtyāṃdiśi pūjayet || carghyāṃvunā ca gavyena yātasthānesu siṃcite | vīkṣaṇādyaistataḥ śuddhiṃ caturdvārāṃ samācaret || saṃvīkṣya mūlamanunāhyastreṇa prokṣayettataḥ | kuryāttāḍanamaṃtreṇa kavacenā vasevayet || śrīkhaṃḍāguru caṃdraiśca dhūpitestreṇasaṃkadhā | yavāṃścaṃdanasiddhyarthadūrvābhasmākṣatān kuśān || salājānvikirenmaṃtrī pratyuhaghnā hi maṇḍape | mārjayedastramaṃtreṇatān maṃtrīdarbhamuṣṭinā || āsanāya tu varddhanya īśānesvāpayeccatān | puṇyāhaṃ vācayitvātha viprāṃnsaṃtoṣya yatnataḥ || vedikāyāṃ likhet paścāt sarvato bhadramaṇḍalaṃ | atha tat saṃpravakṣyāmi kuryāt tāṃtrikakarmaṇi || nṛpavarga samākāryā koṣṭhakāścaturasrake | madhye ṣaḍvarga koṣṭhāni mārjayet tatra saṃlikhet || āyāma dvādaśāṃśaṃ ca vahistyaktvātha madhyataḥ | tato vṛttatrayaṃ madhye samaṃ kuryād yathāvidhi || karṇikāmadhyavṛttena dvitīyena tu keśarān | aṃtarvṛttena patrāṇi patrāṃgaṃ tyaktabhāgataḥ || kiṃjalkāgreṣu saṃsthāpyā pārśvatastvarddhacaṃdrakāḥ | tadagre tu tribhiḥ koṣṭhaiḥ pādān koṇeṣu vinyaset || śeṣāṇi pīṭhagātrāṇi parataḥ paṃkti yugmakaṃ | vīthīṃ kuryānmārjayitvā caturdikṣu ca madhyataḥ || kramādvābhyāṃ caturbhiśca koṣṭhairdvāra catuṣṭaye | koṣṭhatrayena caikena pratyekaṃ dvārapārśvayoḥ || śobhābhavaṃtyataḥ koṣṭhairekatastribhireva ca | upaśobhāstataḥ koṣṭhaiḥ ṣaḍbhiḥ koṇāni kalpayet || śuklaṃ taḍulacūrṇaṃ syādutsadhāyāmatastathā | aṃgulena samākāryāḥ sīmārekhā dalāni ca || pīṭhagātrāṇi ca dvāracatuṣkaṃte prapūrayet | avipre pūraṇīyāni rakte naiva dalānyapi || kusuṃbhacūrṇamāraktaṃ pūraṇīyāstu tena tu | dvāraśobhāḥ pīṭhapādāḥ sarvavarṇairviniścayāt || pītaṃ haridrā cūrṇaṃ syāt pīṭhagarbhaṃ ca karṇikāṃ | upaśobhāśca viprāṇyaḥ pīṭhagarbhaṃ ca kṛṣṇataḥ || vilvapatrasya cūrṇotthoharitastena pūrayet | saṃdhīṃśca kalpavallīṃśca pītaraktena keśarān || vīthī catuṣka madhye tu kalpavallī prapūrayet | patramūla phalākāra maṇḍitā hṛdayaṃgamāḥ || p. 38b) nānāvarṇa rajobhistrāṃ jayet kuśalī guruḥ | kṛṣṇavarṇena konāni vahirekhā trayaṃ tataḥ || śuklāruṇākhya kṛṣṇaistu rajobhirbhūṣayet kramāt | sarvataṃtreṣṭidaṃ proktaṃ sarvato bhadramaṇḍalaṃ || vakṣyetha devayonīnāṃ sarvatobhadramaṇḍalaṃ | mārgetha dakṣiṇe tatra koṣṭhākāra vivargakāḥ || prāgvadeva tu tanmadhye padmaṃ ṣaṭtriṃśatā śubhaṃ | ekapaṃktyā bhavet pīṭhaṃ dvāraṃ śobhā ca pūrvataḥ || ṣaḍbhiḥ koṣṭhaistu koṇāni raṃjitavyaṃ ca pūrvavat | pīṭhapādāḥ paridhayaḥ padmādyaṃ pūrvavanmataṃ || vāmamārge maṇḍalaṃ syāt koṣṭairapūkavalgitaiḥ | caturbhiḥ paṃkajaṃ madhye tadvāhye vīthikā tu vā || kalpavallī samāyuktā padmaṃ pūrva vadeva hi | dikcatuṣke tu padmāni caturbhiḥ koṣṭhakaiścaret || vidiśāsu caturbhiḥ syuścatuṣṭāveda saṃkhyakāḥ | catuṣ.ka padmavīthānāṃ madhye svastikasannibhaṃ || jāyate taccatuḥkoṣṭhe vidiśo su caturṣvapi | rajobhiḥ śuklahāridra raktanīlaiḥ prapūrayet || svastikā nīlaraktāśca pūrvavat parikalpayet | uditaṃ maṃḍalaṃ hyetat navapadmaṃ suśobhanaṃ || vedyā uparivadhnīyāt phalapuṣpopaśobhitaṃ | vedikāyāmāsane sa prāṅmukhaḥ saṃviśedatha || vaddhapadmāsato maunī ṛjukāyo jiteṃdriyaḥ | deśikeṃdrastu saṃsthāpya pūjopakaraṇāni tu || dakṣiṇe vāmabhāge tu sthāpayet kalaśaṃ śubhaṃ | sugaṃdhijala saṃpūrṇahasta prakṣālanāya ca || paścāt pātraṃ nidhāyātha dīpān prajvālayecchubhān | vyajanaṃ mukulaṃ chatraṃ cāmaraṃ dikṣu maṃtravit || saṃskuryāttāni sarvāṇi vakṣyamāṇa vidhānataḥ | karaśuddhiṃ vidhāyātha kuryāttālatrayaṃ tataḥ || śaramaṃtreṇa digvaṃdhaṃ kuryānmaṃtrī samāhitaḥ | mahastu tata utpannaṃ rakṣayettaṃ hi sarvataḥ || bhūtaśuddhiṃ tataḥ kṛtvā prāṇasthāpanamācaret | nyāsādikaṃ tataḥ kuryāddeśikoyatamānasaḥ || ṛṣiṃ vinyaset tato mūrddhni chaṃdho vaktragataṃ nyaset | devatāṃ hṛdayenyasya mūlamaṃtrasya deśikaḥ || ṣaḍaṃgaṃ vinyasenmaṃtrī paṃcāṃgaṃ ca yathāvidhi | asya maṃtrasya paṃcāṃgaṃ netraṃ tasya vidhīyate || p. 39a) aṃgairvihīnasya manoraṃgaṃ te naiva kalpayet | tattattaṃtroktamārgeṇanyāsānanyān samācaret || śarīresvasyamaṃtrajño yogapīṭhaṃ prakalpayet | dehātmake tataḥ pīṭhe dhyāyen maṃtrasya devatām || darśayitvā tato mudrāḥ sthāpayedarghyamuttamaṃ | jalena pūritāṃ dakṣe prokṣaṇī sthāpayet tataḥ || taṃtrātmamalyaṃ śaṃkhāṃṣu tata uttarato nyaset | pādyamācamanīyaṃ ca madhuparkaṃ ca maṃtravit || tato mūlāṃvunā maṃtrī prokṣaṇyadbhiḥ samāhitā | svātmānaṃ maṇḍalaṃ cānyat pūjopakaraṇādikaṃ || prokṣayed gaṃdhapuṣpādyairddeśesvedeśikottamaḥ | yogapīṭhaṃ samabhyarcyanyāsamārgeṇa maṃtravit || pīṭhāṃtaṃ ca tatastatra pūjayediṣṭadevatāṃ | devatātmātataḥ paṃcakuryācca sumanoṃtalīn || śīrṣa hṛdi tathādhāre varaṇe sarvagātrake | pūjayecca nivedyena rahitaiścaṃdanādibhiḥ || sarvopacāraistaṃvesthaṃ gurvādiṣṭena vartmanā | samāpayedidaṃ sarvaṃ prokṣaṇyadbhiḥ samācaret || pāṇīyaṃ prokṣaṇī saṃsthaṃ tyaktvā saṃpūryavpūrvavat | upacāraiścaṃdanādyairmaṇḍalaṃ pūjayed guruḥ || pūjayet karṇikāṃ pūrvaṃ śālibhistaṃḍulaistataḥ | darbhānyaseduparyeṣāṃ sākṣataṃ kūrcakaṃ tataḥ || chinnamūlā kuśādīrghāḥ saptaviṃśati saṃkhyakāḥ | brahmagraṃthisthitāstvagradeśe kūrca ihocyate || yajedādhāra śaktyādīn pīṭhamaṃtrāvasānakaṃ | svarṇādi racitaṃ tatra kalaśaṃ chidravarjitaṃ || dvādaśāṃgula haimaṃ ca raupyaṃ ṣoḍaśameva ca | mārtikaṃ tāmrakuṃbhaṃ ca ṣaṭtriṃśadaṃgulaṃ smṛtaṃ || vittaśāṭhyaṃ na kurvīta kṛte niḥphalamāpnuyāt | triguṇātmakasūtreṇa veṣṭitaṃ sarvato vahiḥ || caṃdanāguru karpūrairmadhye samyaktadhūpitaṃ | dhruvaṃ japanvidhānena sthāpayed deśikottamaḥ || navaratnāni nikṣipya kuṃbhe kūrcamathopari | pūrvācaṃdana saṃyuktaṃ vinyasedakṣatānvitaṃ || puṣpaṃ nīlaṃ ca vaiḍūrya vidrumaṃ mauktikaṃ tathā | tato marakaṭaṃ vajraṃ gomedhaṃ padmarāgakaṃ || proktāni navaratnāni deśikaiḥ taṃtravikramaiḥ | kṣādyaṃtaṃ kramato maṃtraṃ mātṛkā manasā japan || mūlamaṃtraṃ japennaṃte ciṃtayennaikyamātmanaḥ | ghaṭasya pīṭhābhedaṃ ca ciṃtayet sādhakottamaḥ || p. 39b) paṃcāśadauṣadhīkkāthaiḥ pūrayet tadanaṃtaraṃ | ekena sahitāstāśca varṇauṣadhyaścatā imāḥ || caṃdanaṃ cāpi raktākhyaṃ caṃdanaṃ cā gurustathā | kapūrośīrakuṣṭāni vālakaṃ cāpi keśaraṃ || kaḥkolakaṃjāti phalaṃ jaṭāmāṃsīmurātathā | graṃthikaṃ rocanājātī putraṃ pippala vilvayoḥ || pṛśnaparśī citrakaṃ ca lavaṃgakabhṛśaṃ tathā | kaḥkolaṃ cāpi guṃjāsyādudusvarakakāśmarī || padmakāṣṭhaṃ śaṃkhapuṣpī mayūrasya śikhā tathā | plakṣogni maṃthaśca tathā muhuparśī kuśāḥ punaḥ || pāṣāṇabhedakaṃ kṛṣṇaḥ śaṃkhapuṣpī ca rohiṇaṃ | śyonāko vṛhatī caiva pāṭalā mukhakarṇikā || tulasī śikharī iṃdravallī bhṛṃgābhidho nṛpaḥ | tato parājitā tālamūlī cāpi kṛtāṃjali || dūrvā śrīdevikanyākhyābhāratho bhadramustakaṃ | lavaṃgarahitāścaitā paṃcāśat saṃkhyakā iti || dugdhaṃ vṛkṣatvayā kvāthairbrahmabhūrukvṛgudbhavaiḥ | gaṃdhapaṃkaprasthanādi vā sitairvāśubhairjalaiḥ || kvāthāditoyairāpūryaśaṃkhaṃ tasminviloḍayet | gaṃdhāṣṭakaṃ tasya tasya devasyātha vinikṣipet || gaṃdhāṣṭakasya saṃyogāt sāmarthyāddeśikasya ca | saśaktikajjalaṃ kuṃbhe bhavedevaṃ vidurbudhāḥ || ādau kṛśānu saṃvaṃdhī kalādaśakamarcayet | dhūmārciruṣmājvalinījvālinī visphuraṃgiṇī || suśrīḥ surūpā kapilāhavyakavyavahedraye | kalā ṣoḍaśakaṃ sauraṃ pūjayet tadanaṃtaraṃ || tāpinī tāpinī dhūmrā marīcirjvālinī ruciḥ | suṣumṇā bhogadā viśvāvodhinīdhāriṇīkṣamā || kalāḥ ṣoḍaśakaṃ cāṃdraṃ yajet paścād gurūttamaḥ | amṛtāmānadā pūṣā puṣṭituṣṭiratirdhṛtiḥ || śaśinī caṃdrikā kāṃtirjyotsnāśrīprītiraṃgadā | pūrṇāpūrṇāmṛtākāṃtidāyinyaḥ svasyajāḥ kalā || bhedāhi bhedasaṃjātāḥ kalāḥ paṃcāśadinduyuk | sannidhāyya pratiṣṭhāpyābhyarcayet kramaśastutāḥ || nivṛttiḥ pratiṣṭhā vidyāśāṃtiṛddhiścadīpikāḥ | recikā mocikāpārā sūkṣmāsūkṣmāmṛtā tathā || jñānadāpyāyanīcānyāpinī vyomarūpakā | anaṃtā sṛṣṭi ṛddhīkāsmṛtirmedhā ca kāṃtikā || lakṣmīrdyutiḥ sthirāsthitiḥ siddhirjarā ca pālinī | kṣāṃtīścaryauratiḥ kāmāvaradāhlādinī tathā || p. 40a) prītidīrghī tīkṣṇaraudrībhayā nidrāvataṃdrikā | kṣukrodhinī kriyotkārī mṛtyuḥ pītāśvetāruṇā || asitā ca tathānaṃtā madhye madhye prapūjayet | ha oṃ saḥ śuci ṣaḍiti prati viṣṇustaveti ca || triyaṃvakaṃ ca gāyatrī viṣṇuryoniṃ tathaiva ca | tārasya paṃcabhedotthakalānāṃ pūjane sudhī || kalādaśakamāvāhya sṛṣṭyādyaṃ sannidhāpya ca | haṃsaḥ śuciṣaḍitpādyāṃ ṛcaṃ saṃjapya pūjayet || prāṇasaṃsthāpanaṃ kṛtvā kalānāṃ pūjayeccatāḥ | evaṃ jarādyāstīkṣṇādyāḥ pītādyāśca vidhānavit || nivṛttyādyāścāpi yajedukta yuktyā vicakṣaṇaḥ | akārokārakau proktau makāro viṃdunāmakau || śaktiḥ śāṃtohyamīsaptadhruvabhedāḥ prakīrtitāḥ | aṃtimaudvāvimaubhedaupṛthageva samīritau || tataḥ aśvatthapanastha cūtānāṃ pallavāmṛḍaṃ | vadhayediṃdravāruṇyālatayāsyedyanasya tu || kalpavṛkṣadhiyātaṃ ca bhāvayet kalaśopari | pātraṃ taṃḍula saṃpūrṇaṃ nārikela phalānvitaṃ || kalpavṛkṣaphalaṃ hyetatsthāpayedanayādhiyā | paṭṭavastrayuge nāpi ghaṭaṃ saṃveṣṭayet tataḥ || etat pradhānakuṃbhasya sthāpanaṃ parikīrtitaṃ | atha pūrvādikāṣṭhāsu toraṇānāṃ samipataḥ || yathecchayā maṃḍalāni kuryādvāṣṭadalāni ca | tadūrddhaṃśālipuṃjaṃ tu pratidvāraṃ samācaret || dadūrddha pūrṇakalaśaṃ tatra ceṣṭāt prapūjayet | prāgdhruvaṃdharāṃ dakṣe paścādvākyatimuttare || vighneśamatha cāgneyādiṣu kuṃbhān suvinyaset | amṛtaṃ durjayaṃ siddhārthakaṃ maṃgalamarcayet || punaḥ pūrvādikāṣṭāsu kramādiṃndrādikānyajet | lokapālānmaṇḍaleṣu kuṃbhopari ca tadvacā || airāvataṃ puṇḍarīkaṃ vāmanaṃ kumudāṃjadau | puṣpadaṃtaḥ sārvabhaumaḥ supratīkaṃ tadagrataḥ || tato guruḥ svavedyāṃ tu gatvā svasyāsane viśet | saṃciṃtya mūlamaṃtreṇa mūrtiṃ tasmin guruttamaḥ || tasyāṃ mūrtau mamāvāhya pūjayediṣṭa devatāṃ | smṛtvā mūlamanuṃ maṃtrī samyaṅnādī yathā tataḥ || nirgamayya ca caitanyaṃ nāsikāgra vinirgataṃ | aṃjalau mātṛkā padmemahaḥ puṣpānvite guruḥ || p. 40b) mastakāṃtaṃ samutthāpya tasyāmāvāhayet tataḥ | saṃsthāpanaṃ sannidhānaṃ sannirodhaṃ tataścaret || saṃmukhīkaraṇaṃ cāpi sakalī karaṇaṃ tataḥ | tato vaguṃṭhanaṃ kāryamamṛtīkaraṇaṃ tataḥ || paramīkaraṇaṃ kuryāt kramataḥ svasvamudrayā | kramādvidadhyācca tata upacārāt prakalpayet || āsanāni prasūnāṃtānupacārān prakalpayet | tattanmaṃtravidhāneṣu proktāṃgāvaraṇānyapi || sarvāṃta lokapālānāṃ tadastrāṇāṃ ca pūjanaṃ | vidhāya pūjāmevaṃ hi dhūpadīpanivedyakaiḥ || kṛte nivedya ca tato maṇḍalaṃ paritaḥ kramāt | pravālāṃkura pātrāṇi sthāpanīyāni maṃtraṇā || vedikāyā dakṣabhāge kṛtvā sthaṇḍilamuttamaṃ | saṃsthāpya vahni saṃskṛtya vaiśvadevaṃ samārabhet || yathāvidhi tatastatra gaṃdhādyairdevatāṃ yajet | tatra praṇava pūrvābhirhutvāvyāhṛtibhiḥ purā || juhuyān mūlamaṃtreṇa pāyasena ghṛtena ca | paṃcaviṃśatibhiḥ paścāddhṛtvāvyāhṛtibhiḥ punaḥ || saṃpūjyatāṃ caṃdanādyaiḥ pīṭhamūrtau niyojayet | agniṃ visṛjya śiṣṭhena pāyasena valiṃ haret || pārṣadebhyaścandanādi puṣpākṣata samanvitaṃ | tata utthāpya naivedyaṃ tatsthalaṃ śodhayet sudhīḥ || punaryajeccopacāraiḥ paṃcabhirdarśayet tataḥ | tarpaṇaṃ vyajanaṃ chatraṃ cāmaraṃmukhavāsakaṃ || sahasram ca japenmaṃtrī mūlamaṃtra samāhitaḥ | devatāyai nivedyāthataṃjapaṃ saṃpade tataḥ || īśānadiśiyaḥ pūrve isthāpito vikirotra ca | suvarṇavastra saṃyuktaṃ karatyaṃ jalapūritaṃ || nyasedatra yajedastra devatāṃ ghorarūpiṇīṃ | paścimāsyāṃ kheṭgakheṭadhāriṇīṃ siṃhasaṃsthitāṃ || tiṣṭhansaṃpūjya ca tato gṛhītvātaṃ pradakṣiṇaṃ | bhramedaṃ tastu dakṣeti lokeśānāmitīrayan || nālamuktairnodakena devājñā śrāvaryastataḥ | svasthānesthāpayettaṃtu puṇyaṃtreṇa tatorcayet || upaviśya tu bhūyostu gaṃdhādyairmaṃtravittamaḥ | proktakuṇḍeṣu vidhivad vahne saṃsthāpanaṃ caret || athāgni saṃskāraḥ | munayaḥ ucuḥ | agniḥ kva kva ca devāśca hūyategnau surān kathaṃ | tamprāpnuvaṃtite devābhinnākasmādvadasvanaḥ || īśvara uvāca | na svarge na ca tīrtheṣu nauṣadhīṣu nabheṣu ca | ṛṣayordevatāḥ saṃti maṃtrāsravaṃ hi devatāḥ || p. 41a) sādhakānāṃ phalaṃ dātuṃ tattadrūpaṃ dhṛtaṃ suraiḥ | mukhyasvarūpaṃ teṣāṃ tu maṃtrā eva na cetarat || tanmaṃtrairyadrutaṃ vahnau kiṃ taddahati pāvakaḥ | grahaścinoti tacchreyo yathānāḍyonnajaṃ rasaṃ || nirdoṣā tu yathā nāḍī vahedannarasaṃ laghu | devayogyo grahastacchredyāṃśaṃ vahate sure || sūryabhātiṣubheṣṭharkanādryāśreyobhivarddhate | poṣayen vaidikānmaṃtrā nitarān haṃti cāmavat || tatastribheṣu saumyasya nāḍībuddhivilāsakṛt | tasmāttriṣusitasyāpi vāmināmati puṣṭidā || tatastriṣuśane sarve nāśayenmaṃtra saṃcayan | caṃdrasya sarvamaṃtrāṇāṃ puṣṭikartṛ tatastriṣu || tataḥ satriṣvāranāḍīparenyatra vināśakṛt | tasmāt triṣurgurornāḍī satvaraṃ maṃtrasiddhidā || rāhunāḍī triṣu tato na satpaiśācaketare | triṣṭhataḥ ketunāḍī tu sadbhūte devamaṃtrahṛt || tithivāsarasaṃyogāt kṛtaśeṣādṣutāśanaḥ | khasthekaukutale netre pratyakṣegnau svarūpake || mārayet sādhakaṃ khasthoharate bhūtale dhanaṃ | pratyakṣogniḥ phalaṃ datte śubhameva svarūpagaḥ || nityanaimittike durgāhomādau na vicārayet | vahne tu sthāpanaṃ kuryādvaidikaḥ kalpamārgataḥ || tāṃtrikaḥ kuṇḍasaṃskārānaṣṭādaśa samācaret | mūlamaṃtreṇa saṃpaśyet prokṣayedastra maṃtrataḥ || kuśaiḥ saṃtāḍayet kuṇḍaṃ astramaṃtraṃ paṭhan tridhā | tataḥ kavacamaṃtreṇa kuṇḍasyā bhakṣaṇaṃmataṃ || astramaṃtreṇa khananaṃ kuṇḍasyāṃgulamānataḥ | aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ tāṃmṛdaṃ maṃtreṇa coddharet || punaḥ śuddhamṛdātaṃ ca pūrayeddhṛdayāṇunā | samīkuryāt tatostreṇa secayet kavacena ca || kāṣṭhādinākuṭṭayettanmaṃtreṇasyād yathādṛḍhaṃ | kuśaiḥ saṃmārjayet kuṇḍaṃ tataśca kavacāṇunā || vilepanaṃ gomayābhiḥ kavace naiva kārayet | kavacenāgni sūryendu kalāḥ kuṇḍe viciṃtayet || trisūtrīkṛta sūtreṇa veṣṭayet pratimekhalaṃ | trivāraṃ varmamaṃtreṇa kuṇḍapūjāṃ tataścaret || tāraścāmukakuṇḍāya āsanaṃ tena so iti | eṣorghya ityādyūhaiśca sakalaṃ pūjanaṃ caret || nābheśca mekhalānāṃ ca kuryādevaṃ prapūjanaṃ | saṃciṃtayet tatostreṇa tat kuṇḍaṃ vajravadṛṭaṃ || p. 41b) vahnerjvālānilāsāya hṛnmaṃtreṇa kuśaistataḥ | kuṇḍasya tu caturdikṣu kuryānmārga catuṣṭayaṃ || acchinnāgaiḥ kuśairvastramaṃtritaiḥ kuṇḍabhittiṣu | bhūtapretādidṛṣṭīnāma śucīnāṃ samācaret || uccāṭanamime proktāḥ saṃskārā dhṛti saṃmitā | bhavedanena vidhinā kuṇḍasyāpyakṣa cāṭavaṃ || vāmahome tu saṃskārā ādyāścatvāra eva hi | trisrastihyolikhedrekhāḥ prāśudagrācchadādhunā || smṛtāśca prāṅmukhāgrāṇāṃ devāvillīśaṃ vāsavāḥ | udaṅmukhāgrarekhāṇāṃ brahmasūryaidavaḥ kramāt || vilikhedarbhakāṇḍena vāmamārgestu maṃtrataḥ | trikoṇo pariṣaṭkoṇaṃ trikoṇaṃ citayasya tu || viṣṇvīśa vāsavādīmāṃṣaṇḍāṃ tatra tu pūjanaṃ | vāmamārgetviṣṭa devāstrikoṇe pūjanaṃ bhavet || saṃprekṣya praṇavenā yogapīṭhaṃ samarcayet | tadvidhiḥ saṃpravakṣyāmi maṇḍūkaṃ ciṃtayettale || kālāgni rudraṃ tasyorddhaṃ śaktiyuktaṃ viciṃtayet | tadūrddhaṃ ciṃtayet kūrma tasya pṛṣṭhe vasuṃdharāṃ || śvetadīpaṃ tatra ciṃtyaṃ sudhāsiṃdhu suveṣṭitaṃ | maṃdārān pārijātāṃśca saṃtānān haricaṃdanān || kalpavṛkṣāṃśca tatraiva ciṃtayet pūjayedapi | etādṛśa gṛhe ciṃtyaṃ rasya maṇimayaṃ gṛhaṃ || svarṇapīṭhaṃ tu tanmadhye tasya pādānviciṃtayet | puruṣārthāṃstu dharmādīn dharmajñānaṃ virāgatāṃ || aiśvaryamiti cāṃgāni pīṭhasyoktāni tatra tu | madhyenaṃtaṃ tatra padmamānaṃdamayakaṃdakaṃ || saṃchinnālaṃ tasya coktā vikāramayakeśarāḥ | prakṛtyātmaka pātrāṇi paṃcāśadvarṇakarṇikā || sūryasyeṃdoḥ pāvakasya maṇḍala tritayaṃ tataḥ | tataḥ pūrvādikāṣṭhāsu satvaṃ rajastamastataḥ || aṃtarātmā punaścātmā paramātmā tataḥ paraṃ | māyātatvaṃ ca jñānātmākatvātatvaṃ pratiṣṭhitaṃ || vidyātatvaṃ paraṃ tatvaṃ yogapīṭhamitīritaṃ | svāgrādi prāgdakṣiṇena tatpadmakeśare prabhuḥ || madhyāṃtaṃ pūjayedetājayāṃ ca vijayāṃ tathā | ajitākhyāṃ cāparājitāṃ nityāṃ ca vilāsinīṃ || dogdhīmadyorāṃ ca tathā maṃgalāmatha tatra tu | hrīṁ sarvaśakti kamalāsanāya nama uccarat || datvā puṣpāṃjaliṃ kuṇḍe pūjayed bhuvaneśvarīṃ | āvāhanādi paramīkaraṇāṃtaṃ ca pūjayet || p. 42a) kāmonmattaṃ śivaṃ tatra devīmṛtumaṃtī tathā | gāṇeśa śaivaśāketeṣu dhyāyet saṃpūjayediti || vaiṣṇe ca tathā śaure lakṣmīmṛtumatīṃ smaret | nārāyaṇasya saṃyogājjātamagniṃ viciṃtayet || araṇyātmaṇito vipragehā vahniṃ kumārikāṃ | suvāsināsadvastrākṛtaśaucā samāharet || pātrāṃtareṇa pihite tāmrapātrādike śubhe | agnipraṇayanaṃ kuryāccharāve vātha nūtane || dadyādaṃtreṇa pātregniṃ kavacena pidhāya ca | jīrṇeśarāve kāpāle bhinnapātre tatholmuke || nāgni praṇayanaṃ kuryād vyādhi hānibhayāpahaṃ | kravyādāṃśaṃ ca nairṛtye tyajedastreṇa vahnitaḥ || devāṃśaṃ mūlamaṃtreṇa sthāpayedagrataḥ sudhīḥ | paścāttamagniṃ saṃskāraiḥ saṃkuryādvīkṣaṇādibhiḥ || pradīpakalikākāraṃ teja āvāhayettataḥ | aikyaṃ jāṭharavaiṃdavyaṃ vahnibhyāṃ pārthivasya ca || smṛtvāgni bījakenātha caitanyaṃ yojayedratha | oṃkāreṇābhimaṃtryātha dhenumudrā mṛtīkṛtaṃ || saṃrakṣa ca śareṇātha kvacenāvaguṇṭhayet | tataḥ saṃpūjya kuṇḍasyadrāmapatiḥ pradakṣiṇaṃ || praśavena tataḥ svasya saṃmukhaṃ sviṣakuṃḍake | devyāyonau tatra jānuspṛṣṭa bhūmau ca deśikaḥ || śivavījamiti dhyātvā niḥkṣipedāśuśukṣaṇiṃ | devadevyorācamanaṃ maithunītadhiyācaret || citpiṃgala hanahana pacapaca dahadaha | sarvajñā jñāpayasvā hātārādi jinavarṇakaḥ || amuṃ manuṃ prabhāṣyaiva kṛśānuṃ jvālayet tataḥ | maṇivaṃdhau samau kṛtvā karau tu prasṛtāṃgulī || madhyame tilite kṛtvā tanmadhyāṃguṣṭakau kṣipet | iyaṃ sā paramāmudrā jvālanī homakarmaṇi || agniṃ prajvalite vaṃde jātavedaṃ hutāśanaṃ | suvarṇavarṇamanalaṃ samiddhaṃ sarvatomukhaṃ || anena jvalite maṃtreṇopatiṣṭheddhutāṃśanaṃ | mukha naiva dhamedagniṃ mukhā devohyajāyata || prādeśamātrāṃ samidhaṃ mulāgradyutasaṃplutāṃ | tūṣṇīṃ vahnau samutkṣipyajikāyā devatā nyaset || vinyasedātmano dehe maṃtrī jihvādavirbhujaḥ | liṃgapāyu śirovaktraghrāṇa netreṣu sarvataḥ || vahnirāghrīśa saṃyuktāḥ sādiyāṃtāḥ saviṃdavaḥ | varṇāmaṃtrāḥ samuddiṣṭā jihvānāṃ saptadeśikaḥ || p. 42b) kuśaiḥ palāśādiparṇai vā sa pavitreṇa kenacit | tataḥ pravinyasejjihvādehe maṃtrī vibhāvasoḥ || saliṃgagudamurddhāsya nāsā netreṣu cakramāt | sa sarvāṃgeṣu jihvāstā vakṣyaṃte trividhātmikā || hiraṇyāgagaṇāraktā kṛṣṇā caiva tu suprabhā | vahu ūpā cātiraktā jihvāḥ saptetisyatvikāḥ || padmarāgā suvarṇānyā tṛtīyā bhadralohitā | lohitānaṃtaraṃ śvetādhūminī ca karālikā || rajasyo rasa vā vahnervihitā kāmyakarmasu | viśvamūrtisphuliṃginyau dhūmravarṇa manojavā || lohitānyā karālākhyā kālītāmasya īritā | etāḥ saptaniyuktaṃte krūrakarma sumaṃtribhiḥ || svasvanāma samābhāḥ syurjihvākalyāṇaretasaḥ | amartyapitṛgaṃdharvayakṣanāgapiśācakāḥ || rākṣasāḥ saptajihvānāmīritā adhidevatā | jihvāsu tridaśādīnāṃtattatkārya samāptaye || juhuyādvāṃchitāṃ siddhiṃ dadyustā devatāmatā | analerāghiṃvaṃdvaṃtāḥ sā diyāṃ tākṣarānvitāḥ || maṃtrī pravinyased bhūyā vahneraṃgāni vai kramāt | sahasrārciḥ svasti pūrṇa uttiṣṭha puruṣastathā || dhūmavyāpī saptajihvo havyavāhā tṛtīyakaḥ | aśvodarajavaiśvānarākhyakaumāra tejasaḥ || viśvamukho devamukho mūrtayoṣṭau prakīrtitāḥ | pradakṣiṇa krameṇaiva saṃsiṃcya ca tato jalaiḥ || mekhalo parisaṃśuddhaiḥ punardarbha catuṣṭayaiḥ | prāgagrairudagraiśca hitvā pūrvāṃ paristaret || ekumekhalake kuṇḍe mekhalādhaḥ paristaret | dvimekhale dvitīyāyāṃ madhyamāyāṃ trimekhale || sthaṇḍile sikatānāṃ tu vāstubhūmau paristaret | nālamekhalayormadhye paridhi sthāpanāya ca || raṃdhraṃ kuryāttathā vidvānmadhyamāmekhalopari | palāśakāśmarī vilvavikaṃkaṭa samudbhavān || ekavṛkṣodbhavānārdrān paridhītvāhu mātrakān | prāṇānāyamya vidhivat paristīrthakuśāṃtaraiḥ || svagṛhokta vidhānena vāyudeśācca pūrvataḥ | sruksruvau ca praṇītāṃ ca prokṣaṇīpātra yugmakam || ādyasthālīṃ ca paridhīnidhyā ca kuśamuṣṭayaḥ | adhomukhāni pātrāṇi homadravyaṃ valiṃ tathā || p. 43a) gaṃdhapuṣpākṣatādīni sarvānyāsādayedatha | tānyabhyukṣya pavitreṇa cottānāni vidhāya ca || prokṣaṇī pātrayugalaṃ paripūrya śubhāṃvunā | datvā kṣatānpavitraṃ ca tadūtyūyanidhāyayet || diśyuttarasyāṃ tatpātraṃ praṇītāṃ pūryate budhaiḥ | tataḥ kiṃcit praṇītāṃvu prokṣaṇyādhāya tajjalaiḥ || yajñasādhanasaṃbhāraṃ prokṣayen mūlamaṃtrataḥ | vṛṇuyād brāhmaṇaṃ śāṃtaṃ devatāṃ maṃtradīkṣitaṃ || kuṇḍasya dakṣiṇebhāge veśayettaṃ kuśāsane | amukāmukagotrohamamukāmukagotriṇaṃ || dīkṣāṃga bhūtahomesmin brahmāṇaṃ tvāṃ vṛṇo iti | vastrālaṃkārādikena kṛtvātaṃ paripūrayet || kuryāt kuśavaddhuṃ cāpi labhyate brāhmaṇo na cet | kuṇḍamadhye tu ṣaṭkoṇagarbhitaṃ svarṇakarṇitaṃ || nānākeśara saṃyuktaṃ caturdvāra samāvṛtaṃ | ciṃtayedaṣṭadalakaṃ caturasra trayāvṛtaṃ || pūjāpīṭhaṃ tu tadvahnestatra maṇḍūka kādikān | jñānātmāṃtaṃ yogapīṭhaṃ saṃpūjyāṣṭa daleṣu tu || prāgdakṣiṇena madhyāṃtaṃ pītāṃ śvetāṃ tathāruṇāṃ | kṛṣṇāṃ dhūmrāṃ ca pūjayedvisphuliṃginīṃ || rucirāṃ jvālinīṃ ceti sarvaṃ pīṭhaṃ prapūjayet | sarvaśaktiḥ komalāsanāya dṛdvādaśākṣaraḥ || samastapīṭhapūjāyāṃ vahnermaṃtra udāhṛtā | tato hutāśanaṃ dhyāyedvarasvastika śaktibhiḥ || abhayena ca saṃyuktairbhujaiḥ samyagvirājitaṃ | siṃdūravarṇaṃ padmasthaṃ svarṇālaṃkārabhūṣitaṃ || trinetraṃ ca jaṭāmaulimaruṇāsragitāṃvaraṃ | dhyātvaivaṃ manunānena pūjayedupacārakaiḥ || vaiśvānaro jātavedo ihāvaha lohitākṣa | sarvakarmāṇi sādhaye svāhāṃtaḥ praṇavādikaḥ || saptaviṃśatyakṣaroyaṃ maṃtraḥ syādvahni pūjanaṃ | tataḥ ṣaṭkoṇa madhye ca jihvā dhyānaṃ ca pūjanaṃ || jihvā jvālārucaḥ sarvāvarābhayakarostathā | aiśyāṃ hiraṇyā svarṇābhāṃ śāṃtipauṣṭika siddhidā || vaiḍūrya varṇā kanakā prācyāṃ staṃbhana kāryakṛt | vidveṣe tadvaṇādityanibhāraktāgni koṇagā || p. 43b) kṛṣṇāṃjana ca paprakhyā naiṛtyāṃmāraṇakṣamāḥ | suprabhā padmarāgā bhāvāruṇyāṃ dhanadāyakā || atiraktā jayābhāsoccāṭe vāyurdiśāgatā | vahurūpā tu ṣaṭkoṇa madhye ṣaḍvarṇa saṃyutā || anekakārya saṃsiddhi nāśakartrī ca sāmatā | yathā kāryaṃ tathā jihvā dṛśyate cet svadiggatā || jvālā rūpā tadā siddhiviparye tu viparyayaḥ | agnīśāsura vāyavyā devāgre cāpi dikṣu ca || pūjayecca ṣaḍaṃgāni patre vyāvṛtti devatāḥ | iṃdrādīnsāyudhānyaścāt saṃpūjyāgniṃ punaryajet || tataścādhomukhau kṛtvā sruksruvau tu pratāpayet | kuśāgraistu tayoragraṃ madhyaṃ madhyaiśca mārjayet || mūlaṃ mūlaistridhā caiva mārjayitvā pratāpayet | dhṛtvātau vāmahastena prokṣayet prokṣaṇī jalaiḥ || dakṣiṇeṇa karāgreṇa punaḥ saṃtāpayeccatau | kuśānkṣiptā tato vahnau svadakṣatau kuśāstare || saṃsthāpya sruksruvau paścādghṛta saṃskāramācaret | samādāya ghṛtasthālī maṃtramaṃtreṇa secayet || ghṛtaṃ tatra samāpūrya vīkṣaṇādi susaṃskṛtaṃ | vāyavye vāhyatāṃgāvot kṛtvā teṣu hṛdānyaset || tāpanaṃ tu samuddiṣṭaṃ kuśadvayamataḥ kṣipet | ājye prajvalitaṃ vahnau vinyasetadghṛtānvitaṃ || pavitrīkaraṇaṃ darbhadvayena jvalito hṛdā | varmaṇājyaṃ ca nīrājya vahnau darbhadvayaṃ kṣipet || abhidyotanametatsyādudyotanamathocyate | kuśaṃ prajvalitaṃ cākṣye darśayattaddhṛdā kṣipet || vahnābuddhāsya ca ghṛtamaṃgārānagniṣu kṣipet | ayaḥ saṃspṛśya maṃtrajñaḥ kuryādutplavanaṃ tataḥ || astre maṃtraṃ japaṃ maṃtrāṃkuśau prādeśamātrakau | aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ ca gṛhītvā ghṛtamutplavet || tato dṛḍhaṃ kuśābhyāṃ tu svābhimukhyena saṃplavet | ghṛtaṃ tatsyāt saṃplavanaṃ ṣaṭsaṃskārā itīritāḥ || uttamaṃ goghṛtaṃ proktaṃ madhyamaṃ mahiṣī bhavaṃ | adhamaṃ chāgalī jātaṃ niṣiddhaṃ tveḍakādijaṃ || krītaṃ yadāpaṇe cājyaṃ svāducedgavyavattu tat | kuśadvayaṃ ghṛtenyasya tataḥ prādeśa saṃmitaṃ || sa graṃthikatvāhvāgnaudvau śuklakṛṣṇau viciṃtayet | pakṣau vāma iḍāṃ dakṣe piṃgalāṃ madhyatastataḥ || p. 44a) suṣumṇāṃ saṃsmarenmaṃtrī tato homaṃ samācaret | dakṣabhāgātsruveṇākṣyaṃ pragṛhnīṃyā hṛdādhunā || dakṣenetre hutāśasyāgneye svāheti homayet | gṛhītvājyaṃ vāmabhāgā hṛdā vāmegni locane || hunet somāya svāheti tyāgaḥ sarvatra saṃmataḥ | hṛnmaṃtreṇa gṛhītvājyaṃ madhyato madhyalocane || hunettasyāgni somābhyāṃ svāheti ca tṛtīyakāṃ | dakṣabhāgāt punastyājyaṃ hṛnmaṃtreṇa samāharet || agnivaktre'gnayesviṣṭe kṛte svāheti homayet | satārābhirvyāhṛtibhirājyena juhuyāt punaḥ || juhuyādagnimaṃtreṇa trivāraṃ deśikottamaḥ | garbhādhānādikā vahneḥ samudvāhāvasānikāḥ || śubhe karmaṇi kartavyā ājyāhutyaṣṭakaiḥ kriyā | praṇavaṃ pūrvamuccārya karmanāma samuccaret || saṃpādayāmi svāheti sarvakarma svayaṃvidhiḥ | garbhādhānaḥ puṃsavanaṃ sīmaṃtonnayanaṃ caret || jātaṃ vāgīśvarī garbhāt prāgvayeddhyo hutāśanaṃ | jātakarmaṃ tataḥ kṛtvā nālachedaṃ samācaret || sūtakaṃ sādhayitvātha kuryānnāma yathāvidhiḥ | tṛptaye yasya pade tatsyāgnistannāmapūrvakaḥ || cauropanayanaṃ vahnermahānāmnī vrataṃ tathā | mahāvrataṃ copaniṣaddhataṃ godānameva ca || samāvartanamudvāhaḥ śākte vāgbhava pūrvakāḥ | tataśca vahneḥ pitarau devadevyādikau tathā || pūjayitvā visṛjyātha mūlāgreṣu ghṛtaplutāḥ | samidho niḥkṣipetyaṃ ca vahnāvatha ca pūrvavat || sa bījarasa nānāmnācaike kāmāhutiṃ hunet | tataścāṃgāni juhuyād vahnermūrtyaṣṭakaṃ tathā || indrāgni lokapālāṃśca āyudhāni tataḥ paraṃ | maṃtreṇākāra pūrveṇa svāhāṃtena vicakṣaṇaḥ || svāhā vasāne juhuyāddhyāyan maṃtradevatāṃ | caturvāraṃ sruveṇājyaṃ gṛhītvāsuci niḥkṣipet || tenaiva tāṃ vidhāyāgnau hunettiṣṭan guruḥ svayaṃ | vauṣaḍaṃte vahnestu manunāsaṃ yade tat || jihvāyāṃ madhyasaṃsthāyāṃ maṃtrī jvālāvalītaroḥ | tārādyairdaśabhirbhedaiḥ pūrvapūrva samanvitaiḥ || p. 44b) manunā gāṇapatyena hunetpūrvaṃ daśāhutī | juhuyācca caturvāraṃ samaste naiva tena su || saṃpūjya devatāpīṭhaṃ vahnau samyaktato guruḥ | agnirūpadharāṃ tatra pūjayediṣṭa devatām || ājyena sadhyamanunā paṃcaviṃśati saṃkhyakaṃ | hunenmaṃtrī cāgnimukhevaktraikīkaraṇaṃ tvidaṃ || ātmāgni devatānāṃ ciṃtayennaikyamātmavit | ekādaśātha mūlena hunedājyena vā hutiḥ || rātrīsaṃdhyā name taddi proktaṃ deśikamuttamaiḥ | aṃgaprabhṛtyāmṛttīmāmekai kāmāhutiṃ hunet || pūrvādi dikṣu kuṃḍeṣu sarveṣvapi yathāvidhiḥ | evaṃ vahniṃ susaṃskṛtya caruṃ gopayasā pacet || na caitāmrādike pātre kṣāriteva śarādhunā | mūlādhunābhimaṃtryātha taṇḍulānśālisaṃbhavān || tithi prasṛtimānena śarāṇuṃ prajapan kṣipet | prakṣālitena pātreṇa yāvadvaktraṃ pidhāya ca || hraṁ maṃtreṇa tato mūla manunā deśikottamaḥ | pacedguruḥ prāṅmukhastasvinnetamabhidhārayet || mūlena śruvasaṃsthena ghṛtenāthāvatārayet | haṃ maṃtreṇāstra saṃjapte kuśastīrṇe vibhajyatāṃ || tridhāsvekaṃ devatāyai paraṃ vahnau nivedayet | śiṣṭaṃ śiṣyeṇasahito gururbhuṃjīta maṃtravit || prādeśamātraṃ dvirjaptaṃ yathoktaṃ daṃtadhāvanaṃ | śiṣyāya dadyāt saradātviśodhyakṣālitaṃ tyajet || ācāṃta maṃtraṃ ca yathā vidhitaṃ śikhāyāṃ vaṃdhaiḥ murakṣitamamuṃ pravidhāya maṃtrī | vedyāṃśayītakuśasaṃstaraṇeraṇanyāṃ śiṣyeṇa sārddhaṃ mamunā gadito dhivāsaḥ || atha dīkṣādinakṛtyaṃ | samutthāyoṣasi punaḥ snānasaṃdhyādikaṃ caret | guruḥśiṣyo ṛtvijaśca gacchedyāga gṛhaṃ prati || sarve te svasva kuṇḍeṣu juhuyuḥ saghṛtaistilaiḥ | punaḥ sādhyena manunā jyeṣṭhottara sahasrakaṃ || apradīptena hotavyaṃ madhyamenāpyaniṃdhite | pradīpte lelihānegnau hotavyaṃ karmasiddhaye || aṃdho budhaḥ sadhūme tu juhuyādyo hutāśane | yajamāno bhavedaṃdhaḥ saputra iti ca śrutiḥ || yonarviṣijuhotyagnauvyaṃgāriṇi ca mānavaḥ | maṃdāgnirāmayāvī ca daridraścopa jāyate || agneḥ karṇe homatovyādhi vādhānetreṃdhatvaṃ nāsikāyāmathāvidhiḥ | dravyachedomastakesyānmukhāṃtarhomaṃ kuryāt tena nityaṃ vipaścit || p. 45a) yatra kāṣṭhaṃ tatra śrotre yatra dhūmastu nāsike | yatrālyajvalanaṃ netre yatra bhasma tu tacchiraḥ || yatraiva jvalito vahnistatra jihvā prakīrtitāḥ | vaiśvānaraṃ sthitaṃ dhyāyet siddhomeṣu deśikaḥ || śayānamājya homeṣu nivarṇaśeṣa vastuṣu | svarṇasiṃdūravālārka kuṃkumakṣaudrasannibhaṃ || savarṇareva sauvarṇaḥ śobhanaḥ parikīrtitaḥ | bherīvāridahastīṃdradhvanirvahneḥ śubhāvahaḥ || nāgaḥ caṃpakapunnāgapāṭalā yūthikānibhaḥ | padmeṃdīvarakalhāraḥ sarpirguggulusannibhaḥ || pāvakasya śubhogaṃdho ityuktastava vedibhiḥ | pradakṣiṇāstyaktakaṃpāśchatrābhāḥ śikhinaḥ śikhāḥ || śubhadā yajamānasya rājyasyāpi viśeṣataḥ | kuṃdendudhavalodhūmo vahneḥ proktaḥ śubhāvahaḥ || kṛṣṇaḥ kṛṣṇagate varṇo yajamānaṃ vināśayet | śvetorājyaṃ nihaṃtyābhuvāya saḥ svarasannibhaḥ || svaraḥ svara samovahne dhvaniḥ sarvavināśakṛt | pūtigaṃdho hutabhujorhyetu duḥkhaprado bhavet || chinnavṛttāśikhā kuryān mṛtyuṃ dhanaparikṣayaṃ | śukapakṣanibho dhūmaḥ pārāvata samaprabhaḥ || hāniṃ tu ragajātīnāṃ gavāṃ ca kurute'cirāt | evaṃvidheṣu doṣeṣu prāyaścittāya deśikaḥ || mūlenājyena juhuyān paṃcaviṃśatimāhutiḥ | śiṣyaṃ snātaṃ paṃcagavyaṃ pāyayen maṃtravittamaḥ || kuṇḍasyābhyā samānīya divyadṛṣṭyāvyalokayet | hṛtpuṇḍarīkā caitanyaṃ tasyātmani niyojayet || ācāryastatra cādhvānaṃ ṣaḍvidhaṃ śodhayet kramāt | śodhanaṃ nāmatatvānāṃ kāraṇaikatva ciṃtanaṃ || varṇādīnāṃ kalānāṃ ca tāsāṃ cidaikya ciṃtanaṃ | gururvahiḥ praviharet saṃskṛteṣūkta vartmanā || sarvartvijaścaṃdanādyaiḥ saṃpūjyā prokta devatāṃ | sarvāvaraṇa saṃyuktau mūlena juhuyustataḥ || paṃcaviṃśatidhā sarpiḥ saṃyutena payoṃdhasā | sruveṇākṣaṃ samityāṇyāsruvā śeṣaṃ kareṇa tu || tatrā divyena hotavyaṃ tīrthe vāhyena vā tathā | dadyādvaliṃgaṃdhapuṣpadhūpapūrvakamādarāt || nakṣatrāṇāṃ savārāṇāṃ rāśīnāṃ ca pṛthak pṛthak | devatābhyaḥ padaṃ proktā divānaktaṃ vadet tathā || p. 45b) cāribhyaścātha sarvebhyo bhūtebhyaśca namo vadet | hunenmahāvyāhṛtibhisvato deśikasattamaḥ || aṃgaprabhṛtyā vṛttīnāṃ hunedbhūyo ghṛtena vai | brahmārpaṇākhya maṃtreṇa sarvakarmachidesudhīḥ || juhuyādāhutīraṣṭau kevalājyena maṃtravit | hutvā pūrṇāhutī maṃtrī srutvā mūlāṇunmatataḥ || agnisaṃprārthyāgni sāṃgamaṃtreṇaikāhutiṃhunet | sarpiṣāsru ca māpūrya puṣpaṃ coparyadhomukhaṃ || sruguparisruvaṃ datvā puṣpaṃ tatra prapātayet | savyottara karābhyāṃ ca saṃpuṭābhyāṃ ca śeṣavat || saṃgṛhyotthāya saṃlagnau nābhautiryaṅnidhāya ca | pūrṇādarvītimaṃtreṇa mūlena vasu saṃyutaḥ || dadyāt pūrṇāhutīstisraḥ sarvakāma prapūraṇīḥ | śrotriyasye tadduddiṣṭamanyaḥ pūrṇāhutiṃ caret || mūlena vauṣaḍaṃtena svāhāṃtena tu vāmagaḥ | homaṃ tu māṃsamadyābhyāṃ tīrthājyābhyāṃ ca pūrṇatāṃ || kuryāt svāhāṃta mūlena phalājyena tu vaidikaḥ | dakṣapādaṃ puraskṛtya dakṣaḥ pūrṇāhutiṃ caret || śaktihome vāmapādaṃ vāmamārgī ca sarvataḥ | punaḥ saṃtyajya gaṃdhādyairmūlamaṃtreṇa maṃtravit || kuṇḍādudvāsya vācāryo devatāṃ kalaśe nyaset | sāṃgāṃ śāvaraṇaṃ tatra pūjayecca yathāvidhiḥ || saptavyāhatyagni jihvāṃgamūrtīnāmathaikikāṃ | dugdhena pariṣiṃcyāgniṃ prārthayīta tato guruḥ || bhobho vahne mahāśakte sarvakāmapradāyaka | karmāṃtarepi saṃprāpte sānnidhyaṃ kurusādaraṃ || iti maṃtreṇa saṃprārthya vahnimudvāsayedapi | tato brahmāṇamudvāsya brāhmaṇāya pradāpayet || dvāviṃśatyalamātreyaṃ nirmitaṃ tāmrapātrakaṃ | taṇḍulaistat samāpūrya sahiraṇyaṃ sadakṣiṇaṃ || dadyād viprāyatattuṣṭyai pūrṇapātramitīritaṃ | tataḥ parisarānagnau paridhīn prakṣipennatu || nityanaimittikenāstu kṣipeddeśika sattamaḥ | vastreṇa netramaṃtreṇa śiṣyanetre nivadhyate || kuṇḍāhaste samādāya nayanmaṇḍalasannidhau | sumanobhiḥ prapūryāsya aṃjalī kṣepayerdyade || mūlamaṃtroccārapūrvaṃ devatāprītayeguruḥ | netravaṃdhamayāsyopaveśayet kuśasaṃstare || p. 46a) tataśca pāṭhayan śiṣyaṃ maṃtramenaṃ gurūttamaḥ | ajñānatimirāṃdhasya jñānāṃjana śalākayā || cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīguravenamaḥ | aṃtaḥ pūjāvidhānena saṃharejjanaṣeccataṃ || śiṣyotha tasya maṃtrasya nyāsāṃ deho parinyaset | paṃcopacārairabhyarcyakalastheṣṭadevatāṃ || yathokta vartmanā tatra sakalīkṛtyamācaret | athopaveśayecchiṣyaṃ bhūṣitaṃ maṇḍalāṃtare || kuṃbhāsyastha suradruṃścamūrddhanyasya śiśorguruḥ | atha paṃcaninādaiśca viprāṇāṃ ca vanaiḥ saha || susthitaṃ niyatātmānaṃ siṃcet kalaśapuṣpakaiḥ | yena prakāreṇa purāyojitaśca sudhāmayaiḥ || toyairakṣarasaṃyuktairghaṭasthenaivartmanā | atha śiṣyaṃ cābhiṣiṃcedāśusaṃpadavāptaye || gṛhītvābhyarcitaṃ pūrvaṃ karakaṃ hyastrarūpiṇaṃ | tattoyairabhiṣiṃcettaṃ rakṣāyai deśikottamaḥ || janena śiṣṭena śiśuṃ gururā vāmayettataḥ | taddevasvarūpeṇa vidadhyāt sakalīkṛtiṃ || vāsasī vimale ramye paridhāyājñayā guroḥ | ācamya nikaṭe tasya samyaktasya manuṃ triśaḥ || dakṣakarṇevadedvidvānviprāyodakapūrvakaṃ | anyebhyastu vade devameva maṃtraṃ vicakṣaṇaḥ || dakṣakarṇe triśovidyāmekoccāreṇacoccaret | eṣuvidhirdvijātīnāṃ strīśūdrāṇāṃ ca vāmataḥ || svayaṃ jyotirmayīṃ vidyāṃ gacchaṃtīṃ bhāvayedguruḥ | agatāṃ bhāvayecchiṣyo na sosmīti viśeṣataḥ || aṣṭottaraśataṃ śiṣyaḥ prajapedguruṇoditaṃ | aṣṭāviṃśativāraṃ vāhyaṣṭa kṛtvothavā japet || gurudevātma maṃtrāṇāmaikyaṃ śiṣyo vibhāvayan | praṇāmaṃ gurave kuryāt sādhako bhaktimānmuhuḥ || sāṣṭāṃgaścātha paṃcāṃgaṃ pūjākarmasusaṃyataḥ | hastābhyāṃ caraṇābhyāṃ ca jānubhyāṃ vakṣasā tathā || mūrddhyā dṛṣṭyā tathā vācā cittenāṣṭhāṃga īritaḥ | hastajānu śirovākya * * * * * (?) īritaṃ || * * * * (?) tataḥ kuryāt sadyaḥ śiṣyovicāryate | alaṃkārāṃśca vāsāṃsidadyādṛtvigmya ādarāt || īśvarāvarṇa vudhyānu dvijāsīṃbhiśca naṃdanaḥ | pradadyādgurave śiṣyaḥ svadhanārthaṃ tadarddhakaṃ || daśāṃśaṃ vā pradadyācca vittaśāthya vivarjitaḥ | gobhūhiraṇya vipinagṛhakṣetrādikaṃ tathā || p. 46b) akleśādanna vastrādi dadyādvittānusārataḥ | prākārāṃtaramālaṃvya guruṃ yatnene toṣayet || tadadhīnamanānityaṃ tacciṃtana parāyaṇaḥ | tasyādābja rajobhūṣo bhavet sādhakasattamaḥ || tato nānāvidhairbhakṣyairlehyacoṣyaistathā pare | brāhmaṇān bhojayet samyak pradadyādbhūri dakṣiṇāṃ || evaṃ kriyāmayī dīkṣā saṃpadātrī nirūpitā | rājñāṃ dhanāhya vaiśyānāṃ viprāṇāṃ vyavasāyināṃ || atha vīrāṇāṃ viśeṣaḥ || kuladravyaiḥ samabhyarcya kulacakraṃ vidhānataḥ | śiṣyāya darśayet samyagdīkṣerya kaulikīmatā || ṛṣyādi * ? sattāmenāṃ likhitvā bhūmimadhyagāṃ | puṣpādinā samabhyarcya śiṣyāyātha pradarśayet || yadi śiṣye mahāprītistadākarṇe vadedguruḥ | tatopyatitarāṃ śiṣyo guruścedbhaktibhājanaṃ || tadāgaṃḍūṣa pūrvāhi dadyādenāṃ gurūttamaḥ | nirvikalpopi śiṣyastadgṛhnīyāddhṛṣṭhamānasaḥ || tadabhāvena siddhiḥ syāddevatāśāpamāpnuyā | siddhidravyaṃ mukhepūrya paṃcavyomāmṛtānvitaṃ || abhiṣiṃcet priyaṃ śiṣyaṃ gaṃḍūṣākhyoyamīritaḥ | ayaṃ dīkṣākramaḥ prokto bhogayuksiddhimicchatāṃ || atha kulastrīṇāṃ viśeṣaḥ | vīrakāṃtāṃ samānīya suśīlāṃ suyaśasvinī | kulabhaktaguruṃ prāpya dīkṣayet kuladīkṣayā || pārānaṃdarasāghūrṇalocanāṃ kulajāṃ satīṃ | tāṃbūla pūgapūrṇāsyāṃ guruvākyarataḥ mukhī || nijaputrīvadācāryastadbhālapaṭṭake likhet | śakticakraṃ tridhāvṛtya likhet kāmakalāṃ tataḥ || tanmadhye deyamaṃtreṇa darbhitaṃ māmalāṃchanaṃ | tatra devīṃ samāvāhya dhṛtvā tatra prapūjya ca || tatastatputrikākarṇe ṛṣiśchaṃdaḥ samanvitaṃ | mūlamaṃtraṃ tridhāvṛtya kathayed vāmakarṇakaḥ || adyaḥ prabhṛti putrītvaṃ kuladīkṣārcaneratā | yathopadiśyavidhinā sāmarasyaṃ samānayet || ityanujñāṃ gurorlajjādaṇḍavat praṇamedbhuviṃ | trāhinātha kulācāra padminī padmanāyakaḥ || tvatpādāṃbhoruhacchāyāṃ mūrddhni dehi yaśodhana | gurave dakṣiṇāṃ dadyāttāṃbūlāruṇalocanaḥ || svakulaṃ paramīkṛtya yathoddiṣṭaṃ samarcayet | aṃgāvaraṇa pūjādauyadina kramate kulaṃ || p. 47a) tadā mūrddhni guruṃ dhyātvā kulāmṛtarasena tu | tarpayitvā kulaṃ dhyātvā japenmaṃtraṃ nirākulaṃ || atha varṇamayīdīkṣā | atha varṇamayīṃ dīkṣāṃ śṛṇvaṃ tu jñānadāyinīṃ | puṃprakṛtvātmakatvaṃ ca varṇānāṃ samudīritaṃ || tādṛskaṃ ca śarīrasya proktamevāstideśikaiḥ | tatastanau śiśornyasye darśāndeśikasattamaḥ || saṃharedvaiparītyena varṇān tatsthāna saṃsthitān | deśikeṃdraḥ svasāmarthyādājñayā devatātmanaḥ || devatātmā bhavecchiṣyastadā saṃlīna tatvakaḥ | tatastu śiṣya caitanyaṃ paramātma niyojayet || tānarṇāṃstata utpādya nyasecchiṣya śarīrake | tasmiṃśca sṛṣṭi kramatastaccaitanyaṃ punarnyaset || bhavecchiṣ.yo devatātmā nityānaṃdātmakaḥ śivaḥ | jñānadārṇamayīdīkṣā kathitāḥ sarvasiddhidā || atha vakṣye kalāṃ dīkṣāṃ maṇimādyaṣṭasiddhidāṃ | veda paṃcakalāṃ dīkṣādakṣeṣṭa trikalāmatā || kupaṃcāśat kalā vāme siddhamaṃtra gurostu sā | grāhyādrutaṃ siddhakartrī viparīte viparyayaḥ || kalā nivṛtti pramukhā bhūtānāṃ paṃcaceritāḥ | śiṣyakāye bhūtamaye vedhayettā kramātsudhīḥ || pādādi jānuparyaṃtaṃ nivṛttiḥ saṃsthitāḥ kalāḥ | jānvoḥ sakāśādānābhiḥ pratiṣṭhākhyāḥ kalāsthitāḥ || nābhitaḥ kaṇṭhaparyaṃtaṃ vidyākhyā saṃsthitāḥ kalāḥ | kaṇṭhatohyālalāṭāṃtaṃ śāṃtyākhyā saṃsthitāḥ kalāṃ || bhālācchirāvadhiḥ proktā śāṃtyatītākalāḥ tathā | saṃhṛtiḥ kramato vidvān vedhayet sthānatonyataḥ || sthāne svīyājñayā caiva dīkṣā paṃcakalāḥ smṛtāḥ | aṣṭatriṃśatkalādīkṣāyuktiṃ śṛṇvaṃ tu devatāḥ || krameṇakādikāvarṇāpatra dvādaśa saṃsthitāḥ | vilomābhādikā yatra tatra sthāna dvaye kalā || bhāvanīyāstu sūryasya ṣoḍaśāsuvidhostathā | yakārādisthale vahnerbhāvanīyāḥ kalādaśaḥ || tato varṇa kalānāṃ tu varṇasthānārccamaṃ hṛtiḥ | punaścajanayecchiṣyaṃ kalādīkṣāvidhiḥ svayaṃ || atha vedhamayīdīkṣā | kaulike vāmamārge ca vedadīkṣā phalapradā | anyāstāda dakṣiṇemārge'nyathādbhūpatito bhavet || p. 47b) dīkṣāṃ vedhamayīṃ vakṣyeyāṃ lajjā tyajate janaḥ | tatkālameva saṃsāraṃ jīvanmuktobhijāyate || mūlādhāre tu śiṣyasya dhyāyet kaṃjaṃ caturdalaṃ | tasyāmadhye trikoṇe tu tanmadhye cāpi kuṇḍalīṃ || trirāvartamayīṃ devīṃ vidyutpuṃjasvarūpiṇīṃ | māhādevamayīṃ sākṣāddhānamātra śarīriṇāṃ || aṇoraṇīyasīṃ devīṃ cakraṣaṅka prabhedinīṃ | suṣumṇā vartmanādivyāṃ yāṃtiṃ śivagṛhaṃ prati || sāṃtavādidalasthārṇāt padmasthāne samāharet | ṣaḍdale kamale taṃtulāṃta vādyarṇayugdale || svādhisthāne guruḥ samyagyojayitvā tu vedhayet | tadarṇānānayedviṣṇauviṣṇuṃtaṃ nābhipaṃkaje || phāṃtaḍādyarṇasaṃyukte digdale vedhayet svayaṃ | varṇān tān yojayedrudrerudraṃtaṃ hṛtsaroruhe || kāṃtaṭhādyarṇa patrābjairvedhayedīśvare svayaṃ | varṇān tānāharedasmin kaṃthapadmevataṃ tathā || kalādalamaye padme svarān saṃyojya yatnataḥ | sadāśivetha saṃyojyatānstadbhrūmadhyapadmake || dvidalehakṣa saṃyukte vedhayitvātha deśikaḥ | śaktyā sa daivamātmānaṃ nayet paraśivāvadhi || deśikājñāvaśācchiṣyodagdhā jñānastadākṣitau | patedavāptavijñānaḥ sarvajño jāyate tataḥ || sadāśivaḥ svayaṃbhūyāt satyameva na saṃśayaḥ | iyaṃ jñānapradā proktā dīkṣāvedhātmikā śubhā || atha sparśamayīdīkṣā | guruḥ svasyaṃ guruṃ dhyāyet svahastai śivarūpiṇaṃ | mūlavidyāṃ ṣaḍaṃgaṃ ca mātṛkādi manuṃ japan || śiṣyasya mastake datvā kṛpayā dakṣiṇaṃ karaṃ | paścādupadiśet proktā sparśadīkṣāti siddhidā || sadāśiveti cidrūpe guruścittaṃ nidhāpayet | maṃtrānsamastāntajjātān dhyāyaṃtsvayaṃ tadātmakaṃ || jāto gurośca kṛpayā kevalohaṃ sadāśivaḥ | iti dhyāyannupadiśedvāgdīkṣātkiyamīritā || nimīlya nayane dhyātvā paramātmani devatāṃ | taddarśanānaṃda pūrṇanetrābhyāṃ vīkṣayed guruḥ || śiṣyaṃ prasannacittaḥ san paścādupadiśoditi | maṃtrasiddhasya siddhyaisyādṛgdīkṣephalaṃpradā || gurorā lokamātreṇa bhāṣaṇāt sparśanādapi | sadyaḥ saṃjāyate jñānaṃ sādīkṣā śāṃbhavī smṛtā || bhuktimukti prasiddhyarthaṃ parikṣya vidhivadguruḥ | paścādupadiśenmaṃtramanyathāniḥ phalaṃ labhet || p. 48a) atha upadeśo yathā | mahādīkṣā tathā dīkṣā upadeśastataḥ paraṃ | yuge kṛtādau kartavyā upadeśaḥ kalauyuge || caṃdrasūryagrahetīrthe siddhakṣetre śivālaye | maṃtramātra prakathanamupadeśaḥ sa ucyate || atha kaulikopadeśaḥ | nyāsajālaṃ vidhāyādau śaṃkhapātrādi sthāpanaṃ | kṛtvā devīṃ samabhyarcya makārapaṃcakaiḥ plutaḥ || kāraṇaṃ tanmukhe datvā paścādvidyāṃ samuccaret | kathitoyaṃ maheśāni upadeśastu kaulikaḥ || anyāyena ca yodadyādgṛhnātyanyāyataścayaḥ | dadato gṛhnato vāpi kulaśāpo bhaviṣyati || guruśiṣyāvubhau mohoda parīkṣya parasparaṃ | aśāstrīyopadeśaṃ tu yo gṛhnāti dadāti ca || bhuṃjītetāvubhau ghorānnarakānekaviṃśatiḥ | asaṃskṛtyopadeśaṃ tu yaḥ karoti vimūḍhadhīḥ || vinaśyaṃti ca tanmaṃtrāḥ saikateśālivījavat | anarhamaṃtravijñānaṃ tiṣṭhati kadācana || tasmāt parīkṣya vaktavya manyathā niḥphalaṃ bhavet | sacchiṣyāyāni bhaktāya tadjñānamupadiśyate || tatprāpnoti vratī nityaṃ gokṣīrā tu yathā ghṛtaṃ | dhanecchā bhayalobhādyairayogyaṃ yadi dīkṣayet || devatāśāpamāpnoti kṛtaṃ ca vikṛtaṃ bhavet | atha svapnalabdha maṃtropāsanama kramamāha || svapnamaṃtrā mahādevi tridhā vai pariniṣṭitā | pātāle bhuvirāṭ cakraṃ svargatāṃḍava cakrakaṃ || svarge cakradvayaṃ devī tripurākhyaṃ dvitīyakaṃ | ādau virāṭ tato devi śivatāṃḍavameva ca || tṛtīyaṃ tripurākhyaṃ tu svapnamaṃtrāstridhā sthitā | tatraiva suhṛdaṃto ye te virāṭ cakragocarāḥ || astrāṃtāstu maheśāni śivatāṃḍava gocarāḥ | tripurā cakramadhyasthāḥ vahnijāyāṃti kāmatāḥ || ete maṃtrāstvautsukena bhuvi svapnena gocarāḥ | svapnamārgeṇa deveśi upadiṣṭāḥ śivena tu || teṣāṃ tu lakṣaṇaṃ devi śṛṇu yatnena sāṃprataṃ | pātāla cakraṃ maṃtrāṇāṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu sāṃprataṃ || aṃjanaṃ guṭikāguptiścājñā siddhistathaiva ca | śivatāṃḍava cakrasya lakṣaṇaṃ śṛṇu pārvatī || khaḍgavetāla siddhiśca parakāya pradeśanaṃ | carācara gatitvaṃ vahyaṇimādyaṣṭakaṃ tathā || p. 48b) tripurā cakra maṃtrāṇāṃ lakṣaṇaṃ śṛṇu pārvatī | manorathasya cākleśa tripurācakramaṃḍale || ṣaṣṭhisiddhīśvaro bhūtvā bhuvisvarge ca bhūtale | tatra kiṃ vā prakartavyaṃ kiṃ tatra maṇḍalaṃ bhavet || ṛṣiśchaṃdādikaṃ dhyānaṃ pīṭhaṃ nyāsādikaṃ śiva | yatra noktaṃ mahādeva tatra tat tatkathaṃ bhavet || svapnalabdhasya maṃtrasya ṛṣiḥ śiva itīritaḥ | gāyatrī chaṃdaścidrūpā devatā parikīrtitā || kādibījaṃ svarāḥ śaktiravyaktaṃ kīlakaṃ mataṃ | pīṭhaṃ tu mātṛkāpīṭhaṃ dhyānādi mātṛkoktavat || mūlamaṃtrā ṣaḍāvṛttyā ṣaḍaṃganyā samācaret | svapnalabdhe mahādevī dakṣamūrtiḥ paraṃparā || pūjayed dakṣiṇāmūrtiṃ gurutvena maheśvarī | tadguruśca bhavedviṣṇustadguruścaturānanaḥ || tadguruḥ śaṃkaraḥ prokta evaṃ gurukramomataḥ | jātasūtaka doṣasya vāraṇaṃkenavāṃ bhavet || tanmevada mahādeva likhedaṣṭadalaṃ śubhaṃ | tanmadhye kalaśaṃ sthāpyaṃ tatra vai vaiparītyakaṃ || vaṭapatre kuṃkumena likhitvā maṃtrameva tu | kalaśaṃ purataḥ sthāpya guroḥ prāṇānniveśayet || guroḥ sakāśād grahaṇājjāta sūtakavāraṇaṃ | vinā puraskriyāṃ devi maṃtromṛta itīritaḥ || tasmāt kuryāt puraścaryāṃ mṛtasūtakaśāṃtaye | yo maṃtraścetanāyuktaḥ sumaṃtraḥ siddhidāyakaḥ || caitanyaṃ tu puraścaryā caitanyaṃ gurumeva ca | yaṃtracaitanyakaṃ devi maṃtracaitanyakaṃ tathā || gurucaitanyakaṃ caiva caitanyaṃ tṛtaye namaḥ | caitanyatrayahīnoyaḥ samaṃtraḥ siddhido na hi || puraścaryādyanukte tu diksahasraṃ japaṃ caret | dvāviṃśākṣaraparyaṃtaṃ diksahasraṃ prakīrtitaṃ || taduttaraṃ mahādevī gajāṃtaka sahasrakaṃ | svapnalabdhe maheśāni tryaṃgātpuratkriyāmatā || japahomau brāhmaṇānāṃ bhojanaṃ tritayaṃ mataṃ | atha svapnādilabdha ripumaṃtrasyā vivekyādi guroraniṣṭaphaladudevatāyāśca krameṇa parityāgarucyate || śrīdevyuvāca | bhagavandeva deveśa guruṇā jñāninā yadā | lobhena maṃtrā dattaścettena duḥkhamavāpyate || tadā kiṃ devakartavyaṃ saukhyaṃ yenopajāyate | ihaloke paritrāpi yena saṃlabhyate sukhaṃ || p. 49a) īśvara uvāca || prāyaḥ kaliyuge devi guravo lobha saṃyutāḥ | śiṣyā sukhepsavastena na tayorlabhyate kvacit || prāyo maṃtragrahastena duḥkhāyaivopajāyate | tadarthaṃ saṃpravakṣyāmi sarvataṃtreṣu gopitaṃ || vikṣiptatā maṃtradoṣe gurudoṣakadarthatā | ādhirvyādhirdevadoṣe tasmāttaṃ parivarjayet || maṃtratyāgavidhiṃ vakṣye yena saṃjāyate mukhaṃ | vidvānsaṃbrāhmaṇaṃ jñātvā taṃtreṣu pariniṣṭitaṃ || prātastasya gṛhe gatvā svīyaṃ duḥkhaṃ nivedayet | tatastena prakartavyo maṃtratyāgavidhiḥ paraḥ || śuciḥ samāhito bhūtvā prārabhet pravaredine | aśeṣaduḥkhanāśāyadeśikaḥ pravaraṃ vidhiṃ || tatrādauramya bhavane kuṃbhaṃ dīkṣāvidhiḥ kramāt | maṇḍape sthāpayedvidvān pūrayettajjalaiḥ śubhaiḥ || viloma maṃtrapāṭhena tatrāvāhyeṣṭha devatāṃ | sakalīkṛtya saṃpūjyā varaṇāni prapūjayet || evaṃ sāvaraṇāmiṣṭvāmaṃtrī maṃtrasya devatāṃ | hunedvilomamaṃtreṇa goghṛtena sahasrakaṃ || aṣṭānvitaṃ śataṃ cāpi tataḥ satarpayet prabhuṃ | brahmārpaṇena manunā devatābhyo valiṃ tataḥ || yavānnaiścāpi dugdhānnairdigvidikṣvadha ūrddhvataḥ | āyāhīndrasurādhīśaḥ śatamanyo śacīpate || namastubhyaṃ gṛhāṇe saṃpuṣpadhūpādikaṃ valiṃ | āyāhi tejasānātha havyavāhavalaprada || gṛhāṇa puṣpadīpādi valimenaṃ prayojitaṃ | pretanāthatva māyāhi bhinnāṃ janasamadyute || valiṃ dalaṃ gṛhītvemaṃ suprīto varatobhava | namaste rakṣasāṃ nātha nir-ṛte tvamihāgataḥ || gṛhāṇa valipūjādi mayā bhaktyā niveditaṃ | paripaścima dikpāla jalanātha namostute || bhaktyā niveditāṃ pūjāṃ gṛhītvā sukhamāpnuhi | prabhaṃjana prāṇapatetvamehi saparicchada || mayā prayuktaṃ vidhivad gṛhāṇa valimādarāt | kuberatārakādhīśāvagacchaitāṃ surottamau || puṣpadhūpādibhiḥ prītau ca bhavetāṃ varadau mama | īśatvameveṃ hi bhagavan sarvavidyāśrayaprabho || pūjitaḥ puṣpadhūpādyaiḥ prīto bhavavibhūtaye | āyāhi sarvalokānāṃ nātha brahman samarccanaṃ || p. 49b) gṛhāṇa sarvavighnānmenirvartaya namostute | āgaccha varadāvyakta viṣṇorviśvasyanāyaka || pūjitaḥ paramābhaktyā bhavattvaṃ sukhado mama | tataḥ saparivārāṃśca pūjayen maṃtra devatāṃ || maṃtreṇa viparītena puṣpadhūpopacārakaiḥ | tatastu prārthayed vidvān pūjitāṃ maṃtradevatāṃ || ānukulyādyanālokhyamayātaralabuddhinā | upātto duḥkhado maṃtra taddoṣaṃ vinivartaya || pāpaṃ pratihataṃmestubhūyācchreyaḥ sanātanaṃ | tanotu mamakalyāṇaṃ pāvanī bhaktireva ca || iti saṃprārthya maṃtreṇa maṃtrayaṃtra vilomataḥ | likhitvāmala karpūraścaṃdanena samarcayet || kalaśopari saṃsthāpya bhaktyā paramaṃyāṃ yutaḥ | tadyaṃtraṃ svasya śirasi vadhyāsmāyā ghaṭodakaiḥ || maṃtrapūtaiḥ punaścātyaṃ kuṃbhatoyaiḥ prapūrayet | tanmadhye maṃtramaṃtraṃ ca niḥkṣipyātha prapūrayet || taṃ kuṃbhaṃ nimnagānīre śuddhevānya jalāśaye | visṛjedatha vipraśca yathāśaktyā pratoṣayet || itthaṃ kṛtavidhānasya durlabhasya manorujaḥ | vinaśyaṃti na saṃdehaḥ kramāccittaḥ prasannatā || jāyatetī ca saṃpanno varddhate tat kulaṃ kramāt | evamuktā manutyāgo gurustyāgastathonyate || maṃtroyaddevatāyāḥ syāttithau tasyā bhavedvratī | gurutyāgasya saṃkalpaṃ kuryātta doṣapūrvakaṃ || gurvaṃtaraṃ ca saṃciṃtyanaraṃ vā devameva vā | rāśikūṭena saṃśuddhaṃ devatāṣṭaka madhyataḥ || kuryādekaṃ guruṃ tatra pūrvā bhāve paraṃparaṃ | ādau tu dakṣiṇāmūrtiḥ sūryaścaṃdro hutāśanaḥ || maṃtrāvaraṇadevatva jñātidevaḥ kuleśvaraḥ | deśadeva ime tvaṣṭyai naro vā lakṣaṇānvitaḥ || guroryugmaṃ pūjayitvā nāsannata guruṃ dvayaṃ | devatāmnāya saṃproktaṃ dravyaṃ tannāmato yajet || triparṇasya palāśasya prāgramuṣṭiṣu dakṣiṇe | prādeśa pramitānāṃ ca kuśānāmūrddhvavartmani || toyaṃ pūrṇaṃ ghaṭaṃ prācyāṃ dugdhapūrṇāṃ ca paścime | uttare tu surāpūrṇamāprāyadravyamīritaṃ || prāgguroścāpi caitanyaṃ praviṣṭaṃ nūtane gurau | iti saṃciṃtya maṃtrastu tasmāllabdho viciṃtayet || p. 50a) aṣṭottara sahasraṃ ca manuṃ japtvā samāpayet | maṃtrasya varṇasaṃkhyākāndevatā prītikārakaiḥ || dravyaistu bhojayedviprān devatārādhanakṣamān | tadabhāve vaidikāṃśca maṃtrā vedamayāyataḥ || tadāmnāya pravṛttān vā tadabhāve tu bhojayet | evaṃtyāgoguroruktaḥ sarvataṃtreṣu gopitaḥ || asiddhoyaḥ svayaṃ śiṣyaṃ kathaṃ saṃtārayiṣyati | devatyāgaṃ pravakṣyāmi sarvataṃtreṣu gopitaṃ || kṛta nityakriyaḥ pūjāṃ devatāyāṃ samācaret | saṃkalpaṃ ca tataḥ kuryāddhenu tyāgādi pūrvakaṃ || parokṣaṃ vā samakṣaṃ vā guroḥ saṃprārthayetsuraṃ || trailokyanāthajagadīśamaheśvarastvaṃ brahmāṇḍakoṭijaṭharādbhutaśāṃtyaciṃtya | yastvaṃ mayālpamatinādvibhujādidehī dhyāto parādhaṃ śatakaṃ mamatatkṣamasva || tvaṃ sūryacaṃdradahaneśagaṇeśaviṣṇurbrahmeṃdraśaktinarayāganagasvarūpa | dhyāto sivālyaviṣayeparipūjitositanmeparādhaśatakaṃ bhagavan kṣamasva || vedopi naiva munayo na ca bhāratītvāṃ jānāti maṃdamatinā svaguruktarītyā | dhyātastvamevamaparādhakṛtāmayedaṃ duḥkhaṃ pralabdhamadhunāśaraṇāgatoṣaṃ || dhyānaṃ karomi manasā na ca tehyanaṃta maṃtrākṣarātmakamidaṃ paribhāvayāmi | rūpaṃ tvadīyamiti yatpravadaṃti vedāḥ siddhirjayānna ca vahiḥ kṛtapūjanādyaiḥ || evaṃ saṃprārthya deveśaṃ praṇameddaṇḍavat punaḥ | maṃtrapūtyādikaṃ sarvaṃ gurave tatsamarpayet || tadabhāve pūjakāṃtadbhaktāya pradāpayet | kuryājjapaṃ dviguṇitaṃ sarvatrāpi ca taddhitān || prāgvacca bhojayedviprān gurvādīṃścāpitoṣayet | evaṃ tu devatā tyāgo mayātubhyaṃ niveditaṃ || dīkṣāṃtaraṃ maheśāni pratyahaṃ prajapanmanuṃ | prāṇāṃtepi na vaityājyastyāgācchāpamavāpnuyāt || japaṃ pūjā tato jāpyaṃ kuryād yatnena nityaśaḥ | pūjāṃte prajapen maṃtraṃ na maṃtraṃ kevalaṃ japet || pūrṇābhibhiṣekahīnasya pūjāpaṃcopacārikāḥ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau dīkṣāvidhinirṇaye nāma daśamaḥ prakāśaḥ || 10 || atha pūrṇābhiṣekadīkṣāmāha || p. 50b) pūrṇābhiṣekadīkṣā tu caṃdrasūryagrahe bhavet | suṃdarī tāriṇī kālī kramāddīkṣā trigāminī || kramāt pūrṇe maheśāni kramāchaṃbhurbhaviṣyati | caṃdrāgni pakṣa ṣoḍhākhya parānirvāṇa tatparā || ṣaṭsāṃbhavaṃ tato devi cakrasaṃbhedanena ca | svacakradeha vijñānaṃ parakāya praveśanaṃ || etadjñānādbhavenmedhā dīkṣā proktā mayā tava | hādrāviḍaṃ nigaditaṃ śṛṇukādau maheśvarī || cakrāgni rasarājñī ca mahārājñī tataḥ śive | mahākāmakalākālī guhyakālī tataḥ śive || guhyakālī dvidhā proktā sakalā niṣkalā kramāt | daśavaktrā tu sakalā proktā vā sṛṣṭikā kalā || ugrāsaumyā mahākrūrā tridhā sāpi prakīrtitā | niḥkalāguhyaśaṃśaṃtā kālībhedena kīrtitā || kevaleyaṃ bhavenmedhāhuyī sāmrājyarūpiṇī | caṃdrāgni vedapaṃcārṇā tathā nīlā krameṇa ca || haṃsatārā mahānīlā tadaṃte cīna śāṃbhavī | kevalā tu bhavenmedhā siddhiṛddhi kriyādvidhā || tritayā divyasāmrājyamedhā dīkṣā prakīrtitā | devarūpā divyarūpā maṃtrarūpā mahābalā || sarvarūpā sarvapūrvā mahat sāmrājyamedhayā | siddhiṛddhikrameṇaiva bhedavāhulyamīritaṃ || vidyārājyābhidhādīkṣā chinnamastāvidhau smṛtā | caṃdravahni rasoraktaśyāmā ca ṣoḍaśī tathā || paraṣoḍhā saptadaśī tadajātā parā bhavet | dīpinīmālinī kullākramādvidyādirājyadā || vagalāyā maheśāni sāmrājya parameṣṭhatā | caṃdraveda sūkṣmamerurmaṃtrahīnaṃ śivāṃtaraṃ || hṛdayaṃ ca śatārṇāṃ ca paṃcārṇaṃ kullukā tathā | gāyatrī kramayogena sāmrājya parameṣṭhyaṃ dhṛk || etatpaṃcaka saṃyuktaḥ sarvasāmrājya buddhi dhṛk | śrīdivya sarvasāmrājyadīkṣā sarvottarā bhavet || tatopi dīkṣā deveśi nāsti brahmāṇḍa golake | daśavidyā prabhedāśca mahāvidyā prabhedajāḥ || siddhividyā prabhedāśca mahāmaṃtrāstathaiva ca | tadaṃga maṃtrādeveśi śāvaraṃ deśaśāvaraṃ || kālaśāvarakaṃ devi tathaiva siddhaśāvaraṃ | tridhādarśana maṃtrāśca tathāmnāya kramodbhavāḥ || kādihādikahatvena ūrddhvāmnāyāt kalau śive | tathāyatanamaṃtrāśca yatkiṃcinmaṃtrajālakaṃ || sarvādhikāro deveśi etaddīkṣāvidhau bhavet | etaddīkṣā samāyuktaḥ sākṣācchrī kālikāsvayaṃ || p. 51a) praharākṣu krameṇaiva daśavidyā svarūpadhṛk | kāmakalābhidhāvidyāḥ sa bhedā vṛttidevatāḥ || aṃgamaṃtrāstathānyepi tasyacāstragatāḥ sadā | kramadīkṣā maheśāni paṃcavidyāḥ subhedataḥ || tadaṃgamaṃtrā gāyatrī kullukā paṃcakaṃ śive | anyavidyāvidhau proktaṃ rahasyāti rahasyakaṃ || kramadīkṣāṃ vinā devi yojayet sādhakodhamaḥ | sadaridro mahāpāpī sutahārī prajāyate || śrīvidyāyāṃ kālikāyāṃ tārāyāṃ parameśvarī | kramadīkṣāṃ vinā devi yojayet sādhakodhamaḥ || sa daridrī mahāghorī lakṣmī hīnastu niṃditaḥ | aṃdhaḥ kāṇakubjapaṃguḥṣaṇḍhastu kuṣṭayuk * * (?) || sarvarogayuto bhūyādādhi ciṃtā samākulaḥ | sutahārī ca strīhārī kanyā rājyavināśakaḥ || athavā vātulo bhūyonmaṃtraḥ kṣobhamavāpnuyāt | devatāśāpamāpnoti dāridryaṃ tadgṛhe sadā || viśeṣāddevadeveśi strīhārī vikalaḥ sadā | kramadīkṣā samāyukto rājā bhavati niścitaṃ || mahāvibhava saṃyuktaḥ sarvasiddhiḥ samanvitaḥ | vijayo vinayaḥ sādhuḥ siddhaśca siddhidaḥ śubhaḥ || prahṛṣṭātmā sarvavettāḥ trikālajñaḥ kaviḥ mukhīṃ | koṭi siddhīśvaraḥ śūraḥ suṃdaraḥ kāmamohanaḥ || ānaṃdātmā parātmā ca parājita guṇottaraḥ | rājarājeśvaraḥ sākṣāt mahākālasamaḥ kalau || etadvidyopāsakasya dāridryaṃ dīnatā kvacit | guruhīnā kramātyāgāt saṃpradāya viyogataḥ || dāridryaṃ prathamaṃ bhūyānnātrakāryāvicāraṇā | ciṃtāmaṇi gṛhaṃ yatra yatra ratnasya maṃditaṃ || navaratnātmasopānaḥ sarvaiśvaryopasaṃgṛhaṃ | kalpavṛkṣavanaṃ yatra pārijātavanaṃ tathā || sparśamāṇastu prākāro dāridryaṃ tatra kutra vai | tasmāt kamavihīnasya dāridryaṃ tu pade pade || kramayuktaṃ guruṃ prāpya kramaṃ saṃprārthayetsudhīḥ | anyathā gurumauḍhyena dāridratvamavāpnuyāt || alpāyurvābhaveddevinātrakāryā vicāraṇā | vidherlipiṃ tu saṃmārjya tasyāḥ prakṣīṇato vrajet || evaṃ gurūrdīkṣāṃ kuryāt pūrṇābhiṣecanaṃ | vinā yenābhiṣekeṇasādhakaḥ pūrṇavodhatāṃ || ācāryatvaṃ navāpnoti sadgatiṃ ca samīhitāṃ | tasmādguruḥ priyaṃ śiṣyaṃ vodhayitvābhiṣecayet || p. 51b) vināpūrṇābhiṣekeṇa paśurūpaḥ śivopi ca | vināpūrṇābhiṣekeṇa kālīṃ tārāṃ ca yojayet || tasya kriyāṃ hariṣyāmi vātulo jāyate naraḥ | vināpūrṇābhiṣekeṇa gurudharmeṇa pārvatī || na japo na tathā homo na pūjā pūrṇa kvacit | pūrṇābhiṣekahīnastu kauliko mriyaṃte yadi || piśācatvamavāpnoti yāvadāhūta saṃplavaṃ | pūrṇābhiṣeko deveśi daśavidyāvidhau smṛtaḥ || pūrvoktamaṇḍape sthitvā gurudhyāna parāyaṇaḥ | aṃkurāropaṇaṃ vāstuyāgaṃ kuryātyarehani || kuṇḍaṃ nirmāya yatnena yathā vihitamādarāt | homaṃ kṛtvā guru kulaṃ mānyaṃ pūjya yathādarāt || vedikāyāmiṣṭadevaṃ gurustṛtayamādarāt | vastrālaṃkaraṇaiḥ pūjyā guruśaktaya eva ca || yathā divyaugha caraṇaṃ siddhaugha caraṇaṃ śive | mānavaughaṃ maheśāni svagurūṇāṃ catuṣkakaṃ || abhiṣeka kriyābhijñastadvartanapuraḥ saraṃ | snānadvayaṃ yathoktena kṛtvā yatnena pārvatī || paṃcapallavayogena durvā vilvaphalaistathā | vaidikaistāṃtrikairmaṃtraiḥ ṣecayecchiṣyamādarāt || ayameva maheśāni pūrṇadīkṣākramaḥ smṛtaḥ | anyatsarvaṃ maheśāni dīkṣāpaṭalagocaraṃ || viracya vipulaṃ cakraṃ maṇḍapeti manoharaṃ | khārītoyabhṛtaṃ kuṃbhaṃ sthāpayeccakra madhyataḥ || anyeṣu kalaśān ratnavastra hemasamanvita | daleṣu vidhivat sthāpya tatrāvāhyaṣṭadevatāṃ || abhyarcya madhyacāṃteṣu sāṃgāvaraṇadevatā | spṛśaṃ ca madhyakalaśamācāryaḥ prapaṭhediti || sāṃgāṃśca caturo vedāntatastena jalena tu | abhyasiṃcedguruḥ śiṣyamiti pūrṇābhiṣecanaṃ || vedebhyaḥ sarvataṃtrāṃśca taṃtrebhyo manavastathā | yatojātāstataḥ śiṣyaḥ sarvamaṃtraikabhājanaṃ || bhavedācāryanāmā ca kuryānnāmāṃtaraṃ guruḥ | etādṛśasyayo dīkṣā gṛhnīyāt sa tu siddhibhāk || sarvamaṃtrapradāneṣu samarthaḥ sa tu jāyate | sarvedevāvaśāstasya vedapaṃthā tu sātvikaḥ || eṣa eva vidhistaṃtramārgesyāddakṣiṇābhidhe | viśeṣastatratoyānitīrthānāmāharetsudhī || p. 52a) gaṃgāyā yamunāyāśca sarasvatyā mahodadheḥ | siṃdhugodāvarīrevākāverībhyaḥ pṛthūdakāt || mahendrajāyāḥ sarayūcarmaṇvatyāśca puṣkarāt | mahānadyā vedikāyā kṣiprāvetravatījalaṃ || kurukṣetrasya gaṃḍakyāḥ pūrṇāyāmānasasya ca | ghaṭedatvā japenmaṃtrānnānātaṃtra gatānapi || abhiṣekastu taistoyai siddhāste manavosya tu | prayogārthaṃ tathānyasya dānārthamathavāmake || madhye tīrthaghaṭaṃ sthāpyaśeṣāstoya ghaṭāmatāḥ | ye ye āvāhitā devā guruṇā tu surāghaṭe || te te kurvaṃti sānnidhyaṃ maṃtrarūpāścatanmukhe | svayaṃ siddhyati vāgasya mūrddhānaṃ naiva nāmayet || yadarthaṃ nāmito mūrdhā tasya mṛtyurnasaṃśayaḥ | vāmamārge gururyasya īdṛksiddho yadā bhavet || śiṣyaśca nirahaṃkāraḥ sadā daivata tatparaḥ | devatārthaṃ yasyanāditrayaṃ bhoge mano na ca || sa eva siddho vāmesyādanyonirayabhājanaṃ | daridro duḥkhito mūrkha ihaloke paratra ca || kriyā dīkṣāvidhiṃ kuryādyathā śaktyā gurūktitaḥ | sajīvamīnayuktena surayā pūritena ca || paṃcāmṛtaiḥ susaṃpūrṇaṃ śaṃkhena kalaśena vā | abhiṣekaṃ tataḥ kuryāt kulavṛkṣottha pallavaiḥ || ayaṃ pūrṇābhiṣekotra kulamārge prakīrtitāḥ | abhiṣiṃcedguruḥ śiṣyaṃ nāmāsmai pradiśetsvayaṃ || ānaṃdanātha śabdādaudvyakṣaraṃ caturakṣaraṃ | niyojyaivāmukosīti gururādautamādvayet || yathā nārīpiturgotrāt paturgotraṃ samāśrayet | tathāśaktyupadeśena kaulogotrāṃtare vrajet || athocyate maheśāni kaulānāṃ gotramuttamaṃ | durlabhaṃ sarvataṃtreṣu śāṃbhavaṃ tatprakīrtitaṃ || upapātakalakṣāṇi mahāpātaka koṭayaḥ | kṣaṇāddahaṃtidīkṣeyaṃ vidhinā guruṇā kṛtā || raseṃdreṇa yathāviddhamayaḥ sauvarṇatāṃ vrajet | dīkṣāviddhastathāhyātmā śivatvaṃ labhate dhruvaṃ || gataṃ śūdrasya śudratvaṃ gatā viprasya vipratā | dīkṣā saṃskāra saṃpanne jātibhedo na vidyate || dārvaśmalohamṛdulajātiliṃgaṃ pratiṣṭhitaṃ | yathocyate mahādevastathā varṇāstu dīkṣitāḥ || p. 52b) pūrṇābhiṣekaṃ kṛtvā tu yatra kutra mṛtopi cet | sa eva devīrūpaḥ syāt sa devodhanyatāmiyāt || pūrṇābhiṣekayuktasya yatkiṃcidamṛtaṃ bhavet | tasya kriyā ca saphalā devatā suprasīdati || pūrṇābhiṣekayukto hi maṃtrāndṛṣṭvā japecchive | tatkṣaṇāt siddhimāpnotinā ca kāryā vicāraṇā || guruṃ vināpi deveśitvabhiṣekītvayaṃ japet | taṃ sabhedaṃ sādhayitvā siddhiṃdātu mathārhati || kaulāvadhutamārgeṣu tīrthayātrāṃ na ca vrajet | tīrthāsanaṃ ca saṃnyāsaṃ vratadhāraṇameva ca || upavāsaṃ muṇḍanaṃ ca sarvathā parivarjayet | pūrṇābhiṣeka śirasaṃ tena tatra na muṃḍanaṃ || pūrṇābhiṣeka saṃyuktaścāṇḍālopi bhavedyadi | sa brahmarṣirmaheśāni nātra kāryā vicāraṇā || pūrṇābhiṣeka hīnoya ṛṣivarjyopi pārvatī | sa brāhmaṇādhamaḥ proktastvabhiṣekī dvijottamaḥ || pūrṇābhiṣekī deveśi yasmindeśe virājite | saṃdeśo dhanyatāṃyāti samaṃtāt koṭiyojanaṃ || navyādhirna ca vai mṛtyurna śatrūṇāṃ bhayaṃ kvacit | pūrṇarūpaḥ śivaḥ proktaḥ śiva eva na saṃśayaḥ || kovādehīkasya dehaḥ sukhaṃduḥkhaṃ ca kasya ca | kojātaḥ komṛto devi sarvaṃ brahmasvarūpakaṃ || yasminkāle bhaveddevi maṃtradevasya vismṛtaḥ | tadevamaraṇaṃ proktaṃ maraṇaṃ maraṇaṃ na hi || pūrṇābhiṣeka yuktānāmadhikāro hi sarvataḥ | pūrṇābhiṣekaḥ saṃyuktastyajedetadvayaṃ śive || ahaṃtā mamatā tyāgaḥ prathamaṃ buddhilakṣaṇaṃ | ahamiti maheśāni prathamodhyā sa īritaḥ || mameti ca maheśāni dvitīyodhyā sa īritaḥ | ahaṃtā mamatā hīnaḥ pūrṇadīkṣāyuto bhavet || kullukāyā japenāpi pūrṇadīkṣāphalaṃ labhet | vidyānāṃ kulapūjyatvāt kullukā tena kīrtitāḥ || vidyāsaṃbaṃdhi doṣāṇāṃ bhakṣayitrīyataḥ śive | vikhyātā kullukā tena sarvadoṣa harā parā || kullukājaya yuktānāṃ vidyāsiddhirbhaveddhruvaṃ | iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau pūrṇābhiṣekanirṇayo nāmaikādaśamaḥ prakāśaḥ || 11 || p. 53a) atha gurubhaktiḥ || kulāgamastvayaṃ mārgo guruṇā saṃpradarśitaḥ | samyagācaritaścetsyābhuktimuktyoṣprasādhanaṃ || vipropiguṇayuktopi na bhaktaścennaśasyate | mlecchāpi guṇahīnopi bhaktimān śiṣya ucyate || gurubhaktivihīnasya tayorvidyā vrataṃ kulaṃ | vyarthaṃ sarvaṃ śavasyeva nānālaṃkārabhūṣaṇaṃ || nārāyaṇe mahādeve mātāpitrośca rājani | yathābhaktirbhaveddevi tathā kāryāṇije gurau || ekagrāmasthitaḥ śiṣyastrisaṃdhyaṃ praṇamedguruṃ | ekaḥ krośasthitaścāpi guruṃ pratidinaṃ namet || arddhayojanagaḥ śiṣyaḥ praṇamet paṃcaparvasu | ekayojanamārabhyayojana dvādaśāvadhi || tat tadyojana saṃkhyātairmārgegatvā namedguruṃ | dūradeśaḥ sthitaḥ śiṣyo bhaktyā tat sannidhiṃ gataḥ || tat tadyojana saṃkhyātaṃ māseṣu praṇamedguruṃ | atidūrasthitaḥ śiṣyo yadecchāsyāt tadā vrajet || riktahastastunopeyādrājānaṃ devatāṃ guruṃ | phalapuṣpāṃvarādīni yathā śaktyā samarcayet || gurvagreṇa tapaḥ kuryānna snāyādātma śuddhaye | na laṃghayed gurorājñāmuttaraṃ na vadettathā || apriyaṃ ca tathā kāle kāmakrodhau viśeṣataḥ | nāpracchannamukhodrūyāguroragre kadācana || advaitaṃ devapūjāṃ ca guroragre parityajet | pādukāyogapaṭṭādi gurucihnāni sādaraṃ || na laṃghayet spṛśennaiva tatsamakṣaṃ na dhārayet | paryyaṃkaśayanaṃ tadvattathāpāda prasarpaṇaṃ || aṃgaṃ bhaṃgaṃ ca līlāṃ ca na kuryād gurusannidhau | chāyāṃ na laṃghayet tasya gacchenna purato guroḥ || na kurvīta guroragre prabhāvaṃ śiṣyasaṃgrahaṃ | ahaṃkāraṃ na kūrvīta nollakṣaṇaṃ dhārayed vapuḥ || jātāmāyā yadi braṃśe śapathaṃ gurusaṃjñitaṃ | na kuryācchivasaṃjñaṃ vā pramādena kriyeta cet || tadarthaṃ nirvahedyatnādaṃte pūjājapājapāhutī | anirvāhetu kāryasya yadarthaṃ śapathaḥ kṛtaḥ || prāyaścittaṃ manoḥ kuryānmūlākhyasya sahasrakaṃ | na niyogaṃ gurordadyādyuṣmadānābhibhāṣayet || śrīnāthadevasvāmīti vodhane bhāṣaṇe vadet | ṛṇadānaṃ tathā dānaṃ vastūnāṃ krayavikrayaṃ || na kuryādgurubhissārddhaṃ śiṣyobhūṣṇuḥ kadācana | guroḥ saṃnihitedyastu pūjayedanyamamvike || p. 53b) sayāti narakaṃ ghoraṃ pūjā sā viphalā bhavet | yasmin dravye gurorasti spṛhānānu bhavecca tat || avaśyaṃ yadi vāṃchāsyādanu bhūyāt tadājñayā | atyalpaṃ hi gurordravyemaddattaṃ svīkarotiyaḥ || tiraścāṃ yonimāpannaḥ kravyādairbhakṣyatetriye | gurudravyālāṣī ca gurustrīgamanotsukaḥ || patitaḥ syānna saṃdehaḥ prāyaścittannavidyate | guruḥsthānaṃ saṃpradāyaṃ taddharmaṃ yonicārayet || gurubhiḥ sa vahiḥ kāryodaṃḍyovadhyaśca pātakī | pādukāmāsanaṃ vastraṃ vāhanaṃ chatracāmaraiḥ || dṛṣṭvā gurornamaskuryānnatadbhogāya kalpayet | uktānukteṣu kāryeṣu nopekṣāṃ kārayet priye || sadasadya gururvrūyāttat kāryamaviśaṃkayā | brahmahatyāśataṃ kṛtvā gurvājñāṃ paripālayet || nigrahenugrahe vāpi guruḥ sarvasyakāraṇaṃ | nirgataṃ yadgurorvakrāt tatsarvaṃ śāstramucyate || ājñābhaṃgorthaharaṇaṃ gurora priyavartanaṃ | gurudrohamidaṃ prodgaryaḥ kuryāt sa tu pātakī || na viśedāsanedevi devatā gurusannidhau | jātividyādhanāḍhyo vā dūradṛṣṭvā guruṃ mudā || abhimāno na kartavyo jāti * ? vidhanādibhiḥ | tatpāpaṃ samavāpnoti gurvagre nṛtabhāṣaṇāt || gobrāhmaṇavadhaṃ kṛtvā na tatpāpamavāpnuyāt | daṇḍapraṇāṃaṃ kṛtvaikaṃ triḥpradakṣiṇamācaret || gurustadguruyoge tu vaṃdeta praguruṃ priye | tato namedguruṃ sopi gurvagre tannivārayet || praguroḥ sannidhau śiṣyaḥ svaguruṃ manamānayet | guruktaṃ paruṣaṃ vākye māśiṣaṃ cintayeddhṛdi || tena saṃtāḍito vāpi prasādamiti saṃsmaret | bhogyayogyāni vastuni gurave sarvamarpayet || taccheṣamiti saṃciṃtya grāhyaṃ tasyājñayāmudā | ekākṣarapradātāraṃ yo guruṃtvavamanyate || saśca yoniṃ śataṃ gatvā cāṇḍālatvamavāpnuyāt | guraumanuṣyabuddhiṃ ca maṃtrevākṣarasemuniṃ || pratimāyāṃ śilāṃ buddhiṃ kurvāṇo narake vrajet | guruśaktiśca tatputro tajyeṣṭhaśca guruḥ samaḥ || ātmavaccakanīyāṃ saḥ putravat paripālakāḥ || atha dakṣiṇācāramāha | śrīdevyuvāca | asmin ghore kaliyuge svalpa siddhyatidarpitāḥ | bhaviṣyaṃjanāsteṣāṃ sthirasiddhiḥ kathaṃ bhavet || agrevaṃśādivṛddhiśca vaṃśedevakṛpā tathā | mokṣaḥ kathaṃ sādhakasya tathāvada kṛpānidhe || p. 54a) īśvara uvāca | ahaṃkāra parityāgāt kāmyakarmavivarjatān | svadharmāccaraṇāt sarvaṃ manāyāsena jāyate || etat kartumaśaktaścenniṣiddhaṃ tu parityajet | vihitaṃ karmakurvīta siddhiḥ syāt putrapautrikī || tatrādau kathayiṣyāmi niṣiddhaṃ viddhinā saha | devasthāne gurusthāne śmaśāne ca catuṣpathe || pādukāsanaviṇmūtramaithunāni vivarjayet | dhanyago gurudevāgni kośapustaka saṃmukhaṃ || naiva prasātayelpādau na caitāni vilaṃghayet | ālasya madanaṃ mohaśāpapaiśūnya vigrahān || asūyāmātsasaṃmānaṃ paraniṃdāṃ ca varjayet | liṃginaṃ vratinaṃ vipraṃ vedavedāṃga saṃhitāḥ || purāṇāgaśāstrāṇi kalpāṃścāpi na dūṣayet | yugaṃ kuśalamaśmānaṃdāmabuhrīmulūkhalaṃ || sūryaṃ saṃmārjanaṃ daṇḍaṃ dhvajaṃ vai tūryamāyudhaṃ | kalaśaṃ cāmaraṃ chatraṃ darpaṇaṃ bhūṣaṇaṃ tathā || bhogabhogyāni cānyāniyāgra dravyāṇi yāni ca | mahāsthāneṣu vastūniyāni vā devatālaye || divyoktāni padārthāni bhūtā viṣṭāniyāni vai | laṃghayejjānu naitāni na caitāni yadā spṛśet || yā goṣṭīlokavidviṣṭāyā vatsvairavisarpiṇī | parahiṃsātmikāyā ca na tāmavataret kvacit || pratigrahaṃ na gṛhnīyādātma bhogavidhitsayā | devatātithi pūjārthaṃ yatnatoppūrjayeddhanaṃ || vibhītakakaraṃjārkāsnuhīcchāyāṃ na laṃghayet | staṃbhadīpamanuṣyāṇāmanyeṣāṃ prāṇināṃ tathā || nakhāgrakeśanirddhūtasnānavastra paṭhodakaṃ | etat sparśaṃ tyajeddūraṃ kharaśvājalajastathā || liṃgasthānaṃ ca nirmālyaṃ nādhyānnaiva ca laṃghayet | nadyāṃ pravāhayet sarvaṃ dadyādvā śivadīkṣite || lokodvegakarīyā ca yā ca marma nikṛṃtinī | sthityudvegakarīyā ca tāṃgiraṃ naiva bhāṣayet || ramyamapyujjvalamapi manasopi samīpsitaṃ | lokavidveṣaṇaṃ veṣaṃ na gṛhnīyāt kadācana || taṃtroktān samayācārānaihi kāmuṣṃikocitān | ācarannādaracchiddhiṃ dīkṣitaḥ sodhigacchati || sāmānyasiddhaurakṣārthaṃ pareṣāṃ na kadācana | prayoktavyaḥ svasya maṃtro mahāpadyapi sādhakaiḥ || p. 54b) yatra yatra parīvādo mātsaryācchrūyate guroḥ | tatra tatra na vastravyaṃ pramādāt saṃsmareddhariṃ || viṣṇoḥ śivasya śāstrasya vedasyārka gaṇeśayoḥ | bhavānyā vā yatra niṃdā tasmiṃnsthāne vasetana || karmaṇā manasā vācā na hiṃset paradārakān | sa dīkṣite namokāryaḥ śāpānugrahakarmaṇi || na tena maṃtro vaktavyo mudrā vā samayā api | siddhamaṃtrasya kartavyaṃ trividhaṃ parikīrtitaṃ || nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ tatrādau nitya mucyate | devaguruṃ gurusthānaṃ kṣetraṃ kṣetrādhi devatāḥ || siddhān siddhādhivāsāṃśca śrīpūrvaṃ samudīrayet | dhārayedārjavaṃ satyaṃ sauśīlyaṃ samatāṃ ghṛtiḥ || śāṃtirdayāmavasthāṃ ca divyāṃ śaktiṃ ca sarvadā | gamanāgamanaṃ kuryāt praṇamya gurupāduke || paścāt pādena nirgaccht praṇamya ca gurorgṛhāt | malamūkādirahitaḥ keśaśmaśruviluṃvanāt || somasūryāṃtarasthaṃ ca gavāśvatthādi madhyagāṃ | bhāvayeddevatāṃ viṣṇuṃ guruvipra śarīriṇāṃ || maṃtraguptiśca kartavyā satataṃ maṃtrasiddhaye | gurornāma na gṛhnīyādvadeśavaśyaketviti || oṃ śrīpūrvaṃ gurornāmadevanāma taduttaraṃ | pādaśabda sametoyaṃ na ta mūrddhvāṃjalīyutaḥ || jasaṃtaṃ ca dadennāmatithyarṇaṃ ca hareryama | ayaṃ ca dakṣiṇācāraḥ kathitaḥ parameśvarī || atha kulācāramāha | atha vakṣye kulācāramārge śāstrārthanirṇayaṃ | kaulikānāṃ kule jāto jyeṣṭho yadi na dīkṣitaḥ || kaniṣṭho dīkṣitaścet syāt sakuryāt kulapūjanaṃ | pūjāṃte śeṣamādāya jyeṣṭhaṃ natvā nivedayet || tasyocchiṣṭaṃ tu gṛhnīyāt kaniṣṭa iti nirṇayaḥ | pūjā madhye guraujyeṣṭhe pūjye vāpi samāgate || na svāvrūyāt sthitiṃ śeṣaṃ mācaret tadanujñayā | nityārcanaṃ divākuryādrātrau naimittikārcanaṃ || kāmyārcanaṃ proktakāle vahavo yatrasaṃgatāḥ | natvā svasvaguruṃ tatra svasvamārgeṇa tarpayet || vināśanaṃ vinā snāna gaṃdhapuṣpākṣatānvinā | vinā madyaṃ vinā māṃsaṃ kulapūjāṃ na kārayet || na kuryāt pralayaṃ bhuktvā vinā maṃtre pūjanaṃ | śaktyā vinā tathā pānamekahastena nārcayet || śrīcakramekonokuryādekapātre ca nārcayet | napi vedekahastena cakreniṣṭīvanaṃ na ca || p. 55a) praṇamya praviśeccakraṃ vinirgacchet praṇamya ca | śrīcakraṃ nāsane tiṣṭennā ca vīrāsane kvacit || śrīcakradarśanaṃ nṝṇāṃ netrayoḥ pāpanāśanaṃ | tannāsti cedvraṇī dvaṃdvaṃ kaulikasyākṣi yugmakaṃ || anācārāt sadācārāṃścakrasthān śaktitaulikān | śivagaurīdhiyāsarvān bhāvayennāvamānayet || kulācāryagṛhaṃ gatvā bhaktyā pāpaviśuddhaye | yācayedamṛtaṃ vānnaṃ tadabhāve jalaṃ pibet || kulācāryeṇa vecchaktyādattaṃ pātraṃ tu bhaktitaḥ | namaskṛtya pragṛhnīyādanyathā narakaṃ vrajet || uṣṇīṣī kaṃcukī nagno muktakeśaśca uktavān | asnātonāti bhaktaśca vivādī ca parāṅmukhaḥ || nedaṃ yasya kule jātaṃ yaśca saṃskāramādvijaḥ | vedādhyāyī kuladravyasevanānnirddhano bhavet || yogāmṛtasya niṣṭīvānmadyabhāṇḍa paribhramāt | ūrddhvanālenapānācca devatāśāpa māpnuyāt || ekāsane niviṣṭāye bhuṃjānāścaikabhājane | ekapātre pivaṃto yetaṃ yāṃti narakaṃ sadā || ye sevaṃte kuladravye mekagrāmasthite gurau | tat kulejñe ca tatputre svahyeṣṭha kuladeśike || vinānujñāṃ sa pāpātmā rauravaṃ nirayaṃ vrajet | paṭhanaṃ dharmaśāstrasyahya kulastrī niṣevanaṃ || śrautakarmasyācaraṇaṃ śrotriyāṇāṃ ca saṃgatiḥ | kāmārthāyuryaśolobhojñānasaukhyādināśakaṃ || ripuṇāpi na kartavyo vāgvādaścakra madhyataḥ | pitṛmātṛsamaṃ paśyettenoktaṃ puruṣaṃ mahet || śrīguruṃ kulaśāstrāṇi pūjyasthānāni yāni ca | bhaktyā śrīpūrvakaṃ vidvān praṇamya parikīrtayet || pāraṃparyāgamāmnāya maṃtra cārādikaṃ tathā | sarvaṃ guru kulālladhvaṃ saphalaṃ syānnavānyathā || śrīśāstraṃ pūjayennityaṃ paśugehena niḥkṣipet || svadāravanniṣeveta kulaśāstrāṇi sarvaṇi varjayet paradāravat || saṃskārārthaṃ chinnabhinnā vyastavarṇāṃśca vaidikāṃn | maṃtrān paṭhen saṃpradāyāttaiḥ syādatravyavasthitiḥ || dharmaśāstraviruddhoya ācāraḥ sa tu kaulikaḥ | cakreṇākārayedetā daivāt prāptāḥ prapūjayet || gamanaṃ naiva kurvīta kṛtvā nirayamāpnuyāt | mātaraṃ gurupatnīṃ ca bhaginīṃ bhaginīsutāṃ || bhrātṛjāyāṃ vīrabhāryāṃ kumārīṃ vratadhāriṇīṃ | vyaṃgāṃgīṃ vikṛtāṃgīṃ cakṣudhāṃ prītāṃ samāhṛtāṃ || p. 55b) srūyāṃ sakṛtkāmagatāṃ vṛddhāṃ naivāmanoharāṃ | manoharāṃ yauvanasthāṃ suveṣāṃ cāruhāsinīṃ || raktāṃta nayanāṃ śyāmāṃ pūjayet kaulikāṃgaṇāṃ | akasmācca na seveta balena kulayoginīṃ || cakramadhye svyaṃ kṣudhāṃ vāstvataḥ prārthinīṃ bhavet | āmaṃ māṃsaṃ surākuṃbhaṃ mattebhaṃ siddhadarśanaṃ || sahakāramaśokaṃ ca krīḍāṃ lubdhāṃ kumārikāṃ | ekavṛkṣaṃ śmaśānaṃ ca samūhaṃ yoṣitāmapi || nārīṃ ca raktavasanāṃ dṛṣṭvā vaṃdeta bhaktitaḥ | guruśaktisuto jyeṣṭhaḥ kaniṣṭhaḥ kuladeśikān || kuladarśana śāstrāṇi kuladravyāṇi kauikān | prerakāt sūcakāṃścāpi vācakān darśakāṃstathā || śikṣakān vodhakān yogiyoginī siddhapūrūṣān | kanyāḥ kumārikānagnā unmattānapi yoṣitaḥ || naniṃdenna jugupsetanahasennā ca mānayet | nāpriyaṃ nānṛtaṃ brūyāt kasyāpi * ? kuyoginaḥ || kurūpe sati kṛṣṇeti na niṃde kulayoṣitaṃ | parikṣayennabhaktānāṃ vīrāṇāṃ ca kṛtā kṛte || na paśyet patitāṃ nagnāmunmattā prakaṭastanīṃ | na divāsevayennārīṃ tadyoniṃ na nirīkṣayet || striyaṃśatāparādhāṃ vā puṣpeṇāpi na tāḍayet | doṣāṃ na gaṇayet strīṇāṃ guṇāneva prakāśayet || tiṣṭhaṃti kulayoginyaḥ kulavṛkṣeṣu sarvadā | tatpatreṣu na bhoktavyamarkapatre viśeṣataḥ || na svayet kulavṛkṣādho na copadravamācaret | dṛṣṭvā bhaktyā namaskuryācchedayenna kadācana || śleṣyāṃtakakaraṃjākṣaniṃvāśvattha kadaṃvakāḥ | vilvovaṭoḍuṃvarau ca viṃcāveti daśasmṛtāḥ || prāyaścittaṃ bhṛgoḥ pātaḥ saṃnyāsaṃ vratadhāraṇaṃ | tīrthayātrādigamanaṃ kaule paṃcavivarjayet || aṃhaḥ kaulaṃ vahiḥ śaivaṃ janamadhye tu vaiṣṇavaṃ | kaulaṃ tu gopayeddevi nārikela phalāṃvuvat || guruṃ prakāśayeddhīmān maṃtraṃ yatnena gopayet | aprakāśaḥ prakāśābhyāṃ kṣīyate saṃpadāyuṣaṃ || sarvācāra paribhraṣṭaḥ kulācāraṃ samāśrayet | kulācāra paribhraṣṭo rauravaṃ narakaṃ vrajet || vāmācāraṃ tu kathayeda kulīnāma sadguruḥ | ācārāt patitaḥ śiṣye pātakī sagururbhavet || p. 56a) sarvabhūtahiteraktaḥ samayācārapālakaḥ | anityakarma saṃtyāgī nityānuṣṭāna tatparaḥ || parasyāṃ devatāyāṃ tu sarvakarmanivedakaḥ | anyamaṃtrārcanaḥ śraddhāmanyamaṃtrasyapūjanaṃ || kulastrī vīraniṃdāṃ ca taddravyasyāpahāraṇaṃ | strīmayaṃ ca jagatsarvaṃ svayaṃtāvattathā bhavet || peyaṃ carvaṃ tathā coṣyaṃ bhakṣyaṃ lehyaṃ gṛhaṃ sukhaṃ | sarvaṃ ca yuvatīrūpaṃ bhāvayedyatamānasaḥ || striyodevāstriyaḥ prāṇāḥ striya eva hi bhūṣaṇaṃ | strīsaṃgiṇā sadābhāvyamanyathā svastriyāmapi || taddhastāvucitaṃ puṣpaṃ taddhasta gṛhitaṃ jalaṃ | taddhastaracitaṃ bhojyaṃ devatābhyo nivedayet || kulajāṃ yuvatīṃ vīkṣya namaskuryāt samāhitaḥ | yadi bhāgyavaśenaiva kuladṛṣṭistu jāyate || tadaiva mānasīṃ pūjāṃ tadā tāsāṃ prakalpayet | vālāṃ vā yauvanonmattāṃ vṛddhāṃ vā suṃdarīṃ tathā || kutsitvāṃ vā mahāduṣṭāṃ namaskṛtya vibhāvayet | tāsāṃ prahāraṃ niṃdāṃ ca kauṭilyamapriyaṃ tathā || sarvathā na ca kartavyamanya siddhi * ? rodhakṛt | gocarmasthaṃ yathākṣīraṃ na peyaṃ syādvijottamaiḥ || tathā paśumukhāddharmo na śrotavyastu kaulikaiḥ | asaṃskāraṃ pibeddravyaṃ valotkāreṇa maithunaṃ || svahastena paśuṃ hatvā rauravaṃ narakaṃ vrajet | vīrahatyā vṛthāpānaṃ vīradravyāpahāraṇaṃ || vīrastrīgamanaṃ caiva tatsaṃyogastu paṃcamaḥ | mahāpātakamityuktaṃ kaulikānāṃ kulāgame || śṛṇu putrarahasyaṃ me samayācāra saṃbhavaṃ | yena hīnā na siddhyaṃti janmakoṭi sahasraśaḥ || manavaḥ kulaśāstrāṇāṃ kulacaryānuyāyināṃ | udāracittaḥ sarvatra vaiṣṇavācāra tatparaḥ || paraniṃdā sahiḥṣṇuḥ syāddupakārarataḥ sadā | parvate vipine vāpi nirjane śūnyamaṃḍape || catuṣpathe jale śūnye yadi daivādgatirbhavet | kṣaṇaṃ dhyātvā manuṃjatvā natvā gacchedyathā mukhaṃ || gṛddhaṃ vīkṣya mahākālīṃ namaskuryādalakṣitaḥ | kṣemaṃkarīṃ tathā vīkṣyajaṃvukīṃ yamadūtikāṃ || kuraṃgaṃśyenaṃbhūkākau kṛṣṇamārjārameva ca | kṛśodarī mahācaṇḍe muktakeśī valipriye || kulācāra prasannāsyenamaste śaṃkarapriye | śmaśānasthaṃ śavaṃ dṛṣṭvā pradakṣiṇa manuṃsmaran || praṇamyānena maṃtreṇamaṃtrī sukhamavāpnuyāt | ghoradaṃṣṭrekarālāsyekiṭiśabda praṇādivi || p. 56b) ghoraghoraravāsphāla namaste citivāsini | raktavastraṃ tathā puṣpaṃ rājānaṃ rājaputrakaṃ || hastyaścarathaśastrāṇi phalakān vīrapuruṣān | mahiṣaṃ kulanāthaṃ ca dṛṣṭvā mahiṣamarddinī || praṇamya jayadurgāṃ vāsa ca vighnairnalipyate | jayadevī jagaddhātrī tripure ca tridaivate || bhaktebhyo varade devi mahiṣaghnī namostute | madyabhāṃḍaṃ samālokya matsyaṃ māṃsaṃ varastriyaṃ || dṛṣṭvā ca bhairavīṃ devī praṇamya vivṛṣenmanuṃ | ghoravighnavināśāya kulācāra samṛddhaye || namāmi varade devī muṇḍamālā vibhūṣite | raktadhārā samākīrṇe varadetvānnamāmyahaṃ || sarvavighnaharedevi namaste varavallabhe | eteṣāṃ darśane naiva yadi daivānna kurvate || śaktimaṃtraṃ puraskṛtya tasya siddhirnnajāyate | vedaśāstrapurāṇāni spaṣṭā veśyāṃganā iva || eyaṃ tu śāṃbhavī vidyāṃ guptā kulavadhūriva | suguptāṃ kaulikācāra manu gṛhnaṃti devatāṃ || vāṃchā siddhiṃ prayacchaṃti nāśayaṃti prakāśanāt | kulapuṣpaṃ kuladravyaṃ kulapūjāṃ kulaṃ japaṃ || guruṃ kulapatiṃ cāpi kulamālī kulākulaṃ | kulacakraṃ kuladhyānaṃ sarvathā na prakāśayet || prakāśāt siddhihāniḥ syāt prakāśādvaṃdhanādikaṃ | prakāśādvalahāniḥ syāt prakāśāddevahiṃsanaṃ || prakāśān mṛtyulābhaḥ syānna prakāśyaṃ kadācana | pūjākālena maheśāni yadikopyatra gacchati || darśayedvaiṣṇavīṃ mudrāṃ viṣṇunyāsaṃstathāstavaṃ | kadācidaṃgahāniḥsyānna ca vyaktaḥ kadācana || paraṃ pūjā na kartavyā na ca vyaktiḥ kadācana | aṃtaḥ śāktā vahiḥ śaivāḥ sabhāryā vaiṣṇavāmatāḥ || nānārūpadharāvīrāvicaraṃti mahītale | dakṣiṇākhyaṃ kulācāraṃ kathitaṃ tava suvrate || na kasmaicit pravaktavyaṃ yadīcchet priyamātmanaḥ | atha vāmakulamārgādhikāritā vivekamāha || vakṣyetha prakaṭaṃ dharmaṃ kaulikānāṃ ca vāmanī | ihaloke paratrāpiyaṃ kṛtvā sukhamāpnuyāt || brāhmaṇyaṃ svasya viprastu samyajñātvā samāviśet | vāmamārgetha vā kaule tatrāpi ca na laṃghayet || p. 57a) svasvavarṇā samācāraṃ na kuryāt tatpratigrahaṃ | parastrī dhananiṃdā ca vedaśāstrādi niṃdanaṃ || anigrahaṃ cendriyāṇāṃ vacanaṃ guruviprayoḥ | saṃgaḥ sarvātmanātyājyoguptastiṣṭedguruṃ vinā || satsaṃgaśca vivekaśca niścalaṃ nayanadvayaṃ | yasya nāsti naraḥ soṃdhaḥ kathaṃ vāme sukhaṃ labhet || saṃsārikaḥ sukhaṃ proktaṃ vrahmajñosmītivādinaṃ | karmabhaṃgo bhayabhraṣṭaṃtaṃ tyajedetyajaṃ yathā || madyaṃmāṃsaṃ surāpānaṃ matsyāḥ strīṇāṃdhavāstathā | anekā yatra jāyaṃte tatra vāmo gatipradaḥ || sthitvā tu dakṣiṇemārge guptaṃ bhuṃktye palādikaṃ | sa yāti narakaṃ ghoraṃ viṣṭhāyāṃ jāyate kṛmiṃ || vinā valiṃ palāṃ bhuṃktye vinā pūjāṃ surāṃ pibet | dūtīyajñaṃ vinā gacchet striyaṃ vāmyapi nārakī || avudhvā samayācāraṃ kuladharmaṃ caredyadi | sa guruścaiva śiṣyaśca yoginīnāṃ bhavetyaśuḥ || vāmamārgamajānāti mūḍhātmāmokṣamicchati | pārāvāramapāraṃ sa vāhubhyāṃ tartumicchati || sarvakarmavihīnāye varṇāśrama vivarjitāḥ | kaule vā vāmamārgaṃ te bhuktimukteścabhājanaṃ || niṃdaṃ tu vāṃdhavāḥ sarvetyajaṃ tu strī sutādayaḥ | janāhasaṃtumāṃ dṛṣṭvā rājānodaṇḍadyaṃ tu vā || rogadāridrya duḥkhādyaiḥ pīḍitopyaniśaṃ tvahaṃ | lakṣmīstiṣṭatu vā yātu na muṃcāmiparthatvidaṃ || evaṃ yasya dṛḍhā bhaktiḥ sa vāme siddhimāpnuyāt | nārthalābhānna ca krodhānnaḍheṣānna ca matsarān || na kāmānna bhayādvāpimārgaṃ prāptaṃ parityajet | pratyahaṃ nārcayeddevīṃ mārgesmin vighnamāpnuyāt || gurukāruṇya saṃpūto dehanirddhūtakalpaṣaḥ | kulapūjārato yastu soyaṃ kaulo navetaraḥ || parokṣeko na jānīte kasya kiṃ ca bhaviṣyati | yadvai pratyakṣaphaladaṃ tadevottamadarśanaṃ || gurūpadeśa nihitā mahāṃtā iti kecana | mohayaṃti janān kecit svayaṃ pūrvaṃ vimohitāḥ || peyaṃ madyaṃ laṃ khādyaṃ samālokya priyāmukhaṃ | ityevā caraṇaṃ śreṣṭhaṃ paramāḥ pravadaṃti ca || madyapānena manujo yadi siddhiṃ labheta cet | madyapānaratāḥ sarve saṃsiddhāna bhavetyume || māṃsabhakṣaṇamātreṇa yadi puṇyāgatirbhavet | kravyādānāṃ tadā mokṣo māṃsādanyannabhuṃjate || strīsaṃbhogena bhodevī yadi mokṣobhi jāyate | tadā sarvepi muktāḥ syuḥkasyajanma bhaviṣyati || kṛpāṇadhārāgamanādvyāghrakarṇāvalaṃvanāt | bhujaṃgadhāraṇānnūnamaśakyaṃ kulavartmanaḥ || p. 57b) vṛthāpānaṃ tu deveśi surāpānamihocyate | tanmahāpātakaṃ jñeyaṃ vedādiṣu nirūpitaṃ || anāṃghre ca mavālokyamanāścādyamapeyakaṃ | madyaṃ māṃsaṃ paśūnāṃ tu kaulikānāṃ mahat phalaṃ || amedhyāni dvijātīnāṃ madyānyekādaśaiva hi | dvādaśāṃ tu surāmadyaṃ sarveṣāmuttamaṃ smṛtaṃ || tasmād brāhmaṇa rājanyau vaiśyaśca na surāṃ pibet | surādarśanamātreṇa kuryāt sūryāvalokanaṃ || tasya saṃsargamātreṇa prāṇāyāma trayaṃ caret | ājānubhyāṃ bhavet snānaṃ nābhyāmupavasedahaḥ || uddhanoce strirātraṃ tu madyasya sparśane vidhiḥ | surāpāne kāmakṛte jvalaṃtītāṃ prave * * (?) t || mukhe tayā vinirddagdhetacchuddhiṃ samavāpnuyāt | avidhānena yohanyādātmārthe prāṇinaḥ priye || nivasennarakeghore dināni paśuromabhiḥ | samitāni durācārastiryagyoniṣu jāyate || * * (?) cāpya vidhānena chedayenna kadācana | vidhivadgāṃdvijaṃ vāpi hatyāpāpairnalipyate || sarvebhyaḥ kaulikaḥ śreṣṭhastūrdhvāmnāyī ca vāgamaḥ | adhikārī bhaktiyuktoyaścamadguru sevakaḥ || sa eva kauliko vaṃdya itaremadyapānatāḥ | smaraṇaṃ kīrtanaṃ tasya darśanaṃ vaṃdanaṃ tathā || saṃbhāṣaṇaṃ ca kurute rājasūyādhikaṃ phalaṃ | sa yatra vasate devāstatra śrīvijayo bhavet || * * * * * * * * * * * (##? dṛṣṭve dṛśaṃ ca praṇamedanyairvarjyaḥ sadūrataḥ || pūrvāmnāyaḥ sṛṣṭirūpaḥ sthitirūpaṃ tu dakṣiṇaḥ | saṃhāraḥ paścimāmnāya uttarenugraho bhavet || maṃtrayogaṃ viduḥ pūrvaṃ bhaktiyogaṃ tu dakṣiṇaṃ | paścimaṃ karmayogaṃ tu jñānayogaṃ tathottaraṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau dakṣiṇādyācāranirṇayo nāma dvādaśaḥ prakāśaḥ || 12 || atha śyāmādi pratyekavidyāyāṃ viśiṣya maṃtrasiddhyaikakāraṇaṃ mahānīlādi kramamāha || devyuvāca | deveśaśrotumicchāmi rahasyāti rahasyakaṃ | daśavidyādikādevaṃ daśavaidyekramāḥ prabhoḥ || puraivakathitā svāmintaṃ kramaṃ vada saṃprati || śiva uvāca || rahasyāti rahasyaṃ ca kathyate tava bhaktitaḥ | mahānīla krameṇaiva kālikā siddhidāyinī || mahānīlakramo devī dvividhā parikīrtitaḥ | sakalo niṣkalaścetitaṃ kramaṃ śṛṇu pārvatī || p. 58a) khaḍgahastaśiranyasta sarvadā muktakuṃtalaḥ | sadāmāṃsāsavollāsa vijayāghūrṇalocanaḥ || siṃdūratilakaṃ bhālepāṇau tu madirārasaṃ | na karoti naro yastu sa kathaṃ mama pūjakaḥ || rātrau paryaṭanaṃ caiva rātrau śakteḥ prapūjanaṃ | na karoti naro yastu sa kathaṃ mamapūjakaḥ || yoni cuṃvanakaṃ karmaśakterāliṃganaṃ tathā | na karoti naro yastu sakathaṃ mama pūjakaḥ || tāṃbūlaṃ yonicakraṃ ca muṇḍamālā śavāśanaṃ | siṃdūraṃ khaḍgakaṃ caiva saṃvidā savayorasaṃ || etāṃvihāyayaḥ kaścit kālīṃ sādhitumudyataḥ | ihakṣobhamavāpnoti paratra narakaṃ vrajet || komurvudayugairdevi na hi siddhyatitāriṇī | siṃdūraviṃdubhūyugme svayaṃbhū munipatrakaṃ || raktacaṃdanajaṃ vāpi tripuṇḍraṃ ca tatopari | kurvandalekajjalasya viṃdurdeyo maheśvari || mahānīla kramedevi tilakaḥ parikīrtitaḥ | śmaśānaśāyī māṃsāsī saṃvidā naṃdamānasaḥ || striyaṃ paśyan pṛśan gacchan sarvakālaṃ japaṃ caret | veśyārataḥ śmaśānastho mṛducūḍaka saṃyutaḥ || daṃtākṣamālayādevi rājadaṃtena meruṇā | mālāṃ kṛtvā japeddevi sadā tāṃbūlacarvakaḥ || kapālapātrasaṃpūjā vīrasādhana tatparaḥ | kapālamālābharaṇo rāmācuṃvana tatparaḥ || śaktyānaṃdo netrayugaṃ mukhehālāṃ gṛhāṃgaṇe | veśyā vālākare mālāśaktilolābhagāṃvuje || yonisaṃ cuṃvanaṃ kṛtvā sarvakālaṃ japaṃ kare | śaktyudbhavāna saṃkāryaḥ sarvametaccarācaraṃ || avicārī prahṛṣṭātmāstrībhakto vijiteṃdriyaḥ | īdṛgvidho naro devī mahānīla kramomataḥ || rājadaṃtamayī mālādviradoṣṭrāśca saṃbhavāḥ | asaktānāṃ niṣkalaḥ syāttaṃ kramaṃ śṛṇu pārvatī || pītayādugdhakaṃ pītvā saccidānaṃdamānasaḥ | sphāṭikīmālikāṃ kṛtvā vihāre japamācaret || dikkāla niyamonāstisthityādi niyamo na ca | na japekāla niyamo mahāmaṃtrasya sādhane || yasmin maṃtre sadācārastatra dharmastu tādṛśaḥ | bhrāṃtistatra na kartavyā svargo vā mokṣa eva ca || mṛdukomalakaṃ devi cūḍakaṃ vātha cūḍakaṃ | śarvavīrāsanaṃ kṛtvā yonitogāsanaṃ ca vā || p. 58b) kāmarūpāsanaṃ devī muratāsanameva ca | siṃdūrāsanakaṃ devī parvatāsanameva ca || sarovarāsanaṃ ceti tilapuṣpe cakhaṃ jayaṃ | caṃdraviṃvaṃ sarpiṇī ca cuṃvanāsanameva ca || prayāgāsanakaṃ devī mahāprayāgāsanaṃ tathā | sparśakhaṭvāsaneceti yoni cuṃvanamāsanaṃ || niṣkāsparśāsanaṃ devī vāyuḥ sparśāsanaṃ ca vā | āśreyāsanakaṃ devī tathā muṇḍāsanaṃ tathā || śrīmuṇḍamurataṃ vāpi śrīvīramurataṃ ca vā | paṃcavīrāsanaṃ devī mureṃdrādi diśāḥ kramāt || śrīdevyuvāca | deveśa śrotumicchāmi mahācīna kramaṃ paraṃ || śiva uvāca | mahācīnakramaṃ devī kathyate sāṃprataṃ mayā | mahācīna krameṇaiva tārāśīghra phalapradā || brahmacīno divyacīno vīracīnastṛtīyakaḥ | mahācīnonikalaścacīnaḥ paṃcāvidhomataḥ || mahācīnaḥ kramāddevī dvividhaḥ parikīrtitaḥ | sakalo niṣkalaśceti sakalovauddhagocaraḥ || niṣkalo brāhmaṇānāṃ ca dvitīyaṃ śṛṇu pārvatī | navadvayaṃ tribhuvane sārātsārataraṃ paraṃ || mahācīna kramodevī dvividhaiva prakīrtitaḥ | tatraiva devadeveśi traiguṇyādbhedabhājanaṃ || snānādimānasaṃ śaucaṃ mānasaḥ pravarojapaḥ | pūjanaṃ mānasaṃ divyaṃ mānasaṃ tarpaṇādikaṃ || mānaso niyamo prokto mānasaṃdaṃtadhāvanaṃ | sarva eva śubhaḥ kālānāśubho vidyate kvacit || na viśeṣo divārātrau na saṃdhyāyāṃ mahāniśi | vastrā īmānasaṃ śaucaṃ dehasparśādivāriṇāṃ || śuddhiṃ na kārayedatra nirvikalpaṃ manaścaret | nātraśuddherapekṣāsti navāmedhyādidūṣaṇaṃ || ya evaṃ ciṃtayen maṃtraṃ sarvakāmaḥ samṛddhidaṃ | gadyapadyamayīvāṇī sabhāyāṃ tasya jāyate || tasya darśanamātreṇavādino niḥprabhāmatāḥ | rājānopi ca dāsatvaṃ bhajaṃti kiṃ pare janāḥ || sarvadā pūjayeddevīmasnāta kṛta bhojanaṃ | mahāniśya śucau deśe valiṃmaṃtreṇa dāpayet || strīdveṣo naiva kartavyo viśeṣāt pūjanaṃ striyaḥ | japasthāne mahāśaṃkhaṃ niveśyorddhe japaṃ caret || striyaṃ gacchan pṛśan paśyan yatra kutrāpya cūḍake | bhuktvā tāṃvūlamanyāṃśca bhakṣa dravyānyathārucīn || p. 59a) māṃsaṃ matsyaṃ dadhikṣaudraṃ saṃvidāsavadyorasaṃ | bhuktvānyaśeṣabhakṣyāṇi bhuktvā bhakṣyaṃ carejjapam || dikkālaniyamonāsti sthityādi niyamo na ca | na japekāla niyamo nārcādiṣu valiṣvapi || svecchā niyama uktotra mahāmaṃtrasya sādhane | vallāsanaṃghohadehasparśasparśādivāriṇaḥ || tailaṃ saṃlāpya deveśi tāṃvūlaṃ bhakṣayan sadā | nānāvarāṇi saṃdhāryyadehaṃ vastreṇa mārjayet || evaṃ snānaṃ careddevi sarvadā tadgatāśayaḥ | mahācīna kramodevī viprasnānamidaṃ bhavet || śuddhiṃ na cārcayedatra nirvikalpaṃ manaścaret | sugaṃdhiścetalauhityakusumairaktacaṃdanaiḥ || vilvairmaruvakādyaiśca tulasīvarjitaiḥ śubhaiḥ | varjayed vilvapatraṃ ca manuṃ yatnena varjayet || keśān saṃvarddhayeddevī sarvadā tailabhūṣitaḥ | aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ viśeṣadivasaṃ sadā || nādharmo vidyate subhrū kiṃtu dharmo mahān bhavet | svecchā niyama uktotra pravareddhṛṣṭamānasaḥ || kṛtārthaṃ manyamānastu saṃtuṣṭo niyamānasaḥ | harernāmanagṛhnīṃyānna spṛśet tulasīdalaṃ || nānya ciṃtā prakartavyo siddhirdivasamātrataḥ | anyathā naiva siddhiḥ syāt prajapairapi koṭibhiḥ || puraścaraṇa lakṣaiśca homādīnāṃ ca koṭibhiḥ | brāhmībhūte mahācāre nirvikalpaḥ priyestivai || bhrūyugme kuṃḍale devi siṃdūraṃ tatdanaṃtaraṃ | kucaṃdanaṃ tripuṇḍraṃ ca paṃkajaṃ vāsakeśaraṃ || muṇḍamālāgaledhāryā kapālapāṇi saṃgataḥ | ityācāraparonityaṃ mahācīna kramo bhavet || sarvadānaṃda hṛdyaḥ sarvadābhakta sevakaḥ | karṇanetrāṃtarasthoyaḥ mahāśaṃkhaḥ prakīrtitaḥ || paṃcāśanmaṇibhirmālāgonalebhāsthi saṃbhavā | mālākuryān maheśāni cāṣṭasiddhīśvaro bhavet || saivatārā maheśāni nātrakāryā vicāraṇā | śivaśaṃkaraviśveśaviśvatārakaśāśvataḥ || vedahīnā vaidyadharmāstānkathaṃ brāhmaṇaścaret || śiva uvāca || sādhudevī mahāprājñe priye sādhaka supriye | tadbhāvanāśramāyatrastadbhāvamādaret priye || yathā śrāddhavidhau devimāṃsaṃ mukhyaṃ prakīrtitaṃ | kalua tacca niṣiddhaṃ syādbrāhmaṇānāṃ maheśvarī || p. 59b) ātmārthaṃ vā parārthaṃ vā paśūn hatvā paśurbhavet | yāvaṃti tasya romāṇitāvadyonimavāpnuyāt || tathā tadbhāvanāyāṃ tu na ca doṣosti pārvatī | sa karastu mayā proktā niṣkalaṃ śṛṇu pārvatī || maṇivaṃdhādadhapāṇiṃ pādāṃgulyādadhaḥ śive | mukhaṃ prakṣālayeddevī cīnasthānamidaṃ bhavet || jānubhyāmavanīṃ dhṛtvā bhūmau mastaka mānayet || cīnamārge namaskārakīrtitastu mayā tava || pūrvakramasya deveśi kramaḥ pratinidhirmayā | snānadānādikaṃ kṛtvā tathā pūjādikaṃ priye || tathā snānaṃ name deho na ca pāmanāstivai | kiṃ snānaṃ kasyacit snānamasnātaḥ kṛtabhojanaḥ || sarvameva hṛdaṃbhojemayi sarvaṃ pratiṣṭhitaṃ || mayijñātā maṃtrasiddhirmamadevāvarapradā || tejorūpaṃ jagatsarvaṃ tāriṇī tatsvarūpadhṛk | tattejasīsvasyadehaṃ saṃbhāvyajapamācaret || bhāvanā ca śamāpanno bhavedyogī mahākaviḥ | guḍārdrakarasenaiva surā tu brāhmaṇasya ca || tadabhāve jalaṃ devi saṃbhāvya pūjanaṃ caret | tabhāva hṛdayāsannaḥ sadā tadrajamānasaḥ || dvaṃdvabhāvaṃ parityajya sarvasiddhīśvaro bhavet | brahmā caiva vaśiṣṭaśca tathānye ca ṛṣīśvarāḥ || niṣkalaḥ kramamārgeṇa bhajaṃti satataṃ śive | tārābhaktā maheśāni brahmaṇā parikīrtitāḥ || brahmavidyā mahāvidyā sarvatra durlabhākalau | rahasyāti rahasyaṃ ca goptavyaṃ paśusaṃkaṭe || devyuvāca || chinnamastāvidhau devakramaṃme vrūhi satvaraṃ || śiva uvāca || divyacīna krameṇaiva chinnamastā varapradā | kramadvayaṃ maheśāni pūrvamekaṃ prakāśitaṃ || etasyāstilakodevi bhrūmadhye cakracaṃdanaṃ | tadaṃte rocanāpatre tripuṇḍraṃ divyavarṇakaiḥ || śmaśānabhasmaviṃdustu tanmadhye dāpayet priye | mukhe mukhaṃ pradatvā tu sarvakālaṃ japecchive || yonicakraṃ samālocya yatkiṃcit kurute naraḥ | tattadakṣayamāpnotichinnāvidyā prasādataḥ || kālītārā chinnamastā tathā ṣaṭśāṃbhavī śive | dikkālaniyamo nāsti sthityādi niyamo na hi || pātāle kuhare durge parvate taṭinī taṭe | aṃtarīkṣe tathā bhūmau sarvatra japamācaret || p. 60a) viśeṣaḥ kathitā devīśakti tatvasya pāvanaṃ || devyuvāca | gaṃdharvākhyaṃ kramaṃ deva kathayasvamayi prabho || śiva uvāca | gaṃdharvākhya krameṇaiva suṃdarī bhuvidurlabhā | gaṃdharvākhya kramaṃ devi kathyate śṛṇu sāṃprataṃ || bhrūmadhye kuṃkumaṃ devi tadaṃte malayāguru | aṣṭagaṃdha tripuṇḍrasya madhye kastūrikānvitaṃ || sugaṃdhaśvetalauhitya puṣpaiḥ saṃbhūṣito naraḥ | svastikāṃkita dehastho ratnaprākārasaṃyutaḥ || aṣṭagaṃdhasya dhūmena nānāsaugaṃdhyabhūṣitaḥ | raktamālyāṃvaradharo muktāhāropaśobhitaḥ || pūrṇābhiṣeka śirasi tena tatra na muṃḍanaṃ | keśān saṃvarddhayeddevi saugaṃdhya tailabhūṣitaḥ || nānāsaugaṃdhya bhojyaiśca rājayogyai maheśvariḥ | āyāni saṃgataḥ pūtāḥ kiṃ punarvahnitāpitāḥ || sadā coṣṇodakaiḥ snāyāt tadabhāve yathodakaṃ | gṛhaṃ citraistu saṃcitredarpaṇodarasannibhaṃ || vitāna dvajabhūṣāḍhyaṃ ghaṃṭhānādopaśopaśobhitaṃ | paṃcavāditra saṃyuktaṃ nānāghoṣa samanvitaṃ || ataḥ sūkṣmāṃ varairyuktaḥ svarṇapātrādi raṃjibhiḥ | graiveyavalayāṃgulyabhūṣaṇaiḥ bhūṣitaḥ sadā || nānāmadhurabhojyaiśca dugdhapākairanekakaiḥ | nānābhogenasaṃyukto gaṃdharvākhyaḥ kramo bhavet || iti saṃkṣepataḥ proktaṃ bhairavākhyaṃ śṛṇu kramaṃ | svapuṣpaiḥ kramayogena bhairavī bhuvi durlabhā || svapuṣpākhyaḥ kramodevi kathyate śṛṇu sāṃprataṃ | taruṇī suṃdarī ramyāṃ tāruṇyāmṛtavigrahāṃ || sadāratausābhilāṣāṃ maithunodyatamānasaṃ | maṃtrayaṃtra samāyuktāṃ samāyuktāṃ maheśvarī || nagnāṃtāṃ ca vihāyādau svayaṃ nagno japaṃ caret | parasparālokanaṃ ca kartavyaṃ ca parasparaṃ || avikārāṃ yadā devī sādhanārhonacānyathā | vikāre bhāvanāne ca sādhako naśyati kṣaṇāt || tat kuṃḍaṃ ca maheśāni kṣaṇādvikarṣitaṃ bhavet | tathāpi svasya dehasya vikāraṃ na hi kārayet || sāpi ceddevadeveśi savikārī yathā bhavet | puṣpiṇī manunādevi palātpuṣpaṃ samānayet || drāviṇī manunādevi valādṛṣṭyāḍanaṃ nayet | ubhayaṃ caiva saṃgṛhya jayaṃ kuryān maheśvarī || śaktiśca sādhako devi daṃpatī durlabhau smṛtau | vagalā suṃdarī tārākālādyāsvapi yatnataḥ || p. 60b) kramoyaṃ yogyatāṃ samyak nātrakāryā vicāraṇā | kalidoṣāvaśāddevīnāyaṃ yogobhaviṣyati || tasmāt pāśavavetkalpevālāśastādhunā śive | vālāyāmubhavācārodakṣiṇomukhya eva hi || śīghraṃ ca siddhikāmaścedgavākṣāyogamabhyaset | yatra strīṇāṃ samūhosti nadī na daśamudrake || yatra snānaṃ na kurvaṃti gavākṣaṃ tatra kārayet | tāmālokya prayatnena japaṃ kuryānniraṃtaraṃ || sarvāḥ saṃvīkṣyayeddevī svarṇaratnādibhiḥ priye | iti saṃkṣepataḥ proktaṃ tilakaṃ śṛṇu pārvatī || vāmahastatale yaṃtraṃ vilikhyā yatnataḥ śive | avaśiṣṭena tilakaṃ kārayet parameśvarī || bhāle kastūrikā viṃduṃ muniputraṃ sucaṃdanaṃ | tanmadhye śvetaviṃduṃ ca keśādi pūrvavad bhavet || daśavidyāvidhau devi keśavarddhanamīritaṃ || devyuvāca || deveśa śrotumicchāmi kamalā kramanirṇayaṃ || śiva uvāca || bhrūyugmedyu śṛṇaṃ devī siṃdūraṃ tadanaṃtaraṃ | sveta tripuṇḍraṃ deveśi tanmadhye keśaraṃ śive || snātaḥ śuklāṃvaradharaḥ śuklamālyānulepanaḥ | śuklabhūṣaṇabhūṣāḍhyaḥ strisaṃdhyaṃ snānamācaret || haviṣyāsī bhūmiśāyī madhurānna priyo naraḥ | bhṛguvāsaraparyaṃtaṃ dvitīyaṃ bhṛguvāsaraṃ || dinavṛddhi krameṇaiva kumārīṃ pūjayetsadā | dvitīya bhṛgubhārabhya hrāsayeddinavṛddhitaḥ || pratyahaṃ pūjayeddevi nānāvāditra niścanaiḥ | dinaṣoḍaśaparyaṃtaṃ pratyahaṃ tu samācaret || punastadvimamārabhyataddināṃtaṃ maheśvarī | pūjayet prayato nityaṃ devatābhāva tatparaḥ || pradakṣiṇā prakartavyā kalābhāva krameṇa ca | dīpāstatra pradātavyā kalāvṛddhiḥ krameṇa ca || brāhmaṇān bhojayennityaṃ kalābhāvakrameṇa ca | ityācāraparaḥ śrīmān viṣṇurūponaro bhavet || rājacihnāni sarvāṇi prayataḥ pūjayet sadā | sarvasāmrājyā lakṣmyāstu nātho bhūyānna saṃśayaḥ || dhanadātasya dehasthā rājā ca kiṃkaro bhavet || devyuvāca || deveśa śrotumicchāmi brahmamārga kramaṃ śiva || śiva uvāca || veśyāyāḥ kajjalaṃ deyaṃ siṃdūreṇa tripuṇḍrakaṃ | haridrā bhrūyugedeyāśvetapatraṃ samācaret || p. 61a) raktaviṃduṃ ca tanmadhye sarvadā tadgatodbhavet | bhojane śayane rātrau maithunaṃ sarvadā bhavet || ucchiṣṭahaste deveśi ucchiṣṭe na valiṃ haret | śaktyucchiṣṭaṃ parocchiṣṭaṃ bhojanaṃ sārvakālikāṃ || jape kuryān maheśāni rātrāveva japaṃ caret | tāmbūlaṃ bhakṣaṇaṃ kṛtvā tāṃbūlī caiva mohayet || tāṃbūlabhakṣīṃ māṃsāsī bhuktvācārcāṃ ca kārayet | gṛhaṃ pralipya yatnena mārjanyā mārjanaṃ caret || prajaped yatnato devi nānyathā siddhyati dhruvaṃ | ucchiṣṭa haste deveśi svadehaṃ procchyate sadā || ucchiṣṭahastaḥ prajaped brahmamārgaḥ prakīrtitaḥ | brahmamārgaḥ kramodevi gatitastu mayā tava || anena kramayogena siddhamārgaḥ kramo bhavet | siddhavidyā prabhāvāsyāt pratyakṣā varadāyinī || sureṃdropi ca dāsaḥ syānmanuṣyāṇāṃ ca kākathā | rahasyaṃ kathitaṃ bhadre goanīyaṃ svayonivat || devyuvāca || vada śrībhuvaneśānyāḥ kramaṃ paramadurlabhaṃ || śiva uvāca || divyabhāva krameṇaiva bhuvanā śīghrasiddhidā | hakāro śivarūpitvā ukāraḥ pāpanāśakaḥ || ikāraḥ kāmarūpatvāt māyā tena prakīrtitāḥ | brahmāṇḍa me taddeveśi māyayā veṣṭitaṃ bhavet || yasyāṃ māyā vinā devi ma ca kiṃcit prabhāsate | yadbhāsarahitaṃ kiṃcinna ca kiṃcit prabhāsate || yadbhāvarahitaṃ kiṃcinna ca tadbhāsate kvacit | yadbhāsāsahitaṃ devi jagade tat prabhāsate || yāṃ vinā tu maheśāni jagadyatra samaṃ bhavet | evaṃ krameṇa deveśi sadā tadgatamānasaḥ || trailokyavijayī bhūyānnātrakāryāvicāraṇā | etasyā tilakaṃ devi kathyate yatnataḥ śṛṇu || śvetacaṃdanaviṃdustu bhrūmadhye tu pralāpayet | gaṃdhasāraṃ tadaṃte syāttripuṇḍraṃ divyavarṇataḥ || raktākṣatāśca tanmadhye tena siddīśvaro bhavet || devyuvāca || deveśa śrotumicchāmi dhūmāvatyāḥ kramaṃ śive || śiva uvāca || dhūmāvatyāḥ kramodevi kathyate śṛṇu pārvatī | bhrūmadhye kajjalaṃ devi bhasmaviṃdustadaṃtare || tripuṇḍraṃ ca lalāṭe syācchavabhasmatadaṃtare | kṛṣṇavastrāṃ varadharo kṛṣṇagaṃdha vibhūṣitaṃ || gaṃdhapuṣpeṇa saṃyuktaḥ śmaśānāsanasaṃgataḥ | dhūmavarṇaṃ jagatsarvaṃ maṃtrī dhūmamayaṃ bhavet || kākapicchaṃ vāsanaṃ syāt kṛṣṇa dravyaṃ pradhārayet | brahmacārī mitāhārī nirvikalpo jiteṃdriyaḥ || satyavādī hṛdācāro bhūśāyīkuśaviṣṭharaḥ | snānaṃ viṣavaṇaṃ kuryāduccāṭana parāyaṇaḥ || p. 61b) svacittaṃ kākavatkṛtya jagaduccāṭaye dhruvaṃ | ityācāra paro bhūyāddhūma kramagato bhavet || kākakramastugadito kimanyacchrotumicchasi || devyuvāca || deveśa śrotumicchāmi vagalā kramanirṇayam | saubhāgyārca krameṇaiva vagalā śīghradarśinī || pītāṃvaradharo maṃtrī pītabhūṣaṇabhūṣitaḥ | pītamālyāṃ varadharopītāgehe samāsthitaḥ || pītapūjāparaḥ proktaḥ pītānnapītamānavaḥ | pītadravyopabhogī ca pītāsana samanvitaḥ || pītahomī pītapuṣpī pītaśaktiḥ samanvitaḥ | rocanā bhrūvimaṃ dadyān kuṃkumaṃ munipatrakaṃ || haridrayā tripuṇḍraṃ ca tanmadhye khādiraṃ śive | haricaṃdanadhūpena dhūpitaḥ parameśvarī || śaktau sarvaṃ tu saṃpādya kramamārgarato bhavet | sṛṣṭisthityaṃta saṃhāraḥ pūjā ca trividhākalau || kerale sṛṣṭipūjāsyādgarbhekaulāgama kramāt | arcanaṃ gauḍadeśe tu sthitimārgaṃ kumārakā || guptakaulāgamodevi gauḍadeśārcanevidhiḥ | kāmarūpāgamaṃ devi saṃhāraḥ kramapūjanaṃ || gauḍāgameva cāṃcalya sāṃkhyāyana munistathā | uktā vāmāgamaścaiva sthitya cā śṛṇuputraka || sarvāṃgasuṃdarīṃ ramyāṃ sarvāvayava śobhitaṃ | navoḍhāṃ puṣpiṇīṃ caiva prārthayedviprakanyakāṃ || aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ paurṇamāsyāṃ kumārakāṃ | atha vā bhaumavāre vā niśāyāṃ bhṛguvāsare || suvāsitena tailena kuryādanyajanaṃ tathā | bhūlikātaulpamānīya āstīryodamukhe tadā || tasyopari samāstīrya śamaṃtairjāti campakaiḥ | karpūraṃ caiva kastūrīmiśritaṃ caṃdanaṃ tathā || sarvāṃga lepanaṃ kuryāllakṣmīsūktena buddhimān | paryaṃkoparitāṃ kanyāṃ caṃdanena vilepitāṃ || dhruvādyairiti maṃtreṇa kanyāṃ dakṣiṇato mukhīṃ | unmūkhī śamanaṃ kuryācchrīsūktena kumārakaḥ || tasyāḥ pādau prasāryātha guptenārccanamācaret | nyastvā ṣoḍhā dvayaṃ caiva vagalā paṃcakaṃ nyaset || kanyāṃ caiva nyaseddevaṃ tattadaṃgāni saṃsmaret | janaṃ japapuraṃ caiva mārjayen mūlavidyayā || p. 62a) gaṃdhadvāreti maṃtreṇa kuryāt kastūri lepanaṃ | mūlamaṃtreṇa vai tatra puṣpamālāṃ samarpayet || nivedayed dravyaśuddhiṃ tatraiva japamācaret | prayogasiddhidaṃ puṃsāṃ maṃtrasiddhikaraṃ paraṃ || etatkramaṃ vinā devi prayogo na bhavet kvacit | tasmāt sarvaprayatnena siddhyarthī deva bhūtale || saubhāgyākhya kramaṃ devī vinā siddhiṃ na koṭibhiḥ | abhimānāṣṭakaṃ tyaktvā tyaktvā vaidūṣaṇaṃ trayaṃ || tyaktvā paṃceṃdriyā śaktiṃ saubhāgya kramamācaret | sukhaduḥkhe same kṛtvā lābhālābhau jayājayau || śītoṣṇa samatāṃ kṛtvā saubhāgya kramamācaret | ṣoḍhādvayaṃ ca na jñātvāyaḥ karotyarcanaṃ bhuvi || patitaḥ sa bhaveddevi rauravaṃ narakaṃ vrajet | vāhyāṃtarayordevi prabhedajñānayorvinā || pītakramo na kartavyo devatāśāpamāpnuyāt | saṃkalpaṃ ceti kalkena tyaktvā vijñānamānasaḥ || pītaḥ kramaṃ tataḥ kuryānno cedbhraṣṭo bhaveddhruvaṃ | jiteṃdriya sukhaṃ kṛtvā kuryāt pītakramaṃ śive || sukhārthaṃ kurute yosau devatāśāpamāpnuyāt | svasyā deśavidhiṃ caiva vā jñātvā parimeśvarī || yaḥ karotyarcanaṃ devi sa vipraḥ patito bhavet | yastu kanyāmanaḥ kṣobhaṃ karoti yajane śive || bhrāṃtacitto bhavet sadyo vācaspatiri vā paraḥ | notpādayedvadennaiva manaścaiva śarīrayoḥ || vedanāṃjana yadyastu sa naraḥ parito bhavet | sapatnīṃ mātṛpatnīṃ vā gurubhāryāmathāpi vā || arcayedbhuvanopetāṃ sāṃkhyāya na samarpitāṃ | dīkṣāyutāṃ ca rajakīṃ kulālagṛhakanyakāṃ || puliṃda kanyakāṃ vāpi golakuṃḍāmṛtamādarāt | arcayed ṛṣipatniṃ ca pūrvokta lakṣaṇairyutāṃ || arcaṇaṃ vidhimārgeṇa pūjādūrvā samomatāṃ | sarvalakṣaṇa saṃyukto puṣpiṇīmarcayecchive || mataṃga muninoktaṃ ca sadyaḥ siddhikaraṃ tvidaṃ | siddhakramoyaṃ deveśi nāsti siddhirguruṃ vinā || tasmāt sarvaprayatnena gurvājñā paripālakaḥ | siddho bhavati deveśi nātrakāryā vicāraṇā || devyuvāca || mahārāja kramaṃ deva kathayasva mama prabho || p. 62b) śiva uvāca | mahārāja kramo devi kathyate śṛṇu sāṃprataṃ | nānāvicitra sopāna maṇḍite citramaṃdape || saudhoṣṭālaka saṃśobhidhitā na dhvajaśobhite | nājopavaṃ na saṃyukte haṃsamāyūraśobhite || nānāvicitraramye ca gajavāji virājite | sarvatobhadra saṃyukte nānābharaṇabhūṣite || dhūpāmoda samāyukte citradīpena laṃkṛte | ratnasiṃhāsane ramye ratnābharaṇabhūṣite || jātīcaṃpakapunnāgaketakīgaṃdhaśobhite | karpūrā gurukastūrī rocanā kuṃkumairyutaḥ || jaṭāmāṃsyādi saugaṃdhyalepanaiḥ paribhūṣitaḥ | ghaṃṭhāninādasaṃyuktaḥ sarvadā śuddhamānasaḥ || ānaṃdamagna hṛdayodivyavastrairalaṃkṛtaḥ | divyamālyāṃ varadharo divyabhūṣairalaṃkṛtaḥ || tāṃbūlapūrṇavadanodevendra itrarājitaḥ | vedapātrairmṛtyapātrairbhogapātrairnināditaḥ || nṛtyagītaiśca vādinnaścaturviṃśativācakaiḥ | saṃgītarāgatālaiśca dhvanibhiścanināditaḥ || nānādeśopabhāṣābhirgadyaipadyairalaṃkṛtaḥ | nānāvicitrabhūṣābhirbhāṣitaḥ sādhakottamaḥ || samastarājavarṣāṇī mohanādrānnanāyikā | śrīmahārājamātaṃgī sarvadevapramohinī || tasyāstu tilakaṃ devi kathyate śṛṇu pārvati | kuce dvaṃdvaṃ ca bhrūmadhye gurusārāstadaṃtare || kastūrikā tripuṇḍraṃ ca tanmadhye keśaraṃ śive | mahārāja kramo devi kathitastu mayā tava || atha vā devadeveśi svayaṃgāṇa paro bhavet || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau mahānīlādikramanirṇayo nāma trayodaśaḥ prakāśaḥ || 13 || atha vīrapaśubhāvānnigadyaṃte || śrīdevyuvāca || vīrabhāvo mahādeva kathyate śṛṇu bhairava | nirdvaṃdvamānaso bhūtvā hṛdā kāmakalā tanuḥ || niśā su pūjā pravarāhe tu vyuktā sadaiva hi | nijaṃ kulaṃ samādhāya svayaṃ bhairava rūpadhṛk || kulaṃ ca bhairavī yūyaṃ tadgātrenyāsavistaraṃ | prasūna tūlikāmadhyeṃ puṣpakara saṃyute || nānāgaṃdha samākīrṇe kuladravyeṇa yaṃtrake | likhitvā pūjayecchaktaughanasthāpanapūrvakaṃ || svavāmabhāge ṣaṭkoṇaṃ tanmadhye brahmaraṃdhrakaṃ | likhitvā tatrakuṃbhaṃ vai sauvarṇaṃ rājataṃ tathā || tāmraṃ bhūmimayaṃ vāpi mahāloha vivarjitaṃ | sthāpayet kalaśādhāraṃ kuṃbhaṃ sugaṃdhivāsitaṃ || hetu dravyaṃ brāhmaṇādibhedataḥ saṃprapūrayet | tatra yaṃtraṃ vilikhyādau yadyat kulasamudbhavaṃ || p. 63a) dhyātvaiṣṭadevatāṃ tatra japedaṣṭottaraṃ śataṃ | dhenuyoniṃ pradarśyātha amṛtaṃ tadviciṃtayet || dṛṣṭvā mṛtamupāttaṃ vai nṛtyaṃti yoginīgaṇāḥ | nṛtyaṃti bhairavāḥ sarve nṛtyaṃti mātaropi ca || indrādayaḥ surāḥ sarve nṛtyaṃti madhulolupāḥ | brahmaviṣṇumaheśādyāṃ nṛtyaṃti harṣatatparāḥ || arghabhāṇḍaṃ tridhā kṛtvā gurave caikabhāgakaṃ | ekaṃ kulāyaṃ vai datvā ekena devatarpaṇaṃ || pītvā kularasaṃ nānāvastrālaṃkārabhūṣitaḥ | sākṣādyadi gururnasyāttadātoye visarjayet || ānaṃdarūpavān bhūtvā pūjayet parameśvarī | tat tatkalpavidhānena tattadyatnena pūjayet || visarjanaṃ vidhāyātha svakule yojayettataḥ | tadviṃvara sa pānena amṛtaṃ bhujyate || taccakorarasāsvāde saṃmado mama jāyate | tatphalagrahaṇādeva meru śṛṃgāvarohaṇaṃ || latāliṃgena mātreṇa sudhādhauta kalevaraḥ | mūlayoge kṛte tatra japedaṣṭa sahasrakaṃ || yatra jāpe ca home ca yatra saṃkhyā na coditā | tatreyaṃgaṇanāproktā aṣṭottara sahasrakaṃ || jalapūtaṃ havirdravyaṃ gṛhītvā tarpayettataḥ | vidhāya tarpaṇaṃ deva pradakṣiṇa manu vrajet || stutvā praṇamya kalpokta sravena toṣayet tataḥ | tasmāt kulaṃ samāyogya kṛtvā yatnena saṃjapet || kule sākṣādyatastatvaṃ svayaṃ tiṣṭhati tatvataḥ | sadyaṃ māṃsaṃ tathā matsyaṃ mudrāmaithunameva ca || ebhireva kṛtāḥ pūjā kulācāra prakīrtitaḥ | tena tat kulaśāstrajñaiḥ pūjanīyā prayatnataḥ || kulaṃ kulaṃ cāṣṇakulaṃ niścalaṃ saśyavartate | sa dhanyaḥ sa ca vijñānī kularūpaḥ sa eva tu || yatra tatra kujevāre śmaśānegamane kṛte | pūjāphalaṃ bhavet tatra saptavā sarasaṃmitaṃ || caturdaśyāgate tatra pakṣa pūjāphalaṃ bhavet | na gacchennārya tatsthāne paśureva na saṃśayaḥ || nāstyasmādadhikaṃ deva iti ciṃtāparāyaṇaḥ | madena dravyabhoktā tu bhavet kulaparāyaṇaḥ || sādhakekṣo bhayāpanne mamakṣobhaḥ prajāyate | tasmādyatnīdvīravarobhavet bhāgayutaḥ sukhī || bhogena mokṣamāpnoti bhogena kulaṃ sādhanaṃ | vinā hetukamāsādya kṣobhayukto maheśvaraḥ || na pūjāṃ mamasaṃparkaṃ na dhyānamanuciṃtanaṃ | tasmād bhuktvā ca pitvā ca pūjayet parameśvara || p. 63b) prakramacyutadoṣostināparaṃ doṣabhūṣaṇaṃ | yadyadvadati vidrāviyat karoti yadarcati || tat sarvaṃ kularūpaṃ tu dhyātvā ca viharet sudhīḥ | ekākī nirjanedeśe śmaśāne parvatevane || śūnyagehe nadītīre niḥsaṃgo viharenmudā | vīrāṇāṃ japakālastu sarvakālaḥ praśasyate || sarvadeśe sarvapīṭhe kartavyaṃ ca na saṃśayaḥ | vīrasādhanakāryaṃ ca kartavyaṃ vīrapūruṣaiḥ || divyairapi ca kartavyaṃ paśubhirna ca pāmaraiḥ | varaṃ pāmara kāryaṃ ca mayaśoriti niścitaṃ || yadyannasatpurā proktaṃ saṃketaṃ maṃtrasādhane | aṃjanaṃ guṭikādiṃ ca kuryādvīro mahābalaḥ || divyevīrenabhedosti yadbhedaṃ tattu kathyate | śāṃto vinīto madhuraḥ kalālāvaṇya saṃyutaḥ || divyaṃ tu devavatprāyo vīraścoddhatamānasaḥ | vibhūti bhūṣaṇairvāpi caṃdanairvāpilepitaḥ || ākāragopano vā pityakto vā kulabhairava | raktacaṃdanadigdho vā vaiṣṇavaścāpyavaiṣṇavaḥ || apamāne ca pūjāyāṃ hṛṣṭapuṣṭaḥ sadā bhavet | devaniṃdā paro vāpi tattatpūjāparopi vā || pūjāratastadrahitaḥ kulākulamatosthitaḥ | nijabhāva samāyukto devavadviharetkṣitau || svakulāṃ puraścaryā rātrau kuryānna cānyathā | vedahīnodvijedeva yathā na śrutijā kathā || viṣṇubhaktiṃ vinādevabhaktirne prabhavedyathā | śāktajñānaṃ vināmuktiryathāhāsyāya kalpate || guruṃ vinā yathā taṃtre nādhikāraḥ kathaṃcana | patihīnā yathā nārī sarvakarma vivarjitā || kulaṃ vinādevavidhīṃ kadāpi mamasādhane | nādhikārīti kauleya tasmādbhāva paro bhava || avinītaṃ kulaṃ yasya sa kathaṃ mamapūjakaḥ | tasmādyatnāttathākāryaṃ yathāsyādvinayānvitaṃ || bhāvābhāvātkuleśāstrenādhikāraḥ kathaṃcana | tena bhāvaviśuddhastu sādhakaḥ kauliko bhavet || paśubhāvaṃ pravakṣyāmi "ṣṛṇuvatsa samāhitaḥ | yathāvidhi paśurvidyāṃ gṛhītvā bhāvatatparaḥ || prathamaṃ pūrvasevārthaṃ yatnataḥ śuddhimācaret | namatsya bhojanaṃ kuryānnastriyaṃ manasāsmaran || na paradravya lobhīsyānnabhogeṣāṃ na saṃbhajet | siṃdhutīre parvate ca kānane vā surālaye || vilvamūle vivikte ca puṇyekṣetre ca śobhane | na śūdradarśanaṃ kuryāt koṭilyaṃ yatnatastyajet || p. 64a) devatā śubhavarṇāstu dhyātavyā susamāhitaiḥ | trisaṃdhyaṃ devapūjā tu trisaṃdhyaṃ japamācaret || rātrau maṃtraṃ ca mālāṃ ca na spṛśecca kadācana | na maṃtramuccaredbhuktvā maunīsyāt sarvakarmasu || parvakālestriyaṃ naiva gacchet sādhakasattamaḥ | puṣpaṃgaṃdhaṃjalaṃ caiva svayamānīya pūjayet || maithunaṃ tatkathālāpaṃ tadgoṣṭhiṃ parivarjayet | ṛtukālaṃ vinā cāpi gacchenna striyamādarāt || purāṇaśravaṇe śraddhā vedavedārtha tatparaḥ | na rātrau bhojayed vidvān tāṃbūlaṃ parameśvara || guruṇā yadyadādiṣṭaṃ tatsarvaṃ yatnataścaret | svajātakusumaṃ caiva hetu dravyaṃ ca bhairavaṃ || spṛṣṭvārothā samāghrāya paṃcagavyena śuddhyati | raktavastraṃ na gṛhṇīyāddevībhaktiparāyaṇaḥ || viṣṇutaṃtreṣu kalpāni tadanuṣṭhānameva ca | kāryaṃ vīrakathālāpaṃ na kuryādvīravaṃdanaṃ || nityaśrāddhaṃ mayā śrāddhaṃ saṃdhyāvaṃdanameva ca | tīrthasnānaṃ pīṭhadeśagamanaṃ dharmatatparaḥ || paśustu trividhaḥ proktaḥ krameṇa śṛṇu bhairava | adīkṣitaḥ kriyāhīno maṃtra taṃtra vivarjitaḥ || mahāpaśuritikhyātaḥ sarvatoyaṃ vigarhitaḥ | dīkṣito niṃdako yastu dvitīyaḥ saprakīrtitaḥ || ekākīyā na nirataḥ paśurityabhidhīyate | asyādhikāraḥ pūjāyā na gurutve kadācana || pūrvasyanādhikārosti pūjādeśa gatāgatau | pūrvastu sarvakaulerhi vahiḥ kāryaḥ svadeśataḥ || pūrvadarśanamātreṇa kuladarśanamācaret | brahmahatyādikaṃ pāpaṃ varaṃ satyaṃ na ca prabho || pūrvadarśanamevātra satyaṃ satyaṃ vadāmyahaṃ | mamātmā sāpi deveśi vibhūrityapi sa prabho || tathāpi tatra me śaṃkā jāyate tat padepade | varaṃ kula parityājyaṃ varaṃ svakulahiṃsanaṃ || varaṃ svakulahānistu varaṃ svakulakuṭṭanaṃ | kāyena manasā vācā varaṃ svakulapātanaṃ || na kūrvīta paśoḥ saṃgaṃ svamārgaṃ kṣayakāraṇāt | kulaśāstre dvayaṃ pāpaṃ gariṣṭhaṃ kulanāśanaṃ || svakule mahatī niṃdā parayogāt kuleśvara | tasmādapi mahāpāpaṃ paśusaṃgāt prajāyate || p. 64b) sarvathā tatra bhāvaudvaunaprakāśyo kuleśvara | sabhāvaścavibhāvaśca paśudveṣāt prajāyate || daivācca jāyate vīrovīrāddaiva prajāyate | daive vīrena saṃdehaḥ sāmyamityabhidhīyate || bhāvastu mānasodharmaḥ śābdaḥ sahikathaṃ bhavet | tasmādbhāvo na vaktavyo diṅmātraṃ samudāhṛtaṃ || yathekṣu rasamādhuryaṃ rasanairjñāyate prabho | tathā bhāvavibhāvastu manasā paribhāvyate || śṛṇu yatnena deveśi rahasyāti rahasyakaṃ | vinā madyenamāṃsena puṃścalīsevanaṃ vinā || na maṃtraḥ siddhamāpnoti caṃdrasaura kramārcitaṃ | alināpūritaṃ pātraṃ vanitāpūritaṃ mukhaṃ || aliṃ valiṃvarāṃ rāmāṃ kinnasiddhyati bhūtale | satyametadvināyoṣitsaṃgaṃ maṃtraṃ na siddhyati || saṃga eva hi kārtavyo maithunaṃ na kadācana | pūjanīyā sadāyoṣāmadbhāvakṛta niścayā || tasmāttu maithunaṃ devakartavyaṃ mama sādhakaiḥ | ahaṃ tu jagatāṃ dhātrī jananījanmakāriṇī || madbhāvapratiyaṃtrāyāṃ sāhameva suniścitaṃ | kartavyaṃ maithunaṃ naiva tasyā manavikāraṇaṃ || mohādvā guruvodhyādvyā yadā tat kurute sudhīḥ | vīro vāpyathavā divya avudhyā narakaṃ vrajet || gurupatnīṃ dvijapatnīṃ pitṛpatnīṃ prapūjayet | maithune narakaṃ yāvattāvat koṭiguṇaṃ bhavet || ahaṃ ca roṣasaṃpanno nāśayāmitamīśvara | niraṃtaraṃ rogapīḍā jāyate tasya pāpinaḥ || kadācit karmasaṃtāpaḥ kadācit karṇapīḍamaṃ | kadācidapivān yasyāt kadācinnavicarcikā || anālokyaṃ ca vādhiryaṃ khaṃjatā kubjatā tathā | anyepi vividhā rogāḥ kuṣṭyādyāḥ prabhavaṃtihi || cakṣunāśocchrutichedo nāśācchedastathaiva ca | pādacchedaḥ karacheda śirachedopi jāyate || paśupīḍā rājapīḍā vahnipīḍā ca jāyate | kulaṃ tasyātra doṣeṇa mrīyate nātra saṃśayaḥ || ete te kathitā doṣāyoṣinmaithuna saṃbhavā | adhikāravihīnānāmadhikārayutaiścaret || śiva uvāca | mahānmamaivasaṃdeho varddhate jagadīśvarī | mamānugrahato devi madvaktuṃ ca tvamarhati || devyuvāca || ahameva paraṃ dhyānamahameva parāśrutiḥ | mattaḥ parataraṃ viśvaṃ na kiṃcidavalokyate || p. 65a) ahameva jagatsarvaṃ jagadevāhamīśvara | madbhāvabhāvitānārī bhaveddetādṛśī śiva || evaṃ jñāna viśiṣṭaḥ syādadhikārī bhavecchiva | brahmādika maheśo vā sarvadeva sadyo hi saḥ || jāyamānasya vālasya mātṛyoniḥ svaliṃgayoḥ | saṃgharkeṇa vikāro hi na tayorjāyate kvacit || sādhakasya tathā yasya matiḥ syādadhikāriṇī | sodhikārī bhavennityaṃ yāgādau sahayoṣitāṃ || madbhāva pratipannāyāṃ matsvarūpāhameva sā | vikāraṃ na hi yoṣāyāṃ tasyāmarpita eva hi || evaṃ yasya sthirābuddhiḥ svādhikārī na saṃśayaḥ | sādhakasya svadehe syāt yatsvarūpeṣṭadevatā || tadvarṇasamatejobhiḥ pūrṇaṃ tu vanamaṇḍalaṃ | bhāvanābhisthirīkṛtya devatā dhyānatanmayaḥ || yathāsvarūpavarṇādi ciṃtayedyatamānasaḥ | evaṃ jñāne samutpanne svacchadaṃ viharet pumān || evaṃ yasya mamonāsti tasya pratinidhiḥ smṛtaḥ | kumāryāmeva kartavyaṃ na kṣaratyāṃ kadācana || kumārī bhojanādeva kumārī bhojanādapi | kumārī ciṃtanādeva trailokyavijayī bhavet || śṛṇu devi varārohe rahasya mahadadbhutaṃ | vinā pūjāṃ striyoyonausaṃgamet sādhakottamaḥ || saptajanmadaridraḥ syānnarakekoṭikalpasaḥ | brahmahatyā surāpānastena gurvaṃ gaṇāgamaḥ || evaṃ nānākṛto doṣo jāyate nātra saṃśayaḥ | vīro vāpyathavā divyo na vuddhyā narakam vrajet || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau bhāvanirṇayo nāmāścaturddaśaḥ prakāśaḥ || 14 || athādau satvādi guṇabhedāt nityādi vibhedamāha || śrīdevyuvāca || dhanināṃ madhyamānāṃ ca daridrāṇāṃ gṛhīsināṃ | paradeśa sthitānāṃ ca kārāgehādivāsināṃ || kāryādau vyāvṛtānāṃ ca yuktānāṃ sūtakādibhiḥ | kāryāṃge ca svabhāve cā vāmakānāṃ kṛpānidhe || ṣaḍāmnāya rahasye na kathaṃ nityakriyā bhavet | lokalajjāvatāṃ vā dinacaryāṃ vada prabho || śrīśiva uvāca | mahākālena yatproktaṃ yanmahāmāyayāśrutaṃ | rahasyātirahasyaṃ tat sarvataṃtreṣugopitaṃ || p. 65b) āmnāyānāṃ rahasyaṃ tadāhnikaṃ procyate mayā | śṛṇvaṃ tu sarvebho devāḥ sādhakānāṃ prasiddhidaṃ || tatra nityaṃ tridhā proktaṃ guṇatraya vibhedataḥ | adhikāravihīnaṃ cenmānasaṃjñānapūrvakaṃ || svasthacittenayatinākṛtaṃ tacchuddhamucyate | tādṛśaṃ cedgṛhasthena nirdravyeṇātha vā kṛtiṃ || ruglena pathikenāpi karāgṛhagatena vā | bhaktito cāpi tanmiśraṃ vāhyapūjādhikārataḥ || śītādibhītyāvāvittaḥ saṃkṣayādalpakāryataḥ | stryāderniyogādgalitaṃ gṛhīṇomānasaṃmataṃ || vāhyapūjādikaṃ yacca ekāṃte niyamena ca | bhaktyā kṛtaṃ gṛhasthena tacchuddhaṃ rājasaṃmataṃ || pūjārthaṃ yadyā ca yitva śraddhābhaktividhāya vā | lokabhītyā devabhītyā yattadrājasamiśritaṃ || pratāraṇārthaṃ lokānāṃ yācitaṃ devanāmataḥ | dravyaṃ kṛtaṃ tadduddeśagalitaṃ tat tu rājasaṃ || vāmamārgaṃ samāśrityakaulaṃ dharmaṃ vicārya ca | anyadharmasya cādveṣāt kṛtaṃ śuddha tu tāmasaṃ || kṛtaṃ yatkāmataḥ karma caihnikaṃ pāralaukikaṃ | vāmamārgaṃ samāśritya miśritaṃ tattunāmasaṃ || jihvālobhena yatsvādyaṃ pānaṃ yat kāmatorataṃ | athavā māraṇādyarthaṃ galitaṃ tattutāmasaṃ || śuddhasatvena mokṣaḥ syāt svargaḥ syānmiśrasatvataḥ | siddhirgalita satvāsyā daihikī ca manuṣyatā || svargaḥ syādrājasācchuddhātkāmaḥ syānmiśrarājasāt | galigādrājasāttiryagyonāvavi sukhaṃ bhavet || sātvikā tāmasāddevayonitvaṃ prāpnuyānnaraḥ | miśratāmasatoduḥkhīnārakī vāddhytāmasāt || karmapaṃcavidhaṃ proktaṃ paṃcadhā muktidāyakaṃ | prasarpaṇamupādānamījyādhyāyastathādyutiḥ || saṃmārjano palepādi saṃskāro devamaṃdire | bhavārjanaṃ sarpaṇaṃ syāddevasālokyakārakaṃ || pūjāsādhanasāmagryāmelanaṃ bhaktasevanaṃ | tatprītiḥ syādupādānaṃ devatārūpadāyakaṃ || pīṭhapūjanapūrvaṃ yat ṣoḍaśādyupacārakaiḥ | sa yogo liṃgadehasyanāśakaḥ kālayogakṛt || atha prātaḥ kṛtyaḥ yathā || brāhmyānmuhūrtādvakṣyāmi sādhakasya hitaṃ paraṃ | kālikāyā maheśāni śayyāyāṃ guruciṃtanaṃ || suṃdaryāstu maheśāni rātrivāsaṃ parityajet | chinnāyādevaṃ deveśi saṃyogī bhūyasaṃsmaret || p. 66a) tārāyāṃ devadeveśi śaktyā sahaguruṃ smaret | guruṃ smṛtvā kuṇḍalinīṃ samyagyogena yojayet || sādhakaḥ prātarutthāya kulavṛkṣaṃ praṇamya ca | mūlādi brahmaraṃdhrāṃtaṃ kulaṃ dhyātvā guruṃ smaret || tataḥ samastake ciṃtyaṃ sahasradalapadmakaṃ | karpūrābhaṃ smerettatra śrīguruṃ nijarūpiṇaṃ || iti śrīgurorvidyamānatveśāṃtatvenyaset || suprasannaṃ lasadbhūṣāmaṇḍitaṃ śvetacaṃdanaṃ | varābhaya jñānamudrā pustakairvyāvṛtai karaiḥ || yuktaṃ śvetāṃvaraṃ śāṃtaṃ śvetapuṣpavibhūṣitaṃ | vāmāṃkagatayaḥ śaktyā liṃgitaṃ raṇavarṇayā || raktavastrābharaṇa vā raktacaṃdanamālyayā | vāme līlākamalayāliṃgityā dakṣiṇena ca || dhyāyedaṃ tanmukhaṃ śāṃtaṃ śrīguraṃ śivarūpiṇaṃ | tatpāda padmayugalaṃ srutapīyūṣadhārayā || abhiṣiktaṃ svasya dehamevaṃ śiṣyo viciṃtayet | arcayed gaṃdhapuṣpādyairvādyasthairmānasaistu vā || śrīgurormānasayajanamāha | laṃ haṃ yaṃ raṃ vamuccārya tattadbhūtātmanaḥ padāt | samarpayāmi saṃprocya namoṃtomānasārcane || śaṃvaiśaktyātmane procya tāṃbūlaṃ caiva pūrvavat | kaniṣṭhā tarjanī madhyānāmāścāṃguṣṭhayogataḥ || sarvāsīyojanānmudrā kramāt paṃcavidhāsmṛtā | aimuktā yoginaṃ mudrāṃ dairśayettāṃvurārpaṇe || nāmabhistasya saṃketaḥ saṃsiddhairgurukīrtakaiḥ | praṇamyatthaṃ hṛnmanunā bhāvayettallayaṃ hṛdi || atha strīgurutve viśeṣadhyānamāha || aruṇāmaruṇākalpāṃ karuṇāpūrṇalocanā | varābhayakarāśāṃtāṃ smarāmi mama gauravī || nijanātha kareśaśvannija vāmakalevarāṃ | sa padmakarayāśaśvallīlāṃdolitalocanāṃ || atha vīrāṇāṃ viśeṣo yathā || mahācīna guruṃ dhyātvā svaguruṃ saṃsmarettataḥ | paṃcopacāraiḥ saṃpūjya vīradravya krameṇa tu || atha kulagurumāha || prahlādānaṃdanāthākhyaṃ sanakānaṃdameva ca | kumārānaṃdanāthaṃ ca vaśiṣṭānaṃdanāthakaṃ || krodhānaṃdaṃ sukhānaṃdaṃ dhyānānaṃdaṃ tataḥ paraṃ | vodhānaṃda sukānaṃdī dhyāyet kulamukhopari || atha mahārasarasollāsahṛdayāghūrṇalocanāḥ || p. 66b) kulāliṃga na saṃbhinnāścūrṇitāśeṣatāmasāḥ | kulaśiṣyaiḥ parivṛtāḥ pūrṇāṃtaḥ karaṇodyatāḥ || varābhayayutāḥ sarve kulataṃtrārthavādinaḥ || atha śrīgurordhyānam || nīlāṃvaraṃ nīlavilepayuktaṃ śaṃkhādibhūṣitatanuṃ muditaṃ trinetram || vāmāṃgapīṭhasthitanīlaśaktirvadāmivīraṃ karuṇānidhānaṃ || vīraṃ dhyātvā mahādevī vīramālāṃ japedbudhaḥ | aṣṭottara sahasraṃ ca vāmahaste samarpayet || atha gurupādukāmāha || athavā vāgbhavaṃ māyāṃ lakṣmībījaṃ samuddharet | hasakhaphreṃ tathā naṃdabhairavākhyaṃ sahakhaphreṃ || gurunāma tathā tathāśaktirnāma śrīpādukāṃ smaret || daśadhā saptadhā vāpi tridhā vā prajapetsudhīḥ | japaṃ samarpayet paścāt śrīgurordakṣiṇekare || akhaṇḍamaṇḍalākāraṃ vyāptaṃ yena carācaraṃ | tatpadaṃ darśitaṃ yena tasmai śrīguravenamaḥ || ajñānatimirāṃdhasya jñānāṃjanaśalākayā | cakṣurunmīlitaṃ yena tasmai śrīguravenamaḥ || tatastu mūlādhārādi brahmaraṃdhrāṃtamudyate | ādhāraskaṃdamityāhurgudameḍhrasyamadhyagaḥ || mṛdvāsane samāsīnaḥ sarvaciṃtā vivarjitaḥ | caturasraṃ caturyaṃtraṃ vasāṃtaṃ svarṇavarṇakaṃ || trikoṇavṛtta tanmadhye icchājñāna kriyātmakaṃ | sūryakoṭi pratīkāśāṃ caṃdrakoṭiḥ ṣuśītalāṃ || sārddha trivalayākārāṃ sarvālaṃkārabhūṣitāṃ | madhye svayaṃbhuliṃgaṃ tu koṭisūryaḥ samaprabhaṃ || tadūrddhve kāmavījaṃ tu kalayā iṃdunāyakaṃ | tadūrddhve tu śikhākārāṃ kuṇḍaliṃ brahmavigrahāṃ || tejodaṇḍaṃ suṣumṇāṃtaḥ sahasraravisannibhaṃ | tadātmakaṃ mūlamaṃtraṃ dhyātvā tattejasāvṛtaṃ || svaśarīraṃ viciṃtyeti prāṇāyāmatrayaṃ caret | mūlamaṃtreṇa maṃtrasya ṛṣyādinyā samācaret || aṃganyā saṃvidhāyātha hṛdidevaṃ viciṃtayet | mānasairupacāraiśca pūjayitvā manuṃ japet || yathāśaktyātha devāyataṃ japaṃ ca samarpayet || atha śyāmāyā viśeṣamāha || dhyātvā hṛdamvuje kālīṃ dhyānoktāṃ pūjayettataḥ | mānasairupacāraiśca pūjayitvā manuṃ japet || p. 67a) gaṃdhādibhiśca gāyatrīmaṣṭāviṃśati saṃkhyakāṃ | prajapeddaśasaṃkhyāṃ vā śrūyatāṃtāṃ ca bhairavī || kāmo'lākṣinādāṃto dakṣiṇāṃgeyutātataḥ | vidmahe kūrcavījaṃ ca cāmuṇḍau ṅeṃyutā tataḥ || dhīmahīti vadettannaḥ kālī pracodayāt tataḥ | gāyatryeṣāmayā proktā sarvataṃtreṣu gopitā || yāṃ vinā sa kalāvidyā na siddhyaṃti kadācana || atha japāvidhirucyate || vīrahaṃsamayāvidyā saṃkalpaṃ kārayedbudhaḥ | haṃsākhyā sādhanaṃ vakṣye maṃtrāṇāṃ hitakāmyayā || yasya vijñānamātreṇa sarvajño bhuvijāyate | haṃsātmikāṃ bhagavatīṃ jīvo jayati sarvadā || asyāḥ smaraṇamātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ | asya haṃsasya deveśi nigamāgamapakṣakau || agnisomau tathā vāpi pakṣau tāraḥ śiro bhavet | viṃdu trayaṃ śikhā netre mukhe nāda pratiṣṭhitaḥ || śivaśaktipadadvaṃdvaṃ kālāgnī yārśvayugmakaṃ | ayaṃ paramahaṃsastu sarvavyāpī prakāśavān || hakāreṇa vahiryāti sakāreṇa viśet punaḥ | sayāḥ saṃvodhamātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ || prāṇāyāma prabhāvena jīvanmuktastu jāyate | ṛṣirhaṃso'vyaktapūrvāgāyatrī cheda ucyate || devatā paramādistuhaṃsohaṃ bījamucyate | saśaktiḥ kīlakaṃ sohaṃ praṇavastatvameva hi || udāttasvara ityevaṃ manorasya prakīrtitaḥ | mokṣā'rthe viniyogaḥ syādevaṃ kuryāt sadānaraḥ || sūryātmanevahṛddevisomātmane śirastathā | niraṃjanaṃ śikhājyotirnirābhāsā tathā priye || avyaktaṃ netrayornyasya anaṃtostraphaḍaṃ yajet | evaṃ nyāsavidhiṃ kṛtvā gaṇeśādau samarpayet || ṣaṣṭiśvāsairbhavet prāṇaḥ ṣaṭprāṇānāḍikāmatā | ṣaṣṭhināḍyāhyahorātraṃ japasaṃkhyā japamanoḥ || ekaviṃśati sāhasraṃ ṣaṭśatādikameva ca | prajapet pratyahaṃ jīvo brahmānaṃdamayīṃ parāṃ || utpattirjapa āraṃbhomṛtirasya nivedanaṃ | vinā japena satataṃ jape bhavati sarvadā || evaṃ japastu vijñāto gaṇeśādau nivedayet | ṣaṭśatāni gaṇeśasya ṣaṭsahasraṃ prajāyate || ṣaṭsahasraṃ gadāpāṇeḥ ṣaṭsahasraṃ pinākinaḥ | sahasraṃ ātmane caiva sahasraṃ paramātmane || p. 67b) sahasraṃ purave caiva saṃkalpoyaṃ yathā vidhi | raktavarṇe gaṇeśaṃ ca mūlādhāre caturddale || vādiveda samāyukte ṣaṭśataṃ ca samarpayet | svādhiṣṭhānaṃ vidrumābhaṃ ṣaṭkoṇaṃ vādi ṣaṭkakaṃ || sāvitryā ca samāyukte brahmaṇe ca samarpayet | vidyuṃtpuṃjaprabhābhaṃ ca dalaṃbhādi daśākṣaraṃ || lakṣmīnārāyaṇau vaṃde ṣaṭsahasraṃ nivedayet | mahānīla prabhe caivakādi dvādaśapatrake || umāmaheśvarau vaṃde ṣaṭsahasraṃ nivedayet | viśuddhe dhūmravarṇe ca kalāpātre svarānvite || prāṇaśaktyātmakau vaṃde sahasraṃ ca samarpayet | ājñāyāṃ vidyudābhāyāṃ śubhau dakṣau niyojīte || paramātmani parāśaktau sahasraṃ samarpayet | stutvā praṇamya devājñāṃ ślokairebhiśca prārthayet || śivādikasthalebhāvamūhaṃ sveṣṭasya vācayet || trailokya caitanyamayādi daivaśrīśaṃkaratvaccaraṇājñayaiva | prātaḥ samutthāya tava priyārthaṃ saṃsārayātrā manuvartayiṣye || saṃsārayātrā manuvartamānaṃ tvadājñayā śaṃkaradevadeva | sparddhāti ca skārakalipramādābhayānimāṃmābhibhavaṃ tu nātha || iti saṃprārthya deveśamājñāmādāya tasya tu | prārthayitvādharāṃ śvāsayuktaṃ pādaṃ nidhāpayet || samudramekhale devi parvatastanamaṇḍale | viṣṇupatnī namastubhyaṃ pādasparśaṃ kṣamasvame || prātaḥkṛtyama kṛtvā tu yo devīṃ bhaktitorcayet | pūjā ca viphalā tasya śaucahīnā yathā kriyā || atha śaucavidhiḥ || tato gṛhādvahiryāmyāṃ nair-ṛtīṃ vā diśaṃ vrajet | pade padesmaredastraṃ dūreyāyāddvijālayāt || atītyavāṇamātrāṃ tu bhuvaṃ grāmādvilokya ca | noṣaṇena śmaśāne ca tripathe vā catuṣpathe || gokule rājamārge vā vane copavane tathā | devatā yatane varjyaṃ goradhyāyāṃ viśeṣataḥ || varcco mūtrādikaṃ varjyaṃ yasmādvai kṛttikāsutaṃ | daśahastaṃ parityājya mūtraṃ kuryājjalāśayāt || catvāriṃśat purīṣe tu tīrthe nadyāṃ caturguṇaṃ | karṇe kṛtvā pavitraṃ ca viṇmūtraṃ kārayet tadā || ubhe mūtrapūrīṣe ca divākuryādudaṅmukhaḥ | rātrau ca dakṣiṇe kuryādube saṃdhye yathā divā || chāyāyāmaṃdhakāre vā rātrā vahani vādvijāḥ | yathā samanmukhaḥ kuryāt prāṇavādhabhayeṣu ca || p. 68a) uttiṣṭhaṃ vṛṣayodevāgaṃdharvāyakṣarākṣasāḥ | paritastyajyatāṃ sthānaṃ viṇmūtrotsarjanāyame || anena manunāloṣṭha tṛṇairudvāsya devatāḥ | kuryān malacyutiṃ tatra vā sasākaṃ praveṣṭya ca || piṃḍāloko na kartavyastathākāśa nīrīkṣaṇaṃ | samyak vā vaśyakaṃ kṛtvā vāyuṃ kāṣṭhenamṛjya ca || loṣṭena vātha vāmṛjyanāśmanāmṛjyate gudaṃ | punaḥ śaucaṃ prakartavyaṃ mṛdāmalakamātrayā || dvitīyā ca tṛtīyāyātadarddhārdvā prakīrtitāḥ | śucideśāttu saṃgrāhyāḥ śarkarāśmādi varjitāḥ || vipre gaurāmṛdaḥ proktāḥ kṣatreraktāstathoditāḥ | vaiśyasya haritāḥ proktāḥ kṛṣṇā strīśūdrayostathā || yasmindeśe tu yattoyaṃ yādṛkīmṛttikā bhavet | saiva tatra praśastāsyāttayāśaucaṃ vidhīyate || ekaliṃge gude saptadaśa vāmakare tathā | ubhayoḥ saptadātavyāstisroṃ'ghryoścāpi mṛttikāḥ || mūtrotsarge vāmahasteliṃge paṃcaiva mṛttikā | trikāradvitaye caikāpādayorathavā caret || gaṃdhalepa kṣayakaraṃ manoglāniharaṃ paraṃ | kuryādvādaśa gaṃḍūṣāt pūrīṣotsarjanottaraṃ || mūtratyāge tu catura ācamya tristaraḥ paraṃ | etacchauvaṃ gṛhasthānāṃ dviguṇa brahmacāriṇāṃ || triguṇaṃ vāṇaprasthānāṃ yatīnāṃ ca caturguṇaṃ | divāśaucasya rātryarddhaṃ svasya śaucasya sarvadā || tadarddhaṃ rujimārgasthastrī śūdrāṇāṃ tadarddhakaṃ | śaucaṃ kṛtvā tato mṛdbhistṛbhirjapyairviśodhayet || śaucakarma vihīnasya sakalā niṣphalāḥ kriyā || atha daṃtadhāvanavidhiḥ || tataḥ samāhareddaṃtadhāvanaṃ vihitaidhasāṃ | te cāpāmārgavadarīnirguṇḍī vilvavāsakāḥ || aśokacaṃpakaḥ plakṣaparṇajaṃvudhavaśruvaḥ | arkanyagrodhakhadirakaraṃjakakubhādikaṃ || śīrṣeśauryaṃ vaṭe dīptiḥ kadaṃve vijayīraṇe | plakṣe sarvārthasiddhiḥ syādvadaryāṃ madhurasvaraḥ || khadiremukhasaugaṃdhyaṃ vailvena vipulaṃ dhanaṃ | apāmārge dhṛtirmedhā prajñākāṃtiryaśastathā || āyuḥ śīlaṃ tathā lakṣmīḥ saubhāgyaṃ copajāyate | arkeṇahanyate rogānarthalābhāśca jāyate || audumbare vāgviśuddhiścaṃpakasyādṛṭa śrutiḥ | jātī vakulamaṃdāraiḥ svapnaṃ tasya na paśyati || p. 68b) sarvakaṃṭakinaḥ puṇyāḥ kṣīriṇastu yaśaḥsvina | anyeṣāṃ vṛkṣajātīnāṃ na bhakṣeddaṃtadhāvanaṃ || palāśavakulaṃkāśaṃ bhakṣayedyastu sāsapaṃ | tāvadbhavati cāṇḍāloyāvadgāvaṃ na paśyati || sphāṭikaṃ vā tiriktaṃ ca hīnaṃ catvagvivarjitaṃ | arddhadagdhaṃ pathibhraṣṭaṃ śmaśānasthaṃ tathaiva ca || ucchicchaviṣṭā sūtradilagnaṃ yatnāt parityajet | kanīnyagra samasthaulya praguṇaṃ dvādaśāṃgulaṃ || dvādaśāṃgula viprāṇāṃ kṣatriyāṇāṃ navāṃgulaṃ | aṣṭāṃgulaṃ ca vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ ca ṣaḍaṃgulaṃ || caturaṃgulamānaṃ tu nārīṇāṃ vidhirucyate | cūrṇitāgraṃ tvacāyuktaṃ gṛhṇīyān manunānunā || āyurvalaṃ yaśovarccaḥ prajāpaśuvastūni ca | brahmaprajñāṃ ca medhāṃ ca tanno dehi vanaspate || prāṅmukhodaṅmukho bhūtvā upaviśya sukhāsane | bhakṣayen mukhaśuddhyarthaṃ yathoktaṃ taṃtadhāvanaṃ || klīmuktvā kāmadevāya sarvajanapriyāya ca | namoṃtastithi varṇoyaṃ maṃtrodaṃtaviśodhane || prakṣālpaṃ daṃtakāṣṭaṃ ca śuddhadeśe purastyajet | vaktraṃ mūlānunānityaṃ kṣālayet siddhihetave || pratipaddaśe ṣaṣṭhīṣu navamyarkadinaṃ tathā | caṃdrasūryoparāge ca na kuryāddaṃtadhāvanaṃ || abhāvedaṃtakāṣṭasya niṣiddhāyāṃ tithau tathā | apāṃ dvādaśa gaṃḍūṣaiḥ kurvīta mukhaśodhanaṃ || atha pūjāhomakarmasiddhayesnānamucyate || snānapūrvāḥ kriyāḥ sarvāḥ snānaṃ ca daivate bhavet | prātaḥkāle ca madhyāhne sāyāhne stotrapāṭhake || yadā yadā manoglānistadaiva snānamācaret | vidyoccāraṃ tu yaḥ yakuryādasnātaḥ kṛtabhojanaḥ || tasya vidyā bhavennaṣṭā rauravaṃ narakaṃ vrajet | aśuciḥ sanmaheśāni vidyoccāraṃ tu yaścaret || tasya nāśo bhaveddevi vidyādagdhāṃ bhaveddhruvam | snānakālācca saṃproktāḥ snānabhedā chṛṇu priye || snānaṃ paṃcavidhaṃ proktaṃ yena devīmayo bhavet | vāruṇe nābhasaṃ caiva tṛtīyaṃ bhasmajaṃ smṛtaṃ || caturthaṃ taijasaṃ devī paṃcamaṃ daivataṃ bhavet | brahmāviṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaḥ || p. 69a) ete paṃcamahāsatvāḥ paṃcasnāne vyavasthitāḥ | parāvaṃtadatītāva tatparā tadanaṃtaraṃ || citpadātadatītāva paṃcamī parikīrtitāḥ | vāruṇaṃ dvividhaṃ proktaṃ vaidikaṃ tāṃtrikaṃ tathā || svaśākhokta vidhānena vaidikaṃ snānamīritaṃ | svasvakalpoktavidhinā tāṃtrikaṃ snānamācaret || śaṃkunāstrābhi japtena śucisthānāttumṛttikāṃ | gṛhītvāstreṇa saṃsiṃcyayā yājjalaniketanaṃ || tatrādau jalakūlaṃ tu kṣālayedastravāriṇā | mṛdaṃ kṛtvā dvidhā tatra ekabhāgopagaṃ tataḥ || nidhāyagomayaṃ darbhāṃstilāṃścāpyabhimaṃtritān | mṛttikāgomayābhyāṃ ca kardyataṃ snānamācaret || vahiruddhṛtatoyenamalaḥ snānaṃ tataḥ paraṃ | vidhāya vaidikaṃ snānaṃ tadaṃgaṃtarpaṇaṃ tathā || atha vakṣyāmite vatsaḥ snānaṃ kulamukhāvahaṃ | kṛṣṇāraktāharirnīlā vividhā mamamūrtayaḥ || tatastāṃtrikasnānasya vidhirastreṇamṛttikāṃ | samādāyāstramaṃtreṇa maṃtrayitvā tṛṇādikaṃ || śikhāmaṃtreṇāpahṛtya trirmūlenābhi maṃtrayet | mūrddhādi pādaparyaṃtaṃ vilipya praṇayejjalaṃ || ādhāraḥ sarvabhūtasya viṣṇoratulatejasaḥ | tadrūpāśca tato jātāstā āpaḥ praṇamāmyahaṃ || saṃmukhīṃkaraṇaṃ mudrāṃ vadhvā prāṇaṃ niruṃdhya ca | nimajya tūṣṇī mutthāya nābhimātre jalesthitaḥ || ācāṃtaḥ kuladravyeṇa sadarbhaḥ kulapuṣpakaṃ | kulapātraḥ sa darbhaṃ ca sa tilaṃ sa jalaṃ tataḥ || trividhaṃ kuladarbho hi coditaḥ kālaśaṃtunā | kathyate tatra deveśi gopanīyā kuleśvarī || kulacakroparigatāḥ kuladarbhāḥ mukheṣṭadā | trayodarbhāḥ samuddiṣṭāḥ suvarṇaiḥ rajataiḥ kuśaiḥ || tatra śākte dvayaṃ cānyamanyeṣāṃ tu trayo matāḥ | suvarṇaṃ rajataṃ caiva japapūjādi karmasu || karṣārddhakarṣamātraṃ vā pavitrāya prakalpayet | kuśakāryakaraṃ proktaṃ na tu vanyakuśāḥ kuśāḥ || tarjanyā rajataṃ dhāryaṃ svarṇaṃ dhāryamanāmayā | eṣa eva kuśaḥ proktoradarbhovarasaṃbhavaḥ || p. 69b) kūrcāṇāṃ paṃcakaṃ likhyaparitovartamekhalāṃ | śūlaṃ kapālamālikhya brahmakūrcaḥ prakīrtitaḥ || etasyādhāraṇādevavāṃchā kāryamavāpnuyāt | tridhādarbhaḥ prakathitaḥ kālikādarbhavartmani || gopanīyamidaṃ bhadre sārāt sārataraṃ mahat | kapālaṃ ca tathā khaḍgaṃ strīvījāni ca paṃca ca || anāmāyāmidaṃ dhāryaṃ svarṇavarṇaṃ śubhāvahaṃ | kūrcādyakālikātārā saptatārādyameva ca || sarvavījādyarūpaṃ ca kuladarbhaṃ ca dhārayet | vidyāśrīkīrtijananaṃ śāṃtidaṃ sarvasiddhidaṃ || savasauṃdaryadaṃ bhadre vījāsiddhiḥ pradarśakaṃ | gṛhītvā kuladevasya prītaye snānamācaret || tāṃtrikaṃsnāna saṃkalpaṃ māsollekhādipūrvakaṃ | kṛtasaṃkalpa evāsau kulacakraṃ jale nyaset || kṛtvātha mūlamaṃtreṇa prāṇāyāma trayaṃ caret | vinyasya ca ṣaḍaṃgāni kalpayet tirthamagrataḥ || caturasre hastamātretajjale parikalpite | brahmāṇḍodaratīrthāṇikaraiḥ spṛṣṭāniterave || tena satyena deveśa tīrthaṃ dehi divākara | iti sūryaṃ prārthayitvā kromityaṃkuśamudrayā || aṃkuśamudrā yathā || dakṣamuṣṭiṃvidhāyātha tarjanyaṃ kuśarūpiṇī | aṃkuśākhyā mahāmudrā trailokyākarṣaṇa kṣamā || mitvārkamaṇḍalaṃ tasyāttīrthānyā vāhayediha | gaṃge ca yamune caiva godāvarī sarasvatī || narmadesiṃdhukāverī jale'sminsannidhiṃ kuru | eva muktvā tu tīrthāni tasmin toye niyojayet || mūlamaṃtreṇātha tīrthaḥ śaktistatra samāhvayet | arkasya maṇḍalaṃ dhyātvā tanmaṃtreṇa ca pūjayet || sarvānaṃdamayīmaśeṣaduritarddhvaṃ sāmṛgāṃka prabhāṃ tryakṣāmūrddhvakaradvayenadadhaṃtīpāśaṃ sṛṇī vā mataḥ || aṃtaścāmṛtapūrṇahemakalaśaṃ muktākṣamālāṃvarāṃ gaṃgāsiṃdhusaridvarādisahitāṃ śrītīrthaśaktiṃ bhaje || hrāṁ hrīṁ hrūṁ hraiṁ hrauṁ hraḥ || iti sarvānaṃdamayeparaṃ || tīrthaśakti tathā hiliyugaṃ vahnigehini | ekaviṃśākṣaraḥ proktastīrthaśaktermahāmanuḥ || p. 70a) tajjalaṃgāṃgamaṃtreṇa maṃtrayedaṣṭavārakaṃ | tāro namo bhagavati bhūyādaṃ vetatoṃvike || aṃvālike mahāmālinyehyehi bhagavatpatha | aśeṣatīrthālavālemāyā śrīvījamuccaret || śivajaṭādhirūḍhe ca gaṃgegaṃgāmbike dviṭhaḥ | gaṃgāvidyeyamākhyātā tripaṃcāśadbhirakṣaraiḥ || vāme tu gaṃgāmaṃtradhyānayorviśeṣaḥ | tāro namo bhagavati vāgbhavaṃ ca hilidvayaṃ || hilidvayaṃ paṃcagaṃge māṃ pāvayadvitayaṃ vadet | svāhāṃtastārakāvarṇo manuḥ pāpapraṇāśanaḥ || dhyānaṃ || raktāṃvarāṃ raktavarṇāṃ śūlakuṃbhavarābhayān | karaiḥ saṃdadhatīsmegraṃ kacchapasthāṃ surādibhiḥ || tadrūpābhiḥ sapāyasya nāśāyamunisevitaṃ | bhuvaneśyā samāloḍyāmṛtīkṛtya sudhāṇunā || kavacenāvaguṇṭhyātha saṃrakṣāstreṇa maṃtravit | mūlena devatāṃ tatra sāṃgāṃ sāvaraṇāṃ tathā || samāvāṣka jaledhyātvā tatpādadvayanirgataṃ | dhyātvā tīrthaṃ smaran mūlamaṃtrī snāyājjalairbhṛśaḥ || hṛdidevaṃ smaret paścāt siṃcettu kuṃ kuṃbhamudrayā || kuṃbhamudrāyathā || dakṣāṃguṣṭhe parāṃguṣṭhe kṣiptvā hastadvayena tu | sāvakāśā caika muṣṭirmudreyaṃ kuṃbhasaṃjñitā || tribhiḥ ślokairmūlamaṃtratāravaṃvījapūrvakaiḥ | simṛkṣo nikhilaṃ viśvaṃ muhuḥ śukraṃ prajāyate || mātaraḥ sarvabhūtānāmāpodevyaḥ punaṃtumāṃ | alakṣmīmalarūpāyā sarvabhūteṣu saṃsthitāḥ || kṣālayaṃ tu nijaḥ sparśādāyo devyaḥ punaṃ tu māṃ | yanmekeśeṣu daurbhāgyaṃ sīmaṃteyaccamūrddhani || lalāṭe karṇayorakṣṇorāpastaṃghnaṃtuvo namaḥ | tataḥ svāhāṃta mūlena trirā ca manamācaret || tridhā devaṃ ca saṃtarpya toyamadhyāttato vrajet | dhautaṃ vastrayugaṃ dhṛtvā prakṣālyānu karau tathā || mṛdābhistatra ācāmedeṣa snānavidhiḥ smṛtaḥ | maṃtrasnānaṃ prakartavyaṃ śītayordeśa kālayoḥ || toyābhāve gate durge kārya svāsthye ca vārddhake | toyābhāve ca yat kāryaṃ durge kāle ca śītataḥ || gamane kṣipra siddhyarthaṃ gurukāryeṣva taṃdritaḥ | prāptāpadyatha viprendra niśābhāge tathā mune || prakṣālyapādā vācamya proddhṛtena tu vāriṇā | sthānaṃ daśadiśaḥ prāgvat saṃśodhyopaviśet tataḥ || p. 70b) jalaṃ hastatalenyasya kramānprāsāṃstataścaret | mātṛkādīṃstathā mūlemaṃtranyāsā na śeṣataḥ || nyāsāṃ te saṃspṛśettoyaṃ maṃtrasnānamidaṃ varaṃ | devalādudakasnānāt saṃskāra parivarjitāt || prabhāsādiṣu tīrtheṣu yatphalaṃ snātakasya tu | jñeyaṃ daśaguṇaṃ tasmānmaṃtrasnānasya niścayāt || atha mānasasnānaṃ || manasā mūlamaṃtreṇa prāṇāyāmapurassaraṃ | kūrvīta mānasaṃ snānaṃ dṛṣṭatīrtheṣu bhāvanāt || atha taijasasnānaṃ || taijasaṃ saṃpravakṣyāmi yena siddhyaṃti siddhayaḥ | gurudaivatamaṃtrāṇāmaikyaṃ saṃbhāvayeddhiyā || gurutejo maṃtratejo devatāyāstathaiva ca | ekīkṛtyā tricaitanyaṃtanmūrtiṃ parikalpayet || hṛdaye devatāsthānaṃ kaṇṭhe caiva manurmataḥ | sahasrāre gururproktāstri caitanyaṃ vibhāvayet || tāṃ mūrtiṃ svasyadehe tu yathāsvā vayavottamāṃ | saṃbhāvayenmaheśāni daivataddarśanaṃpradaṃ || taijasaṃgaditaṃ devidaivataṃ śṛṇu pārvati || atha daivataṃsnānaṃ || mūlādhāraṃ samārabhya virātaṃ parameśvarī | devatāṃ bhāvayeddevi svamukhe tanmukhaṃ śive || tasyāḥ sarvāṃśakaṃ devi svadehesthānayogataḥ | dvāradeśa maheśāni gaṃgā ca yamunā tathā || svadehe bhāvitāyāṃ tu gaṃgayā kiṃ phalaṃ bhavet || iḍānāmanāḍīsthitā vāmabhāge tannordakṣiṇe piṃgalānāmanāḍī | tayoḥ pṛṣṭhavaṃśaṃ samāśritya madhye suṣumṇā sthitā brahmaraṃdhraṃ tu yāvat || iḍā gaṃgeti vikhyātā suṣumṇā yamunā nadī | sarasvatī piṃgalā syāt prayāgaṃ dehamadhyagaṃ || dehajñānaṃ vinā devī vāhyasnānena kiṃ phalaṃ | gurupaṃktiṃ sahasrāre aṃgāni bhrūvibhāvayet || kaṇṭhamūlāṃtakaṃ devi sarvāvaraṇadevatāḥ | bhāvayed yatnato devī daivatasnānamīritaṃ || anena snānayogena kiṃ tadyannakaresthitaṃ | snānapūrvāḥ kriyāḥ sarvāḥ śuddhāṃ siddhiṃ prayāṃti ca || tasmāt snānaṃ purākuryāddeṣvekaṃ dehaśaktitaḥ | tatastu tilakaṃ kuryādvarṇajaṃ daivatasya ca || brāhmaṇasyorddhvapuṇḍraṃ syāt kṣatriyasya tripuṇḍrakaṃ | arddhacaṃdraṃ tu vaiśyasya śūdrāṇāṃ vartulā kṛtiṃ || p. 71a) ūrddhvapuṇḍraṃ mṛdā kuryāt tripuṇḍraṃ cāpi bhasmanā | keśareṇa ca kastūryā śeṣaṃ śītaṃ yathā ruci || vaiṣṇavasyorddhvapuṇḍraṃ syāt tripuṇḍraṃ śivasevinaḥ | arddhacaṃdrogaṇeśasya devībhaktasya vartulaṃ || nārāyaṇa paro yastu caṃdanasya triśūlakaṃ | bhāle vibhūtivat kuryādbrahmaviṣṇuśivātmakaṃ || bhasmanā corddhvapuṇḍraṃ tu tiryak puṇḍraṃ tathā mṛdā | ūrddhvapuṇḍreti puṇḍraṃ syāt norddhvapuṇḍraṃ tripuṇḍrake || brahmahatyā samaṃ proktaṃ munibhirvedapāragaiḥ | rudrapiṇḍasamudbhūtādvijāmohasamanvitaḥ || pitaraṃ tannajānaṃtitedhiveśyāsutā iva | tripuṇḍraṃ brāhmaṇo vidvān manasāpi na laṃghayet || śrutvā vidhīyate yastu satyāgīyājakī bhavet | vedasyādhyayane śūdronādhikārī yathā bhavet || tripuṇḍraṃ na vipronādhikārī śivārccane | vibhūtidhāraṇaṃ kāryaṃ vaidikaṃ tāṃtrikaṃ tathā || kapilāyā sa kṛcchastraṃ gṛhītaṃ gaganeya tat | na klinnaṃ nāpi kaṭhinaṃ na durgaṃdhi na coṣitaṃ || uparyadhaḥ parityajya gṛhṇīyāt patitaṃ yadi | piṇḍīkṛtya śivāgnau ca tatkṣipen mūlamaṃtrataḥ || apakvamatipakvaṃ ca saṃtyājyaṃ vāsitaṃsitaṃ | ādāya vāsasāloḍya bhasmādhāre viniḥkṣipet || bhasmasaṃgrahaṇaṃ kuryāddevenudvāsite sati | udvāsane kṛte yasyāccaṇḍabhasma prajāyate || bhasmaviddhiparaṃ devi satyaloka sukhāhvayaṃ | bhasmanā sarvapāśānāṃ pāpānāṃ ca sureśvarī || bhasmetikīrtitaṃ tena munibhistatvavedibhiḥ | tatpunardvividhaṃ viddhimukhyaṃ gauṇaṃ tathaiva ca || mukhaṃ proktaṃ paraṃbrahma gauṇamāgneya mucyate | bhasmaṃ tadevamārabhya mukhaṃ tadaparaṃ vudhaḥ || āgneya gauṇamajñānadhvaṃsakaṃ jñānasādhanaṃ | gauṇaṃ nānāvidhaṃ viddhi śubhaprāṇaharemvike || agnihotrāgnijaṃ taddhi virajāhomajaṃ śive | aupānasa samutpannaṃ samidāgni samudbhavaṃ || pacanāgni samudbhūtaṃdāvānala samudbhavaṃ | traivarṇikāṇāṃ sarveṣāmagnihotra samudbhavaṃ || virajānalajaṃ caiva dhāryaṃ bhasma na gātmaje | aupāna sa samutpannaṃ gṛhasthānāṃ viśeṣataḥ || p. 71b) samidagni samutpannaṃ dhāryaṃ vai brahmacāriṇāṃ | śūdrāṇāṃ śrotragṛhajaṃ paramāgni samudbhavaṃ || anyeṣāmapi sarveṣāṃ dhāryaṃ kavānalodbhavaṃ | yadā dvijā bhasmakuryuḥ sadyenānīya gomayaṃ || vāmena pātre saṃyojyā ghoramaṃtreṇa nirdahet | puruṣeṇa samuddhṛtya īśānena viśodhayet || itthaṃ tu saṃskṛtaṃ bhasma agnirityādi maṃtrataḥ | tadrudrāyeti yajuṣāmaṃtra vedrudrasaṃjñavā || praṇavādyaiścaturmaṃtrairhṛdayaitairnāmabhiḥ priye | paṃcavarṇādyakṣarādyairbhālāṃsādarahṛtsu ca || tripuṇḍradhāraṇaṃ kuryāt mūrddhni paṃcākṣareṇa ca | ebhiścanāmabhirdhāryaṃ punarbhasma dvijādibhiḥ || brahmālalāṭe vijñeyo hṛdaye havyavāhanaḥ | nābhauskaṃdogalepūṣārudryedakṣiṇavāhuke || ādityo vāhumadhye ca śaśī ca maṇivaṃdhake | vāmadevo vāmavāhau vāhumadhye prabhaṃjanaḥ || maṇibaṃdhe ca vasavaḥ pṛṣṭadeśe hariḥ smṛtaḥ | śaṃbhūḥ kakudi saṃproktaḥ paramātmāśirasmṛtaḥ || ābrahmaraṃdhrapādāṃtaṃ yogināmāplavaṃ mataṃ | nābherūrddhvaṃ gṛhasthānāṃ yatīnāṃ ca viśeṣaṇaṃ || idānīṃ tāṃtrikamataṃ tanmenigaditaṃ śṛṇu | kastūryādi susaṃyuktaṃ bhasmaśāktastu dhārayet || maṃtritairmūlamaṃtreṇa śivapaṃcākṣareṇa vā | anyeṣāmapi sarveṣāṃ vinā maṃtraṃ sureśvarī || atha viśeṣastu || vibhūtidhāraṇasyāsyamaṃtrasya ca sadāśivaḥ | ṛṣistṛṣṭup bhavecchaṃdo rudrodevaḥ prakīrtitaḥ || prāsādavījaṃ vījasyāt śaktiṃ kūrcaṃ ca kīlakaṃ | kṣetrapālaṃ sarvapāpakṣayārthe viniyogitā || nyāsaṃ ṛṣyādikaṃ kṛtvā mūlena vīkṣaṇaṃ tataḥ | saṃsmṛtyetthaṃ dakṣakare vibhūtiṃ vinidhāya hi || ācchādya vāmahastena kapotābhi navātmanā | vakṣyamāṇena maṃtreṇa trivāramabhimaṃtrayet || phaṭkāreṇa trirāvṛtyajalena veṣṭanaṃ caret | paṃcavāraṃ mūlamanuṃjaptvā sodhanamācaret || tato dakṣakarādvāmakare bhasmanidhāya hi | tato mūlena manunājalenālodrayetpriye || vartulaṃ maṇḍalaṃ kṛtvā ṣaṭkoṇaṃ tasya madhyagaṃ | trikoṇaṃ tasya cāpyaṃtarmūlabījaṃ dvijottamaḥ || dakṣakareṇacāchādyamaṃtramenaṃ japet tataḥ | prāsādaṃ kūrcabījaṃ ca kṣatrapālaṃ tathāṃkuśaṃ || p. 72a) vibhūtipadamābhāṣya aśeṣaduritāpahe | manovākkāyamityuktvā śādhaye dvitayaṃ vade || kūrcāstra vahni lalanāyukto maṃtraḥ prakīrtitaḥ | atra kaścana viśeṣosti śmaśānabhasmadhāraṇe || mūlena vīkṣaṇaṃ kuryāt kūrceṇa veṣṭanaṃ caret | tāramaidhatrayākāmakūrcavarmāstrahṛnmanuḥ || anena manunā devi saptavāraṃ viśodhya ca | paścānmūlamanuṃ japtvā daśavāraṃ sureśvari || trivāraṃ saptavāraṃ vā sveṣṭa devyai nivedya ca | tadaṃte tilakaṃ kuryāddevatā bhāvasiddhaye || tripuṇḍraṃ bhasmanā kuryādiṣṭamaṃtreṇa mānavaḥ | tripuṇḍraṃ kārayedbhāle brahmaviṣṇuśivātmakaṃ || madhyamānāmikā caiva tarjanyaiva tripuṇḍrakaṃ | atisvalpamanādhṛṣyamati dīrghāṃtamakṣayaṃ || netrayugmapramāṇena tripuṇḍraṃ dhārayedvijaḥ | ṣaḍaṃgula pramāṇaṃ tu brāhmaṇānāṃ tripuṇḍrakaṃ || nṛpāṇāṃ caturaṃgulyaṃ vaiśyānāṃ tu triraṃgulaṃ | ekāṃgulaṃ tu śūdrāṇāṃ nārīṇāṃ tu visarjanaṃ || brahmāviṣṇuścarudraśca tripuṃḍrasyādhidevatāḥ | dhyāryaṃ bhasmatripuṇḍraṃ tu gṛhīṇājalasaṃyutaṃ || sarvakālaṃ bhave strīṇāṃ yatīnāṃ jalavarjitaṃ | evaṃ bhasmadhṛtaṃ yena tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu || mahāpātakasaṃghāśca tathānye copapātakāḥ | naśyaṃti khalu deveśi satyaṃ satyaṃ ca nānyathā || vahunoktena kiṃ bhasmadhāraṇaṃ mokṣasādhanaṃ | bhūtidā tu vibhūtiḥ syādvidhinā vidhṛtā yadi || yathā kathaṃ cidvi dhṛtā bhasmasāt kurute janaṃ | dhṛtvā bhasma tu yo mohāt karau prakṣālayadbhuvi || sa raurave vasenmartyau yāvadā caṃdratārakaṃ | yāvaṃtaḥ patitā bhūmau bhasmanaḥ paramāṇavaḥ || tāvadvarṣa sahasrāṇi naro bhavati kilviṣī | vibhūtidhāraṇaṃ cādau tilakaṃ caṃdanena tu || viśeṣatastu śāktānāṃ dvayamāvaśyakaṃ priye | ato nivodha vidhivat tadvaccaṃdanadhāraṇaṃ || vāme karatale śvetaṃ sthāpayitvā tu caṃdanaṃ | mūlamaṃtraṃ vilikhyātra tato'nāmikayā nanu || gṛhītvā prakṣiped bhūmau paṃcamaṃtrāṃ samuccaran | tārādyāśca hṛdaṃtyāśca ṅeṃtā api samīritā || jñānecche ca kriyāśaktiḥ kāmāḥ sarvakalottarāḥ | ācchādya dakṣiṇe naiva tataḥ karatalena tu || p. 72b) gṛṇanmaṃtraṃ vakṣyamāṇaṃ kuryāt tilakamīśvari | alaṃghayan bhasmarekhāṃ tiryagrekhāṃ vidhānataḥ || māyā kāmarūṣaḥ sarvajanamohini voddharet | sarvādvaśaṃkarītyuktvānāṃ tato rakṣayugmakaṃ || astraṃ śiroyuto maṃtro mayā te parikīrtitaḥ | etat taṃtroditaṃ devi proktaṃ tilakadhāraṇaṃ || atha saṃdhyā | ācamya prāṅmukho bhūtvā upaviśya ca maṃtravit | vaidikīṃ tāṃtrikīṃ kuryāt tataḥ saṃdhyāṃ samāhitaḥ || vakṣyetha tāṃtrikīṃ saṃdhyāṃ mūlenācamanatrayaṃ || vidyābhede saṃdhyāsaṃkhyāmāha || suṃdaryāstu catuḥkālaṃ saṃdhyāvaṃdanamācaret | prātaḥkāle ca madhyāhne sāyāhne hyarddharātrake || caturvidhā tu gāyatrī japed yatnena pārvatī | prastārā kṛtirūpā ca upasthānābhidhā tathā || vāṃchā kalpalatā devi caturthī parikīrtitā | ṣaṣṭhī pārāyaṇaṃ prātarmadhyāhne nama saṃjñakaṃ || maṃtrapārāyaṇaṃ rātrau niśāyāṃ cakrasaṃjñakaṃ | kālikāyāmidaṃ proktamupasthānavivarjitaṃ || medhādīkṣādirājñītvāt kālyāṃ saṃdhyāṃ catuṣṭayaṃ | saṃdhyā trayaṃ ca tārāyācchinnāyāṃ trividhaṃ bhavet || etāsāṃ na hi bhedosti bhedabhāg narakaṃ vrajet | śikhāṃ vadhvātha mūlena prāṇāyāmatrayaṃ caret || aṃgāni vinyaseddehe karanyāsa purassaraṃ | amṛtīkṛtya purato jalaṃ vaṃdhenu mudrayā || abhimaṃtrya ca mūlena saptavāraṃ tataḥ paraṃ | akārādi kṣakārāṃtairmātṛkārṇaiḥ sa viṃdubhiḥ || pratyarṇaṃ prokṣeyenmūrddhni kuśamūlena ca tridhā | devaṃ dhyātvātha manuvit bhānumaṇḍala saṃsthitaṃ || ādāyatoyamā maṃtryairvījairbhūtātmakaistathā | laṃ vaṃ raṃ yaṃ haṃ iti ca tānyetaiḥ saptadhārajaṃ || maṃtrayitvā punaḥ saptavāraṃ mūlena maṃtrayet | tajjalaṃ vāmahastena dhāryaṃ tatsruta viṃdubhiḥ || dakṣahastena saṃprokṣyakaṃ paṭhanmūlamaṃtrakaṃ | hastavyabhyāsa nādvāmācārī sevanamācaret || nāsāmāśliṣya śiṣṭena tejorūpeṇa tena tu | praviśyāṃtargataṃ sarvaṃ malaṃ saṃśodhya nirgataṃ || dakṣanāsāpuṭe naitat smṛtvā dakṣiṇahastagaṃ | vāmabhāge dakṣaśilāṃ dhyātvāstreṇa ca tatkṣipet || prakṣālyahastā vācamya mūlamaṃtreṇa maṃtravit | gāyatryāvatha mūlena dadyādarghya trayaṃ tataḥ | p. 73a) sūryamaṇḍala vāsinyai devatāyai tataḥ paraṃ | arghamaṃjalimādāya gāyatryā ca trirutkṣipet || tārāyāṃ tu viśeṣaḥ | kupītamodra puṣpaṃ ca kulapuṣpaṃ kuśājalaṃ | akṣatāśca tathā tāmre kṛtvā cārghyaṃ nivedayet || mūlāṃte codyadāditya padānmaṇḍala ityapi | vartinyai śivacaitanyamayyai svāheti tanmanuḥ || puruṣāṇāṃ viśeṣaḥ || ravimaṃḍala saṃsthāya sveṣṭadevāya cārpayet | tathā śaktyā japedvidyāṃ gāyatrī tadanaṃtaraṃ || aṣṭottaraśatāvṛtyā gāyatrīṃ prajapetsudhīḥ | mahāpātaka yuktopi prajaped daśadhā yadi || satyaṃ satyaṃ mahādevi mukto bhavati tatkṣaṇāt | śaktāśakta prabhedena gāyatrī daśadhā japet || jalena mūlamaṃtrāṃtehyamukaṃ tarpayāmi ca | uktvā tridhā tarpaṇīyaṃ vāmakaiḥ kāraṇena tu || iṣṭadevasya gāyatrīmaṣṭāviṃśati saṃkhyakāṃ | japedabhāve brāhmī tu vaidikaṃ matamāśritaḥ || tāṃtrikaḥ śivagāyaṃvījapetsāthanirūpyate | oṃ tanmaheśāya vidmahe vāgviśuddhāyadhīmahi || tannaḥ śivapracodayāt || atha gāyatrī dhyānaṃ pūrvāhne || udyadāditya saṃkāśāṃ pustakākṣakarāṃ smaret | kṛṣṇājīnadharāṃ brāhmīṃ dhyāyettārakitāṃvare || madhyāhne || śyāmavarṇāṃ caturvāhuṃ śaṃkhacakralasatkarāṃ | gadāpadmadharo devī sūryaviṃvakṛtāśrayā || sāyāhne || sāyāhne varadāṃ devīṃ gāyatrīṃ saṃsmaredvudhaḥ | śuklāṃ śuklāṃ varadharāṃ vṛṣāsana kṛtāśrayāṃ || trinetrāṃ varadaṃ pāśaṃ śūlaṃ ca nṛkaroṭikāṃ | sūryamaṇḍala madhyasthāṃ dhyāyeddevīṃ samabhyaset || atha śyāmayā gāyatrī vidhānaṃ || śrīdevyuvāca || gāyatrīyā purā proktā devadeva jagatpate | ṛṣyādi caivakaṃ dhyānaṃ japapūjādikaṃ tathā || sādhanaṃ ca mahādeva kathayasvamayi prabho || śrībhairava uvāca || kathayāmi mahādeva śṛṇuṣva prāṇavallabhe | śrīkṛṣṇastu ṛṣistasyāḥ gāyatrī chaṃda eva ca || śivaśaktisvarūpā hi devatā parikīrtitāḥ | dhyānaṃ caiva vadāmyatra śṛṇuṣva devi bhaktitaḥ || p. 73b) śmaśāne ca mahākālīṃ devīṃ dhyāyeddigaṃvarāṃ | daṃṣṭrā karālavadanāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ || dakṣiṇorddhe dhanudhatte vāme caiva tathā śarān | adhaḥ pāśaṃ ca khaḍgaṃ ca tat kramāt parikīrtitaṃ || evaṃ dhyātvā mahākālīṃ japellakṣa catuṣṭayaṃ | rudhirāktairvilvapatraistaddaśāṃśena homayet || sādhanaṃ ca mahādevi pūrvavat samupācaret || athādyā gāyatrī yathā || kālikāyai padaṃ coktā vidmahe tadanaṃtaraṃ | śmaśānavāsinīdreṃtaṃ dhīmahīti tato vadet || tannoghore padaṃ procya pravadecca pracodayāt | asyāḥ prasādamātreṇa mahāpātakakoṭayaḥ || sadyaḥ pralayamāyāṃti sādhakasya na cānyatā | rāvaṇasya vadhāccaiva rāmacaṃdro vimohitaḥ || mātṛvadhāt parśurāmomocito'syāḥ prasādataḥ | surāpānnācca śrīkṛṣṇodattātreyastathaiva ca || brahmaṇaśca śiraḥ chedādahaṃ rudrovimocitaḥ | evameṣā mahāvidyā gāyatrīdevi suṃdarī || mahāpātaka yuktopi prajapeddaśadhāyadi | satyaṃ satyaṃ mahādevi mukto bhavati tatkṣaṇāt || brahmahatyādayaḥ pāpāḥ khaṃḍaṃ khaṇḍaṃ vrajaṃti hi | nānayā sadṛśī vidyānānena sadṛśo japaḥ || nānena sadṛśaṃ jñānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati || atha tārāyāḥ || tārāyai padamābhāṣya vidmahe tadanaṃtaraṃ | nahogrāyai padaṃ procya dhīmahīti tataḥ punaḥ || tannodevi padaṃ procya vadet paścāt pracodayāt || atha chinnāyāḥ || vairocanyai vidmahe ca chinnamastāyai ca dhīmahī | tanno devipadaṃ coktvā yojanīyaṃ pracodayāt || atha tripurasuṃdaryāḥ || vāgbhavaṃ tripurādevī vidmahe tadanaṃtaraṃ | kāmavījaṃ samuccārya kāmeśvaryai ca dhīmahī || tannaḥ klinne padaṃ coktvā vadet paścāt pracodayāt || atha bhairavyāḥ || tripurā ca tathāṅeṃtaṃ vidmahe padamuddharet | bhairavyaiśca tataścoktvā dhīmahīti tato vadet || tato devī padaṃ coktvā pracodayāddudīrayet | gāyatrī traipurākhyātā vāgbhavādyaṃ samuddharet || atha kamalāyāḥ || mahālakṣmīpadaṃ procya vidmahe tadanaṃtaraṃ | mahāśriyai padaṃ coktvā dhīmahī ca padaṃ vadet || tannaḥ śabdācchrīpadaṃ ca tato dadyāt pracodayāt || atha bhuvaneśvaryāḥ || p. 74a) māyāvījaṃ samuccārya bhuvaneśvaryai ca vidmahe | ādyāyai padamuccārya dhīmahī tadanantaraṃ || tannodevī padaṃ procya tato deyaṃ pracodayāt || atha mātaṃgī || atha vakṣyāmi gāyatrī sādhakasya varapradāṃ | śukapriyāyai vidmahe śrīkāmeśvarī dhīmahī || tannaḥ * * * * * * ? śyāmādevī pracodayāt || atha dhūmāvatī || dhūmiti vījamuccārya dhūmāvatīti vidmahe | vivarṇādevī padato dhīmahī padamuddharet || dūmādevyāstu gāyatrī tannoghora pracodayāt || atha vagalāmukhī || sthiramāyā samuccārya vagalāpadatomukhī | vidmahe duṣṭayadataḥ staṃbhinī padamuccaret || dhīmahīti padasyāṃte tanno devī pracodayāt | vagalāyā maheśāni gāyatrīyaṃ prakīrtitā || atha gaṇeśasya || tatpuruṣāya vidmahe vakratuṇḍāya dhīmahī | tannodaṃtī padaṃ procya vadet paścāt pracodayāt || athādityasya || saptaturaṃgāya padāt vidmahe padamuddharet | sahasrakiraṇaṃ ṅeṃtaṃ dhīmahī padataḥ punaḥ || tannoraviḥ padaṃ procya tato jñeyaṃ pracodayāt || atha nārāyaṇasya || nārāyaṇāya vidmahe vāsudevāya dhīmahī || tanno viṣṇuḥ pracodayāt || japitvā cārpayeddevastutvā natveṣṭadevatāṃ | sūryamaṇḍalato devaṃ vinyaseddhṛdayesvake || tato guruṃ ca praṇamediti saṃdhyā tu tāṃtrikī | iti saṃdhyā trayaṃ proktaṃ karmiṇāṃ siddhidāyakaṃ || trikālamevaṃ kartavyāḥ saṃdhyālopāt phalaṃ na hi | saṃdyālopaṃ na kurvīta kadācidapi kutracit || prātaḥ saṃdhyā sa nakṣatrāḥ sa sūryāśāpamucyate | muhūrta paṃcakādūrddhaṃ viṃśatye vāgyathā yathā || āsannābhijitaḥ kālaḥ śreṣṭhaḥ śreṣṭhastathā tathā | saṃdhyākālasya mukhyasyalope nāḍītrayāṃtare || prāyaścittaṃ tvekamarghyamadhikaṃ saṃpradīyate | paraḥ saṃdhyākālatorvāgjate kāle tatodhike || aṣṭhottaraṃ śataṃ tatra gāyatryā japa iṣyate | rājñārurddha gadātervāgīvāvaśyaka karmaṇi || prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā gāyatryāṣṭottaraṃśataṃ | yadā tu tāṃtrikaṃ devī tadā mūlaṃ śataṃ japet || prāyaścittāyatāṃ kṛtvā kurvīta samayāgatāṃ || atha tarpaṇaṃ || vaidikaṃ tarpaṇaṃ kṛtvā tatastāṃtrikamārabhet | prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā mūlena nyāsamācaret || ṛṣyādi tritayasyātha purato dhenumudrayā | vaṃ japannamṛtī kṛtyajalaṃ tatra sa cakrakaṃ || maṃtrarājaṃ jale dhyātvā tatra devīnnidhāya ca | gurupaṃktiṃ ca saṃtarya vaṭukādīśca tarpayet || p. 74b) mūladevīṃ ca saṃtarpya tarpayet parivārākan | tarpayed dvārapālādīn tathaivāṃgādi devatāḥ || śaṃkhikā suṃdarāṃ paścādaiśyāṃ ca paramaṃ guruṃ | agnau parāparaṃ caiva nair-ṛtyāṃ parameṣṭitaṃ || vāyavyādīśa paryaṃtaṃ gurupaṃktiṃ ca tarpayet | aṅgāni tattatsthāneṣu madhye devīṃ ca tarpayet || mūlāṃte cāmukīṃ devīṃ tarpayāmi tataḥ paraṃ | vahnijāyāṃtako maṃtro devīnāṃ tarpaṇe smṛtaḥ || atha puruṣāṇāṃ || tarpayāmi padaṃ yojyaṃ maṃtrāṃte sveṣu nāmasu | dvitīyāṃ teṣu cetyevaṃ tarpaṇasya manurmataḥ || ekaviṃśati saṃkhyā vā daśadhā vā tridhāpi vā | ekaimaṃjaliṃ toyaṃ parivārān pratarpayet || devasyāmṛta vudhyā tu tīrthatoyaiḥ pratarpayet | tīrthodakaistu paśubhiḥ vāmādyaikāraṇena tu || aśaktau mūlamuccārya devīmātraṃ pratarpayet | saṃsmṛtya bhairavaṃ devaṃ mārtaṇḍākhyamumāpatiṃ || mūlena manunādevaṃ sūryasya manunātha vā | māyāvījaṃ samuddhṛtya sohaṃ tu viparītataḥ || mārtaṇḍa bhairavaṃ ṅentaṃ prakāśaṃ śakti saṃyutaṃ | sūryasya matraḥ saṃproktaḥ stridhā cārghyaṃ prakalpayet || yāvannadīyate cārghyaṃ bhāskarāya nivedanaṃ | tāvanna pūjayed viṣṇuṃ śaṃkaraṃ vā sureśvarī || saṃtarpya devīṃ svahṛditīrthaṃ sūryavisarjayet | guruṃ digīśāṃśca khagānnatvā bhāṇḍaṃ kare dadhan || jalapūrṇaṃ vrajenmaunī sveṣṭadevaṃ hṛdismaran | ekāṃtaṃ nirjanaṃ yāyānmanojñaṃ doṣavarjitaṃ || digaṃtaraṃ na vīkṣyeta yāvat prāpnoti vai gṛham || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau prātaḥkṛtyādinirṇayo nāma paṃcadaśaḥ prakāśaḥ || 15 || atha sarvadhāraṇa nityārcanavidhirlikhyate || pūrvajanmapraśamanājjanmamṛtyu nivāraṇāt | saṃpūrṇaphaladānācca pūjeti kathitā priye || pradakṣiṇaṃ yajñavāṭaṃ kṛtvā pādau ca hastakau | prakṣālyācamya pūjāyāḥ gṛhadvārātalesthitaḥ || gehe ca dvāradeśesthaḥ praṇamya manasā guruṃ | praṇamyediṣṭadevaṃsvaṃ dikpālānapi cetasā || yatpūrvamarjitaṃ pāpaṃ taddinenyadinepi vā | tatpāpasyāyanodārthaṃ maṃtradvayamudīrayet || he deva prākṛtaṃ cittaṃ pāpākrāṃtamidaṃ manaḥ | tanniḥ sāraya cittānme pāpaṃ phaṭ phaṭ ca te namaḥ || p. 75a) sūryaḥ somoyamaḥ kālā mahābūtāni paṃca ca | ete śubhāśubhasyeha karmaṇo navasākṣiṇaḥ || huṃphaḍiti bruvan krodhadṛṣṭyā paśyecca pārśvayoḥ | evaṃ kṛte prathamaḥ pāpotsādanakarmaṇi || yasmāddṛḍhataraṃ pāpaṃ taddūrecāvatiṣṭhatu | atīte pūjanesthāne svaṃprayāṃ tu punaśca tat || yasmādalpataraṃ pāpaṃ tannāśamupagacchati | pūjanetyakta pāpasya kāmamiṣṭaṃ kṣaṇād bhavet || tataḥ prakṣālya pādau ca hastā vācamya yatnataḥ | dadyādarghyaṃ dineśāya tatprakāra ihocyate || gomayenopaliptāyāṃ bhūmau kṛtvā tu maṇḍalaṃ | siṃdūreṇa tataḥ paścādupaviśya nijāsane || prāṅmukhaḥ praṇamediṣṭa devatāṃ bhakti tatparaḥ | prāṇāyāma trayaṃ kṛtvā sūryamaṃtreṇa maṃtravit || hrīṁ hrīṁ saḥ iti sūryasya tryakṣaro maṃtra ucyate | vinyasya ca tathendrādīn dhyātvā sūryamananyadhīḥ || parādvayā bhayavarāndadhataṃ karābjairmāṇikyamaulimaruṇāṃgaruciṃ trinetraṃ | raktāṃvujāsanamaśeṣaguṇaikasiṃdhuṃbhānuṃ samastajagatāṃmadhiyaṃ bhajāmi || tatkalpoktavidhānena pūjayedupacārakaiḥ | purato maṇḍalaṃ kṛtvā jalena caturasrakaṃ || nidhāya tatra sādhāraṃ sajalaṃ tāmrapātrakaṃ | gaṃdhapuṣpākṣatān darbhān durvāśarṣapa saṃyutān || sa tilānukta puṣpāṇi yavāṃścāpi pravinyaset | sūryamaṃtreṇa tatpātraṃ spṛśannaṣṭottaraṃśataṃ || abhimaṃtrya ca tatpātraṃ samutthāya karadvayāt | mūrddhāṃta sūryamaṃtreṇa dadyādarghyaṃ vicakṣaṇaḥ || hrīṁ hrīṁ saḥ sa graharāśi nakṣatra padamuccaret | tataśca yogakaraṇaḥ parivṛttāsaneti ca || saṃsthitaḥ śrīsūryāyaiṣaterghasvāhā manuḥ smṛtaḥ | catuḥ striṃśadakṣaroyaṃ sūryasyārghaṃ nivedane || japet tato yathā śaktyā sūryamaṃtra mananyadhīḥ | tadarghāṃvu plutaṃ sūryaṃ dhyāyandeśikasattamaḥ || stutvā praṇamya visṛjen maṇḍalātaṃ divākaraṃ | tata utthāya vidhivad dvārapūjāṃ samārabhet || dvāramarghyāṃvunā prokṣya tanmadhye vighnayaṃ yajet | taddakṣiṇe mahālakṣmīṃ vāme cāpi sarasvatīṃ || dvāraśriyaṃ ca tanmadhye śākhayordakṣiṇānyayoḥ | ūrddhvabhāgāttaraṃ yāvat paṃcapaṃcavibhāgake || p. 75b) nāmasyādyakṣaraṃ viṃduyuktaṃ nāma ca ṅeṃtakaṃ | samuccārya hṛtaṃ taṃ ca devānetān prapūjayet || gaṇapatiṃ kṣetrapālaṃ tataśca vasuṃdhārayā | yuktaṃ śaṃkha nidhiṃ dakṣe vāmeva sumatīyutaṃ || pūjayitvā padmanidhiṃ tadadhādakṣavāmataḥ | māyāśaktiṃ ca cicchaktiṃ gaṃgā ca yamunāṃ tathā || dhatāraṃ ca vidhātāraṃdaṃ dehalyai namastvadhaḥ | ādau tu paścimadvāra pūjāve cedyaṃ prakāśitā || naṃdī cāpi mahākālīṃ dvārayordakṣa vāmayoḥ | saṃpūjyaiva mudagdvāraṃ prāgyāmye ca prapūjayet || dvārapālau kramātteṣu gaṇeśavṛṣabhāvapi | bhṛṃgirīṭṭistathāskaṃda umācaṃḍeśvarau tathā || viṣṇornaṃdaḥ sunaṃdaśca caṇḍaścāpi pracaṃḍakaḥ | valaśca pravalaścaiva bhadraścāpi subhadrakaḥ || vakratuṇḍaika daṃṣṭrau ca mahodaragajānanau | laṃbodaraśca vikaṭo gaṇeśadvārapālakāḥ || vighnarājo dhūmravarṇaḥ kramāt paścimadvārataḥ | devyāḥ sūryasya yoginyoṣṭāvetā dvārapālakāḥ || brāhmī māheśvarī caiva kaumārī vaiṣṇavī tathā | vārāhī ca tatheṃdrāṇī cāmuṇḍā ca śriyāsaha || atha vakṣye dvāradeva dhyānaṃ taṃtreṣu gopitaṃ | devadvāraṃ dvāradevāsvayamudghāṭayaṃṭi yat || pāśāṃkuśa phalāṃ bhojapāṇiṃ pāṭala tuṃḍilaṃ | vīraṃ vighneśvaraṃ vaṃde gajavaktraṃ trilocanaṃ || padmadvaya varābhīti lasatpāṇī catuṣṭayaṃ | nirddagdha hemagaurāṃgī mahālakṣmīṃ trilocanāṃ || akṣasrak pustakābhīti varahastāṃ trilocanāṃ | śvetapadmāsanāṃ śuklāṃ śvetavastrāṃ sarasvatīṃ || taptakārtasvarobhāsā divyaratnavibhūṣitā | dvāraśrīrūrddhva padmasthāvarābhayakarāṃbujā || sitogajāsyaḥ paraśuṃdaṇḍaṃ pāśaṃ triśūlakaṃ | bhujaiścaturbhirvibhrāṇo mūṣakoparisaṃsthitaḥ || kapālaśūlavibhrāṇāṃ kṛpāluṃ kṛṣṇa vigrahaṃ | tryakṣaṃ tīkṣṇaṃ bhāvayāmi kṣetreśaṃ kṣatavidviṣaṃ || vasudhārāṃdakṣabhujenāliṃgaṃtaṃ su tuṃḍilaṃ | vāme śaṃkhadharaṃ muktānibhaṃ śaṃkhanidhiṃ bhaje || āliṃgaṃ taṃ vasumaṃtī lalāṭe padmacihnitaṃ | padmanidhiṃ maṇinibhaṃ vāmenotpaladhāriṇaṃ || p. 76a) varāṃkuśābhīti pāśahastāṃ saṃsāramūlikāṃ | trinetrāṃ śyāmavarṇāṃtā śyāmāṃ māyāmahaṃbhaje || pāśāṃkuśāvarābhītīṃ dadhānāmaruṇa prabhāṃ | trinetrāṃ citkalāṃ vaṃde gaurīṃ raktāṃvarojjvalāṃ || varābhayakarāṃ saumyāṃ somakoṭi samaprabhāṃ | bhaje gaṃgā mahādevīṃ parāṃ deva taraṃgiṇīṃ || varābhayakarāṃ vede kāliṃdī kālavigrahāṃ | kṛṣṇakacchapamārūḍhāṃ kaṃṭho nīlotpala prabhāṃ || kartāraṃ jagatāṃ vaṃde śaṃkhacakragadāṃvujaṃ | vibhrāṇaṃ garuḍārūḍhaṃ dhātāraṃ kṛṣṇavigrahaṃ || raktaṃ raktāraviṃdasthaṃ varābhaya kamaṇḍaluṃ | haṃsārūḍhaṃ vidhātāraṃ vaṃde tryakṣa samanvitaṃ || siṃhārūḍhāṃ śyāmavarṇāṃ khaḍgakheṭakadhāriṇīṃ | adhasthā dehalī vaṃde paścimasyāṃ sudakṣiṇīṃ || paścimadvāramāsādya tālatritaya pūrvakaṃ | dvāramudvādyacāstreṇa maṃtritān sarṣapākṣatān || puṣpayuktāṃstu vikiren maṇḍapābhyaṃtare vudhaḥ | nārā ca mudrayāsanyagastre maṃtreṇa deśikaḥ || apakrāmaṃ tu bhūtāni piśācāḥ pretaguhyakāḥ | ye cātra nivasatyanye devatā bhuvisaṃsthitāḥ || apasarpaṃ tu ye bhūtā ye bhūtā bhuvisaṃsthitāḥ | ye bhūtā vighnakartāraste naśyaṃ tu śivājñayā || ślokayoraṃ tataścāstraṃ paṭhantārā ca mudrayā | kṣiptvā tānmaṇḍapasyāṃ taṃ tato vighnāṃstu nirgatān || svavāmāṃgasya saṃkocān mārgaṃ datvāya sārayet | astramaṃtraṃ smaran vāmapārṣṇighāta trayeṇa ca || bhaumānutsādayettāla tritayeṇāṃtarīkṣagān | tiryagdṛṣṭyāvalokena divyān vighnānnivārayet || dakṣapādaṃ puraskṛtya praviśeddevamadiraṃ | śāktastu vāmapādena dvāramācchādya vāsasā || paṃcagavyārghatoyābhyāṃ prokṣayen maṇḍapāṃtaraṃ | saṃmārjanopalepādyairdarpaṇodaravat kṛtaṃ || vimalaṃ dhūpadīpādi puṣpadāmādiśobhitaṃ | paṃcavarṇa rajaścitraṃ sthāna śuddhiriyaṃ matā || nair-ṛtyāmarcayedvāstu puruṣaṃ vaṃdanādibhiḥ | tatraiva vāstvadhīśāya brahmaṇe nama ityapi || raktavarṇaṃ raktavarṇa śaktidvādaśa saṃyutaṃ | pūjayitvā dīpanāthaṃ bhairavaṃ prārthayediti || p. 76b) atitīkṣṇa mahākāya kalpāṃta dahanoyamaṃ | bhairavāya namastubhyaṃ manujñāṃ dātumarhasi || aḥ phaḍiti maṃtreṇa pūjāvedīṃ tato viśet | saṃskuryādāsanasthānaṃ caturbhirvīkṣyaṇādibhiḥ || saṃskāre tatra saṃpūjyā vedyāṃtāḥ pīṭhadevatāḥ | ādhāraśaktimārabhya svāsanaṃ tatra vinyaset || pūjāsanamathātmīyaṃ cailājina kuśottaraṃ | kaṃvale lohite vāpi kṛṣṇe vā vyāghra carmaṇi || sanyāsaṃ brahmacārī tu viśet kṛṣṇasya carmaṇi | vyāghrājināṃ sarvasiddhyai jñānasiddhirmṛgājine || vastrāsanaṃ rogaharaṃ vetrajaṃ prītivarddhanaṃ | kauśeyaṃ puṣṭidaṃ proktaṃ kaṃvalaṃ sarvasiddhidaṃ || śuklaṃ vādya divā kṛṣṇaṃ viśeṣādraktakaṃvalaṃ | śvete tu kambale dharmaṃ siddhiraktertha siddhayaḥ || pīte kāmo dvijānyeṣāṃ mokṣadaḥ kṛṣṇakaṃ valaḥ | duḥkhamuktyai raṃjitastu nīlīraṃgo na śobhanaḥ || atha niṣiddhāsanaṃ || tṛṇapallavakāṣṭhāṇi pāṣāṇaṃ mṛnmayaṃ tathā | vaṃśāsanaṃ ca vastraṃ ca kevalaṃ kṣitimāsanaṃ || evamaṣṭavidhaṃ devi cāsanaṃ parivarjayet | tatropaviśyavidhivatsmaredviṣṇuṃ guruṃmudā || merupṛṣṭha ṛṣiḥ proktaḥ sutalaṃ chaṃda īritaṃ | pṛthivī devatā proktā viniyogo nijāsane || pṛthvī tvayā dhṛtā lokā devitvaṃ viṣṇunā dhṛtā | tvaṃ ca dhārayamāṃ devi pavitraṃ kuru cāsanaṃ || āsanasya catuṣkoṇe gaṇeśaṃ ca sarasvatīṃ | durgāṃ kṣatrapatiṃ cāpi brahmādiṣu samarcayet || udaṅmukhaḥ prāṅmukho vāsvastikāsanamāsthitaḥ | padmāsanagato vāpi ṛjukāyo namaḥ sthiraḥ || atha svastika padmāsanayorlakṣaṇaṃ || jānūrvāraṃtare samyak kṛtvā pādatale ubhe | ṛtukāyaḥ samāsīnaḥ svastikaṃ tadudīritaṃ || vāmo rūparidakṣiṇaṃ tu caraṇaṃ saṃsthāpya vāmaṃ tathāyāmyorūpari paścimena dvividhinā dhṛtvā karābhyāṃ dṛḍhaṃ | aṃguṣṭhau hṛdaye nidhāya civukaṃ nāsāgramālokayadetadvyādhi vighātakāriyamināṃ padmāsanaṃ procyate || sthāpayed dakṣiṇebhāge pūjā dravyāṇi cātmanaḥ | suvāsitāṃvu saṃpūrṇaṃ savye kuṃbhaṃ suśobhanaṃ || p. 77a) prakṣālanāya karayoḥ pātraṃ pṛṣṭe niveśayet | ghṛtādi jvalitān dīpān sthāpayet paritaḥ śubhān || darpaṇaṃ cāmaraṃ chatraṃ tālavṛttaṃ ca pādukāṃ | yathāyathaṃ tu saṃsthāpya saṃskuryāttāni cātmavan || puṣpanaivedyagaṃdhādīn hāṁ hīṁ hraṁ phaḍiti maṃtrataḥ | nārā ca mudrayā dṛṣṭyā samayāṃ ca vilokayet || dṛṣṭaṃ vā cātmavijñātaṃ samyak puṣpādidūṣaṇaṃ | aspṛśyasparśanaṃ vāpi yadanyā yārjitaṃ ca vā || tathā nirmālya saṃspṛṣṭaṃ kīṭādyārohaṇaṃ ca yat | tatsarvaṃ nāśamāyāni naivedyāya ca lokanāt || tato ramiti maṃtreṇa śikhāṃ dīpasya saṃspṛśet | sa tu syācchubhado dīponiṣkravyādaḥ sukhapradaḥ || pataṃgakīṭakeśādi dāhāt kravyādasaṃhataḥ | vasāmajjādi saṃbhūtairghṛtādyairūpayojitaḥ || ajñātarūpaṃ tatsarvaṃ doṣasyarśādvinaśyati | kṣroṃvījamuccaranmaṃtrī devatīrthena saṃspṛśet || pānīyaṃghva tu madhyasthaṃ dṛṣṭvā samyak ca sādhakaḥ | vāmenāpāṇinā dhṛtvā vāmapārśvasthitaṃ ghaṭaṃ || pātrādhāreṇa maṃtreṇa saṃskurvan saṃspṛśejjvalaṃ | svasaṃjñādyakṣaraṃ viṃdu caṃdrārddha pariyojitaṃ || tatpātranāma ṅeṃtaṃ ca hṛdaṃ tanyātra maṃtrakaḥ | yadajñānāda medhyādi saṃsṛṣṭiriha saṃgatā || yadanyaddūṣaṇaṃ pātretoya cā jñānato bhavet | jalāśaya śavaḥ sparśājjalasthānācca saṃgataṃ || ityādidūṣaṇaṃ naśyat tatpriye devapūjane | tataḥ kṛtāṃjali puṭo vāmadakṣiṇa pārśvayoḥ || guruṃ gaṇapatiṃ natvā purataḥ sveṣṭadevatāṃ | sugaṃdhapuṣpānādāya caṃdanāktāni maṃtravit || hyauṃ maṃtreṇa karayorastramaṃtreṇa marddayet | tatpuṣpaṃ vāmahastena samādāya ca mastakaṃ || bhrāmayet paritastāraṃ japannāghrāya tatpunaḥ | hauṁ oṃ pūrvapaṭhet ślokamimaṃ sa ca nigadyate || te sarve vilayaṃ yāṭu ye māṃhiṃsaṃti hiṃsakāḥ | mṛtyuroga bhayakleśāḥ pataṃtu ripumastake || astramaṃtreṇa nārā ca sudrayeśadiśi tyajet | karaśuddhiṃ tatostreṇa kuryāt tāratrayaṃ tataḥ || ūrddhvorddhvamastramaṃtreṇa digvaṃdhamapi tena ca | tenasaṃ janitaṃ tejo vahniḥ prākāramudrayā || p. 77b) rakṣedātmani mūlena prāṇāyāmatrayaṃ caret | bhūtaśuddhiṃ tataḥ kuryāt tatprakāramathavruve || pādato jānuparyaṃt'm caturasraṃ sa vajrakaṃ | laṃ yutaṃ pītavarṇaṃ ca bhūsthānaṃ brahmadaivataṃ || adhisthitaṃ nivṛtyākhya kalayāsthānamucyate | utpattestattujīvānāmekaṃ rūpaṃ viciṃtayet || jānvoronābhiparyaṃtamayāṃ sthānaṃ sitaprabhaṃ | arddhacaṃdranibhaṃ śṛṃga dvayaṃ tatpadmalāṃchitaṃ || ṣaṭkoṇaṃ viṃdubhiḥ ṣaḍbhiryuktaṃ vaṃ vījasaṃyutaṃ | pratiṣṭhā kalayā yuktaṃ dhyāyetadviṣṇudaivataṃ || nābhyādi kaṇṭhaparyaṃtamāraktaṃ rudradaivataṃ | raṃ vījayuktaṃ kalayāyutaṃ vidyākhyayā tathā || dīptimatsvastikopetaṃ trikoṇākāratāṃgataṃ | mahāpralaya saṃsthānaṃ vahiḥ tatvaṃ viciṃtayet || kaṃṭhād bhrūmadhyaparyaṃtaṃ ṣaṭkoṇākāratāṃgataḥ | ṣaḍviṃdulāṃchitaṃ vṛttaveṣṭitaṃ kṛṣṇavarṇakaṃ || vāyusthānaṃ śāṃtikalādhiṣṭhitaṃ śivadaivataṃ | yaṃ vījayuktaṃ sarveṣāṃ prāṇarūpaṃ viciṃtayet || bhrūmadhyād brahmaraṃdhrāṃtamākāśasthāna mucyate | vṛttākāraṃ dhūmravarṇaṃ mahoccadvajalāṃchitaṃ || śāṃtyatītākhya kalayādhiṣṭhitaṃ śivadaivataṃ | haṃ vījayuktaṃ dhyātvetthaṃ dehe būtāni vinyaset || dharmakaṃda samudbhūtaṃ jñānanāla suśobhitaṃ | kṛtvā tatkarṇikāsaṃsthaṃ pradīpakalikānibhaṃ || suṣumṇā vartmanā jīvaṃ paramātma niyojayet | yogayuktena vidhinā sohaṃ maṃtreṇa sādhakaḥ || tatraiva sarvabhūtāni vilīnāni viciṃtayet | śarīre vāmakukṣau tu ciṃtayet pāpapūruṣaṃ || vāmakukṣisthitaṃ pāpaṃ puruṣaṃ kajjala prabhaṃ | brahmahatyāśiraskaṃdhaḥ svarṇasteya bhujadvayaṃ || surāpāna hṛdāyuktaṃ gurutalpa kaṭidvayaṃ | tatsaṃsarga padadvaṃdvamaṃgapratyaṃgapātakaṃ || upapātakaromāṇaṃ raktaśmaśrū vilocanaṃ | khaḍgacarmadharaṃ krūraṃ rakṣapāpaṃ viciṃtayet || śaivaśākte kremaṇaiva pāparūpaṃ smarecchive | śaive dakṣe krameṇaiva śākto vāmakareṇa ca || vaiṣṇave tadvayatvena pāpa dhyānaṃ prakīrtitaṃ | tathā saṃśoṣayedenaṃ pūrakādi krameṇa vai || nābhideśe ca maṅgāraṃ dhūmraṃ vāyu viciṃtayet | tena vai śoṣayelliṃgaṃ tanuṃ ṣoḍaśamātrayā || p. 78a) karmātmakaṃ catuḥ ṣaṣṭyā kuṃbhayitvā samācaret | dvātriṃśanmātre yodakṣedevamatena vā punaḥ || (?) raktavarṇaṃ vahnivījaṃ meḍhremūle viciṃtayet | malāsanātmakaṃ liṃgaṃ śarīraṃ tena dāhayet || pūrvokta kramayogena dakṣanāsā krameṇa tu | deśikastu samāsaṃkhyā vā manāsena recayet || vaṃkāraṃ vāruṇīvījaṃ ghaṇṭhikāyāṃ vibhāvya ca | tenāmṛtaṃ samutpādya sahasradalapaṃkajāt || plvāvayet pūrakādīni kṛtvā pādatalāvadhi | laṃkāraṃ pṛthivī vījaṃ gudamūle vibhāvayet || tenaiva kramayogena dhiyā saṃplāvayedvudhaḥ | pāpapuṇya vinirmuktaṃ śarīraṃ śāṃbhavaṃ paraṃ || tenaiva pūrvamārgeṇa sarvaṃ saṃpādayet tanuṃ | saṃjāte sakale dehe devatopāsane kṣamaḥ || ātmalīnāni tatvāni svasthānaṃ prāpayet tataḥ | ātmānaṃ hṛdayāṃbhojamānayet paramātmanaḥ || haṃsamaṃtreṇa vidhivat tejorūpaṃ kalevaraṃ | devo bhuktvā yajeddevaṃ nādevo devamarccayet || tasmādiṣṭa svarūpatvaṃ svasmin bhāvyaṃ maheśvarī | devatārādhanā yogyamutpannamiti bhāvayet || bhūtaśuddhivihīnena kṛtā pūjābhicāravat | viparītaphalaṃ dadyādabhaktyā pūjanaṃ yathā || bhūtaśuddhiṃ vidhāyaivaṃ prāṇasthāpanamācaret | prāṇapratiṣṭhā maṃtrasya munayojeśa padmajāḥ || chaṃdo ṛgyajuṣī sāmaprāṇa śaktistudevatāḥ | ṛṣiḥ śirasi vaktre tu chaṃdāṃsi hṛdidevatāḥ || āṁ vījāya namo guhye pade hrīṁ śaktaye namaḥ | nābhau namaḥ krauṁ kīlakāyanīyogo susthitāviti || oṃ āṁ hrīṁ kroṁ aṃkavargaṃ sānusvāraṃ nabho mukhaṃ | paṃcatatva samuccārya ātmane āṃ hṛdinyaset || oṃ āṁ hrīṁ kroṁ iṃ ca vargaṃ tadvacchandādi paṃcakaṃ | ātmane īṁ samuccārya śirase vahni gehinī || tāni vījā uṃ tādṛk ṭavargaṃ śrotrakādi ca | proktvā tadātmane ūṃca śikhāyai ca vaṣaḍvadet || tāni vījāni eṁ tuṃ ca vāgādīni tadātmane | ai muktā kavacāyeti hruṁ vadet tadanaṃtaraṃ || caturvījaṃ ca pūrvoktaṃ oṁ pavargaṃ ca tādṛśaṃ | vacanādi ca tadvatsyādau netrāya vauṣaṭ tathā || p. 78b) caturvījaṃ ca aṃtādṛgyavargaṃ manuścādi ca | tadātmane svaraścāṃtyostrāya phaṭ ceti saṃvadet || aṃguṣṭādau hastatalāṃ tanyase devameva hi | nābhyaṃ dhaścāpi kaṃthādho mūrddhvādhotha tadaṃtakaṃ || āṁ drīṁ kroṁ kramato nyasya hṛtpadmāṣṭadaleṣu ca | pūrvataḥ kramato varṇān karṇikāyāṃ hṛdaṃtakān || laṃ raṃ haṃ saṃ vaṃ ca yaṃ ca saṃ śaṃ kṣamiti vargataḥ | dikṣu nyaset tato dhyāyet prāṇaśaktiṃ hṛdisthitāṃ || raktāṃghriyaṃ tāruṇapadmasaṃsthāṃ pāśāṃkuśā vikṣuśarāsanaṃ ca | śūlaṃ kapālaṃ dadhatīṃ karābjairaktāṃ trinetrāṃ praṇamāmi devī || hastaṃ nidhāya hṛdaye vāgvījaṃ yādikāṣṭakaṃ | haṃsaḥ sohaṃ mamaprāṇāvadedihasthitā iti || proktvā tathaiva ca punarmama jīva ihasthitaḥ | punastaduktvā mama tu vadet sarveṃdriyāṇi ca || punastatho mama tu vāṅmanaścakṣuruccaret | śrotraghrāṇapraṇā ihāgatya mukhaṃciraṃ tataḥ || tiṣṭhaṃ tu vahnijāyāṃta muktvātāraṃ tato japet | vapurjyotimayaṃ dhyāyediti syāt prāṇasaṃsthitiḥ || atha prāṇāyāmo yathā || prāṇāyāmātṛdhā proktvā stotraṃ vaidikayogikāḥ | maṃtrasiddhiḥ pāpanāśo yogasiddhiḥ phalaṃ kramāt || mātṛkākhyaśca maṃtrākhyastāṃtriko dvividho mataḥ | mātṛkākhyo japāsyādau japāṃte ca kṛto yadi || varṇavyatyāsādi doṣā na śeṣān haṃtitaṃ śṛṇu | vāmayāpūra yadvāyuṃsvaraiḥ kādyaiśca kuṃbhakaṃ || recayedyādibhirdakṣanāsāyāṃ mātṛkādibhiḥ | yāvacchakyaṃ niyamyāsūnmanasaiva manuṃ japet || kaniṣṭhānāmikāṃguṣṭhairnāsāṃ dhṛtvā tu mātrikaḥ | prāṇāyāmastvayaṃ prokto yadanya manasā kṛtaṃ || japapūjādikaṃ tasya doṣameva vyapohati | gāyatrīṃ śirasā sārddhaṃ saptavyāhṛtipūrvikāṃ || pratipraṇava saṃyuktāṃ trirayaṃ vaidikomataḥ | madhyāmūlādyāvadagramaṃguṣṭhena nipīḍyate || mātrā sā procyate saḍbhiryogebhīṣṭaṃ prayacchati | jānuṃ pradakṣiṇī kuryādyāvat kālena hastakaḥ || tāvat kālamitāmātrāsva niḥśvāsa samāpi ca | jaghanyo ravimātraḥ syājjinamātrastu madhyamaḥ || p. 79a) śreṣṭhaḥ ṣaḍvargamātroyaṃ yogatraya su sādhakaḥ | kevale kuṃbhake siddhe siddhiḥ syādrājayogajā || vīryāstaṃbhaśca vahvāyurvalīpalitanāśanaṃ | pūrake kuṃbhake siddheḥ kriyāyogyasya siddhayaḥ || pūrvoktaṃ ca na śītoṣṇa vā dhākṣuttṛdbhavāpi ca | pūrakaḥ kuṃbhakoreko yadā tulyaḥ prajāyate || haṭhayoga sadāsiddhohyaṇimādyaṣṭasiddhayaḥ | īṣat phalaṃ jaghanye tu madhye madhyaparekhile || niraṃtarābdatritayābhyāsāt sarvaṃ bhavet phalaṃ | prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā mātṛkānyāsamācaret || ṛṣirgurutvān śirasi varṇatvā chaṃda sā mukhe | dhāraṇaṃ procyate cittajñeyāptāddevatā hṛdi || ṛgatāviti dhātustu ṛvarṇaḥ prāpakomataḥ | yivarṇādhastu vijñānamatastatprāpakastu saḥ || chatīti dhāturicchāyāṃdādirdānārthako bhavet | ata icchāpradaṃ chaṃdo viśeṣādgaṇavarṇataḥ || krīḍārthakāddivo dhātoḥ saṃpūrṇaṃ devatā padaṃ | sādhakāya dadānāti devatā parikīrtitāḥ || rakṣyamāṇo hṛdātmāyaṃ hṛdayasti cidātmakaḥ | tasmāt tatra namaskuryān mukhyāṃguṣṭena saṃspṛśet || svāhayā kriyate samyag viṣayā haraṇaṃ yataḥ | anāmātarjanībhyāṃ tairākṛṣṭaiḥ keniṣecyate || śekhāmahovaṣaṭcāṃgaṃ śikhayātmatanurgrahaḥ | yasmāt tasmādvaṣaḍiti krīyaṃteṃgulamadhyayā || grahaṇārthaṃ kavacadhāturddhūmahastena gṛhyate | śarīretastu kavacaṃ tarjanyā nāmayāpi tat || yathārthajñānakadvau ṣaṭnanntretrābhyāṃ prajāyate | tasmāduktaṃ tatra vauṣaṭ tarjanyādaistu tat smṛtaṃ || ekākṣarāt kuverādi daivateṅeṃtamuccaret | bhyāṃtaṃ visṇvādike rudrādau tu ne tantrayātmakaṃ || ādhyātmikādi rūpaṃ yatsādhakasya vināśayet | avidyājātamastraṃ tat phaṭ tārābhyāṃ prapaṃcyate || prāṇāyāmaṃ mātṛkāyāḥ kṛtvānyāsānsamācare | te caikaviṃśatiḥ proktā kāmanā bhedatopi ca || adhikāri vibhedena nityatvenāpi kecana | devatā bhedato vāpi tadrahasyaṃ nirupyate || puruṣe devate nityā kevalasvaramātṛkā | yannyāsā brahmacaryādyā dharmāḥ siddhyaṃti sādhake || ṛṣirbrahmā devatā tu mātṛkākhya sarasvatī | halo vījāni gāyatrī chaṃdaḥ śaktiḥ svarāmatāḥ || p. 79b) vyaktiḥ kīlakamuddiṣṭaṃ niyogobhīṣṭa siddhaye | dakṣa karatale tasya pṛṣṭe ca karabhe tathā || aṃguṣṭhādiṣṭhatho vāme viparyāsena vinyaset | viṃdu yuktān krameṇaiva svarānyāsoyamādimaḥ || ayaṃ vyatyāsatonyāsa saṃhāranyāsa ucyate | pāpaśatrukṣayādyarthe karmaścādau samācaret || sa visargaiḥ svarairyastu kevale nyāsavat kṛtaḥ | sṛṣṭinyāsaḥ prayogādau kartavyastasya siddhaye || vāmā karatalāt tasya kaniṣṭhāṃtaṃ pravinyaset | aṣṭau svarān ḷkātadīn tathā dakṣatalādapi || akārādyānviṃdu sargayuktonāsoyamīritaḥ | sthityākhyo munidevādi prāgvat kāryasthitāvayaṃ || kakārādi ṇakārāṃ tān varṇāt paṃcadaśaivahi | aṃguṣṭhādi kaniṣṭhāṃtaṃ dakṣahastasya parvasu || nyasevinduyutān sarvān vāmepyevaṃ tu tādikān | aṃguṣṭhādi kaniṣṭhāṃtaṃ hastayugmopi vinyaset || yugayatyādikān paṃcavrūyādvarṇa namoṃtakaṃ | tattatsthāne karaṃ datvā karaśuddhi karastvayaṃ || aṃ āṃ madhyekavargaḥsyādi īṃ madhye ca vargakaḥ | uṃ ūṃ madhye ṭa vargastu eṁ aiṁ madhye ta vargakaḥ || oṃ auṃ madhye pa vargaḥ syādaṃ aḥ madhya tu yādikāḥ | ebhiḥ sa viṃdukairaṃgulyādinyāso hṛdādikaḥ || kartavyopyasya ṛṣyādi viniyogosya siddhaye | ṣaḍaṃga śuddhe krodhādi jātapāpa nivṛttayaḥ || tālatrayaṃ ca digvaṃdhaṃ prakuryādastra maṃtrataḥ | tato dhyāyedvarṇapadmaṃ śvetaṃ svaśirasisthitaṃ || karṇikāyāṃ nijaṃ maṃtraṃ saṃsmaret keśarāṣṭakaṃ | svarayugmaṃ tathā pātreṣvaṣṭasvapi ca kādikān || saptavargānaṣṭame tu lakṣāvevaṃ viciṃtayet | evaṃ ciṃtayato rogādalpa mṛtyurvinaśyati || athāṃtarmātṛkānyāsaṃvakṣyetaḥ śuddhikārakaṃ | yaṃ kṛtvā yoginī cittaṃ pātakena pravartate || mūlādhāradvaniṃ śrutvā pravuddhā śaktikuṇḍalī | jvalatyāvakasaṃkāśāḥ susūkṣmā tejarūpiṇī || mūlādhārācchiraḥ padmaṃ spṛśaṃtī vidyudākṛtī | jayāspṛṣṭhaśiraḥ padmādamṛtaudyaḥ svarūpiṇaḥ || nirgatān mātṛkāvarṇān suṣumṇā vartmanā tanuṃ | sthāpayitvā sthitānetānevaṃ dhyātvā pravinyaset || kaṇṭhe viśuddhi cakrākhyaṃ padmaṃ ṣoḍaśa patrakaṃ | urddhvāsyaṃ prāgdalāttatra saṃsthitāḥ ṣoḍaśaḥ svarā || p. 80a) evaṃ saṃciṃtya tārādi viṃduyuktaṃ namoṃtakaṃ | vadet svaraṃ ca sarveṣu varṇeṣvapyeṣu paddhati || hṛdayaṃ nāhataṃ cakraṃ dhyāyed dvādaśapatrakaṃ | pūrvapatrāttaddaleṣu prāgvatkādin pravinyaset || maṇipūraṃ tataścakraṃ ciṃtayennābhimaṇḍale | daśapatraṃ tatra ḍādivarṇān prāgvad viciṃtayet || svādhisthānaṃ liṃgamūle cakraṃ ṣaḍdalamucyate | ciṃtayedvādikāṃstatra ṣaḍvarṇānapi pūrvavat || mūlādhārābhidhaṃ cakraṃ padmākṛti caturdalaṃ | vaṃ śaṃ ṣaṃ saṃ tatra ciṃtyaṃ pūrvāśādi daleṣu ca || ājñākhyaṃ cakraṃ bhrūmadhye dvidalaṃ kamalākṛti | haṃ kṣaṃ dhyāyedayaṃ kāryo manasā kevalena tu || svadehe vāmayā kāryaḥ puṣpeṇa suramūrtiṣu | anādilāna ṛṣyādi brahmavaddhyānamasya tu || vahirnyāsamatho vakṣye pūrvokta brahmaraṃdhrake | varṇāraviṃde saṃdhyāyen mātṛkākhyāṃ sarasvatīṃ || paṃcāśadvarṇabhedairvihitavadanadoḥ pādayukkukṣivakṣodeśāṃbhāsvat kapardīkalitaśaśikalāmiṃdu kuṃdā ca dātāṃ | akṣasrakkuṃbhacitya likhitavarakarāṃtrīkṣaṇāṃ padmasaṃsthāmacchākalpā manucchastanajaṃghanabharāṃ bhāratīṃtāṃ namāmi || lalāṭe mukhavṛttekṣi śravornāsā sugaṃḍayoḥ | oṣṭayordaṃtapaṃktyośca mūrddhni vaktrenyasetsvarān || vāhvoḥ saṃdhiṣu sāgreṣuka ca vargaunyasetsudhīḥ | tadavargaupadostadvatpārśvayoḥ pṛṣṭhadeśataḥ || nābhau kukṣau pa vargaṃ ca hṛdaṃśakakuṃdaṃ tataḥ | nyasyayādi caturvarṇānśādi ṣaṭkaṃ tatonyaset || hṛdādikarayoraṃghryorjaṭhare vadane tathā | nyāsastvayaṃ varṇamātrāhīnapāṭha prapūrakaḥ || atha mātṛkāmudrāmāha || lalāṭe nāsikāmadhyenyasecca mukhavṛttake | tarjanī madhyamānāmāvinyaseccaiva netrayoḥ || tarjanyanāme saṃpūjya nyāset sādhakasattamaḥ | aṃguṣṭaṃ karṇayornyasya kaniṣṭhāṃguṣṭakaunasoḥ || madhyamāgaṇḍayornyasya madhyamāmoṣṭayornyaset | anāmādaṃtayornyasya madhyamāṃ cottamāṃgake || mukhenāmāṃ madhyamāṃ ca haste pāde ca pārśvayoḥ | kaniṣṭhānāmikāmadhyānnyastavyā pṛṣṭhatastathā || sāṃguṣṭhāstānābhi deśe sarvāḥ kukṣau ca vinyaset | hṛdaye sādhakaḥ sarvamaṃśayoścaka kutsthale || p. 80b) hapūrvahastapat kukṣimukheṣu talameva ca | etāstu mātṛkāmudrāḥ krameṇa parikīrtitāḥ || ajñātvā vinyasedyastu nyāsaḥ syāt tasya niṣphalaḥ | kṣamārabhya akārāṃto nyāsaścatkriyate yadi || saṃhāranyāsanāmāsau viṃdunyāsa itīritaḥ | vāmetra dakṣiṇemārge devatādhyānamucyate || akṣasrajaṃ hariṇayotamudagraṭaṃkaṃ vidyāṃkarairucirataṃ dadhatīṃ trinetraṃ | arddhendu maulimaruṇāmaraviṃdavāsāṃ varṇeśvarīṃ praṇamatastanabhāraramrāṃ || visargamātṛkānyāso bhavet kevalamātṛvat | viśeṣastu visargāṃto varṇoccāro bhavediti || viṃdusargayutān ḍādiṭhāṃtān varṇānsthitau nyaset | pūrvoktā evamutpādyāḥ ṣaḍaṃgaṃ dhyānamucyate || siṃdūrakāṃtimamitābharaṇāṃ trinetrāṃ vidyākṣasūtra mṛgapotavarāṃ dadhānāṃ | pārśvasthitāṃ bhagavatīmapikāṃvanābhāṃ dhyāyet karābja dhṛtapustakavarṇamālāṃ || nyāsāḥ kāryāścatuḥ ṣaḍbhiḥsthiti saṃhārasṛṣṭayaḥ | saṃhārasṛṣṭiḥ sthitayo gṛhasyastu nyaset kramāt || vāṇaprasthāścayatayaḥ sṛṣṭisthitilaya kramāt | nyāsān kuryuriti proktaḥ sthitinyāsaḥ savistaraḥ || vakṣye kalā mātṛkāyānyāsaṃ tasya ṛṣiḥ smṛtaḥ | prajāpatiśca gāyatrī chaṃdanasyāstu devatā || sarasvatī mātṛkāsyānniyogobhīṣṭatuṣṭaye | tāraiḥ ṣaḍaṃgaṃ kurvīta hrasvadīrghāṃtarasthitaiḥ || hastaiḥ padmaṃ rathāṃgaṃ guṇamathahariṇaṃ pustakaṃ varṇamālāṃṭaṃkaṃ śubhraṃ kapālaṃdalamamṛtalamaddhvema kuṃbhaṃ vahaṃtīṃ | muktā vidyutyayodasphaṭikamaṇijapāvaṃdhuraiḥ paṃcavaktraiḥ stryakṣaivakṣojanamrāṃsakalaśaśinibhāṃ śāradāṃtāṃ namāmi || dhyātvaivaṃ tārapūrvātāṃ makārādyāṃ ca mātṛkāṃ | viṃduyuktā ṅeṃta kalānāmādyāṃ rāmasānvitāṃ || pūrvokta śuddhamātrāṇāṃ nyāsasthāneṣu vinyaset | nivṛttiśca pratiṣṭā ca viyāśāṃtistathaiṃdhikā || dīpikā recikā cāpi bhocikā ca varābhidhā | sūkṣmāsūkṣmāmṛtā jñānāmṛtā cāpyāyanītataḥ || vyāpinī vyomarūpā ca naṃtāsṛṣṭiḥ samṛddhikā | smṛtirmedhā tataḥ kāṃtirlakṣmīrdyatiḥ sthirāsthitiḥ || siddhirjarāpālinī vakṣāṃtirīśvarikāratiḥ | kāmikā varadācānyāktvādinī prīti saṃyutā || dīrghā tīkṣṇā tathā raudrī bhayānidrā ca taṃdrikā | kṣudhāsyāt krodhinī paścāt kriyotkārī sa mṛtyukāḥ || p. 81a) pītāśvetāruṇā paścādatśinānaṃ tayānvitā | uktākalāmātṛkaivaṃ sthāneḥ kārādike nyaset || tannanādātmano jātāḥ svarajāstu sadāśivāt | akṣamālā pustakaṃ ca pāśaṃ cāpi kapālakaṃ || hastairdadhatyaḥ śvetābhāśvetāṃvaravibhūṣaṇāḥ | akārādbrahmaṇo jātāḥ ka ca varga kalādaśa || pītā akṣasrajaṃ padmamabhayaṃ ca kamaṇḍaluṃ | hastairdadhatyo dhyeyāstāḥ pītagaṃdhānulepanāḥ || viṣṇorukārāt saṃjātāḥ ṭatavargakalādaśa | śyāmā abhayaśaṃkhāsi varahastāḥ samīritāḥ || makārādrudrato jātāḥ payavargakalānava | śaraccaṃdranibhā hastairabhayaṃ śūlameva ca || kapālaṃ ca varaṃ dhyeyādadhatya iti sādhakaiḥ | ṣakārādika paṃcānāmīśvarādviṃtuto bhavet || abhayaṃ hariṇaṃ ṭaṃkaṃ valaṃ ca karapallavaiḥ | dadhatyo raktavarṇāśca dhyeyānyāse kalāmake || keśavādi mātṛkāyāḥ sādhyo nārāyaṇo * * (?) | amṛtādyā tu gāyatrī chaṃdo lakṣmīhariḥ suraḥ || dviruktaiḥ śakti śrīkāmaiḥ ṣaḍaṃgāni samācaret | śaṃkhacakragadāpadmakuṃbhādarśābjapustakaṃ || vibhraṃtaṃ megha capalāvarṇaṃ lakṣmīṃ hariṃ bhajet | śaktayastu priyāṃkeṣu niṣaṇāḥ sasmitānanāḥ || evaṃ dhyātvānyasechaktiḥ śrīkāmapuṭitākṣaraṃ | tārādi hṛdayāṃtotha keśavādyāśca śaktayaḥ || bhyāṃtā namoṃtā uccāryā sthāne'kārādike nyaset | kalāmātrā tu śāktānāṃ nityodyaṃ viṣṇusevināṃ || keśavaḥ kīrtisaṃyuktaḥ kāṃtirnārāyaṇānvitā | mādhavastuṣṭi saṃyukto goviṃdaḥ puṣṭisaṃyutaḥ || viṣṇuśca dhṛti saṃyuktaḥ śāṃtiyugmadhusūdanaḥ | trivikramaḥ kriyāyukto * * * * (?) sayānvitaḥ || śrīdharo medhayā yukto hṛṣīkeśaśca harṣayā | padmanābhayutā śraddhālajjā dāmodarānvitā || vāsudevaśca lakṣmīyuktaṃ karṣaṇasarasvatī | pradyumnaḥ prītisaṃyukto niruddhorati saṃyutaḥ || cakrīgadājayīdurgāśārṅgī tu prabhayānvitaḥ | khaḍgī tu satyayāyukto śaṃkhīcaṇḍī samanvitaḥ || halīvāṇī samāyukto muśalī ca vilāsinī | śūlāṃ ca vijayāyuktaḥpāṇī virajayānvitaḥ || aṃkuśī viśvayāyukto mukuṃdo vinadāyutaḥ | naṃdajaḥ sunadāyukto naṃdīsmṛtya samanvitaḥ || naro ṛddhyānarajitsamṛddhyā śuddhiyuk hariḥ | kṛṣṇo vudhyābhūtya satyomati yuktyātvataḥ smṛtaḥ || p. 81b) śaurikṣameśūradamejanārdana umānvitaḥ | bhūdharaḥ kledinīyukto viśvamūrtiśca klinnayā || vaikuṇṭho vasudhāyukto vasudhā puruṣottamau | valī tu parayāyukto valārujaparāyaṇe || vālasūkṣmevṛṣaghnastu saṃdhyāyuktarayāvṛṣaḥ | haṃsaḥsyād dakṣiṇāmūrti gāyatrī chaṃda īritaḥ || arddhādrijāharodevo niyogaḥ sarvasiddhaye | halovījāni guhye tu pādayoḥ svaraśaktayaḥ || hrasvadīrghāntare kṛtvā prāgvadvargān hasaumasaṃ | ṣaḍdīrghasaṃyutān kṛtvā ṣaḍaṃgādinyasettanau || vaṃdhūkakāṃcananibhaṃ rucirākṣamālāṃ pāśāṃkuśau ca varadaṃ nija vāhudaṇḍaiḥ | vibhrāṇamiṃduśakalābharaṇaṃ trinetramarddhāṃvikeśamaniśaṃ vapurāśrayāmaḥ || hasauṃ te mātṛkā yuktā devā te ca samuccaret | ṅeṃtaṃ ṅeṃtāṃ ca tacchaktiṃ namoṃtāṃ mātṛkāsthale || tvagasṛṅmāṃsamedocchimajjā śukrāṇyasūn vadet | śaktiṃ krodhaṃ tathātmānaṃ ṅeṃtaṃ yādi daśasvapi || śrīkaṇṭhapūrṇodaryaucānaṃto virajayānvitaḥ | sūkṣmesaḥ śālmalīyukto lolākṣīyuk trimūrtikaḥ || amaraśovartulākṣācārvīśodīrghaghoṇayā | bhārabhūtirdīrghamukhyātithīśo gomukhiyutaḥ || sthāṇvīśo dīrghajihvāyugdharaḥ kuṇḍodarīyutaḥ | ūrddhvakeśyāvadgiṇṭhī śobhautiko vikṛtāsyayā || sadyo jāto jvālamukhyānugraholkāmukhīyutaḥ | akrūre śrīmukhīmahāsane vidyāmukhīyutaḥ || krodheśaśca mahākālyā caṇḍaśena sarasvatī | paṃcāṃtakaḥ sarvasiddhiḥ gauryāyuktaḥ prakīrtitaḥ || śivottameśo vinyasyo yuktastrailokya vidyayā | ekarudromaṃtraśaktyākūrmeśaścāṣṭa śaktiyuk || ekanetro bhūmimātrā yuktothaḥ sa varānanaḥ | laṃbodaryoyutaḥ proktastvajeśodrāviṇī yutaḥ || sarveśo nāgarīyuktaḥ someśaḥ khecarīyutaḥ | lāṃgalīśaśca maṃjaryādārukeśena rūpiṇī || p. 82a) vīrīṇyācārddha nārīśohyumākāṃtaḥ punaryutaḥ | kākodaryā tathāṣāḍhī pūtanāyukta īritaḥ || daṇḍīśo bhadrakālī yugatrīśo yoginīyutaḥ | mīneśaḥ śaṃkhinīyuktomeṣeśastarjanīyutaḥ || lohitaḥ kālarātryā ca śikhīśaḥ kurddinīyutaḥ | chagalaṃḍaḥ kapardinyādviraṇḍeśaśca vajrayā || mahākālojayāyukto vālīśaḥ sumukhīyutaḥ | bhujagorevatīyukto pinākī mādhavī yutaḥ || khaḍgīśo vāruṇīyukto vakeśo vāyavīyutaḥ | śvetovakṣovadhāriṇyā bhṛguḥ sahajayā yutaḥ || nakulīśālakṣmiyuktaḥ śiveśovyāpinīyutaḥ | saṃvartako mahāmāyāyukta etāstumātṛkāḥ || śrīkaṇṭhādyāya īśāṃtastatraneśaṃ prayojayet | sarve rudrāḥ smṛtā raktādhṛta śūlakapālakāḥ || śaktayo rudrapīṭhasthāḥ siṃdūrāruṇavigrahāḥ | raktotpala kapālābhyāmalaṃkṛta karāṃvujā || yenopāsyā mahāvidyā daśatasyādhikāritā | bhuvaneśī vījapūrva mātṛkānyāsanesurāḥ || ṛṣiḥ śaktistu gāyatrī chaṃdaḥ syānmātṛkāmayī | bhuvaneśī devatātha niyogaḥ sveṣṭasiddhaye || hrasvadīrghāṃtaragataiḥ ṣaḍvargairdīrghasaṃyutaiḥ | prāgvaddharaiḥ ṣaḍaṃgaṃ syādaṃguṣṭhādi tathaiva ca || udyat koṭidivākaraḥ pratibharāttuṃgorūpī na stanīvaddhārdhendu kirīṭahāra rasanā maṃjīra saṃśobhitā | vibhrājākara paṃkajairjapavaṭīṃpāśau pustakaṃ diśyānnojagadīśvarī trinayanāpadmeniyalpāmukhaṃ || lajjāvījaṃ pūrvamuktvā mātṛkānyāsa eva hi | bhuvaneśī mātṛkāṇāṃ nyāsoktairyatra sādhane || śrīvījapūrvakaḥ kāryo lakṣmīkāmairgṛhasthitaiḥ | ṛṣirbhṛguścagāyatrī chaṃdo mātṛḥsvarūpiṇī || lakṣmīstu devatā proktā harasthāneśarau kuru | nyāsārthaṃ tu saḍaṃgāde śeṣaṃ śrīvījapūrvakaṃ || vidyuddāma samaprabhāṃ himagiri prakhyaiścaturbhirbhujaiḥ śuṇḍā daṃḍasamuddhṛtā mṛtaghaṭairāsiṃcya mānāmimāṃ | vibhrāṇāṃ karapaṃkajairjapavaṭīṃ padmadvayaṃ pustakaṃ bhāsvadratnasamujvalāṃ kucanatāṃ dhyāyejjagatsvāminīṃ || kāmanāmātra siddhyarthaṃ kāmavījādi pūrvakaṃ | kuryācca mātṛkānyāsaṃ muniḥ saṃmohanomataḥ || p. 82b) gāyatrīchaṃda uddiṣṭaṃ devatā mātṛkāmayī | saṃmohanīnāmadevī pūrvayuktyā ṣaḍaṃgakaṃ || vālārkakoṭirucirāṃ sphaṭikākṣamālāṃ kodaṇḍamikṣujanitaṃsmara paṃcavāṇān | vidyāṃ ca hastakamalairdathatīṃ trinetrāṃ dhyāyet samastajananīṃ navacaṃdracūḍāṃ || śaktiḥ śrīkāmavījādi mātṛkānyāsato nṛṇāṃ | śatrutvādyāmaṃtradoṣo naśyaṃti vahuvarṇatāḥ || mahāsaṃmohana ṛṣirgāyatrīchaṃda īritaḥ | saṃmohanīnāmadevīnyāsaḥ prāṅmātṛkāsamaḥ || dhyāyeyamakṣavalayekṣu śarāśapāśapadmadvayāṃkuśaśarānnavapustakaṃ ca | āvibhratīṃ nijabhujairaruṇāṃ kurvārtāṃ saṃmohinīṃ trinayanāṃ navacaṃdracūḍāṃ || sarvavighnanirāsārthamavaśyaṃ nyāsamācaret | gaṇeśamātṛkāyāṃturmunirgaṇaka īritaḥ || nivadgāyatrikācchaṃdo devaśakti vināyakaḥ | smṛtvā dīrghāḍhyayātvaṃgaṃ kṛtvā dhyāyed gajānanaṃ || śūlāṃkuśa varābhīti pāṇiṃ raktābjahastayā | priyayāliṃgiṃtaṃraktaṃ trinetraṃ gaṇayaṃbhaje || evaṃ dhyātvā nyaset svīyavīja pūrvākṣarānvitaṃ | vighnohrīṃ samāyukto vighnarājaḥ śriyādyutaḥ || vināyakaḥ puṣṭiyuktaḥ śāktiyuktaḥ śivottamaḥ | vighnakṛt sṛṣṭisaṃyukto vighnahartā sarasvatī || gamāstu svāhayāyukta ekadaṃtastu medhayā | dvidaṃtaḥ kāṃti saṃyukto gajavaktreṇakāminī || niraṃjano kāminī yukkapardī tu nadīyutaḥ | dīrghajihvaḥ pārvatīyuk jvālinyāśaṃkukarṇakaḥ || vṛṣadhvajonaṃdayāyuk sudyaśāgaṇanāyakau | gajeṃdraḥ kāmarūpiṇyāsūrpakarṇastathomayā || trilocanastejovatyālaṃvodarastu satyayā | mahānaṃdaśca vighneśyāścaturmūrtiḥ svarūpayā || sadāśivaḥ kāmadāyugmādonmadadvijihvayā | durmukhobhūti saṃyuktaḥ sumukho bhautikāyutaḥ || prabhedaḥ sitayāyukta ekapādoramāyutaḥ | dvijihvo mahiṣīyuktaḥ śūlasyāpi bhujaṃginī || vīrovikarṇayāyuktaḥ ṣaṇmukho bhṛkuṭīyutaḥ | varadorajjayā vāmadevaḥsyāddīrghakoṇayā || p. 83a) dhanurddharācakratuṇḍau dviraṇḍo jāminīyutaḥ | senānī rātrisaṃyuktaḥ kāmāṃdhogrāmaṇīyutaḥ || mattaḥ śaśiprabhāyukto vimattololalocanā | mattavāhana cāṃcalye jaṭīdīptiḥ samanvitaḥ || maṃḍī subhagayā yuktaḥ khaḍgīdurbhagayā tathā | vareṇyaśca śivāyukto bhagīyugvṛṣaketana || bhaktapriyo bhaginyā tu gaṇeśo bhoginīyutaḥ | meghanādaḥ subhagayā vyāpī syāt kālarātriyuk || gaṇeśvaraḥ kāliketi prokto vighneśamātṛkā | tvagādi yogoyādīnāṃ pūrvavat parikīrtitaḥ || prapaṃcayoganyāsotha vakṣyate bhuktimuktidaḥ | mahāgaṇeśamaṃtreṇa prāṇāyāmatrayaṃ caret || ṛṣiḥ prapaṃcayāgasya gaṇakaḥ chaṃda īritaḥ | gāyatrī tu nivṛtpūrvā mahāgaṇapatiḥ suraḥ || śrīrṣādiṣu nyasettāṃśca gaṃvījaṃ cāpi guhyake | svāhāśaktiḥ pādayośca niyogobhīṣṭa siddhaye || oṃ śrīṁ hrīṁ klīṁ glauṁ gamiti pūrvaṃ ṣaḍdīrghayuktakaṃ | uccārya kuryādaṃgāni tathāṃguṣṭādiṣu nyaset || tālatrayaṃ tathāstreṇa kṛtvā digvaṃdhamācaret | tarjanyaṃguṣṭhaśabdena daśadikṣvatha ciṃtayet || hastīṃdrānanamiṃdu cūḍamaruṇacchādyaṃ trinetraṃ rasādāśliṣṭaḥ priyayā sa padmakarayāsvāṃkasthayāsaṃtataṃ | vījāpūragadādhanustriśūlaśirayuk cakrābjapāśotpalavrīhyagrasvaviṣāṇaratnakalaśān hastairvahaṃtaṃ bhaje || mahāgaṇapatermaṃtraṃ maṣṭavāraṃ japettataḥ | gamityakākṣaraṃ vījaṃ gaṇakosya munirmataḥ || devo vighneśvaracchaṃdaṃ nivṛdgāya trināyakaṃ | prapaṃcākhyasya yāgasya sāṃgatā siddhī hetave || catuścatvāriṃśat saṃkhyajapārthe viniyojanaṃ | atha ṣaḍdīrghayuktena kuryādaṃgāniena tu || taṃtapāśāṃkuśa varakara akṣaṃ caturdalaṃ | siṃdūrābhaṃ caṃdramauliṃ sarpabhūṣaṃgalanmadaṃ || ekavāraṃ japet paścādgaṇānāṃ tveti vaidikaṃ | gaṇeśamālāmaṃtrasya munistu gaṇakaḥ smṛtaḥ || chaṃdo'mitaṃ gaṇapatirdevatā parikīrtitā | hrīṁ kroṁ tāro namaḥ sarve ṅeṃtaṃ vidyādhipastataḥ || sarvārthasiddhidāyeti sarvaduḥkhapraśeti ca | tato gaṇapa ehyehi bhagavat svādayeti ca || p. 83b) staṃbhayeti dvayaṃ hrīṁ gaṁ gāṁ namopyagni gehinī | kroṁ hrīṁmiti paṃcapaṃcāśadvarṇāmaṃtra ucyate || japedidaṃ caturvāraṃ munyādi sahitānyaset | nyāsaḥ pūrvaṃ trivāraṃ tu mātṛkā dhyānapūrvakaṃ || svarādiḥ sasavargaistu grahānsasamudīritaḥ | prapaṃcayāga maṃtrasya munirbrahmā samīritaḥ || paramādyā samākhyātā gāyatrī chaṃda uttamaṃ | mahaḥ paraṃ samākhyātaṃ devatā cinmayātmakaṃ || apyaṃte vodhitaṃ nityaṃ sarvavyāpī niraṃjanaṃ | vilomagaiḥ paṃcaparaiḥ prapaṃca manusaṃsthitaiḥ || hrasvadīrghāṃtasthakādivargaiḥ pūrvaṃ samanvitaiḥ | tāramāyādikairastrairyuktairhariharākṣaraiḥ || ṣaḍaṃgāni prakurvīta jātiyuktānideśikaḥ || vedādi paṃcamanubhiḥ paricīyamānaṃ mānairagamyamaniśaṃ jagadekamūlaṃ | saccitsamastagamanaścaramacyutaṃ tattejaḥ paraṃ bhajatasāṃdra kṛpāṃvurāśiṃ || vedādimāyayoraṃtekṣakārādyān sa viṃdukān | pṛthaguccāryahaṃsaḥ soyaṃ svāheti vadan hṛdi || vibhāvayedimān varṇānātma vahnau juhomyahaṃ | evaṃ hutvā akārāṃtamakārādyānpunarhunet || visargāṃtān kṣakārāṃtaṃ vinyasen mātṛkāsthale | evaṃ prapaṃcayāgākhyo mātṛkānyāsa īritaḥ || ātmavidyā śivaistatvaistatvanyāsaṃ samācaret | pādādinābhiparyaṃtamātmatatvaṃ prakīrtitaṃ || nābhyādi hṛdayāṃtaṃ hiṃ vidyātatvaṃ prakīrtitaṃ | hṛdayāddviṃduparyaṃtaṃ śivatatvaṃ prakīrtitaṃ || mūlamaṃtra trikhaṇḍāṃte krameṇaiva pravinyaset | sarvamaṃtraṃ samuccārya sarvāṃge vyāpakaṃ śive || sarvatatvamidaṃ proktaṃ sarvadevatvakārakaṃ | tithi tatvāni deveśi ātmatatve bhavaṃti hi || paṃcaviṃśati tatvāni vidyātatvaṃ bhavaṃti hi | ṣaṭtriṃśacchaivatatvāni śivatatve bhavaṃti hi || atha paṃcāśat tatvāni sarvatatve bhavaṃti hi | etannyāmāṃtare yogapīṭhākhyaṃ nyāsamācaret || tatpūrvamuktaṃ ca tataḥ sveṣṭamaṃtrasya saṃcaret | prāṇāyāmatrayaṃ kṛtvā mūlamaṃtreṇa sādhakaḥ || vinyaset tadṛṣiḥ chaṃdo daivatāni yathāvidhi | atha ṛṣyādinyāsa krameṇasthānāni mudrāścāha || p. 84a) ṛṣinyaset mūrddhnideśe chaṃdastu mukhapaṃkaje | devatāṃ hṛdaye caiva vījaṃ tu guhyadeśake || śaktiṃ ca pādayoścaiva sarvāṃge kīlakaṃ smṛtaṃ | ṛṣyādīnvinyaseddevi caturthī hṛdayāṃtakān || athāsya mudrā | ṛṣiḥ chaṃdo devatānāṃ nyāseyyaṃgulaya smṛtāḥ | catasroṃguṣṭarahitāḥ śaktyaṃtaṃ vinyaset tataḥ || kīlakaṃ vyastahastābhyāṃ sarvāṃge sādhakāgraṇī || athavā || vināṃguṣṭāmaṃgulibhiḥ saṃyutābhiḥ ṛṣiṃ nyaset | vāmāgrābhiḥ punastābhi vinyasenmukhapaṃkaje || sarvābhirhṛdaye prāktā gude pāde tathāgrataḥ | karābhyāṃ vinyaseddhīmān sarvāṅge cakramādviduḥ | aghāṃganyāsamudrā || kaniṣṭhāṃguṣṭharahitai stribhistu hṛdi vinyaset | madhyamā tarjanībhyāṃ tu nyasecchirasi maṃtravit || aṃguṣṭhena śikhānyasya daśabhiḥ kavaca nyaset | hṛdgatairnetravinyāsaṃ vinyaset parameśvarī || tarjanī madhyamābhyāṃ tu tatostraṃ vinyaset priye | ṣaḍaṃgaṃ vinyasenmaṃtrī hṛdayāya namo vadet || sva sva maṃtraṃ samuccārya śirasya vahni vallabhā | skaṃdhamadhye nyaset paścāt śikhāyevaṣaḍityapi || kavacāya vāhumūle kūrcavījaṃ samuccaret | netra trayebhyo vauṣaḍityaṃtaṃ netra tato nyaset || karayorvinyasenmaṃtrī astrāya ca phaḍityapi || athāsyārthamāha || hṛdayāyeti śabdena hṛstho devaḥ sa vigraha | ucyate nama ityasya jñānaṃ tadviṣayaṃ paraṃ || śiraḥ śabdo devatāyā utkṛṣṇatvābhidhāyakaḥ | svāheti viṣayāḥ sarvedevatāyāṃ samarpitāḥ || śikhāyaiva svarūpatvaṃ vaṣaḍapi taducyate | devatāyā vyāpakatvaṃ kavacāyābhidhīyate || hūmapi vyāpakaṃ tejo devatāyāḥ prakāśyate | netra śabdena devasya prakāśyatvaṃ prakāśyate || vauṣaḍapita daivoktā maṃtraśabdena vāraṇāṃ | aniṣṭasya phaṭ śabdena dāhakaṃ teja ucyate || jñātvaiva maṃgamaṃtrārtha maṃganyāsaṃ karoti yaḥ | pracayāstasya sarvārthāḥ pūjyate stridaśairapi || karāṃganyāsamukhyāstu nyāsānanyān samācaret | āgamokto na mārgeṇa nyāsānnityaṃ karoti yaḥ || devatābhāvamāpnoti maṃtrasiddhiḥ prajāyate | yonyāsaḥ kavacācchaṃdo maṃtraṃ japati yaḥ priye || dṛṣṭvā vighnāḥ palāyaṃte siṃhaṃ dṛṣṭvā yathā gajā | akṛtvā nyāsajālaṃ yo mūḍhātmā kuruttejayaṃ || p. 84b) vighnaiḥ sa vādhyate nūnaṃ vyāghrairmṛgaśiśuryathā | nyāsānāṃ pracuratvena phalānāmapi bhūritā || ukta nyāso na hi tyājyaḥ tvadhikaṃ kāmataścaret || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau sādhāraṇanityārcanāyāṃ pūjāmaṇḍapapraveśanādinyāsajālāṃtanirṇayo nāma ṣoḍaśaḥ prakāśaḥ || 16 || athāṃtarvidhiḥ || evaṃ dehamaye pīṭhe ciṃtayediṣṭadevatāṃ | dhyānaṃ kuryāttato maṃtrī tattatkalpoktavartmanā || tadapi dvividhaṃ proktaṃ sa guṇaṃ nirguṇaṃ tathā | ātmano hṛdayāṃbhoje karṇikā keśarojvare || praphulle somasūryāgni maṇḍalena virājite | svīyeṣṭadevatāṃ tatra yajedāgamavodhitāṃ || evaṃ yadvedanaṃ taddhi saguṇaṃ dhyānamucyate | athāṃtaryyajanaṃ vakṣye dṛṣṭādṛṣṭa phalapradaṃ || yogināṃ yena jāyaṃte adhīrā mānavāḥ sadā || śrīdevyuvāca | vāhyapūjāṃ vinā svāmin kathamaṃtaḥ prapūjanaṃ | pūjājñānaṃ yadājātaṃ tadāṃtaḥ pūjanaṃ bhavet || sāmagrī jñānahīṃnatvāt kathamaṃtaḥ prapūjanaṃ || śrīśiva uvāca || satyametanmaheśāni rahasyaṃ śṛṇu yatnataḥ | viṣṭhāpūrṇe svādare tu vahiḥ śuddhau tu kiṃ phalaṃ || aṃtaḥ śuddhiṃ samāsādya vahiḥ śuddhiṃ samācaret | vahiḥ pūjāvidhau devi samāgrīdurmilākalau || vyaṃgyatā jāyate satyaṃ sarvatra pūjane śive | tatsāṃgatāsiddhihetoraṃtaḥ pūjā prakīrtitā || bhāvanāmātragamyevaṃ koṭiratnāni kalpayet | aṃtaḥ pūjāvihīnena kṛtaṃ tadaphalaṃ bhavet || saṃyogaṃ tu vinā devi yo garbhādhānamicchati | savāṃtaḥ pūjanaṃ tyaktvā vahiḥ pūjāṃ sa micchati || sadaridrī mahāghorī kathamatra sukhaṃ bhavet | aṃtaḥ pūjāṃ samāsādya vahiḥ pūjāṃ samācaret || saṃbhāvya pūjanaṃ svāṃte tathaiva racayedvahiḥ || śrīdevyuvāca || tathyamuktaṃ tvayādeva saṃśayomesti śaṃkara | vahiḥ pūjanamāsādyacāṃtaḥ pūjāṃ samācaret || evaṃ krameṇa deveśi pūjā kinna bhaviṣyati || śiva uvāca || mṛdapakvaṃ samāsādya yathā devi ghaṭodbhavet | ghaṭaḥ pakva mṛdādevi pūrvavat kiṃ bhaviṣyati || apakvāṃ mṛtsamānīya yathā devi ghaṭo bhavet | tataḥ pakvaṃ prakartavyaḥ suṃdaraḥ sa tu jāyate || p. 85a) aṃtarpunarvahiḥ pūrṇaṃ vahiḥ pūrṇatarā bhavet | anyonyāśraya saṃyogāt pūjanaṃ sakalaṃ bhavet || devo bhūtvā yajeddevaṃ nā devo devamarcayet | tasyāddevatvamāsādya cāṃtaḥ pūjādimārgataḥ || gurordhyānaṃ prakurvīta yathā pūrvaṃ viśāladhīḥ || iti brāhmīmuhūrtakṛtyaṃ || snānaṃ budhastataḥ kuryāt saccidānaṃda siddhaye | snāyācca vimale tīrthe puṣkare hṛdayāśrite || viṃdutīrthe naraḥ snāyāt punarjanma na vidyate || iti snānaṃ || mūlādhārāt kuṇḍalinīmutthāpya yojayecchive | śivaśaktyoḥ samāyogo yasmin kāle prajāyate || sā saṃdhyākulaniṣṭānāṃ samādhistaiḥ pragīyate || iti saṃdhyā || caṃdrārkānalasaṃghaṭṭādgalitaṃ yatparāmṛtaṃ | tenāmṛtena divyena tarpayet paradevatāṃ || brahmaraṃdhrā dadhobhāge yaccāṃdraṃ pātramuttamaṃ | kalāsāreṇa saṃpūrya tarpayettena khecarīṃ || iti tarpaṇaṃ || ādhāre liṅganābhau hṛdayasarasije tālumūle lalāṭedvepatre ṣoḍaśāre dvidaśadaśadale dvādaśārddhe catuṣke | vāsāṃte vālamadhye uphakaṭha sahite kaṇṭhamūle svarāṃścahakṣaukodaṇḍamadhyenya sa tu vimaladhīnyā sa saṃpatti siddhyai || ityaṃtarmātṛkānyāsaḥ || athāṃtara ṣaḍaṃganyāsaḥ || sahasrāre maṇinibhe sarvavarṇa vibhūṣite | akathādi trirekhādyairhalakṣatrayabhūṣite || tanmadhye paraviṃduṃ ca sṛṣṭisthitilayātmakaṃ | evaṃ samāhitamanādhyāyennyāsoyamāṃtaraḥ || mulādi brahmaraṃdhrāṃtaṃ viṃdvaṃ dhyāyaiccidātmakaṃ | viṃdusrutasudhāsāraistarpayanmātṛkāṃnyaset || ekaikaṃ varṇamuccārya mūlādhārādbhruvāṃtikaṃ | namoṃta iti vinnyāsaḥ āṃtaraḥ parikīrtitaḥ || hṛdyānmāno hṛdātmāyaṃ hṛdayesyāccidātmakaṃ | kriyate tatparatvena hṛnmaṃtreṇa tataḥ paraṃ || sarvajñādi guṇāttuṃge saccidrūpe parātmani | kriyayā viṣayāhāraḥ śiromaṃtreṇa deśikaiḥ || hṛcchirorūpaviddhāmalayatā bhāvanādṛṭā | kriyate nijadehasya śikhāmaṃtreṇa deśikaiḥ || p. 85b) maṃtrātmakasya dehasya maṃtra vāhye tejasā | sarvato varma maṃtreṇa kriyate'hanyasaṃvṛtiḥ || yaddadāti paraṃ jñānaṃ saccidrūpe parātmani | hṛdayādi mayaṃ tejaḥ syādetannetra saṃjñitaṃ || ādhyātmikādi rūpaṃ ca sādhakasya vināśayet | avidyājālamastraṃ tatparaṃdhāma samīritaṃ || atha dhyānaṃ || kiraṇasthaṃ tadagnisthaṃ caṃdrabhāskaramadhyagaṃ | mahāśūnyelayaṃ kṛtvā pūrṇaḥ tiṣṭhati yogirāṭ || yajjīva brāhmaṇoraikyaṃ sohaṃsyāmiti vedanaṃ | tadeva nirguṇaṃ dhyānaṃmiti vedavidoviduḥ || iti dhyānaṃ || athārccanaṃ || arccayedvividhaiḥ puṣpaiḥ tatkṣaṇāttanmayo bhavet | nyāsastanmayatāvuddhiḥ sohaṃ bhāvena pūjayet || kṣamāyāmanahaṃkāramanāgamamadaṃ tathā | amohakaṃmadaṃ daṃbhamadvevākṣomakau tataḥ || amātsaryyamalobhaṃ ca daśapuṣpaṃ vidurbudhāḥ | ahiṃsā paramaṃ puṣpaṃ puṣpamiṃdriya nigrahaḥ || dayāpuṣpaṃ kṣamāpuṣpaṃ jñānapuṣpaṃ ca paṃcamaṃ | ityuktairuttamaiḥ puṣpaiḥ pūjayet paradevatāṃ || ityārcanaṃ || mālāpaṃcāśikī proktā sūtraṃ śaktiśivātmakaṃ | grathitā kuṇḍalī śaktiḥ kalāṃte merusaṃsthitiḥ || iti japaḥ || atha homaḥ || mūlādhāragate kuṇḍe devatāgniḥ samujjvale | dharmādharmānvite tryasre mūlamaṃtrapuraḥsaraṃ || ahaṃ juhomi svāheti pratyekaṃ juhuyāt sudhīḥ | ahaṃtā'satyapaiśunya kāmakrodhādikaṃ haviḥ || mana eva śrūvaḥ prokta unmanī mugudīritā || atha mūlāṃte || nābhau caitanya rūpāgnau haviṣā manasā srucā | jñānapradīpite nityamakṣavṛttījuhomyahaṃ || svāhā iti prathamāhutiḥ || mūlāṃte || aṃtarniriṃdhana nivaṃdhana medhamāna māyāṃdhakāraparipaṃthini saṃvidagnau | kasmiṃścidadbhutamarīcivikāśabhūmau viśvaṃ juhomi vasudhādivakhāvasānaṃ || svāhā iti caturthāhutiḥ || ityaṃtaryajanaṃ kṛtvā sākṣādbrahmamayo bhavet | na tasya pāpapuṇyāni jīvanmukto bhaveddhruvam || p. 86a) ityaṃtaryajanaṃ || atha vahiryajanaṃ || tatrādāvarghyādi sthāpana || mūlamaṃtreṇātha vāmesvasya devāgrataścaret | vṛttena veṣṭite samyak trikoṇaṃ caṃdanāṃbhasā || tadvahiścaturasraṃ ca vidadhyānmatsyamudrayā | saṃpūjya gaṃdhairdevārghyamaṇḍalāya namodhunā || aṃgāni caturagnyādi koṇeṣu puratastathā | dikṣu cāstraṃ samabhyarcya śaṃkhādhāraṃ pravinyaset || ādhāreṇa vinā bhraṃśo na tṛpyaṃti ca mātaraḥ | tasmādvidhivadādhāraṃ tripadaṃ vā catuṣpadaṃ || padmābhaṃ vā trikoṇaṃ vāyonyābhaṃ vā bhujaṃ tu tat | mūlāṃte vāmukādhārapātraṃ saṃsthāpayāmi ca || uktvāśaṃkhādikādhāraṃ maṇḍale sthāpayedathamaṃraṃ dharmapradetyuktvā vaded daśakalātmakaṃ | ṅente vahnermaṇḍalaṃ ca deva nāma ca kīrtayet | tatorghapātradhārāya namaḥ proktvā prapūjayet || vahnerdaśakalāḥ pūjyāstatra ca prokta pradakṣiṇaṃ | astramaṃtreṇa ca tataḥ kanadrādi vinirmitaṃ || arghadi pātramatha vā śaṃkhamastrānunājalaiḥ | prakṣālyāmukadevārghapātraṃ pratisthāpayāmi || evamuktvā tadādhāre saṃsthāpyaivaṃ vadet punaḥ | arthapradedvādaśeti kalātmane vadet tataḥ || sūryamaṇḍalamuccārya ṅeṃtaṃ devasyanāma tu | arghapātrāya ca namo manunānena pūjayet || tatpātramatha tatraiva bhāvayed bhūmimaṇḍalaṃ | ṣaṭkoṇaṃ tatra cāṃgāni pūjayet pūrvavat tataḥ || kalādvādaśa sūryasya proktapātre pradakṣiṇaṃ | tataḥ sudhāmayaistoyairmūlāṃte mātṛkāpaṭhen || vilomāṃ pūrayet tasmin pūjako manunāmunā | oṃ śaṃkāmapradet yuktvā ṣoḍaśeti kalātmane || namaḥ paṃcadaśārṇoyaṃ maṃtraḥ śaṃkhaḥ prapūraṇe | gaṃdhapuṣpākṣatadyava kuśāgratila sarṣapān || dūrvā ityarghya pātrasya proktaṃ dravyāṣṭakaṃ surā | tatoyaṃ gaṃdhapuṣpādyaiḥ pūjayitvā samarcayet || kalā ṣoḍaśakaṃ cāṃdraṃ paścāt sarvakalāsu ca | praṇapratikurvīta pūjāṃte sādhakastataḥ || prāgvattīrthaṃ samāvāhya mūlamaṃtreṇa tatra tu | saṃyojya netramaṃtreṇa puṣpaṇyasya śikhāmunā || pradarśyagālinīṃ mudrāṃ mudrayādhenu saṃjñayā | amṛtīkṛtya vidhivat sudhāvījena sādhakaḥ || dhyātveṣṭa devatāṃ tatra sakalīkaraṇaṃ caret | aṃganyāsena vāstreṇa kalayecca diśodaśaḥ || p. 86b) netramaṃtreṇa saṃvīkṣya mudrayā śaṃkhasaṃjñayā | avaṣṭabhya tato dīpyamudrayā yonirūpayā || gaṃdhapuṣpādibhistatra pūjayediṣṭadevatāṃ | ṣaḍaṃgāni ca saṃpūjyamaṃtrayen mūlamaṃtrataḥ || aṣṭakṛtvastataścārghyaṃ chādayet matsyamudrayā || gālinyādi mudrā yathā || kaniṣṭāṃguṣṭhakau saktau karayoritaretaraṃ | tarjanī madhyamānāmāsahitābhūgnavarjitāḥ || mudraiṣāgālinī proktā śaṃkhasyo paripālitā | anyonyābhimukhāśliṣṭākaniṣṭhānāmikā punaḥ || tathā ca tarjjanī madhyā dhenumudrā mṛtapradā | vāmapuṣpeṃtareṃguṣṭhaṃ niveśyasanarāṃguliḥ || dakṣiṇasya karasyaiva vāmāṃguṣṭhena saṃspṛśet | śaṃkhamudreyamākhyātā vidvadbhiśca susaṃmatā || madhyame kuṭilekārye tarjanyu parisaṃsthite | anāmike madhyagate tathaiva ca kaniṣṭhake || sarvā ekatra saṃyojya aṃguṣṭha paripīḍitāḥ | yonimudrā samākhyātā trailokyotpattimātṛkā || dakṣepāṇiḥ pṛṣṭhadeśe vāmapāṇitalaṃ kṣipet | aṃguṣṭhau cālayet paścātmudreyaṃ matsyarūpiṇī || iti viśeṣārghyavidhiḥ || athārghyādi pātrasaṃkhyāmāha || arghyasya trīṇipātrāṇi pādyasyāpi trayaṃ bhavet | tathā ca mana patrāṇi syuradyekataraṃ bhavet || eka pātraṃ na kartavyaṃ yadi sākṣānmaheśvara | maṃtrābhyarānmukhāyāṃti āpadaśca pade pade || ihaloke ca dāridryaṃ mṛte ca narakaṃ vrajet | tataḥ sādhārakaṃ pātraṃ purataḥ sthāpayedbudhaḥ || tatpārśve pādyapātraṃ ca tatpārśverghya pradāyakaṃ | ācamanīyaṃ ca tatpārśve tadvāme madhuparkakaṃ || punarācamanīyaṃ ca snānīyaṃ cakramānnyaset | tacchaṃkhasthaṃ jalaṃ kiṃcit kuṃbhato ye viniḥkṣipet || ekaikapātraṃ mūlena jyeṣṭhaṃ kṛtvābhi maṃtrayet | madhuparkastu sakṣaudraṃ dadhitacca na labhyate || dadhidugdhaṃguḍakṣaudreghṛtapratinidhirnahi | paramaṃ yatpadaṃ devāmadhusaṃjñaṃ taducyate || tadāpyete yena karmatatproktaṃ madhuparkakaṃ | kāṃsasya vātha raupyasya śaiveśaṃkha varoharau || mahāśaṃkhe vāmamārge sphāṭikaṃ grahanāyake | dakṣiṇe prokṣaṇī pātraṃ mādāyābhiḥ prapūrayet || p. 87a) kiṃcidarghaṃ tu saṃgṛhya prokṣaṇyaṃbhasi yojayet | punarācamanīyārthaṃ pātraṃ saṃsthāpayet tataḥ || pādyaṃ śyāmākadūrvāja viṣṇukrāṃtābhirucyate | jātīlaṃvaṃgakaṃ kolaiṣkṛtamācamanīyakaṃ || kuśapuṣpayava vrīhi vahumūlatamālakaṃ | dāpayet prokṣaṇī pātraṃ bhasitaṃ praṇavena ca || śuddhābhiradbhirvihitaṃ punarācamanīyakaṃ | dravyābhāve pradātavyāḥ kṣālitāstaṇḍulāḥ śubhāḥ || athārghyādi pātrāṇāṃ phalaṃ vakṣye śubhāśubhaṃ | sarvakāmapradaṃ svarṇaṃ raupyamāyuḥ sutapradaṃ || saubhāgyaṃ tāmrapātreṇa dharmavṛddhistu mṛnmaye | nārikeledevatuṣṭidaṃkāca saṃbhavaṃ || lakṣmī prāptirvilvapatra brāhmaṇyaṃ brahmavṛkṣaje | māraṇoccāṭane lohaṃ staṃbhaḥ pāṣāṇaje bhavet || maṃtrasyārādhane kāṣṭaṃ vāmamārge tu tauṃvike | ratnādīnāṃ tu pātrāṇi śubharekhāṃkitāni ca || arghanaivedyapūjārthavalidāne prakalpayet | pātrāṇāmādaraḥ kāryaḥ pātrāṇyavottamāni tu || valihoma kriyādyaṃ hi vinā pātraṃ na siddhyati | ṣaṭtriṃśadaṃgulaṃ pātraṃ muttamaṃ parikīrtitaṃ || madhyamaṃ tu tribhāgonaṃ kaniṣṭhaṃ dvādaśāṃgulaṃ | vasvaṃgula vihīnaṃ tu na pātraṃ kārayet kvacit || nāmīvivararūpāṇi puṇḍarīkā kṛtāni ca | śaṃkhanīlotpalābhāni pātrāṇi praikalpayet || śvetādītpatiśastāni viprādīnāṃ krameṇa ca | secayet prokṣaṇī pātratoyairmūlāstramuccaret || ātmānaṃ yāgavastūni pūjādravyāṇi maṇḍale | darśayeddhenumudrāṃ ca dravyaśuddhiriyaṃmatā || yogapīṭhānyāsa devāttadāsthāneṣu pūjayet | maṇipīṭhe bhāvanayā tataḥ pūjyā svadevatāḥ || ātmānaṃ devatārūpaṃ dhyāyenmūlena paṃca tu | puṣpasyāṃjalayordevāmastake hṛdayegude || pādayoḥ sarvagātre ca pūjayeccaṃdanādibhiḥ | caturbhirūpavaraiśca naivedyaṃ ca nivedayet || gurupadiṣṭa vidhināśeṣamanyat samāpayet | prokṣaṇyādbhiḥ prayuṃjītaḥ sarvametatsamāhitaṃ || pūjā cakraṃ samabhyukṣya vahiryāgaṃ tataścaret | svarṇādi racite pātre kalpoktaṃ yaṃtramālikhet || dakṣiṇāvartato lekhaṃ yaṃtraṃ dakṣiṇapūjane | vāmakrameṇa kaulādau guptame tatprakāśitaṃ || pūjāyaṃtraṃ dakṣamārge tattadgaṃdhāṣṭakena ca | likhedvā keśarahimarocanābhissamālikhet || vāmamārge likhedādya puṣpeṇa yadi yaṃtrakaṃ | yadi tallabhyate devalākṣārasa samanvitaṃ || kastūrī kuṃkumāktaṃ ca vaṭī kṛtvā tu gopayet | yaṃtrarājaṃ samālikhya pūjayedyadi sādhakaḥ || p. 87b) ṣaṇmāsaṃ pūjanāt tatra tvaritaṃ siddhīmāpnuyāt | yuvatyā aprasūtāyā abhāve gṛhyate raja || tadabhāve taruṇyāstu nīrogāyā rajomataṃ | drāvaṇāṃvutpatiścaiva saṃyogotthātha vā bhavet || tadabhāve tu rudhiraṃ mahiṣasya praśasyate | tadabhāve tu kusumaṃ grāhye caivā parājitāḥ || tasyorddhabhāge niḥkṣipyadyarpitaṃ raktacaṃdanaṃ | tadāgataṃ mūlamārgāttena yaṃtraṃ samālikhet || tadabhāve tu surayāghṛṣṭaraktakacaṃdanaiḥ | yathoktaṃ vilikhedyaṃtraṃ tuṣṭo bhavati devatā || navamo na prakāśosti vāmamārge surottamāḥ || atha yaṃtrasyāvaśyakatāmāha || yaṃtraṃ maṃtramayaṃ proktaṃ yaṃtrātmādevateti ca | dehātmanoryathā bhedo yaṃtra daivatayostathā || śarīramiva saṃjīvasya dīpasya snehavat priye | sarveṣāmapi devānyaṃ tathā yaṃtraṃ pratiṣṭhitaṃ || ādau likhedyaṃtrarājaṃ devatāyāśca vigrahaḥ | kāmakrodhādidoṣottha sarvaduḥkhaniyaṃtraṇāt || yaṃtramityāhure tasmin devaḥ prīṇāti tatvataḥ | vinā yaṃtreṇa pūjāyāṃ devatā na prasīdati || idamapi kaulavāmayoritikeviṃdvadaṃti || tathā ca || vāme kaule yaṃtrapīṭhe mūrtau pūjā ca dakṣiṇe || atha pīṭhapūjāmāha || evaṃ pīṭhaṃ vinirmāya pūjayet pīṭhadevatā | guruṣaḍbhirudakpūjyā mahāgaṇapateḥ paraṃ || pūjayedatalādīni devasyādhastu sapta ca | maṇḍūkaścāpi tasyorddhe rudraḥ kālānalastataḥ || mūlaprakṛtimādhāraśaktiṃ kūrmamanaṃtakaṃ | vārāhaṃ tasya daṃṣṭrāgre pṛthivīmarcayet punaḥ || tasyāṃ sudhārṇavaṃ tasmin dvīpaṃ ca navaratnajaṃ | svarṇaśailaṃ ca tanmadhye tadūrddhvaṃ naṃdanaṃ vanaṃ || tanmadhye kalpavṛkṣāṃśca tanmadhye ratnabhūmikāṃ | svarṇaprākāramasyāṃtastanmadhye ratnamaṇḍapaṃ || tasyāṃtaḥ svarṇavedīṃ ca ratnasiṃhāsanaṃ punaḥ | vedīmadhye bhāvanīyaṃ pūjayeccaṃdanādi vā || pūjācakrādhārapīṭhaṃ siṃhāsanamiti smaret | tatpādeṣu yajet samyagāgneyādi śivāṃtakaṃ || dharmaṃ vṛṣatanuṃ raktaṃ jñānakṛṣṇaṃ ca siṃhavat | vairāgyaṃ bhūtavatpītamaiśvaryaṃ kṛṣṇa hastivat || adharmādīścitravarṇānpīṭhasyādhaḥ samarccayet | māyāvidye ca tanmadhyenaṃtaṃtalyākṛtiṃ yajet || p. 88a) tasya mūrddhni yajet padmamaṣṭa prakṛtipatrakaṃ | ānaṃdakaṃdakaṃ saṃvinnālaṃ vikārakesaraṃ || karṇikāṃ mātṛkāṃ rūpāṃ tatpatreṣu kramād yajet | siddhīnaṣṭau krāmat proktastvaṇimā ca prakāmatā || laghimeśitvamahimovaśitvaṃ praptagaurave | adhodhaḥ karṇikāyāstu somaḥ sūryastathānalaḥ || guṇān satvādikāṃstatra tadvadagnitrayaṃ yajet | brahmaviṣṇumaheśāṃśca tato dikṣu ca madhyataḥ || jñānamāyā kalāvidyā parapūrvaṃ ca tatvakaṃ | keśareṣu tathā madhye pūrvādiṣu yathākramaṃ || tattanmaṃtroktapīṭhasya navaśaktīḥ prapūjayet | pīṭhamaṃtreṇa gaṃdhādyaiḥ pīṭhamadhye tato'rcayet || caturthīnāma saṃyuktaiḥ svaiḥ svairdaivatanāmabhiḥ | madhye puṣpāṃjaliṃ dadyāt pīṭhamaṃtreṇa sādhakaḥ || mūlamaṃtraṃ samuccārya ṣaṣṭhyātaṃ pīṭhanāma ca | mūrtiṃ ca kalpayāmīti mūrtimadhye viniḥkṣipet || punarmūlaṃ samuccārya devanāma tataḥ paraṃ | mūrtiṃ ca pūjayāmīti tāḥ puṣpeṇa samarcayet || atheṣṭa devatā prītyai yajedāyatanānyapi | iśeyeneśajaśivāharāvīśeśajenasā || ravāvīśeśajājaubhādevyāṃ viśigabhāskarāḥ | gaṇeśeyeśabhādevyobhyarcyā īśādi koṇataḥ || ekapīṭhe pṛthakpūjāṃ vināyaṃtraṃ karoti yaḥ | devatāśāpamāpnoti rauravaṃ narakaṃ vrajet || taṃtreṇa pūjayedyaṃtraṃ sadaivaṃ śāpamāpnuyāt | āvāhya devatāmekāmarcayeccānyadevatāṃ || anya yaṃtrenya pūjā vā devatā śāpakāriṇī | śāligrāmotha vā yaṃtraṃ sthāpya caikatamaṃ śive || śālagrāmaṃ tathā yaṃtraṃ dvayamekatra nārcayet | paṃcāyatana pakṣīce dvitīyaṃ pūjayet sadā || divya cakraṃ yadā prāptaṃ jīvacakraṃ tadā na ca | jīvacakraṃ yadā prāptaṃ vāṇaliṃgaṃ na cārcayet || vāṇaliṃgaṃ yadā prāptaṃ śālagrāmastadānavai | sālagrāmo yadā prāptastadāyaṃtraṃ na pūjayet || śālagrāme jīva cakre sarvān devān prapūjayet | yo bhāvo yasya vai proktastena bhāvena tiṣṭhati || pūjanaṃ vahumūrtīnāmeka pīṭhe bhavedyadi | pṛthak caṃdana puṣpāṇi dhūpadīpādi taṃtrataḥ || khaṇḍite sphuṭite dagdhe bhraṣṭamāṇa vīvarjjite | vyaṃgenahopaśuspṛṣṭhe patite duṣṭabhūmiṣu || anya maṃtrārcite caiva patitasparśadūṣitaḥ | daśasve teṣu no kuryuḥ sannidhānaṃ divaukasaḥ || gaṇeśasūryavisvīśadevīnāṃ pūjanaṃ kramāt | daśasthānāni devānāṃ pūjārthaṃ kalpitāni ca || p. 88b) sānnidhyaṃ sarvadevānāmavaśyaṃ yaṃtrato bhavet | maṃtrastu jīvavat proktaḥ pratimādyaṃ śarīravat || siddhāyamapi sāmagryāṃ vinā maṃtraṃ phalaṃ na hi | śivaliṃge maṇau yaṃtre śāligrāme ghaṭeravau || sthaṇḍilegnau mūrddhni hṛdisthāneṣṭhe teṣu pūjayet | bhūmāvapi kṛtā pūjā putrāyurddha na nāśinī || īśvarovāca || śāligrāma samutpattiṃ śṛṇvaṃ tu paramādbhutāṃ | gaṇḍakyā prāptapastaptaṃ bhavaṃ tu mama devatāḥ || sarvaputrāḥ sukhadātuṃ janānāmiti tejadā | tasyāstu tapasā hṛṣṭā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ || varaṃ dātuṃ samudyuktā vraveśā svasya putratāṃ | aśaktāstaṃ varaṃ dātuṃ tadāśaptāstayākrudhā || pratāraṇaṃ mama surāḥ kṛtaṃ yasmāt punaḥ punaḥ | kīṭayonī prapadyethā krudhāstehyaśayaṃkṣutān || avicāryavayaṃ sastvayādyattapasādrute | tena karma vipākena jaḍākṛṣṇā nadī bhava || anyonyaśāpaṃ śrutvetthaṃ mahākolāhalo bhavat | prakaṃpitā surāḥ sā ca brahmāṇaṃ tevya jijñiṣuḥ || brahmanstrāhi mahāśāpādanyonya patitākruddhā | iti devavacaḥ śrutvā brahmāśaṃkaramavravīt || śivaḥ provāca dhātāramahaṃ saṃsārakārakaḥ | tvaṃ sṛṣṭikartā viṣṇustu pālako buddhimattaraḥ || samaṣṭavyo yathā saukhyamubhayoḥ saṃbhavediti | iti māheśvaraṃ śrutvā vacanaṃ viṣṇura vravīta || śṛṇu brahmanmahādeva śṛṇu devi gajānana | madgaṇau brāhmaṇau grāhamātaṃgau śāpatotra tu || bhaviṣyati tayormokṣaṃ kariṣyāmi kalevaraṃ | śīrṇe bhaviṣyati yadā tanmedomajjasaṃbhavā || pāṣāṇīṃtargatāḥ kīṭā vajrākhyāḥ prabhaviṣyatha | adyaivaṃ gaṇḍakī puṇyā gaṃgātulyā mahānadī || gaṇḍakyāṃgirirājasya dakṣiṇe daśayojanaṃ | vistīrṇaṃtan manuṃkṣatraṃ puṇyakṣatraṃ mahītale || cakratīrthamitikhyātaṃ triṣu lokeṣu viśrutaṃ | śālagrāmagatā devādevadvārāvatī gataḥ || ubhayoḥ saṃgamo yatra muktistatra na saṃśayaḥ | sarvadeva prītikarā bhuktimuktipradāyinī || bhavaṃ tvasyāṃ tu pāṣāṇāyetadaṃtargatāḥ surāḥ | pārthivāṃśaṃ vinā sarve vajrakīṭā bhavaṃ tviti || p. 89a) anenaiva tu gaṇḍakyāḥ putratvaṃ bhavatāmapi | bhaviṣyati tadaṃtaśca cihnaṃ taddevatodbhavaṃ || vijñāyayercaviṣyaṃti sā prītā tasya devatā | na yaṃtrasya na mūrteśca na vṛkṣasyāpi pūjanāt || saṃtoṣo jāyate teṣāṃ gaṇḍakyasyārcarādyathā | iti viṣṇu vacaḥ śrutvā brahmāvacanamavravīt || kīdṛk pūjyāśilā viṣṇoḥ kiṃ cihnākasya vallabhā | kiṃ phalaṃ cādhikārīkaḥ kena mārgeṇa tadvada || iti brahmavacaḥ śrutvā viṣṇurvacanama vravīt | svīyavarṇā śilāpūjyā brāhmaṇādyaiḥ sukhāptaye || snigdhāḥ śilāmaṃtra siddhiṃ rukṣāsiddhiṃ karoti ca | pecakā kīrtitā dhautāṃgāravatsāyaśoharā || pāṇḍurāyā praśamanī malinā pāpadhīkarā | pītā putraphalaṃ dadyādāravarṇāsutān haret || nīlāsaṃdiśate lakṣmīṃ dhūmābhāharate matiṃ | rogapradā raktavarṇā siṃdūrābhā mahākaliṃ || dāridryakāriṇī cakrāsanā sarvārthasādhikā | sthūlāni haṃti vai vāyuḥ sūkṣmā svalpamṛtiṃ haret || pūjāphalaṃ lāṃchitayā niṣphalaṃ lāṃchinaṃ vinā | kapilācitta vaikalpaṃ netrarogaṃ ca karvurā || bhagnābhaṃgakarī jñeyā vahucakrā pramāṇitāṃ | rakṣaṇāṃtarahīnāvedeka cakrāviyogatāṃ || vṛhanmukhī kalataghnīvṛhacakrā sutān haret | saṃlagna cakrātva sukhaṃ vaddha vakrāmahāgadaṃ || bhagna cakrā tu dāridryaṃ sarvanāśaṃ tvadhomukhī | kuṣṭādikaṃ vyālamukhī viṣamā vividhā padaṃ || vikṛtāvartanābhiśca vikārān kurute vahūn | vaṃśachedo gṛhasthānāṃ nārasiṃhyāṃ prajāyate || rekhāvartā duḥkhadātrī yathā sūkṣmā tathā sukhaṃ | yathā snigdhā tathā lakṣmīmadvibhedānataḥ śṛṇu || lakṣmī hariḥ sa vijñeyo yatra padmaṃ sa cakrakaṃ | kevalā vanamālmavā gṛhasthānāmabhīṣṭadaḥ || vāsudevaḥ sa vijñeyo yadvāre cakra yugmakaṃ | niraṃtaraṃ samaṃ vāpi sa śvetaḥ pāpanāśanaḥ || saṃkūrṣaṇaḥ sa vijñeyaḥ prākyaścāccakra yugmakaṃ | saṃlagnaṃ pūrvabhāgasthaṃ mahadraktaḥ suśobhanaḥ || pradyumnaḥ sūkṣmacakraḥ syācchidraṃ dīrghaṃ vicitritaṃ | sukhirāṃtarvahucchidraṃ vīta iṣṭapradāyakaṃ || agniruddhastunīlābhovartulaścāti śobhanaḥ | rekhādvayaṃ tu tadvārapṛṣṭaṃ padmena lāṃchitaṃ || keśavaḥ sa tu vijñeya ekaṃ vā dvayameva vā | prāgvāpaścāccakraṃ syāccatuḥkoṇa sa bhāgyakṛt || nārāyaṇaḥ śyāmavarṇā nābhau cakraṃ tathānnataṃ | dīrgharekhā samāyuktaṃ daikṣiṇe sukhiraṃ pṛthu || p. 89b) harirūpā * * (?) śilāsāsyādyasyā ūrddhvamukhaṃ bhavet | harivandṛśyate dvāraṃ bhuktimukti pradātu sā || parameṣṭī sa vijñeyaḥ padmacakrānvitastrayaḥ | vilvā kṛtiśca śuklābhaḥ pṛṣṭhe ca sukhirāṃ mahān || viṣṇustu kṛṣṇavarṇaḥ syāt sthūle cakra suśobhane | dvāropari tathā rekhā dṛśyate madhyadeśataḥ || narasiṃhastu kapilaḥ pṛthucakro vṛhanmukhaḥ | trayo vā paṃcavā tatra viṃdavo gṛhiṇāṃ na sat || kapilo narasiṃhastu guḍalākṣānibho bhavet | sthūla cakradvayaṃ madhye dvāre rekhā suśobhanā || mahānṛsiṃho vijñeyaḥ pūrvoktairlalakṣaṇairyutaḥ | rekhāśca keśarākārāmukhaṃ dīrghaṃ bhayānakaṃ || lakṣmī nṛsiṃho vijñeyaścatuścakra triviṃdukaḥ | pūrvokta lakṣaṇairyukto vanamālā virājitaḥ || vārāhosau śaktiliṃge cakre ca viṣame tathā | iṃdranīlanibhaḥ sthūla strirekhālāṃchito bhavet || pṛthivīvārāhanāmnī sāpāvarāhākṛtiḥ śilā | ābhugnā caiva rekhaikāgatarājyapradāyikā || matsyākhyā sā śilā jñeyā viṃdutrayavibhūṣitā | kāṃsyābhāvāsvarṇanibhā dīrghā sā bhuktimuktidā || kūrmākhyā tu śilā pṛṣṭhe vartulāyonnatā bhavet | haritaṃ varṇamādhatte kaustubhena ca cihnitā || śilākūrmaḥ sa vijñeyaḥ kūrmākārastuyo bhavet | cakrāṃkitā tathā vṛttā pūjitā sā padapradā || hayagrīvoṃ kuśākārā rekhācakra samīpagā | vahuviṃdu samāyuktaṃ pṛṣṭhaṃ nīradanīlakaṃ || jñeyaḥ saumyahayagrīvāhayagrīvā samāśilā | dīrghayā rekhayā yukto rekhā vā tādṛśī bhavet || hayaśīrṣaḥ sa vijñeyo mukhaṃ yasya hayākṛtiḥ | padmākṛtirbhavedvāpi sākṣamālaṃ śirastathā || vaikuṇṭhastilavarṇābhaścakramekaṃ tathā dhvajaṃ | hāroparitathā rekhā pūpākārā suśobhanā || śrīdharastu tathā devaścihnito varamālayā | kadaṃva kusumākāro rekhā paṃcakabhūṣitaḥ || vāmanaḥ sa tu vijñeyo yoti hrasvaśca vartulaḥ | aṭasīkusumaprakhyo viṃduno pariśobhitā || dadhivāmananāmātu ūrddhvādhaścakrasaṃyutaḥ | mahādyutiratihrasvaḥ subhikṣakṣemadāyakaḥ || sudarśanastathā devaḥ śyāmavarṇo mahādyutiḥ | vāmapārśve tathā cakraṃ rekhaikaiva tu dakṣiṇā || p. 90a) sahasrārjuna nāmāsau nānārekhāmayī bhavet | cakrākāra yatra paṃktiḥ sa naṣṭadravyadāyakaḥ || sthūla dāmodaroyasya madhye cakraṃ pratiṣṭhitaṃ | dūrvābhaṃ dvāri saṃkīrṇaḥ pītārekhā dhanapradaḥ || rādhā dāmodaro jñeya ūrddhvādhaścakramānvilaṃ | nātidīrghāmukhaṃ madhye laṃvorekhā sa bhogadaḥ || dāmodaraḥ sa vijñeyoyaścakradvayalāṃchitaṃ | sūkṣmaṃ bhavecca vivaraṃ pūjitaḥ sukhadaḥ sadā || anaṃto vahuvarṇaḥ syānnāga bhogena cihnitaḥ | aneka cakra saṃbhinna sarvakāma phalapradaḥ || puruṣottama nāmāsau yasya dikṣu vidikṣu ca | ūrddhvānyāsyānidṛśyaṃ te puruṣārtha phalapradaḥ || yogeśvaraḥ sa vijñeyo liṃgaṃ yasya śirogatam | brahmahatyādi pāpānāṃ nāśako yogasiddhidaḥ || padmanābhastathāraktaḥ paṃkajaḥ chatrasaṃyutaḥ | tulasyā pūjito nityaṃ daridrastvīśvaro bhavet || raśmijvālo hiraṇyāsyaścaṃdrābhaḥ sphaṭikopamaḥ | athavā jāyate nānāsvarṇarekhābhiranvitaḥ || garuḍaḥ sa tu vijñeyo madhya pakṣadvayānvitā | sudīrghā dṛśyate rekhā sa sarpyaviṣanāśakaḥ || janārdanaḥ sa vijñeyaḥ kevalāni sphuṭāni ca | yasyodare tu catvāri cakrāṇi pitṛ tṛptikṛt || lakṣmīnārāyaṇo jñeyo vanamālyaṃ kitodaraḥ | sūkṣmadvāraścatuścakro bhuktimuktipradāyakaḥ || hṛṣīkeśaḥ sa vijñeyoyorddhacaṃdvākṛtirbhavet | tamabhyarcyalabhet svarge viṣayāṃśca samīhitān || lakṣmīnaraharirjñeyaḥ kṛṣṇavarṇaḥ saviṃdukaṃ | vāmapārśve same cakre gṛhasthābhīṣṭadāyakaḥ || trivikramastu vijñeyaḥ śyāmavarṇo mahādyutiḥ | vāmapārśve cakra yugmamekārekhā tu dakṣiṇe || kṛṣṇo jñeyaḥ śilākṛṣṇo sa cakrāvāci cakrikā | pradakṣiṇāvarttakṛta vanamālā vibhūṣitā || caturmukhaḥ sa vijñeyo dvecakre madhyadeśataḥ | catasra pārśvamārekhā vedaśāstrāgamapradaḥ || viṣṇorbhedā ime proktā atraivā vā hareddhariṃ | visarjayecca pūjāṃte pratiṣṭhāṃ nātra kārayet || śāligrāmāḥ samā pūjyāḥ sameṣudvitayaṃ na hi | asamānaiva pūjyaṃte ekaḥ pūjyatamottamaḥ || p. 90b) śilādvādaśayonityaṃ bhaktyā saṃpūjayennaraḥ | dine dine dharmavṛddhiḥ pāpanāśaḥ prajāyate || śālagrāmaśilāyastu bhaktyā saṃpūjayennaraḥ | śataṃ dināni yastena kṛtakāmaḥ sa siddhyati || śāligrāmāmat svarūpāḥ śṛṇu teṣāṃ tu lakṣaṇaṃ | yatsevanādbhavediṣṭamiha loke paratra ca || śivanābhaḥ sa vijñeyaḥ sa liṃgākāratāṃgataḥ | svayaṃbhu liṃgākṛtimānmaṃtra siddhividhāyakaḥ || traiyaṃvakaḥ sa vijñeyo yo viṃdutraya bhūṣitaḥ | śulākārā tathā rekhāgata puṃstvapradāyakaḥ || dhūrjaṭiḥ sa tu vijñeyo yatra rekhā jaṭāsamā | tisro yatra pradṛśyaṃte sorcito jñānadāyakaḥ || śaktastu pāṇḍuro jñeyo viṃduḥ kṛṣṇastu mastake | vilvapramāṇa tejasvī pūjita strīvaśaṃkaraḥ || īśvaraḥ sa tu vijñeyo raktaviṃdustu mastake | ekacakro dvicakro vābhyaṃtaredhaścagāḥpahaṃ || mṛtyuṃjayaḥ savijñeyaḥ svalpamṛtyuvināśakaḥ | adhaścakraṃ tadūrddhvaṃ ca śvetārekhā triśūlamān || caṃdraśeṣaranāmāsāvarddhacaṃdrākṛtistuke | madhyacaṃdra dvayaṃ tasya sevanādroganāśanaṃ || rudraḥ sa eva vijñeyaḥ kapilo mūrddhni rukṣataḥ | cakraṃ madhye bhavedveṣāmārayedripusaṃtatiṃ || śāligrāmānatho vakṣye śaktikīṭasamudbhavān | yeṣāṃ pūjanato devī bhavānī suprasīdati || śrīvidyā sā tale cakre mūrddhnachatraṃ pradṛśyate | vāhyaghaṭāṃkito mūrddhā snigdhā śyāmākhileṣṭadā || mahākālī tu sā jñeyā yoni cihna samanvitā | rukṣā sthūlā cipiṣṭā ca vāmamārgeṇa pūjayet || vārāhī tu varāhasya cihnitāṃtaḥ samanvitā | mrāpitā valiraktai sā yadarthaṃ bhakṣayeccataṃ || dvichidrādyāḥ sarvaśilā strikoṇe śāṃkitāścayāḥ | yadā yudhākṛtiścorddhaṃtāṃ devīṃ tatra nirddiśet || devīśilā ca cakrāyā dakṣe mārgenatāṃ yajet | sārvitā mārgeṇa lokadvaya sukhāvahāḥ || yā cakrarahitā devī śilāṃ tāṃ vāmatorcayet | sparśaḥ kāryo na viprāṇāṃ na gavāṃ kṣobha kṛdbhavet || p. 91a) saurīśilādurllabhaiva prāyaḥ kaliyugesurāḥ | sphaṭikābhā bhavet sātudyarme muktā vimuṃcati || tulasyorddha sthite vahniṃ sābhiṣiktā pravarṣaṇe| kurute śapatho mithyā kṛtosyākṛṣṭakārakaḥ || gaṇeśaḥ sa tu vijñeyo yaḥ svaśuṇḍāṃkito bhavet | śuṇḍākārāśilā vāpi gajānana samāpi vā || yasyā madhye mahaccakraṃ sūkṣmacakraṃ ca yaddiśi | sā śilā tasyadikyasya sevyā taddiśi rājyadā || arddhacaṃdrākṛtiryatra dṛśyate śaṃkaradvayaṃ | sā tu caṃdraśilā tryasrayuktā bhaumaśilāmatā || vāṇākāreṇa cihnena jñeyā vudhaśilā surāḥ | dīrgheṇa caturasreṇa yuktā guruśilā matā || paṃcakoṇā tu śukrasya cāpākārāśanermatā | sūryākārā tu rāhoḥ syāt ketostu dhvajarūpiṇī || prāpte kaliyuge ghore vāmācāre vimiśrite | bhaktyā bhakṣya vivārādi rahitā mlecchasaṃkule || kāmakrodhādibhirvyāptejanestrībhirvinirjite | kvaśiṣyaḥ kvagururmaṃtraḥ kvajapaḥ kva ca siddhayaḥ || ayutāvde kaleryāte tyajedviṣṇuśilāṃmahīṃ | tadarddhā jāhnavī toyaṃ tadarddhvāddevatāśilāḥ || japa evaṃ kalau śreyān śāligrāmārcanaṃ tathā | śāligrāme tathā yaṃtre sahasraiva prasīdati || śāligrāme tathā yaṃtre vidyamāne maheśvari | devaḥ kutravaseddevisthāna dvitayakaṃ bhavet || śāligrāmā bhavedyaṃtraṃ śāligrāmo gṛhaṃ bhavet | yaṃtraṃ tu gṛhamityuktaṃ gṛhasthā devatāmatā || pratimā vā prakartavyo yathoktā śubhalakṣaṇā | divyacakre jīvacakre śāligrāme tathaiva ca || vāṇaliṃge maheśāni nāvāhana visarjane || athāvāhanādikaṃ || sūryārghadānasamaye dānaṃ vibhavataḥ paraṃ | āvāhanādikaṃ kuryān mūrtyādau navadhā tu tat || ādāvā vāhanaṃ kāryaṃ trirjapte mūlamaṃtrakaṃ | svalokāt sūkṣmarūpeṇa deva āgatya mūrtiṣu || sthita evaṃ bhāvayitvā suṣumṇāvartmanāsudhīḥ | ānīya tejaḥ svasyānānnāsikāraṃdhunirgataṃ || kare puṣpāṃjalau sthāpyaṃ taddadyādevamūrddhani | devasya tejastanmūrtau āvāhinyākhya mudrayā || p. 91b) sthāpayeduccaranmūlametadāvāhanaṃ mataṃ | vibhorniveśanaṃ yaṃtre sthāpanaṃ kathitaṃ vudhaiḥ || tataḥ saṃsthāpanaṃ kuryādihatiṣṭhehatiṣṭa ca | mūlāṃte devatānāma tasyāṃte ca paṭhediti || āsthāpanīyamudrāṃ ca darśayitvā vibhāvayet | jātaḥ sthirodeva iti paścāt saṃprārthayediti || deveśa bhaktisulabha sarvāvaraṇa saṃyutaḥ | yāvattvāṃ pūjayiṣyāmitāvattvaṃ susthirobhava || evaṃ saṃprārthyate deśaṃ sannidhāpanamācaret | pūjāṃ prapūjyamānāṃ tu gṛhītvānu grahādikaṃ || kartuṃ sāmarthya tasyāstu tatsānnidhyaṃ pracakṣate | mūlamaṃtraṃ samuccārya saṃbudhyaṃ tāṃ ca devatāṃ || ihatvaṃ sannidhehīti dviruktvā svasya sannidhau | sthitaṃ devatoṣayecca sannidhāpana mudrayā || ākarmakāśuparyaṃtaṃ sānnidhyamehibho vadet | sannirodha uddiṣṭo bhaktito maṃtravinnaraiḥ || sannirodhaṃ tataḥ kuryān mūlamuccārya devatāṃ | saṃvudhyatāṃ samuccārya sanniruddho bhaveti ca || dviruccaret kṛpāpūrṇāṃ bhaktibhāva nirodhitāṃ | pratimāyāṃ sthirījātāṃ devatāmiti ciṃtayet || saṃmukhīkaraṇaṃ kuryān mūlamuccārya devatāṃ | saṃvudhyatāvadet paścāt saṃmukho bhava ityapi || dhyāyet svasaṃmukhaṃ devaṃ suprasannānanāṃvujāṃ | saṃmukhīkaraṇīṃ mudrāṃ darśayediti tat smṛtaṃ || ānaṃdāyatanaṃ tatvaṃ saccidānaṃdalakṣaṇaṃ | tadatra sakalevyāptaṃ dhyeyaṃ syādevaguṇṭhanaṃ || tato vaguṇṭhanaṃ kuryān mūlamuccārya devatāṃ | saṃvuddhyatāmavaguṇṭhito bhavaṃti pradarśayet || avaguṇṭhana mudrāṃ ca darśayecciṃtayediti | bhaktyā saṃmohitaṃ deva vismayotphullalocanaṃ || sakalīkaraṇaṃ caiva devasya hṛdayādiṣu | ṣaḍaṃgamaṃtrānvinyasya mūlamuccārya devatāṃ || saṃ * * * * * * * * * * * * * * * (?) | * * * * * * * * * * * * (?) raṇād bhavet || p. 92a) aṃgānāmaṃgināsārddhaṃ vidadhyādamṛtīkṛtiḥ | amṛtīkaraṇaṃ vakṣye pīṭhe saṃsthāpya devatāṃ || vadhvā samyagdhenumudrāṃ devamūrdhni pravarṣaṇaṃ | jāyate cāmṛtasyeti dhyāyantrarghyodakena ca || trisiṃcen mūlamaṃtreṇa dīpinī maṃtratastridhā | akārādikṣakārāṃta mātṛkābhistridhā punaḥ || atra dīpinī maṃtro yathā || vāgbhavaṃ vadayugmaṃ ca vāgvādīni ca vāgbhavaṃ | klīṁ klinnekledinīkledaya mahākṣobhamityapi || kuruyugmaṃ kāmavījaṃ saumokṣaṃ kuruyugmakaṃ | prāsādaśca parāprāsādaḥ saptatriṃśadakṣaraḥ || dīpanāṃ manunākhyā tādeva tejobhivṛddhikṛt | mūlaṃ saṃvodhanāṃ taṃ ca devanāmāmṛtīkṛtaḥ || bhave hi ca vadedittha mamṛtīkaraṇaṃ smṛtaṃ | kṣamātasyāparādhānāṃ vijñeyā paramīkṛtiḥ || paramīkaraṇaṃ vakṣye mahāmudrāṃ ca vaṃdhayet | uccārya mūlaṃ devaṃ ca pūrvavat paramāmṛtī || kṛtā bhaveti ca proktā dhyāyeddevasya mastakeḥ | paramāmṛtavṛṣṭiṃ ca devasya hṛdayaṃ spṛśan || kuryāt prāṇapratiṣṭhāṃ ca mamasthāne vadet tathā | devatānāmaśeṣaṃ tu sarvaṃ prāgvadeva hi || atha krameṇāvāhanādi mudrālakṣaṇamāha | hastābhyāṃ maṃjaliṃ vadhvā nāmikāmūlaparvaṇoḥ || aṃguṣṭāni kṣipet seyaṃ mudrātvā vāhinī matā | adhomukhisviyaṃ vai syāt sthāpinīti nigadyate || ucchritāṃguṣṭa muṣṭyāstu yogāt saṃdhāpanīmatā | aṃtaḥ praveśitāṃguṣṭā saiva saṃrodhanīmatā || uttānamuṣṭiyugalā saṃmukhīkaraṇīmatā | savyahastakṛtāguṣṭidīrghādhomukhatarjanī || avaguṇṭhana mudreyamabhito bhrāmitāsatī | devatāṃge ṣaḍaṃgānāṃ nyāsaḥ syāt sakalīkṛtīḥ || amṛtīkaraṇaṃ dhenumudrayā soktaiva || anyonyagrathitāṃguṣṭhā prasārita parāṃguliḥ | mahāmudreyamuditā paramīkaraṇe priye || etāḥ prayojayenmudrā devatāhvāna karmaṇi | tat taddaivatakalpoktāstato mudrāḥ pradarśayet || oṃ klīṃmiti tu vījābhyāṃ mudrayāvaṃdhanaṃ smṛtaṃ | darśayenmūlamaṃtreṇa haṃsavījena saṃtyajet || p. 92b) mudaṃ svarūpatvābhābhyāṃ dehadvāreṇa cātmanaḥ | yā arpayaṃtyo yatnena mudrāstāḥ śaktayonatā || modayaṃti grahādityaḥ pāpaughaṃ drāvayaṃti ca | modayaṃ drāvaṇaṃ yasmādato mudrāḥ prakīrtitāḥ || yathā vālasyābhinayaṃ dṛṣṭvā hṛṣyaṃti mātaraḥ | tathā bhakta kṛtāṃ mudrāṃ dṛṣṭvā hṛṣyaṃti devatāḥ || na jātu darśayen mudrāṃ mahājana samāgame | kṣubhyaṃti devatāstasya kiṃ phalaṃ tu kṛtaṃ bhavet || tataḥ saṃpūjayeddevaṃ śaktyā labhyopacārakaiḥ | āsanaṃ svāgataṃ cārghyaṃ pādyamācamanīyakaṃ || madhuparkothā ca manaṃ snānaṃ vastramalaṃkṛtiḥ | gaṃdhaṃ puṣpāṇi dhūpaśca dīpanaivedyacaṃdanā || prayojayedarcanāyāmupacārāṃstu ṣoḍaśaḥ | daśopacārā madhyā syāt sā gṛhasthairvidhīyate || arghyaṃ pādyaṃ tathā vāmo madhuparkastathācayaḥ | gaṃdhādayo nivedyāṃtā upacārā daśasmṛtāḥ || gaṃdhādayo nivedyaṃtā pūjāpaṃcopacārikā | agṛhasthairgṛhasthairvākartavyākārya tatparaiḥ || saparyā trividhā proktātāsāmekatamaṃsrayet | upacāreṣu sarveṣu yat kiṃcidurlabhaṃ bhavet || tatsarvaṃ manasādhyātvā puṣpakṣepeṇa kalpayet | tatra tatra jalaṃ dadyādupacārāṃtarāṃtarā || ādau kuryādvaidikastuvada maṃtreṇa pūjanaṃ | tataśca tāṃtrikairmaṃtrairvāmīśūdraśca taṃtrataḥ || ahaṃ haṃ haṃ ihamidamidaṃ gṛhāṇa ṭhadvayaṃ | yojyaḥ sarvopacāreṣu maṃtraḥ paṃcadaśākṣaraḥ || paṭhedvā vaidikasyāṃte taṃtramaṃtraṃ tu vaidikaḥ | sarvatra vahnijāyāyāḥ sthāna śūdro namaḥ paṭhet || athāsanaṃ || devasya vāmabhāge tu dadyānmūlena cāsanaṃ | pauṣpaṃ dārumayaṃ cāstraṃ cārmakauśaṃ ca tejasaṃ || pauṣpaṃ puṣpādi racitaṃ kuśasūtrādi saṃyutaṃ | nānāvarṇaṃ sugaṃdhaṃ ca komalaṃ sarvakāmadaṃ || yasya yāni niṣiddhāni puṣpāṇyuktānitaiḥ kṛtaṃ | kevalairāsanaṃ haṃti sādhakasya manorathān || athaiteṣāṃ bhedā || yajñadāru samudbhūtaṃ vailvaṃ vā caṃdanodbhavaṃ | gaṃbhāryā vā viṣṭaro vā śrīparṇyā vepsitapradaṃ || p. 93a) sakaṃṭakaṃ kṣīrayutaṃ tālasāla vivarjitaṃ | caitya śmaśāna saṃbhūtaṃ varjayecca vibhītakaṃ || romajaṃ valkalaṃ kośajātaṃ kāryā sa saṃbhavaṃ | vāstraṃ caturvidhaṃ śreṣṭhaṃ turyaṃ pūrvamudāhṛtaṃ || siṃhavyāghratarakṣūṇāṃ chāgasya mahiṣasya ca | gajānāṃ turagāṇāṃ ca kṛṣṇaśārasya carmaṇā || āsanaṃ nirmitaṃ śreṣṭhaṃ niṣiddhaṃ kharakukkuraṃ | śṛgālasya vṛkasyāpi gośaśasya kapestathā || kuśaḥkāśaḥśarograṃthoya vā dūrvāśca valkayā | gokeśattujaukaṃdaśca pūrvābhāveparaḥ paraḥ || yogapīṭhasya sadṛśametemāma saṃsmṛtaṃ | pūrvaṃ pūrvaṃ śreṣṭhatamaṃ kauśaṃ daśavidhaṃ smṛtaṃ || svarṇatārā tāmrasadavaṃgānāṃ tu paraṃ paraṃ | hīnaṃ niṣiddhaṃ lohaṃ ca kāṃsyaṃ sīsaṃ ca pittalaṃ || atha svāgataṃ || sāṃgasāvaraṇaṃ devaṃ pūjārthamihacāgataṃ | iti dhyātvā tu mūlāṃte svāgataṃ parikīrtayet || athārghyadānaṃ || tatorghyaṃ mūrdhni dadyācca kālosya trividhomataḥ | āgatāya tathārcāyāṃ snānumāsanagāya ca || pūjāṃte gaṃdukāmāyaddevāyārghyaṃ pradāpayet || atha pādyadānaṃ || arghya dravyadyutaistoyai rūpacāramanuṃpaṭhan | āgate snānakāle ca naivedyopakramopi ca || trividhaḥ pādyakālaḥ syāt pādyaṃ syāt pādadhāvanaṃ | sugaṃdhāmṛttikābhirvāgaṃdhapuṣṭātakairapi || samyakkṣālana pūrvaṃ tu śītairvoṣṇajalairbhavet || athācamanīyaṃ || pādye ca madhuparke ca snāne vastropavītayoḥ | bhojanecācamaḥ śuddhetoyaiḥ ṣaṭva prakīrtitaḥ || atha madhuparkaḥ || kṣaudraṃ kṛtvā kāṃsyapātre dadyāddeva mukhāṃvuje | divase dadhi saṃyukta mupacāramanuṃ paṭhan || atha punarācamanīyaṃ || jātīphalalavaṃgailā caṃdrakaṃ kolacūrṇayuk | punarācamanīyārthaṃ toyaṃ devamukherpayet || atha snānīyaṃ || suvarṇa tailairabhyajyasugaṃdhamalakādibhiḥ | uddhatanairvidhāyātha snāpayeduṣṇavāriṇā || gaṃdhodakaiśca mūlena yathā śaktābhiṣecayet | kṣīradadhyājya madhubhiḥ khaṇḍena ca pṛthak pṛthak || p. 93b) nārikelodake nāpi tathā tālaphalāṃvunā | gaṃdhadravyaiśca vahunistathāgaṃdhodakena ca || ekṣaveṇodakenāpi sa karpūrādi gaṃdhinā | kadalīpaṇasāmrotharasenāpi sugaṃdhinā || śataṃ sahasramayutaṃ śaktyāṃ cāpyabhiṣecayet | śaṃkhaṃ saṃpūryate naiva snāpayettemananyadhīḥ || sarveṣāṃ prītidaḥ śaṃkho na sūryāsya kadācana | paṃcāmṛtaistīrthatoyairabhiṣiktaḥ śivostudaṃ || labhatenānya śaṃkhodaistataḥ śuddhodakena ca | snānaṃ puruṣasūktena kāryemūlena vāmibhiḥ || atha vastraṃ || viṣṇave vagalāmukhyaiḥ pītakauśeyamaṃvaraṃ | śivāya ca sarasvatyai pārśvanāthāya śubhrakaṃ || raktaṃ śaktyaka vighnānāṃ bhaumasaugatayorapi | kṛṣṇaṃ bhairavakālyāderādhādernīlamaṃ varaṃ || achidraṃ malahīnaṃ ca sadaśaḥ ṣannadhāritaṃ | kāryā sa jaṃvā kauśeyaṃ nārkavaṃ vā viśiṣyate || tailādidūṣitādrogaḥ sacchiddhābhyatā bhavet | parakīyācca dāridryaṃ jīrṇādāyuḥ kṣayo bhavet || dagdhādvipadbhaveddāsyaṃdatte gātrāvalaṃvite | śūcīcihnā sphoṭakādi malināt kāṃtihīnatā || uptakeśe putranāśaścādhautedīnatā bhavet | mithyābhiśāpo bhavati śleṣmamūtrādidūṣite || tataḥ pūrvoditaṃ vastraṃ yathā vaibhava kalpitaṃ | dadyāddevyāśvabhāvepi kevalaṃ kusumaṃ tathā || vastrārpaṇena tu vinā pūjā bhavati niṣphalā | ato dadyāt puṣpamapi vastrābhāve sureśvari || atha yajñopavīta bhūṣaṇe || yajñopavītaṃ datvātha bhūṣaṇāni samarpayet | ṅeṃtaṃ namoṃtaṃ tannāma pūjanādau prayojayet || tāni nānāvidhānāni syurmukuṭādikabhedataḥ | strīṣu prabhedataścāpi vijñeyāni vicakṣaṇaiḥ || atha caṃdanaṃ || caṃdanaṃ malayotpanna manāghrātaṃ suśītalaṃ | karpūrāgurukastūrīhimāṃvukṣoditaṃ śubhaṃ || cūrṇaghṛṣṭaṃ dhūmasāraḥ saṃmardaprāṇisaṃbhavaḥ | gaṃdhaḥ paṃcavidho jñeyo mokṣadaḥ svargavāsināṃ || praśastaṃ gaṃdhayuktānāṃ yatra cūrṇāni yāni ca | tāni gaṃdhāhvayāni syuścūrṇajaḥ prathamaḥ smṛtaḥ || p. 94a) ghṛṣṭomalayajogaṃdhaḥ saralo devadāru ca | kṛṣṇāguruḥ kadaṃvaśca dvitīyoyaṃ prakīrtitaḥ || śatapatrīrasemagnāccaṃdanā gurukādikāt | piṭharīyaṃtrataḥ kācakūpyāṃ siddhastṛtīyakaḥ || kṛṣṇāguruścaṃdanadevadāru kālīyakaṃ vālaka bhadramustaṃ | śilārasaḥ kuṃdarakokilāścasenaṃtikāketuragāhalīnāḥ || mṛtkarpaṭaiḥ saṃyutakā ca kupyāṃ datvā mukhaṃ mudrayalohasūtraiḥ | niṣkāsitodhūmarasastu tasyai saugaṃdhikaiḥ kā ca kaṭorakeyaḥ || mahāmodanāmāsurāmodakārī tathā bhūtapakṣoragātaṃkakārī | jvarārocakachardiśaṃkāpahārī lalāṭesthidoṣāpahārī || yathā bhāgamanekāstu sugaṃdhāgaṃdhavāribhiḥ | marditā sa caturthastu saṃmarda iti kīrtyate || kastūrikā caika bhāgādvaubhāgau mustakasya ca | tadarddhailājaṭāmāṃsītvakuṣṭaṃ ca śilārasaḥ || caturbhāgaṃ vālakaṃ ca ghṛtabhṛṣṭā tathā nakhāṃ | sugaṃdha kokilā lohavāṇo rājavacā tathā || aṣṭaubhāgāḥ keśarasya śūlāyāścātha ṣoḍaśaḥ | kṛṣṇā guruścākasīraṃ kālīyamathaṣādhayaḥ || bhāgāḥ sevaṃtikā kasya caṃdanena vimardayet | kāmodanāmāsaṃmarde devatārājatoṣayet || kastūrikāyau tu madaḥ prāṇijāta itīryataṃ | paṃcamoyaṃ sugaṃdhaśca devadānava toṣayet || gaṃdhāṣṭakaṃ ca trividhaṃ śaktiviṣṇuśivātmakaṃ | caṃdanā gurukarpūrayora kuṃkumarocanā || jaṭāmāṃsī kapiyutā śaktergaṃdhāṣṭakaṃ viduḥ | caṃdanāgurūhrīverakuṣṭakuṃkumasevyakāḥ || jaṭāmāṃsī suramiti viṣṇorgaṃdhāṣṭakaṃ smṛtaṃ | caṃdanā gurukarpūratamālajanakuṃkumaṃ || kuśītakuṣṭa saṃyuktaṃ śaivagaṃdhāṣṭakaṃ smṛtaṃ || atha puṣpavidhiḥ || atha puṣpasya māhātmyaṃ leśamātraṃ dadāmyahaṃ | yaṃ jñātvā sādhakaḥ siddhiṃ labhennūnaṃ na saṃśayaḥ || puṇyasaṃvarddhanācāpi pāpaugha parihārakaḥ | puṣpa ātmapradānācca puṣpamityabhidhīyate || puṣpairdevāḥ prasīdaṃti puṣpe devāśca saṃsthitāḥ | kiṃ cāti vahunoktena puṣpasyāti mṛtallikā || p. 94b) paraṃ jyotiḥ puṣpayutaṃ puṣpeṇaiva prasīdati | trivargasādhanaṃ puṣpaṃ puṣṭi śrīsvargamokṣakaṃ || puṣpamūle vasedbrahmā puṣpamadhye tu keśavaḥ | puṣpāgre ca mahādevaḥ sarvedevāsthitādale || tasmāt puṣpairyajeddevaṃ nityaṃ bhaktiyuto naraḥ | puṣpaṃ paṃcavidhaṃ proktaṃ paraṃ cā parameva ca || uttamaṃ madhyamaṃ hīnaṃ teṣāṃ vakṣyāmi lakṣaṇaṃ | paraṃ suvarṇa puṣpaṃ syāt tatsadāyogyameva hi || abhyāgata pūrvakaṃ deyamarcanāhraṃ punarbhavet | aparaṃ rājataṃ puṣpe tāmraṃ ca parikīrtitaṃ || sadāyogyaṃ cedamapi trivarṣaṃ caikavarṣakaṃ | tulasī ketakī padmaṃ karavījaṃ ca mālatī || paṃcaitānnuttamānyāhurmadhyamāni tathā daśa | mallikā kuṃdamaṃdāratagarārjuna kiṃ śukāḥ || pārijātamaśokaṃ ca vilvaṃ ca paṃkameva ca | etadbhinnaṃ suvarṇaṃ ca sugaṃdhaṃ hīnamucyate || tattanmaṃtravidhāneṣu vihitāni samarpayet | nānopahāravalibhirnnānāpuṣpairmanoramaiḥ || apāmārgadalairbhṛṃgaistulasī varjitaḥ śubhaiḥ | pūjanīyā sadābhaktyā nṛṇāṃ śīghraphalāptaye || sugaṃdhaiḥ śvetalohityaiḥ kusumairarcayet skalaiḥ | vilvairmaruvakādyaiśca tulasīvarjitaiḥ śubhaiḥ || droṇapuṣpairviśeṣeṇa vajrapuṣpeṇa miśritaiḥ | puṣpāṇyapi tathā dadyādraktakṛṣṇāsitāni ca || śvetapuṣpaṃ javāpuṣpaṃ karavīraṃ tathāpriye | tagaraṃ mālatī jātī sevaṃtī yūthikā tathā || dhustūrāśokavakula śvetākṛṣṇāparājitā | vakapuṣpaṃ vilvapatraiścaṃpakaṃ nāgakeśaraṃ || mallikādgiṇṭhikā kāṃcīraktaṃ yatparikīrtitaṃ | arkapuṣpaṃ kokanadaṃ varvaraṃ ca priyāṃvadā || āmrajīvūkadaṃvāni kumudāmrātakāni ca | sarvadhānyodbhavaṃ puṣpaṃ raṃbhāniṃ ca samudbhavaṃ || aṣṭamyāṃ ca viśeṣeṇa tuṣṭā bhavati kālikā | padmapuṣpeṇa raktena saṃtuṣṭā sarvadevatā || kṛṣṇā vā yadi vā śuklākālikā varadā bhavet | śmaśānadhustūreṇaiva tuṣṭā dhūmāvatīya sa || vanyaiḥ puṣpaiśca vividhaistuṣṭā bhavati sarvadā | āmalakyāstu patreṇa tuṣṭā bhavati pārvatī || aparājitā phalaṃ vaktuṃ mayādevi na śakyate | aparājitā priyataraṃ priyaṃ devyā na vidyate || aparājitāyāṃ sāparṇāsthitā pūrveśaṃtaṃ samā | yonirūpeṇa tatrāsau sthitvā nirgacchatāṃ śivā || p. 95a) karavīre liṃgarūpe śivovasati vai sadā | śivaśaktyāśca saṃyogāt karavīrā parājitā || raktacaṃdana miśreṇa tayoryogena pūjayet | tuṣyate parameśāni sā pūjā sa phalā smṛtāḥ || puṣpairaraṇya saṃbhūtaiḥ patrairvāgiri saṃbhavaiḥ | svārāmodbhavapuṣpairvātrisaṃdhyā śvetalohitaiḥ || karavīraḥ paṃcavarṇaḥ kālītārā pragocaraḥ | cūḍāmaṇiṃ pravakṣyāmi sarvapuṣpottamottamaṃ || cūḍāmaṇirdaśavidho navaratna prabhedataḥ | daśamaṃ sarvavarṇādyaṃ puṣpeṃdraḥ saṃjñako bhavet || ketakī dvividhā proktā puṃstrī bhedakrameṇa ca | puṃbhede vidvidhā proktā pītaśveta prabhedataḥ || strībhedepi dvidhā proktā pītaśveta prabhedataḥ | puṃbhede kaṭhinaḥ proktaḥ strībhede komalāmatāḥ || mallikā vedadhā proktā tat kramaṃ śṛṇu pārvatī | śvetādvipuṣpāṣaṭpuṣpāpuṣpagucchā tathā parā || navapuṣpo parāproktā raktapuṣpā parā bhavet | pītapuṣpānyecakā ca dhūsarā paṃcavarṇajā || mālatī paṃcadhā proktā tadbhedān saṃśṛṇu priye | gaṃdharājā sarvagaṃdhā tathā śrīkhaṇḍagaṃdhikā || kastūrī gaṃdhasaṃyuktā caturthā ketakī matā | mālatī svarṇabhājāti śvetāraktaśilāparā || raktavarṇā parā jñeyā paṃcavarṇā tathā parā | ete bhedā mayā proktā gopitā yāmalādike || ḍāmare gopitā devi tava snehādihoditā | gopanīyā maheśāni saṃkṣepāde tadeva tu || yūthikā mālatī jātī mallikā navamallikā | kastūrī gaṃdhikā devi tathaiva vā guru gaṃdhijā || nakhagaṃdhāśalākādyā mālatī vedagaṃdhikā | svarge tu mālatī proktā raktā pātālagocarā || jātīyūthī tathā mallī mṛtyuloke prakīrtitā | raktamallīpītamallī varṇapaṃcakarūpiṇī || triśaktiloke deveśi sarvadeva prapūjane | etadrūpaṃ viciṃtyaivaṃ pūjayeccīnasuṃdarīṃ || etadrahasyaṃ saṃproktaṃ puṇyānāṃ nirṇayāmṛtaṃ | jātā na tṛpti deveśa viśeṣavada satvaraṃ || sālatī rājamallī ca jātī yūthījayaṃtikā | mālatī laghuyūthī ca mallīcetikramaḥ smṛtaḥ || śvetāśrīmālīgaditā jātī raktatalāmatā | mālatī dalapatrā ca raktaśvetābhṛśārasā || rājamallī maheśāni vahunetrāṇi gaṃdhinī | śatapatrā rājamallī kalāpatrā tu mallikā || p. 95b) paṃcapatrā bhavejjātī saptapatrā tu mālatī | yūthī sūkṣmā tadvividhā rasagaṃdhāmanoharā || mālatī svarṇabhājātī śvetā raktaśilāmatā | raktavarṇā paṃcavarṇā pītakṛṣṇā parā smṛtāḥ || kastūrī gaṃdhikā devi tathaivā gurugaṃdhikā | aśvagaṃdhāmalākākhyā vedayuktā tu mālatī || sarvadevavidhau śastā pūjāsāṃgārtha hetave | caṃpakaḥ puṣpadānena svarṇaṃ vahuvidhaṃ labhet || nāgakeśaradānena rūpavān śubhago bhavet | punnāgasya ca puṣpeṇa jvaraśāṃtirbhavet sadā || keśarasya pradānena śatruṃ nāśayate dhruvaṃ | pārijātaḥ pāribhadradānādāyuḥ pravarddhate || kuṃdapuṣpa pradānena kāmānāpnoti vai dhruvaṃ | jātī mālati kubjena śīghraṃ tu puṣpaṃti mānataḥ || kokilākhya pradānena akālamaraṇaṃ haret | odrapuṣpapradānena tuṣyate parameśvarī || yathā chāgāni valinā tathā tuṣyati niścitaṃ | datte caiva javā puṣpe paṭṭavastra phalaṃ labhet || brahmāhatyādikaṃ pāpaṃ kṣaṇānnaśyati niścitaṃ | karavīreṇa puṣpeṇa pūjayejjagadīśvarīṃ || pratipuṣpeṣu maṃtreṇa yojayitvā niśāsu vai | labhate vāṃchitān kāmān ājñā siddhiśca labhyate || lohitaṃ vātha raktaṃ vā karavīrastu siddhidaṃ | vaṃdhūkasya pradānena paṭṭavastraṃ ca labhyate || puṣpamālāṃ cāha || ekajātīyakaiḥ puṣpairbhinnajātīyakairapi | mālā tathaika varṇaḥ syādbhinnavarṇāpi vā priye || sāpurastrividhā jñeyā pariṇāhavaśena tu | pateddhṛdaya varjaṃtaṃ yāmalā nityamālinī || raikikā sā parijñeyā sarvāvaratayāsthitā | adhovastaṃ vilīnābheḥ kausumīyāsragucyate || sādhāraṇī parijñeyā madhyamā pūrvatodhikā | āgulphasragvinīyā tu pādapadmoparisthitā || vanamālati vikhyātā sarvābhyaḥ sragbhyaḥ uttamā | kiṃcidviśeṣamatrāpitamapivyāharāmite || karavīrairjavāpuṣpairvakairdamanakairapi | nīlotpalaiḥ sarasijairllavaṃgairnāgakeśaraiḥ || p. 96a) jātībhirmālatībhiśca mallikācampakādibhiḥ | racitāyā bhaveyurhisrajaḥ paramaśobhanā || mālābhyo'nyāmya etāṃstu devyāḥ prīti pradāyakaḥ | atonyeṣu prasūneṣuttiṣṭhaḥ su varavarṇinī || amībhiḥ kusumaistāsāṃgrathane yatnamācaret | svadravyaiḥ pūjayed vidyāṃ javāyāvaka siṃdūraiḥ || caṃdanaṃ raktasaṃjñaṃ tu śāṇitaṃ samudāhṛtaṃ || atha rahasya puṣpaṃ || yonipuṣpaṃ maheśāni varjapuṣpaṃ nigadyate | āṣoḍaśādanūḍhayā uttamaṃ sarvasiddhidaṃ || valātkareṇa ūḍhāyāmadhyamaṃ bhogavarddhanaṃ | rajoyogavaśādanyedadhamaṃ sukhadāyakaṃ || svayaṃbhūkusumaṃ devi trividhaṃ tu vijāyate | savaiḥ puṣpaiḥ sadā pūjyā vihitā vihitairapi || kartavyā sarvadevānāṃ bhaktiyogotra kāraṇaṃ | na svarṇairnavaratnaiśca na sparśamaṇibhiḥ śubhaiḥ || na hi tṛpyati deveśi kālikā bhaktavatsalā | tasmādyonibhavaṃ puṣpaṃ pūjārthaṃ saṃgrahecchive || rahasyāti rahasyaṃ ca kathyate śṛṇu sāṃprataṃ | avīrā paṃcadhā proktā śvetapītāruṇa kramāt || śvetapītā pītaraktā raktāśvetā parāmatā | evaṃ bhedāṃtare saiva navadhā parikīrtitā || avīrā kusume naiva pūjayet sarvadevatā | ratipuṣpaṃ kāmapuṣpaṃ devapuṣpakrameṇa ca || sevaṃtī vahudhākhyātā tadbhedān śṛṇu pārvatī | śvetapītā tathā raktā tritayaṃ tritayaṃ triṣu || siṃdūrā divyavarṇā ca hāridrā ca parā bhavet | ratipuṣpamidaṃ proktaṃ kāmapuṣpaṃ śṛṇu priye || pītaṃ gucchaḥ svarūpaṃ ca raktagucchaḥ svarūpakaṃ | pītaṃraktaṃ raktapītaṃ sūkṣmamanyanmaheśvarī || ṣaṭbhedāḥ sūkṣmabhede tu atisūkṣmepi ṣaṭbhavet | evamaṣṭādaśavidhaṃ kāmapuṣpaṃ maheśvarī || devapuṣpaṃ pravakṣyāmi yena devīmayorccanāt | śvetaraktaṃ divyarūpaṃ siṃdūrasannibhaṃ tathā || aparaṃ śvetapītaṃ ca paṃcavarṇa mathāparaṃ | ratipuṣpaṃ paṃcavarṇaṃ suṃdarīlokagocaraṃ || kāmapuṣpaṃ paṃcavarṇaṃ kālikānāmagocaraṃ | devapuṣpaṃ naṃdavarṇaṃ tāriṇī lokagocaraṃ || p. 96b) anayoḥ graṇoyācāyamāha || sūtreṇa paṭṭavastreṇa vīravastreṇa pārvatī | kāśmīravastre sūtreṇa paṭṭasūtreṇa pārvatī || kastūrī kuṃkumaṃ tatra caṃdanā gurukādikaṃ | nānā sugaṃdhikaṃ datvā ekīkṛtvā tu sādhakaḥ || aṣṭagaṃdhena vā puṣpaiḥ saṃyuktaṃ puṣpamāharet | etenākṣatayogena pūjayet parameśvarīṃ || āsanārthe ca pūjārthe homārthe ca kramādviduḥ | svayaṃbhu saṃyutaṃ puṣpaṃ siddhapuṣpaṃ vidurvudhāḥ || ratimālyāni deveśī na ca paryuṣitāni ca | siddhapuṣpāṇi khyātāni gaṃdharva prītidāyi ca || suddhāśuddhāni puṣpāṇi navīnāni dinedine | etatsarvaṃ samādāya tārāṃ kālīṃ ca pūjayet || puṣpadāna phalāt koṭi guṇitaṃ phalamāpnuyāt || athāvihitaṃ || mārpayedbhūmi patitaṃkārakaṃ kṛmi bhakṣitaṃ | aṃgalagnaṃ samāprātaṃ mlānaṃ paryuṣitaṃ tathā || ugragaṃdhamagaṃdhaṃ ca kṛmikeśādi dūṣitaṃ | aśuddhapātraprāṇyaṃga vā somiḥ kutsitātmabhiḥ || ānītaṃ tanniṣiddhaṃ syānmadhyāhnasnānatastathā | svayaṃvikāśitaiḥ puṣpaiḥ svayaṃ ca patitaṃ bhuvi || bhūgataṃ varjayet puṣpaṃ sephālivakulaṃvinā | kalikābhistathātyājyāvināvaṃ pakapadmakaiḥ || vilvasya khadirasyaiva tathā dhātrī dalasya ca | tamālasya ca patrasya chinnabhinnaṃ na duṣpati || viṣṇukrāṃti javā nāgakeśara pallavaṃ | vaṃdhūka caiva maṃdārasavṛṃtena samarcayet || devīpūjā sadā kāryā jalajaisthalajairapi | vihitā vihitairvāpi bhaktiyuktena cetasā || patraṃ vā yadi vā puṣpaṃ phalaṃ neṣṭamadhomukhaṃ | duḥkhadaṃ tat samākhyātaṃ yathotpannaṃ tathārpaṇaṃ || citrapūjāsu sarvāsu na viruddhasya ca dūṣaṇaṃ | adhomukhārpaṇaṃ neṣṭaṃ puṣpāṃjalividhau na tat || na paryuṣitadoṣosti tulasī vilvacaṃpake | jalaje vakulāgastya mālākāra gṛheṣu ca || puṣpaiḥ paryuṣitairnnaṣṭaiḥ kṛmikīṭavidāritaiḥ | na pūjayeddhomayecca devatāśāpamāpnuyāt || p. 97a) vilvapatraṃ ca tulasī svayaṃ bhūsvarṇapuṣpakaiḥ | na paryuṣita rūpatvaṃ nirmālyatvaṃ maheśvarī || caturṇāṃ devadeveśi namayākīrtitaṃ bhuvi | nṛsiṃhaṃ ca śivaṃ caiva na ketakyā samarcayet || śvetakṛṣṇa tulasyā ca kālikāṃ na spṛśet kvacit | kamalaṃ daśarātraṃ ca jātī dinatrayaṃ tathā || caṃpakaḥ paṃcarātraṃ ca kiṃśuko dina saptakaṃ | karavīroṣṭa divasaṃ ketakī daśapaṃca ca || kudo netradinaṃ devi munipuṣpaṃ ca dāḍimī | japāpuṣpaṃ tato drākhyāṃ divasa dvayagocarāṃ || śatapuṣpaṃ puṣparājo gaṃdharājastathaiva ca | bhagapuṣpaṃ maheśāni vedarātraṃ na dūṣyati || nāradamate naiva kathyate śṛṇu sāṃprataṃ | vilvāyāmārgadhātrī ca tulasī triṃśadāditaḥ || vaṣaṭ triṃśa maheśāni na ca paryuṣitāni ca | ekena karavīreṇa sahasreṇa śatena ca || māṃ ca saṃpūjye deveśi mamarūpo naro bhavet | ekena karavīreṇa māṃ ca saṃpūjayet priye || tena saṃpūjayeddevi jagatsthāvara jaṃgamaṃ | karavīre śaktiviṃdau tatrahaṃ nivasāmyahaṃ || ketakī kuṭajeneśaṃ navarvaryākṣatairhariṃ | na dūrvāyā yajeddurgāṃ vilvapatrairddivākaraṃ || laṃvodaraṃ tulasyā ca vṛṃta hīnaiḥ samarpayet | pītākṛṣṇākarautyājyāḥ sūryaśaṃbhau viśeṣataḥ || vilvairmaruvakādyaiśca tulasī varjitaiḥ śubhaiḥ | tulasīṃ mālatīṃ caiva kālītārā vidhau tyajet || vilvaṃ maruvakaṃ caiva vīrakarmaṇi varjite | devīnāmarkamaṃdārāvāditye tagaraṃ tathā || gaṇeśāya ca sūryāya yastu pūjamati priyaṃ | puṣpābhāve pravālairvā tadabhāve ca korakaiḥ || tadabhāve ca phalaiḥ patrai tadabhāve ca tṛṇāṃkuraiḥ | kadalaṃ dāḍimaṃ kolaṃ jaṃvū ciṃcāmalāmrakaṃ || mātuluṃgaṃ ca jaṃvīraṃ paramaṃ śreṣṭhamucyate | pūjayet parameśāni puṣpābhāve tu patrakaiḥ || patrāṇāmapyalābhe tu drumagulmodbhavādibhiḥ | tadbhāvānāma lābhe tu tatphalena prapūjayet || p. 97b) akṣatairvājalairvāpi tadabhāve tu saśarṣapaiḥ | sitaisteṣāmalābhe tu mānasaṃ pūjanaṃ caret || ataḥ paraṃ puṣpadāna mākarṇaya śucismite | yat tatpuṣpasyanāmāpi nama ityakṣaradvayaṃ || uccārya dadyāt taddevyaiḥ sarvakāmārtha siddhaye | aṃguṣṭha tarjanībhyāṃ ca cakre puṣpaṃ nivedayet || puṣpaṃ suśobhanaṃ devi saurabhyena samanvitaṃ | mayā niveditaṃ bhaktyā supuṣpaṃ pratigṛhyatāṃ || atha puṣpopacārāṃte kuryādāvaraṇārcanaṃ | maṃtra saṃpuṭitairvarṇairmātṛkāyāḥ sa viṃdukaiḥ || krameṇa gaṃdhapuṣpādyairdevasyāṃge samarcayet | layogatvena mātṛṇāṃ sthānāṃgeṣu tataḥ paraṃ || prathamāvaraṇyaṃ pūjyaṃ tadaṃte devatāṃ yajet | punarāvaraṇaṃ ceṣṭvā devatāmarcayet tathā || evaṃ samarcya sarvāstā yathoktā vṛttidevatāḥ | atha sarvajñatā tṛptiranya divodhasaṃjñīkā || svataṃtrātānyā nityāsyādaluptaḥ śaktireva ca | ṣaḍaṃga devatāhyetā nāmataḥ parikīrtitāḥ || keśareṣvagni koṇādau hṛdayādīni pūjayet | netramagre diśāsvastraṃ dhyātavyāścāṃgadevatāḥ || tuṣārasphaṭikaḥ śyāmanīlakṛṣṇāruṇārciṣaḥ | varadābhayadhāriṇyaḥ pradhānatanavaḥ striyaḥ || agnīśāsuravāyavya madhyadikṣu kramāt sthitāḥ | vāyavyādiśaṃparyaṃtaṃ gurupaṃktiṃ samarcayet || tasmāt sarvatra deveśa saṃkṣepān śṛṇutān gurūn | ādau sarvatra deveśa maṃtradaḥ prathamoguruḥ || parāpara gurustvaṃ hi parameṣṭītvahaṃ tataḥ | sarvamaṃtreṣu vidyā su svayaṃ prakṛtirūpiṇī || tataḥ puruṣarūpaṃ ca kathitā guru saṃtatiḥ | yeṣu yeṣu ca maṃtreṣu ye ye gurugaṇāḥ smṛtāḥ || te te pūjyāḥ saparyādau saṃkṣepādgaditaṃ mayā | devasya purataḥ prācī jñeyā varaṇapūjane || tadādi parivārāṇāṃ prādakṣiṇyena pūjanaṃ | aṃgamaṃtrāstu pūjāyāmo namoṃtā hutau tathā || svāhāṃtā atha devasyābhi mukhaṃtāḥ samāsthitāḥ | tato yajellokapālān svasvadikṣu vyavasthitān || āyudhāni tadagre ca teṣāṃ dhyānamathocyate | indraḥ surādhipaḥ prītamairāvatagataṃ vibhuṃ || p. 98a) sahasranetraṃ dvibhujaṃ pītavajradharaṃ bhaje | agni tejodhipaṃ raktaṃ śvetaśaktikaraṃ prabhuṃ || subhūṣaṇaṃ meṣavāhaṃ vaṃde raktāṃtalocanaṃ | yamaṃ pretādhipaṃ kṛṣṇaṃ mahiṣo parisaṃsthitaṃ || kāladaṃḍadharaṃ krūraṃ vṛttaṃ dūtairbhayānakaiḥ | rakṣodhi paṃcanair-ṛtyaṃ śavāsana samāsthitaṃ || dhūmābhaṃ khaḍgahastaṃ ca piṃgalaśmaśrukūrcakaṃ | makare saṃsthitaṃ vidyunnibhapāśakarāṃvujaṃ || śubhrāṃgaṃtaṃḍilaṃ vaṃde varuṇaṃ yādasāṃpatiṃ | vāyuṃ prāṇādhipaṃ dhūmraṃ raktāṃkuśakaraṃ paraṃ || vātapramīsamārūḍhaṃ dhāvaṃtaṃ vegato bhaje | yakṣapatiṃ kuveraṃ ca śuklaṃ śūlagadādharaṃ || narasiṃhāsanārūḍhaṃ medalaṃviḥ triṇīyutaṃ | vidyādhipaṃ nīlaśūladharaṃ vṛṣabhavāhanaṃ || trinetraṃ bhālacaṃdraṃ ca jaṭājūṭadharaṃ mitaṃ | gauraṃ nāgādhipaṃ mūrddhniphalāmaṃḍalabhūṣitaṃ || pīnottuṃgaṃ cakradharamanaṃtaṃ viśvagaṃ bhaje | lokādhipaṃ vidhātāraṃ raktaṃ padmakaraṃ śubhaṃ || haṃsārūḍhaṃ vedapāṭhakūrvaṃtaṃ tamahaṃ bhaje | punarmūlaṃ samuccāryā sāṃgādyaiḥ sa pareti ca || vārāyaināmadevyāśca caturthyaṃta mudīrayet | nama ityarcayedgaṃdha puṣpādyaiḥ sādhakastriyaḥ || atha dhūpadānaṃ || dhṛtāśeṣa mahādoṣa pūtigaṃdhaprabhāvataḥ | paramānaṃda jananādhūpa ityabhidhīyate || dhūpapātraṃ tatostreṇa kṣālayet pūjayet tataḥ | hṛdāṇunātha cāstreṇa ghaṇṭhāṃ saṃpūjya vādayet || itthaṃ dhūpaṃ prakurvīta tāmrakāsyādinirmite | bhājane dvipade bhugnanāle padmākṛtau śubhe || sārāṅgāra viniḥkṣiptairgugulvaguruvṛkṣajaiḥ | niryāsādyusthitairdhūpaiḥ kuṃdhudravyairathoditaiḥ || dhūpaṃ dadedgaṇeśasya priyaḥ proktastu guggulaḥ | sarjaṃ devyā maheśasya niryāso devadārujaḥ || viṣṇoḥ kṛṣṇāguruḥ śītaṃ bhāskarasya priyaṃ mataṃ | jaṭāmāṃsī gugguluṃ ca caṃdanā gurukaistathā || caṃdrairajani saṃyuktairmākṣikaissahakuṃkumaiḥ | sarpiḥ saṃmiśritairdadyāddevyairdhūpaṃ maheśvari || sa guggulva gurūśīraṃsitājya madhucaṃdanaiḥ | sārāṅgāra viniḥkṣiptairddhūpaṃ nīcaiḥ pradhūpayet || p. 98b) śakterdaśāṃgaṃ vakṣyāmi śaileyaṃ malayodbhavaim | nakhaṃ kuṣṭaṃ sarjarasaṃ mekaikāṃśaṃ prakalpayet || śilārasā gurujaṭāmāṃsī bhāgadvayaṃmataṃ | ṣaṭmākṣikaṃ sitā cāṣṭau dhūpoyaṃ śaktitohamaḥ || harītakīsarjarasamuramāṃsyaḥ kumbhāgikāḥ | lākṣātribhā catvāro bhāgāḥ śailajamustayoḥ || paṃcabhāgaṃ nakhaṃ proktaṃ ṣaḍbhāgaṃ kuṣṭamucyate | dvādaśāṃśo guḍokeśa vighna viṣṇuṃ daśāṃgakaḥ || madhumustāghṛtaṃgaṃdho guggulva guruśailajaṃ | saralaṃ sihlasiddhārthau śeṣadeva daśāṃgakaḥ || gugguluṃ saralaṃ dāruḥputraṃ mayalasaṃbhavaṃ | hīveramaguruṃ kuṣṭhaṃ guḍaṃ sarjarasaṃśanaṃ || harītakī nakhī lākṣā jaṭāmāṃsī ca śailajaṃ | soḍaśāṃgaṃ vidrudhūpaṃ daivapaitre ca karmaṇi || athavā'gurukarpūraṃ caṃdanā sahaguggulaṃ | madhusarpirjaṭāmāṃsī śailajaṃ kuṃkumaṃ tathā || ebhirvimiśritaḥ kāryo dhūpoyaṃ pārvatī priyaḥ | lohavāṇau ṣoḍaśāṃgaḥ trividyāyāṃ prakīrtitau || kālīvidyāvidhau devi aguruśca daśāṃgakaḥ | aṣṭāṃdaśāṃga śrīkhaṃḍaṃ tārāvidyā vidhau smṛtaṃ || chinnā vidyā vidhau devi paṃcāṃgaṃ guggulustathā | kṛṣṇā guruṃ pītasāro brahmāstu manugocaraṃ || rālodya gurucaṃdanaṃ mātaṃgyāṃ parikīrtitaṃ | kastūrī caiva karpūramaṣṭagaṃdhaṃ tathaiva ca || bhairavyāṃ kīrtitaṃ devī namricaiva śilārasaḥ | bhuvaneśyā mayā proktāṃ śrīkhaṃḍaṃ kamalāmatau || lākṣāguḍohni dhūmrāyā siddhavidyā vidhau śive | madhumustaṃ ghṛtaṃ gaṃdhaṃ gugguluṃ guḍaśailajaṃ || caṃdanaṃ sihnasiddhārtha daśāṃgā dhūpa iṣyate | sitājya madhusaṃmiśraṃ guggulva gurucaṃdanaṃ || ṣaḍaṃgaṃ dhūpametattu sarvadeva priyaṃ sadā | astreṇa dhūpadīpādīn saṃpūjya dāpayettataḥ || yathāgaṃdhastathā devi dhūpaṃ dadyādvicakṣaṇaḥ | vanaspati rasotpannāgaṃdhādyo dhūpanuttamaḥ || āghreyaḥ sarvadevānāṃ dhūpoyaṃ pratigṛhyatāṃ | vāmataṃ tu tathā dhūpamagrecāna tu dakṣiṇe || na dhūpaṃ vitaredbhūmau nāsanena ghaṭe tathā | yathā tathā dhāragataṃ kṛtvātaṃ vinivedayet || p. 99a) medomajjāyunāneṣṭā viṣṇavedārasaṃbhavaḥ | tataḥ samarpayeddhūpaṃ ghaṃṭāvādanapūrvakaṃ || yasyāḥ śabdena vighnāstu yāti sarvediśodaśaḥ | vyādhayordurgrahāḥ sarve tathāgrāśca vināyakāḥ || duḥsvapnārākṣasā duṣṭāvetālā bhairavāḥ śivā | ḍākinyo bhūtasaṃghāśca sarpakarkoṭakādayaḥ || valikāmāṃ tu kāmāyā ratikāmān yathā pare | ghaṇṭāni nādaśravaṇāddhatavīryabhavaṃti ca || tasmāt sarvaprayatnena pūjākāle sadāhanet || ghaṇṭāpūjanamaṃtro yathā || tāro jayadhvani padaṃ maṃtramātogni gehinī | ekādaśākṣaromaṃtro ghaṃṭāyāḥ sarvasiddhidaḥ || pūjayitvā svamaṃtreṇa ghaṇṭāṃ tannāda pūrvakaṃ | dīpaṃ dadyāttu vibhave nānāvādyapuraḥsaraṃ || āvāhanorgha dhūpe ca puṣpanaivedyadīpayoḥ | ghaṇṭāṃnādaṃ prakurvīta viśeṣāddhūpadīpayoḥ || pūjākālaṃ vinānyatra kuryādasyāḥ pravādanaṃ | nonayā ca vinā pūjāṃ kārayet siddhilālasāḥ || atha dīpavidhiḥ || dīrghājñāna mahādhvāṃtāhaṃkāra parivarjanāt | paratatva prakāśācca dīpa ityabhidhīyate || ghṛtadīpaḥ prathamatastilataila samudbhavaḥ | sārṣapaḥ phalaniryāsa jāto vā vārijodbhavaḥ || dadhijaścānnajaścaiva dīvāssapta prakīrtitāḥ | padmasūtra bhavāvartirdarbhasūtrabhavāthavā || jālājāvādarī vāpi tūlakoṣodbhavāthavā | vartikādīpa kṛtyeṣu sadāpaṃcavidhāḥ smṛtāḥ || vartiḥśvetā'thavāraktānapītānāsitāpi ca | nirvījaṃ vātha kāryā saṃtajjātāstaṃtavotha vā || praśastā dīpavartiḥ syāt kadācinnūtanāṃvaraṃ | śānaṃvādarajaṃ vāstraṃ jīrṇaṃ malinameva ca || upabhuktaṃ tu nādadyādvartikārthaṃ kadācana | daśāṃ vivarjayet prājño yadyadvāhatavastrajāṃ || taijasaṃ rājasaṃ lauhamārtikyaṃ nārikerajaṃ | tṛṇarājodbhavaṃ vāpi dīpapātraṃ praśasyate || evaṃ dīpaṃ prakurvīta netraraṃjanakāraṇaṃ | dīpaṃ tu yāgaparyaṃta madhomukha prakalpayet || labhyate yasya tāyastu dīpasya caturaṃgulāt | na sa dīpa ihākhyāta adyavṛdddhistu saṃmṛtaḥ || p. 99b) gosarpiṣā vā tailena vartyā caladyugarbhayā | uccaiḥ pradarśayeddīpaṃ navamedādinā kvacit || na miśrīkṛtya dadyāttu dipasnehān ghṛtādikān | kṛtvā miśrīkṛtaṃ snehaṃtā miśraṃ narakaṃ vrajet || dīpasya dhūpavatpātraṃ padmākāra vinirmite | pratipatre pradīpaṃ ca tyāgavya ghṛtāktayā || atha dhūpadīpapātrayorgrahaṇamāha || madhyamānāmikāmadhye aṃguṣṭhāgreṇa dāpayet | uttoraṇaṃ tridhākāryaṃ dīpaṃ netrāṃtikaṃ priye || dhūmaṃ nāsāgraparyaṃtaṃ darśayet priyavādini | pārāvata bhramākāraṃ dīpaṃ netrādi darśayet || dakṣiṇe sarpiṣā dīpaṃ tilatailena vāmataḥ | sitāvartirdakṣiṇatoraktāvartistu vā mataḥ || vṛkṣeṣu dīpo dātavyo na tu bhūmau kadācana | sarvaṃ sahāvasumatī sahatena tvidaṃ dvayaṃ || akārya pādatvānaṃ ca dīpatāpaṃ tathaiva ca | kurvaṃtu pṛthivītāpaṃ yo dīpamutsṛjennaraḥ || sa tāpa pāpanarakaṃ prāpnotyevana na saṃśayaḥ | naiva nirvāpayeddīpān lakṣmīnāśakarotyataḥ || naiva nirvāpayeddīpaṃ devārthamupakalpitaṃ | dīpahartābhavedaṃdhakāṇo nirvāpako bhavet || aṃguṣṭhāgreṇa deveśi dhṛtvā dīpannivedayet | uttoraṇaṃ tathā kuryādgātra tryāmūlayogataḥ || pārāvata bhramākāraṃ bhrāmayecca pradarśayet | devasya sarvāvayavān ślokamekaṃ tataḥ paṭhet || sa prakāśo mahādipa sarvatra timirāpahaṃ | sa vāhvābhyaṃtaraṃ jyotirdīpoyaṃ pratigṛhyatāṃ || adha naivedyaṃ || dakṣiṇe vā purobhāge vāme vā maṇḍalaṃ likhet | trikoṇaṃ vṛttabhūvimvamādhāraḥ śaktimarcitaṃ || nivedayet purobhāge gaṃdhaṃ puṣpaṃ ca bhūṣaṇaṃ | dīpān dakṣiṇato dadyāt purato vāma vāmataḥ || vāmatastu tathā dhūpamagrato dānadakṣiṇaḥ | naivedyaṃ dakṣiṇe vāme purato na tu pṛṣṭataḥ || madirāṃ pṛṣṭhato dadyāccāgrato na kadācana | gaṃdhapuṣpaṃ tathā dhūpodīpo naivedyameva ca || yasyai yaddīyate vastramalaṃkārādikāṃcanaṃ | teṣāṃ daivatamuccārya kṛtvā prokṣaṇapūjane || utsṛjya mūlamaṃtreṇa pratimāmnā nivedayet | viśeṣārghyodakenaiva copacārān samutsṛjet || p. 100a) anyatoyairyadutsṛjyamarghapātrasthitetaraiḥ | na gṛhnāti mahādevī dattaṃ vidhi śatairapi || pādyamācamanīyaṃ ca datvā naivedya samarpayet | nidhāya svarṇaje pātre sādhāre tacca maṇḍale || saṃsthāpya caturasre ca saṃskuryācchāstramārgataḥ | astramaṃtreṇa saṃprokṣyaṃ cakra mudrābhirakṣitaṃ || hastau tu saṃmukhau kṛtvā saṃlagnau saṃprasāritau | kaniṣṭāṃguṣṭha saṃlagnau mudraiṣā cakrasaṃjñikā || sparśa dṛṣṭvādi doṣāṃśca vāyuvījena śoṣayet | spṛśandakṣa karāgreṇa vahnivījena nirdahet || vaṃ vījenāmṛtī kṛtya mūlamaṃtreṇa tatpuraḥ | spṛśet karābhyāṃ vidhivada sṛṣṭā cābhi maṃtrayet || dhenumudrāṃ pradarśyātha gaṃdhapuṣpaiḥ samarcayet | devamabhyarcya kuryācca puṣpāṃjali mananyadhīḥ || hemapātrasthitaṃ divyaṃ paramānnaṃ susaṃskṛtaṃ | paṃcadhā ṣaḍrasopetaṃ gṛhāṇa mama siddhaye || mūlamaṃtraṃ samuccārya svāhāṃtaṃ jalamarpayet | karābhyāṃ saṃspṛśan pātraṃ naivedyaṃ te namo vadet || devasya dakṣiṇe haste jalaṃ datvā paṭhedidaṃ | amṛtopastaraṇamasi svāheti bhavākṣaraḥ || darśayedvāmahastena vikalotpalasannibhāṃ | darśayitvā grāsamudrāṃ paṃcaprāṇāhutīṃścaret || kaniṣṭānāmikāṃguṣṭhaḥ yogaḥ prāṇasya mudrikā | tayāgrāsaṃ gṛhītvā prāṇāya svāheti saṃvadet || tarjanī madhyamāṃguṣṭhayogenāpānakaṃ vadet | ṅentaṃ svāhāṃtamatha ca vyānāya ca tato vadet || svāhātha madhyamā nānāṃguṣṭhayogena nirvapet | hitvāṃ kaniṣṭāṃ sarvābhirudānāyāgnigehinī || sarvābhistu samānāya svāhotkāgrāsanārpayet | tataḥ svarṇādije pātre suto yaṃ dhenumudrayā || amṛtīkṛtya devāya deyaṃ maṃtramimaṃ paṭhan | namaste devadeveśi sarvatṛptikaraṃ varaṃ || anyāṃ niveditaṃ śuddhaṃ prakṛtisthaṃ suśītalaṃ | paramānaṃda saṃpūrṇaṃ gṛhāṇajalamuttamaṃ || uktaivaṃ devatā vāme jalapātraṃ niveśayet | tribhirvarṇaiḥ pradātavyaṃ devārthaṃ pākabhojanaṃ || ghṛtapakvaṃ dugdhasiddhaṃ sādhitaṃ kevalāgniyā | yuktaṃ vaikṣavayaṃ kena tacchūdrasya praśasyate || p. 100b) tataḥ puṣpāṃjali dadyādastramaṃtreṇa vaṃdhanaṃ | diśāṃ kṛtvā javanikāṃ devasya parito nyaset || amṛtātmaka naivedyaṃ nama ityuccaret punaḥ | dhenuṃmudrāṃ pradarśyātha bhujānāṃ devatāṃ smaret || aṣṭottaraśataṃ japtvā mūlamaṃtraṃ dadejjalaṃ | naivedyāṃte cā camanaṃ datvā homa vidhiṃ caret || atha ṣoḍaśopacārāṇāṃ krameṇa mudrāmāha | āsane madmamudrasyāddhastadvayamadhomukhaṃ | mudraiṣā kuśalapraśne tadaivorddha mukhaṃ punaḥ || mudrāsyāt svāgate cārghyamudrātvaṃjalirūpiṇī | anāmāṃguṣṭayoryogātsaivāktāpādyamudrikā || uttānaṃ dakṣahastaṃ tu kṛtvā nitaraṃmudhīḥ | kaṇiṣṭha hīnā saṃyuktā catasroṃgulya unnataḥ || mudraiṣā camane proktādho mukhī sātvatā mayā | spṛṣṭāṃguṣṭhā bhavenmudrāṃ madhuparke varānane || adhomukhī dakṣahaste kṛtāmuṣṭiḥ kaniṣṭayā | vimuktā snānamudraiṣāgaditā parameśvarī || uttānaṃdakṣiṇaṃhastaṃ kṛtvā tanmadhyamāpunaḥ | aṃguṣṭhena spṛśe devāmudrā vastrasya kīrtitā || eṣaivānāmikā sparśān mudrābhūṣaṇa saṃjñakā | kaniṣṭhā sparśato hyeṣā upavītasya mudrikā || jyeṣṭhāgreṇa kaniṣṭāgraṃ spṛśed gaṃdhasyamudrikā | adhomukhaṃ karaṃ kṛtvā tarjanyāgreṇa yojayet || aṃguṣṭāgreṇa mudreyaṃ puṣpākhyā parameśvarī | aṃguṣṭhāgreṇa tarjanyā spṛśedagraṃ maheśvarī || dhūpamudreyamākhyātā sarvadeva priyaṃkarī | jyeṣṭhāgreṇa spṛśedagraṃ madhyamāyāsurārcite || dīpamudreyamuditā sarvadevāśrayā śubhā | anāmāgraṃ spṛśeddevi jyeṣṭāgrena tu deśikaḥ || naivdeya mudrā kathitā tatvamudreti kīrtitā || atha nitya homavidhiḥ || nityahomavidhiṃ vakṣye sarvārthaṃ yena viṃdati | saṃkalpa parameśāni nityahomavidhiṃ caret || vidhivad vahnimāniya kravyādīśaṃ parityajet | tataśca maṃtramuccārya kuṇḍe vā sthaṇḍile tathā || bhūmau vā saṃstaredvahniṃ vyāhṛti tritayena tu | āhuti trayamutkṣipya ṣaḍaṃga havanaṃ tataḥ || p. 101a) tato devīṃ samāvāhya mūlenaiva ṣaḍādgatiṃ | saṃpūjya mūlamanunā paṃcaviṃśatimāhutiṃ || hunedājyena haviṣā tilairvā pāyasaiḥ śubhaiḥ | taṇḍulaistilasaṃmiśraiḥ kevalairvātha puṣpakaiḥ || aṃgāvaraṇa devānāmekaikāmāhutiṃ hunet | udvāsya devaṃ vahniṃ ca pūjāsthānaṃ vrajet tataḥ || upaviśyāsane maṃtrī dadyād bhūtavaliṃ tataḥ | vāminastūpacārāṃte kuryurmadyena tarpaṇe || teṣāmanityo homastu nityaṃ tarpaṇasevanaṃ | kṭvāstutvā namaskṛtya visṛjerdvidumaṇḍale || atha bhūtavalidānaṃ || īśāne maṇḍalaṃ kṛtvā sādhāraṃ tatra niḥkṣipet | atra vyaṃjanatoyādyaṃ pātraṃ puṣpādipūritaṃ || tatra bhūtāni saṃtyajya tatastebhyo valiṃ haret | ye raudrāraudra karmāṇo raudrasthāna nivāsinaḥ || yoginyopyugrarūpāśca gaṇānāmadhipāścaye | bhūcarākhecarāścaiva ye tiṣṭhaṃtyaṃtarikṣagāḥ || sarvete prītimanaso bhūtā gṛhaṃtvimaṃ valiṃ | vāmahastena tatpātre jaladhārāṃ samarpayet || puṣpāṃjaliṃ samādāya bhūtāni prārthayediti || bhūtāni yānīhavasaṃti bhūtale valiṃ gṛhītvā vivivat prayuktaṃ | saṃtoṣamāsādya vrajaṃ tu sarvekṣamaṃ tu tānyatra namostutebhyaḥ || datvā puṣpāṃjaliṃ natvā viharaṃ tu yathā sukhaṃ | bhūtādīni ca nārā ca mudrayā visṛjettataḥ || yathā hastagataṃ cāpaṃ tathā hastaṃ kuru priye | vāṇamudrayamākhyātāripuvarga nikṛṃtanī || devaṃ tṛptimiti dhyātvā naivedyaṃ gata sārakaṃ | saṃciṃtya rakṣodigbhāge pātraṃ tu sthāpayet tataḥ || gomayādbhistadastreṇa naivedya sthānaśodhanaṃ | devocchiṣṭaṃ gṛhītvā tu nirmālya bhojine namaḥ || ityaiśānyāṃ viniḥkṣipyahastaṃ prakṣālayet tataḥ | punarācamanaṃ dadyāt karodvartanameva ca || śuddhamācamanaṃ datvā sugaṃdhairgaṃdhayetkarau || atha tāmbūlaṃ || tato dadyāccatāṃvūlaṃ viṣṇave dvādaśāṃgakaṃ | khadirailālavaṃgaiṃducūrṇaparṇatamālakaṃ || jātīkośadalatvagbhiḥ kastūrīkeśarairyutaṃ | pūgīphalamatha proktaṃ daśāṃgaṃ bhāskarasya tu || p. 101b) mṛganābhita mālābhyāṃ hīnaṃ vighneśvarasya tu | paṃcāṃgaṃ cūrṇakhadiraḥ parṇapūgī phalendukaṃ || śailaṃ devyā jātikośa yutaṃ tacca maheśituḥ | tataśca mukuṭādīni dadyādbhūṣaṇakāni ca || darśayecca tathā darśaṃ kalpayecchatra cāmare | śirasyāropya devasya dūrvākṣata pavitrakaṃ || ārātrikaṃ tataḥ kuryāddharmmakāmārtha siddhaye || athārātrikaṃ || sauvarṇe rājate kāṃsye lokanetra manohare | kuṃkumena likhet padmamaṣṭapatraṃ suśobhanaṃ || daśadīpairviṃśatibhiḥ paṃcabhirnavabhistu vā | aṣṭabhistatva saṃkhyābhiḥ kuryādārātrikaṃ vudhaḥ || trikoṇaṃ caiva ṣaṭkoṇa madhye viḍunipātayet | tat tadvidyāmayaiḥ patrairviśeṣārghyamayena vā || ādau tu bhairavīyaṃtre cakramudrāṃ pradarśayet | ārātrikaṃ gṛhāṇemaṃ devatā prītihetave || maṃtreṇānena deveśi kuryādārātrikaṃ vudhaḥ | māṣaistilaistaṇḍulairvāgodhūmairyavajairapi || odanotthāśarkarotthāhāridrāḥ keśarodbhavā | aṣṭagaṃdhodbhāvā gauḍādīpā yatnena kārayet || dīpānāṃ raktapītānāṃvaśyastaṃbhābhidhaṃ phalaṃ | mahādīpaṃ karṇikāyāṃ vasupatreṣṭadīpakān || yavagodhūmaracitān śarkarādugdha saṃyutān | valayāṃcita śobhābhiḥ śobhitān ghṛta pūritān || abhimaṃtrya tato maṃtrī ratneśvaryā na cārṇataḥ | śrīṁ hrīṁ glūṁ mlūṁ mayai prāgvannaśca śrīṁ hrīmiti kramāt || daleśvaryā samuddiṣṭāstato mūlenatāṃ yajet | tatastatpātramuddhṛtyamastakāṃtaṃ punaḥ punaḥ || navavāraṃ bhrāmayecca cakramudrāṃ pradarśayet | devaṃ praṇamya ca tataḥ prāṇāyāmatrayaṃ caret || mūlamaṃtreṇātha pūrvanyāsān sarvān samācaret | aṣṭottara sahasraṃ tu tadarddhaṃ triśataṃ tu vā || aṣṭottaraśataṃ vāpi japenmūlamataṃdritaḥ | samāpte tu japenmālāṃ nidadhyānmastakopari || atha nitya japyarthekaramālāmāha || atha vāṃguli mālābhirjapaṃ kuryāt taducyate | dvividhatvaṃ ca pratyekaṃ sṛṣṭi saṃhārabhedataḥ || anāmā madhyamārabhya anāmūlaparvaṇi | triparvaṃ ca kaniṣṭhāyā anāmāgraṃ maheśvarī || p. 102a) madhyamāgrā ca tarjanyā mūlaparvātimaṃ śive | śaktimālā tviyaṃ proktā saṃhārādvaiṣṇavī bhavet || madhyamā madhyamārabhya tadagrāt parameśvarī | anāmā madhyakasyātha pradakṣiṇa manuvrajan || tarjanyagrāṃtakaṃ devī ca suparvācchivābhidhā | saṃhāra bhairavīmālā tarjanyagrāṃtakaṃ yadi || sauramālā tu saṃproktā saṃhārādgāṇapī bhavet | anāmāmadhyamārabhya madhyamā madhyataḥ śive || agakrameṇa deveśi tarjanyagrāṃtakaṃ śive | gāyatrīmālikā proktā saṃhārādvadukābhidhā || anāmāmadhyamārabhya madhyamāmadhyamāgataḥ | mūlabhāga krameṇaiva pradakṣiṇa manuṃ vrajet || cīnamālā tu saṃproktā saṃhārāt kṣetrapālajā | madhyamāmadhyamārabhya tarjanīmadhyabhāgataḥ || agakrameṇa deveśi tarjanī mūlataḥ śive | gāṃdharvamālikā proktā saṃhāradvaṭavāsinaḥ || tarjanī mūlamārabhya cāgrabhāga krameṇa ca | pradakṣiṇa krameṇaiva madhyamāmūlaparvaṇi || maṃjughoṣe mālikā tu saṃhārāt khecarī vidhau | kaniṣṭāgraṃ samārabhya mūlāgrāṃtaṃ krameṇa ca || tarjanī mūlaparyaṃtaṃ mālā proktā tu sāṃbhavī | saṃhārādvāruṇī mālā dhanadasya prakīrtitā || kaniṣṭhā mūlamārabhya sarpadaṇḍa krameṇa ca | tarjanyagrāṃtagaṃ devī yakṣiṇī mālikāmatā || saṃhārāt kinnarīmālāmahāgānakarī parā | kaniṣṭhā mūlamārabhya paṃktimārga krameṇa ca || kaniṣṭhāyāṃtakaṃ devījainamālā prakīrtitā | saṃhārājjainamālāsyādanāmā mūlataḥ śṛṇu || pradakṣiṇa krameṇaiva tarjanī madhyamāṃkakaṃ | mālācāṃdrī tu saṃproktā saṃhārādvidhimālikā || nityaṃ japaṃkare kuryānna tu kāmyaṃ kadācana | kāmyamapi kare kuryādyadi mālā na vidyate || arghapātrājjalaṃ haste gṛhītvedaṃ paṭhet punaḥ | guhyātiguhyagoptātvaṃ gṛhāṇā smṛt kṛtaṃ japaṃ || siddhirbhavatume devatvatprasādājjagatpate | devyāḥ vāmakaredeyaṃ sadājapaphalaṃ śive || devasya dakṣiṇe haste toyaṃ datvā samarpayet | japaṃ ca japamālātha sthāpyā rahasiveṣṭhitā || tatastu vīrastutibhirghaṃṭhāvādanapurvakaṃ | brāhmaṇo vedamaṃtrādyaiḥ kṣatriyaḥ sahitādibhiḥ || p. 102b) paurāṇikādyairvaiśyastu śūdrastu prākṛtādibhiḥ | kaulikaiḥ śaktisahitaistaducchiṣṭaṃ ca sevayet || mohādvākāmataḥ śūdraḥ purāṇaṃ saṃhitāṃ smṛtāṃ | paṭhannarakamāpnoti pitṛbhiḥ sahapāpakṛt || yaḥ śūdro vuddhipūrvaṃ tu śṛṇuyāchrāvayedvijaḥ | vedaṃtaudvau duḥkhitāvasmin bhavet yatra nārakau || adhikāramadādyastu dhanasya madatopi vā | śūdrastu śṛṇuyādvedaṃ sa nirvaśaśca nirddhanaṃ || ajñānāccecchruto vedaḥ śrāpito cādvijanmanā | prājāpatyaṃ trayaṃ kṛtvā taudvau śraddhau bhaviṣyataḥ || tatorghya pātramādāya mūlamuccārya maṃtravit | sādhu vā sādhu vā karmapadyadā caritaṃ mayā || tatsarvaṃ bhagavandeva gṛhāṇārādhanaṃ paraṃ | ityarghodakasutsṛjya kiṃciddevasya dakṣiṇe || kare samarpyayedvidvān kṛtamārādhanaṃ tataḥ | bhaktyā praṇamya deveśaṃ ślokairebhiḥ kṣamāpayet || yaddattaṃ bhaktimātreṇa patraṃ puṣpaṃ phalaṃ jalaṃ | niveditaṃ ca naivedyaṃ tadgṛhāṇānukaṃpayā || āvāhanaṃ na jānāmi na jānāmi visarjanaṃ | pūjāṃ caiva na jānāmi tvaṃ gatiḥ parameśvaraḥ || karmaṇā manasā vācā tvattonānyāgatirmama | ataścāreṇa bhūtānāṃ iṣṭātvaṃ parameśvaraḥ || nātha yoni sahasreṣu yā suyāsu rvajāmyahaṃ | tāsu tāsu sadābhaktiravyayāstu sadātvayi || devodātā ca bhoktā ca devaḥ sarvamidaṃ jagat | devo jayati sarvatrayo devaḥ sohameva hi || atha praṇāma pradakṣiṇe ca || namanaṃ māna saṃproktaṃ kāyikaṃ vācikaṃ tathā | trividhaṃ ca namaskāre kāyikaṃ cottamaṃ smṛtaṃ || paurāṇikairvedikairvā kriyate vācikaṃ punaḥ | madhyamo sau namaskāro bhavedvācanikaṃ punaḥ || yatsvayaṃ gadyapadyābhyāṃ ghaṭitābhyāṃ namaskṛtiḥ | kriyate bhaktiyukto hi vācikastu tataḥ smṛtaḥ || jānubhyāmavanīṃ gatvā śirasā spṛśyamedinīṃ | kriyate yo namaskāra uttamaḥ kāyikaḥ smṛtaḥ || puṭīkṛtya karau śīrṣe dīyate pādayostathā | spṛṣṭvā ca jānuśīrṣābhyāṃ bhavedanyā namaskṛtaḥ || padbhyāṃ karābhyāṃ jānubhyāmurasā śirasādṛśā | vacasā manasā ceti praṇāmo'ṣṭāṃga īritaḥ || vāhubhyāṃ ca sa jānubhyāṃ śirasā vaca sādṛśā | paṃcāṃgoyaṃ praṇāmaḥ syāt pūjāsu pravarāvimau || bhūmau niṣatpayaḥ kuryāt kṛṣṇe'ṣṭāṃgama tiṣṭadhīḥ | sahasrajanmajaṃ pāpaṃ tyaktvā vaikuṇṭhamāpnuyāt || vedavidbhyodharāṃ datvā yatphalaṃ labhate naraḥ | tatphalaṃ labhate bhaktyā kṛṣṇe kṛtvā pradakṣiṇaṃ || p. 103a) śaṃkha haste ca sarvatra dakṣiṇaṃ parikīrtitaṃ | ekaṃ caṇḍyāṃ ravau saptatrīṇi dadyādvināyake || catvāri keśave dadyāt śive cārddhaṃ pradakṣiṇaṃ | trikoṇākāra sarvatra na tiḥśakteḥ samīritā || arddhacaṃdraṃ maheśasya pṛṣṭhataśca samīritā | śivapradakṣiṇe maṃtrī arddhacaṃdra krameṇa ca || savyāsavya krameṇaiva somasūtraṃ na laṃghayet | pradakṣiṇa trayaṃ kṛtvā namaskāraṃ tu paṃcakaṃ || punaḥ pradakṣiṇaṃ kuryāt punarjanma na vidyate | vṛṣasya vṛṣaṇa spṛṣṭvā dakṣāṃgreṃguṣṭatarjanī || śṛṃgamadhye śivaṃ dṛṣṭvā punarjanma na vidyate | vṛṣaṃ caṇḍaṃ vṛṣaṃ caiva somasūtraṃ punarvṛṣaṃ || khaṇḍaṃ ca somasūtraṃ ca punaḥ khaṃḍaṃ punarvṛṣaṃ | padepadāṃtaraṃ gacchet kalau śarala varjitaḥ || vācāstotraṃ manodhyānaṃ caturaṃgaṃ pradakṣiṇaṃ | somasūtradvayaṃ yatra yatra vā viṣṇumaṃdiraṃ || apasavyaṃ na kurvīta kṛtvā cāṃdrāyaṇaṃ caret | prasārya dakṣiṇaṃ hastaṃ svayaṃ na muśirāpunaḥ || darśayed dakṣiṇaṃ pārśvaṃ manasāpi pradakṣiṇaṃ | tridhā vaceṣṭayet samyak devatāyāḥ pradakṣiṇe || ekahasta pramāṇaṃ tu ekaṃ vāpi pradakṣiṇaṃ | akāledarśanaṃ viṣṇorhaṃti puṇyaṃ purākṛtaṃ || pradakṣiṇādvāyavīṃ gatvā diśaṃ tasmācca sāṃbhavīṃ | tataśca daikṣiṇāṃ datvā namaskāraṃ trikoṇavat || brahmārpaṇasya manunā kuryād brahmārpaṇaṃ tataḥ | tārāditaḥ pūrvamiti prāṇavuddhīti saṃvadet || dehadharmādhikāreti jāgratsvapnasuṣuptya ca | sthāsūtkā manasā vācā karmaṇābhyaṃtarastataḥ || yacchandoścādareṇeti śiṣṇāyacca smṛtaṃ ca yat | uktayecca kṛtaṃ tecca sarvabrahmārpaṇaṃ bhava || tursvāheti ca maṃtroyaṃ ṣaṭṣaḍarṇaḥ sa samīritaḥ | udvāsayet tato devaṃ parivāragaṇaiḥ saha || iti puṣpāṃjaliṃ datvā praṇamya paribhāvayet | devasyāṃge vilīnaṃ tadraśmi vṛṃdamaśeṣataḥ || tejorūpaṃ śivaṃ dhyātvā kṣamasveti punaḥ punaḥ | kṣamāpyāropayetsvīya hṛtaṃ bhoje tu devatāṃ || atha saṃhāramudrāmāha || spṛṣṭalagnau karau kṛtvā aṃgulyānyonya madhyataḥ | parivartya tataḥ kuryāt tarjanyau saralākṛtī || p. 103b) visarjanenigaditāmudrāḥ saṃhārasaṃjñikā | gaccha gaccha paraṃ sthānaṃ svasthānaṃ parameśvara || ete brahmādayo devā na viduḥ paramaṃ padaṃ | viṣṛjyānena maṃtreṇa tataḥ pūrakavāyunā || dhyāyaṃśca maṃtreṇānena dhyātvātāṃ sthāpayeddhṛdi | tiṣṭha tiṣṭha paresthāne svasthāne parameśvara || yatra brahmādayaḥ sarve surā tiṣṭhaṃti me hṛdi | iti saṃsthāpya sṃpūjya svātmānaṃ tanmadyaṃ smaret || īśānyāṃ maṇḍalaṃ kuryādvāra padmavivarjitam | nirmālya bhovjaḥ pūjārthaṃ paṃcāyatana pūjane || kartavyāṇi tu paṃcaiva īśādāmadhyamarcayet | laṃbodaro gaṇeśasya tejaścaṃḍo vivasvataḥ || viśvakteno hareḥ proktaścaṇḍeśvarī maheśi tuḥ | caṇḍeśvaro bhavānyāśca maṃtrohaṃ tādṛśaṃ caret || lehya coṣyāntapānādi nirmālyaṃ sragvilepanaṃ | nirmālya bhojine tubhyaṃ daśamiśrī śivājñayā || iti naivedya śeṣaṃ tu datvā natvā visarjayet | atha hrīṁ hrīṁ saḥ bījaistu sahite nāmunā punaḥ || maṃtreṇa bhāskarāyārcāmachidrārthaṃti vedayet | namo vivasvate tubhyaṃ sāsvate viṣṇutejase || jagatsavitre śucaye savitre karmadāyine | tataḥ kṛtyaṃjaliścitte sthirīkṛtya paṭhediti || yajñachidraṃ tapaḥ chidraṃ yacchidraṃ pūjane mama | sarvaṃ tadachidramastu bhāskarasya prasādataḥ || arghyaṃto yena ca tato gaṃdhaṃ pūjāvaśeṣitaṃ | āloḍya kiṃcinmūlena maṃtrayedaṣṭadhā punaḥ || prokṣayetena toyena svātmānaṃ mūlamaṃtrataḥ | nirmālyaṃ mastake dhāryaṃ mūlamaṃtreṇa maṃtriṇā || prāśyapādodakaṃ paścānnaivedyaṃ vibhajet punaḥ | tadbhaktebhyaḥ svayaṃbhuktvā tanmayo viharetsuya || śaivastu śivanirmālya prasādasyādhikāravān | anyonirayamāyāti na doṣaḥ paṃcasaṃgame || svayaṃbhu liṃgatīrthaṃ vā prasādaṃ vāpi bhaktitaḥ | aśaivā vātha vā śaivā mucyaṃte pāparāśitaḥ || śūdraḥ saṃsthāpitaṃ liṃgaṃ pūjayedvānameta vā | tatsaṃvaṃdhi prasādādi gṛhnannirāyamāpnuyāpnuyāt || ayaṃ pūjāvidhirmukhyo yuṣmabhyaḥ saṃprakāśitaḥ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau sādhāraṇanityārcanāyāṃ taryajanādivisarjanāṃtanirṇayo nāma saptadaśaḥ prakāśaḥ || 17 || p. 104a) atha kaulavāminornityārcanamāha || tatrādautanmārgotpatimāha | dakṣayajñe yadā devi tvayā tyaktaṃ kalevaraṃ | ahaṃ gṛhītvā tatskaṃdhe citāṃ praveṣṭu mudyataḥ || vaḍavāgnergaveṣārthaṃ yatra yatrā bhavet sa tu | tatra tatra ca śakreṇa tūrṇaṃ nivrāpito jalaiḥ || evaṃ paryaṃṭato varṣaṃ prasvedo me mahāna bhūt | tadviṃdu pātra nirdagdhā dharaṇīyaṃ bhaviṣyati || tadā saṃprārthito viṣṇurddharaṇī rakṣaṇāya ca | tadāśu laghubhirvāṇaistvadaṃgāni samācchinat || caturāśīti khaṃḍāni kṛtvāsau pātayadbhuvi | vā tena vījitāścāhaṃ prītohamakhilastadā || viṣṇuśca prakaṭī bhūyaḥ pādayoḥ parito mama | utthāpya ca pariṣṭhaktastavaśokaśca vismṛtaḥ || tāvad brahmādikā devānāradādyāmaharṣayaḥ | māṃtuṣṭuvustadā vākyaṃ viṣṇuḥ provāca pārvatī || jñānadosi maheśatvaṃ kathaṃ mohamupāgataḥ | satyāḥ śarīreṇa sahapraveṣṭuṃ havyavāhanam || anugacchetpatiṃ nārī na pumānatāṃ ca gacchati | iti śāstramanādṛtya kathaṃ deva vimohitaḥ || evaṃ vadati deveśa brahmaṇāmāṃ hariṃstathā | śleṣālaṃkāra vāhyaiśca tuṣṭuvurvidhinā saha || āvābhyāṃ tu tadā proktā yā ca yadhvaṃvaraṃ dvijā | tadātairbārhmaṇairuktaṃ jātoyaṃ dharmaviplavaḥ || dakṣayajñāśritaiḥ śaivā brāhmaṇyādbhraṃśitā dvijāṃ | yajñāgatāśca sarvepi śaivaiḥ śaptādvijātayaḥ || viṣṇunākartatairaṃgaiḥ satyāścedaṃ dharātalaṃ | sthale sthale śavaḥ sparśād brahmakarma vivarjitam || tasmāddharāyāḥ saṃśuddhiṃ viprāṇāṃ cāpi śuddhatāṃ | brahmavākyasya satyatvaṃ yathā bhavati tatkuru || tato dhyātvā mayā proktaṃ sammatīkṛtya viṣṇunā | yatra vedakriyādhvastā tatra taṃtra pravartyatāṃ || ye viprāḥ śāpanirdagdhā brahmakarma vivarjitāḥ | teṣāṃ tu kauladharmoyaṃ bhuktimuktyestu sādhanaṃ || ye viprāḥ pīṭhasaṃjātāḥ śāpanirdagdhavipratāḥ | teṣāṃ kuledhikāroyaṃ mārgasyāsya prajāyate || tatkule eva pūjyatvāt kauloyaṃ mārga ucyate | vāmamārgastato nyūnasteṣāṃ kṣatriya vaiśyakau || p. 104b) yajamānau tayosvatrādhikāraḥ samudāhṛtaḥ | siddhāṃtīyustatonyūnastatrāśūdrādhikāritā || ye pāraṃparya yajñātvā kauladharme vitite | niḥśvāsaṃtatihīnāścarogiṇo nātra saṃśayaḥ || kaulajñānehyasiddhoyasta drvayaṃ bhoktamicchati | sa mahāpātakī devī sarvakarma vahiḥ kṛtaḥ || samayācārahīnasya svairvavṛtterdurātmanaḥ | na siddhayaḥ kulabhraṃśestatsaṃsargaṃ na kārayet || yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmacārataḥ | sa siddhimihamāpnoti paratra ca parāṃ gatiṃ || kuladravyāṇi sevaṃta yena darśanamāṣritaḥ | tadaṃgaro samaṃkhyātaṃ bhūtayoniṣu jāyate || madapraskhalitātmā ca na kiṃcidapi vetti cet | na dhyānaṃ na tapaścarcā na dharmaṃ ca na satkriyāṃ || na devaṃ na gurunmatmavicāro yadi kaulike | kevalaṃ viṣayāsaktaḥ patatyeva na saṃśayaḥ || śriguroḥ kulaśāstrebhyaḥ samyagvijñāya vāsamom | paṃcamudrāṃ niṣeveta cānyathā patito bhavet || āvṛttiṃ gurupaṃktiṃ ca vaṭukādīnna pūjyayaḥ | vīropyevaṃ vṛthāyāmāddevatā śāpamāpnuyāt || atha pūjā prakārastu kathyate kaulavāsinoḥ | ātmadāna samudravya devaśuddhiṃ prakalpayet || snānasaṃdhyā bhūtaśuddhiḥ prāṇāyāmaḥ pratiṣṭhati | prāṇānāṃ mātṛkānyāsādikaiḥ syādātmaśodhanaṃ || saṃmārjanānulepādyairdarpaṇodaravat kṛatṃ | vitāna dhūpadīpādyaiḥsthāna śuddhiriyaṃmatā || grathitā mātṛkāvarṇai mūlamaṃtrākṣarāṇi ca | kramotkramatrirāvṛttirmaṃtraśuddhiriyaṃmatā || pūjā dravyāṇi saṃprokṣya mūlāstreṇa vidhānavit | darśayeddhenu mudrāṃ ca dravyaśuddhiriyaṃmatā || pīṭhe devaṃ pratiṣṭhāpya sakalīkṛtya prokṣayet | arghyodakena mūlena trirdīpanīṃ pradarśayet || devaśuddhirvidhāyetthaṃ paścādyajanamārabhet | sā pūjā saphalā jñeyātvanyathā niṣphalā bhavet || ādau jalamadhiṣṭāyapādaṃyorkṣālanaṃ tataḥ | dvirācamya śikhāṃ vadhvā kuryādvāreśapūjanaṃ || p. 105a) viprānutsārayitvā ca tataḥ puṣpādi śodhanaṃ | vīrāsane tathā viśya vijayā bhakṣayet tataḥ || śaktiṃ pārśve ca saṃsthāpya nyāsajālaṃ samācaret | kuladravyaṃ ca saṃśodhya pātrāṇāṃ sthāpanaṃ tataḥ || atha vīrāsanāti || mṛdukomalamāsīnaṃ saṃgrāma patitaṃ ca yet | jaṃtuvyāpāditaṃ vāpi mṛtaṃ vānaramāsanaṃ || garbhacyutaṃ ca tārīṇāmathavā yonijaṃ na vā | tvaṃ ca vātaccharīraṃ vā śive kuryāt tatorcanaṃ || ṛturaktāktavastraṃ vā āsanāya praklpayet | śmaśānakāṣṭhāghaṭitaṃ pīṭha vā yajñadārujaṃ || nā dikṣito viśejjātu kṛṣṇasārājine gṛhī | ekahastaṃ dvihastaṃ vā caturaṃgulamucchritaṃ || viśuddhe āsane kuryāt sthāpanaṃ pūjanaṃ vidhiḥ || śrīdevyuvāca || deveśa śrotumicchāmi rahasyāti rahasyakaṃ | muṇḍādi vīraparyaṃtaṃ saṃskāraṃ sādhanaṃ vada || śrīśiva uvāca || rahasyātirahasyaṃ ca na kutrāpi mayeritaṃ | tava prītyā maheśāni kathyate śṛṇu sāṃprataṃ || mṛdvāsano bhavedādau dvitīyaṃ syādacūḍakaṃ | komalaṃ ca tṛtīyaṃ syān muṇḍaproktaṃ caturthakaṃ || mṛtāsanaṃ paṃcamaṃ ca ṣaṣṭhaṃ vīrāsanaṃ mataṃ | mahāvīrāsanaṃ devī saptamaṃ parikīrtitaṃ || saptānāṃ sādhayeddevī mālāpātra viśodhanaṃ | yaṃtra saṃśodhanaṃ caiva sarvaṃ saṃkathitaṃ purā || idānīmāsanānāṃ ca sādhanāṃ śṛṇu pārvatī || atha lakṣaṇamāha || arvāk ṣaṇmāsatogarbhaḥ cyutamāhurmṛduṃvudhā | cūḍopanayanairhīnaimṛtaṃ vā cūḍakaṃ viduḥ || nivṛtta cūḍako vālo hīnopanayanaḥ śive | yo mṛtaḥ paṃcame varṣe tameva komalaṃ viduḥ || sāmānya maraṇaṃ prāptaṃ proktaṃ devi mṛtāsanaṃ | vīrarūpeṇa saṃjātaṃ tacca vīrāsanaṃ viduḥ || āveśa śūlapāśādi mahāvīrāsanaṃ mataṃ | akhaṃḍāṃgaṃśavaṃ devi sa khaṃḍaṃ mastake na yat || tanmuṇḍaṃ yatra mālādi pātrakarmaṇi kīrtitaṃ || athāsana saṃskāraḥ || śavamāniya deveśi garbhajaṃ yadi vāsavaṃ | saptamāṣṭāmamāsīnaṃ cūḍakaṃ vāpi komalaṃ || sthānaṃ saṃśodhya yatnena vīcaveṣo mudānvitaḥ | tataḥ saṃskāramācarya saṃsthāpya vimale sthale || p. 105b) gaṃdhāṣṭakaṃ samādāya prokṣayet prathamaṃ tataḥ | paṃcāmṛtaiḥ paṃcamavyaiḥ kalāpaṃca sa maṃtritaiḥ || mūlena sthāpayet tatra pīṭhacakredharaṇyadhaḥ | trikoṇaṃ viṃdumāyāṃ ca caturasre vikoṇakaṃ || trikoṇaṃ tasya vāhye tu padmamaṣṭadalaṃ likhet | ṣoḍaśāraṃ ca tadvāhye trivṛttaṃ triguṇānvitaṃ || mūladevī ca tanmadhye mūlena paripūjayet | vṛttaṃ ca triguṇaṃ caiva ādimādya na yojayet || vāṅmāyā kamalāstatra varṇādau sarvakarmasu | vahnerdaśakalāstatrakoṇe cāṣṭadale tathā || ṣoḍaśāre trivṛtte ca kalā somasya pūjayet | tatraiva sthāpayedvīraṃ mṛdvākhyaṃ vā prayatnataḥ || svayaṃtraṃ vilikhet tatra sādhāraśaktipūrvakaṃ | sudhāsiṃdhuṃmaṇidvīpaṃ ciṃtāmaṇi gṛhaṃ tathā || śmaśānaṃ pārijātaṃ ca tanmūle śavavedikāṃ | dharmajñānaṃ ca vairāgyamaiśvaryaṃ tadanaṃtaraṃ || adharmādi tato maṃtrāpāṇipāde ca yugmakaṃ | akārādikṣakārāṃtaṃ mātṛkānyāsa rūpakaṃ || tat sthāne pūjayenmaṃtrī hṛdinyāsādi pūjayet | karanyāsaṃ tato maṃtrī karābhyāṃ pūjayet tataḥ || adhomukhaṃ mṛtaṃ kṛtvā tanmukhe madhuraṃ vadet | he vīra paramānaṃda devīparyaṃkaśaṃkaraṃ || aṣṭasiddhiṃ ca me dehi mamaśāṃtiḥ sadā kuru | etad vrūhi ca vīrendra vasuvarṇaṃ mukhe kṣipet || elālavaṃgajātīṃ ca phalatāṃvūla saṃyutaṃ | ṣaḍirādrakaṃ ca guḍaṃ karpūraṃ raktataṃtunā || mūlena bhāvayet tatrajūṭikāṃ dṛḍhamuṣṭikāṃ | arkeṃduśita vāghālanirmitāṃ dīpavartikāṃ || nimaṃtrayet tataḥ śāktaḥ sapta * * (?) nanu kramāt | vaṃdanāgurupuṣpādyairmūrddhnidevīṃ prapūjayet || jīvanyāsaṃ tato maṃtrī prāṇamaṃtreṇa sādhayet | gudeliṃge tathānābhau bhūdare guhyadeśake || ūrujānu tathā jaṃghā gulphapādatale tathā | śire kaṃthe nāsikāyāṃ cakṣuṣoḥ karṇayorapi || śikhākavacagaṇḍeṣu ūrddhvādhoṣṭa * (?) ke tathā | taṃtayoścaiva jihvāyāṃ śiraḥ pṛṣṭe ca pārśvayoḥ || p. 106a) hṛdādike ca vāhubhyāṃ pādābhyāṃ ca tathaiva ca | sarvāṃge vinyase devapīṭhanyāsamanuttamaṃ || sūryasyamaṃḍalaṃ tatra tapinyādi kalātmakaṃ | mṛtakāyaśavāyātra namaścāṃte padaṃ tataḥ || snāpayan mūlamaṃtreṇa pūjayenāṣṭavāriṇā | sūryasomātmakaṃ pīṭhamagnirūpaṃ prakalpayet || merupṛṣṭa ṛṣiḥ chaṃdaḥ sutalaṃ tadanaṃtaraṃ | kūrmodeva tataḥ paścāddharmārtha sādhane tataḥ || mokṣe punarmanoścaiva siddhyarthe parikīrtitaṃ | kūrmamudrāṃ darśayitvā astrāvaguṃṭhane tataḥ || śaktiyonirmatsyamudrāṃ dhenumudrāṃ tataḥ śive | pradarśayecchoṭikāyāṃ caturasrāṃ pradarśayet || dhṛtvā vimarśayen mūlaṃ pṛthvītvamiti vai kramāt | tato vajrodaketyādi manubhiḥ kāmasaṃkhyakaiḥ || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya sahasrāra pade tataḥ | hūṁ phaṭ svāhā tadaṃte ca rakṣarakṣa tato vadet || mahāpratisare sarve vighnān chedaya yugvadet | hūṃ phaḍaṃtaṃ samuddhṛtya vahnijāyāṃ samuccaret || dikpāla yajanaṃ kāryamiṃdrodi kramayogataḥ | vīrārgalā ghoramaṃtraistathā pāśupatairapi || mahāmaṇḍala maṃtrairvādigvaṃdhaṃ tatra kārayet | śivā valiṃ tatra dadyādgrahaṇādāvapi priye || ādau madhye tathā cāṃte trivāraṃ tu śivā valiḥ | muṇḍagrahaṇakāle tu sarvathā tu śivā valiḥ || śivāṃ śaktiṃ ca vā pūjyadikpālān vali saṃyutān | pūjayet parameśāni sāyudhādi yathākramaṃ || evaṃ krameṇa vīrendra sarveṣāṃ valimāharet | vāṅmāyāṃ kamalāṃ procya devyāmuka eṣavaidyajuḥ || pravartate imaṃ bhāgavaliṃ gṛhnaṃ tu yugmakaṃ || 87 || tathā || atra tiṣṭha namaḥ procya astute hūṃphaṭ svāhā | akārādi kṣakārāṃtaṃ viṃduyuk mātṛkākṣarān || śirādi pādaparyaṃtaṃ veṣṭayed dakṣiṇa kramāt | sārddhatrivalayairyuktaṃ veṣṭayet sādhakottamaḥ || nānāsugaṃdha dravyeṇa raktacaṃdanacaṃdanaiḥ | kāśmīrā gurukaṃ datvā pītasūtreṇa veṣṭayet || p. 106b) vaṃdhayedvividhairdravyaiḥ kṣārayukta haridrayā | vadhnīyādraktasūtreṇa paṭṭasūtreṇa vāpi vā || athādhikāritāmāha || nirdvaṃdvo nirahaṃkāraḥ śuddhanāḍīgaṇāvṛtaḥ | pākhaṃḍovuddhirahitaḥ sarvabhūta hiterataḥ || sarvāvayava saṃśuddhaḥ sarvaśāstra viśāradaḥ | kṛtābhiṣekā vidyājño japapūjādi tatparaḥ || mṛdvāsane vaset sohitvanyathā narakaṃ vrajet | ajñānānmohadaṃbhaiśca dṛṣṭvādṛṣṭaṃ karoti yaḥ || sayāti narakaṃ ghoraṃ piśācatva mavāpnuyāt | prayāṃti te mahāmūḍhā vyādhiḥ tvaṃ svalpajīvitāṃ || viśedvīrastu śāstrajñaḥ samayācāra tatparaḥ | maṃtrajñastaṃtradarśī ca yaṃtra maṃtra vicakṣaṇaḥ || nigrahānugrahe śaktaścaturvarga vinodakaḥ | sasiddhaḥ siddhido lokeśāyānu grahanekṣamaḥ || aśaktaḥ kurute yastu mṛtyustasya na saṃśayaḥ | mṛdvāsanamidaṃ proktaṃ kimanyachrotu micchasi || devyuvāca || deveśa śrotumicchāmi acūḍaka viśodhanaṃ | acūḍakāsane devī siddhayaḥ sakalāsthitāḥ || tamāsanaṃ samādāyamakāra paṃcakānvitaṃ | bhaumāṣṭamyāṃ caturdaśyā mamāyāṃ dīpakotsave || kulaṛkṣepi deveśi acūḍakāsanaṃ bhavet | digvaṃdha bhūtaśuddhādīn kṛtvā yatnena pārvatī || vajrodake samārabhya rakṣāṃtakaṃ śive | maṃtrānvijñāya yatnena sādhayediṣṭasādhanaṃ || anyatsarvaṃ pūrvavat syāt komalepyeva meva tu | suṇḍāsanaṃ pravakṣyehaṃ śṛṇu sā vahito bhava || bhaumāṣṭamyāṃ caturdaśyāṃ maṃgaleśa nivāsare | dīpotsave ca phālguṇyāṃ sāṣṭarātridinepi ca || pūrvakṛtyaṃ samāvyāthayāma mātraṃ gate niśi | vīraveṣo dayāyukto bhakta bhakto jiteṃdriyaḥ || mahāvalo mahābuddhirvijiteṃdriya śāstravit | khaḍgahasto muktakeśaḥ siṃdūratilakānvitaḥ || validravyāṇi cādāya dṛḍhabhaktau mahāruciḥ | vīrasādhanasāmagrī saṃvṛtaḥ sādhakottamaḥ || p. 107a) śivāvaliṃ pradatvā dautadaṃte muṇḍasādhanaṃ | śivārūpā svayaṃ devī tatra vighnaharāddhruvaṃ || anyathā vighnakartāro devā daityāśca mānavāḥ | sarvavighnaṃ vināśārthaṃ siddhyarthaṃ pheravīṃ yajet || śmaśāne gahvarenadyāṃ śunyagehepi sādhayet | śmaśāne cenmaheśāni vidhistatra śmaśānavat || anyatra vīravat kāryaṃ sādhanaṃ sarvasādhanaṃ | kādirān kīlakānaṣṭau nikhanenmaṃtramuccaret || mahāmaṃḍala maṃtraiśca sarvavighnānvighātayet | muṃḍamānīya yatnena paṃcagavyaṃ vinā kṣipet || dugdhena snānamācarya tataḥ saṃvijjalena ca | tadaṃte surayā snānaṃ kṛtvā yatnena pārvatī || tailaṃ lāpya ca tanmuṃḍe siṃdūrekajjalaṃ tathā | gaṃdhapuṣpaiśca saṃpūjya khaneddhastārddhamānataḥ || tārāyāṃ kālikāyāṃ tu chinnāyāmapi pārvatī | muṇḍakādi bhavetpīṭhamādhārādikameva vā || tatrāpi daśaśaktau tu tridhā bhinnā maheśvarī | ṛṭumatyāṃ tathā śaktau yatkiṃcit pīṭhamarcayet || athāsanakālasyāvadhiryathā || ṛṭuvastrāsanaṃ devi sūtrāṃ taṃ parikīrtitaṃ | muṇḍāsanaṃ tu majjītaṃ tathā śavāsane priye || kucāsane japāttaṃ ca suratāsanameva ca | mṛdukomalacūḍādi cūrṇāṃtaṃ parikīrtitaṃ || tathā vīrāsanaṃ devī samādāya prayatnataḥ | hṛnmalaṃ dūratastyaktvā hṛdayaṃ śodhayet punaḥ || vastrācchannaṃ bhūmayaṃ vā kṛtvā sthitvā japaṃ caret | * * * * * * * * (?) naracarmāsanaṃ tathā || vastrāsanaṃ sa bhaṃgāṃtaṃ sa lomāṃtaṃ nṛkeśarī | saṃvidrasaṃ sagājākhyaṃ tūrṇākhyaṃ troṭanāṃtakaṃ || yonitvagāsanaṃ devī sa lomāṃtaṃ maheśvarī | yogyāsanaṃ sa jīvāṃtaṃ pātāṃtaṃ suratāsanaṃ || viparītāsanaṃ devī tatpātāṃtaṃ prakīrtitaṃ | tadaṃte saṃtyajeddevī yadyanyaṃ cottarottaraṃ || viṣarāsanakaṃ devī chedanāṃ taṃ prakīrtitaṃ | kramāt siddhiprade devī sarvakāryakaraṃ bhuvi || vyāghrāsanaṃ sa lomītaṃ kaḥ cidbhaṃgātamaṃvike | iti saṃkṣepataḥ proktaṃ kālasaṃkhyāṃ śṛṇu priye || p. 107b) ṛtumatyāsane devī tridināttriguṇā kṛtiḥ | ṛtuvastrāsanaṃ devi trisāsrātphaladāyakaṃ || muṇḍāsanaṃ tu ṣaṇmāsairdināṃ taṃ tu śavāsanaṃ | naracarmāsanaṃ devīmāsāt satphalamucyate || kucāsane dvimāsena phalaṃ bhavati suṃdari | ratāsane maheśāni pakṣāṃtaṃ tu phalaṃ bhavet || mṛdvāsane tu māsane komalaṃ tatvamāsikaṃ | phalaṃ bhavaṃ tu deveśi ūrṇākhye daśavarṣataḥ || acūḍake viṣṇutatvairvīrepi maṃtra eva ca | vastrāsane paṃcavarṣaiḥ siṃhāsanaṃ paṃcamāsakaiḥ || mṛgākhye ṣaḍvarṣaścaiva ūrṇākhye daśavarṣataḥ | yonitvagāsane devi saptāhe na phalaṃ bhavet || yonyāsane sa pakṣāṃte suratākhye dināṣṭakaṃ | viparīte ṣaṭdinaiścejjihvāsparśodvivedakaiḥ || saptacuṃvanake devī yojayet kālikānnaraḥ | tāvatsannārakī jñeyo yāvadā huta saṃplavaṃ || atha mṛdvāsanādya bhāve anukalpamāha || mṛtābhāvekuśaṃ rūpaṃ viṣṭaraṃ parikalpayet | pūjyaṃ pīṭhaṃ viṣṭharākhyaṃ pūjyātā saṃvikāparā || śrīdevyāviṣṭarodevidhārāstasyāsphaṭāsti ca | viṣṭaraṃ sādhakasyātha kathyate śṛṇu sāṃprataṃ || bhūtapatrāṇi yasmin vai sa kuśebhyo vidhīyate || haste pāde daśadaśasitādik yugaṃ hṛtsaroje viṃśat saṃkhyā sakalavarade mastake kīrtitāśca | guhye jihvā vada naradane ghrāṇakarṇastaneṣu liṃge cāṃdre yugaparimitā yojanīyākuśāśca || ityeṣa viṣṭaraḥ khyātaḥ sarvasiddhi pradāyakaḥ | kuśairvā vaṃdhanaṃ kāryaṃ nāḍyāṃ vā parameśvarī || raktamiśritasūtreṇa paṭṭasūtreṇa vā punaḥ | viṣṭaraṃ parikalpyātha tasyopari japaṃ caret || vidhiviṣṭarapadmasya vidhiḥ prokto mayā tava | śavarūpaṃ prakalpyātha kavirvāgmī bhavennaraḥ || svayaṃbhuvāktaṃ sūtraṃ svakartavyaṃ sarvasiddhaye | śavābhāve viṣṭarastu śavarūpaḥ prakīrtitaḥ || sākṣāttu śivarūpo hi viṣṭaraḥ parikīrtitaḥ | viṣṭaraḥ śivarūpaḥ syāt svasya śaktitvakalpanā || śivaśakti samāyogot kiṃ na siddhyati bhūtale | śavavīrottamaṃ vastraṃ dvitīyo viṣṭaraḥ smṛtaḥ || p. 108a) tṛtīyaṃ śṛṇu deveśi sarvasiddhipradāyakaṃ | viṣṭaraṃ śaṃbhurūpaḥ syāt sa śivāśivaviṣṭaraḥ || siṃhāsanaṃ ca paryaṃko viṣṭarastu tṛtīyakaḥ | catuṣpāde mahādevi brahmaviṣṇumaheśvarāḥ | īśvarastu caturthaḥ syāt tanmadhye tu sadāśivaḥ | madhye tu āsanasthānaṃ mahāsamarasātmakaṃ || hastau pādau prakalpyātha mastakaṃ hṛdayaṃ tathā | sāṃgaṃ sā ca vayaṃ devi śavaṃ vā parikalpya ca || sa pāde śatapātreṇa bhūtapatre kuśaiḥ kramāt | asthiṃ vā tatra saṃsthāpya śavāṃśaṃ vāpi suṃdari || nārī rajonvitaṃ sūtraṃ tena vāgrathanaṃ caret | paṭṭasūtreṇa sūtreṇa yathāyogena vā punaḥ || jīvanyāsaṃ tatra kṛtvā dhyātvā tārāṃ japaṃ caret | anena krame yogena kinnasiddhyati bhūtale || sadāśiva pretarūpo viṣṭaraḥ kathito mayā || atha viṣṭarasya saṃskāramāha || gāyatryātroṭanaṃ kāryaṃ mūlena grathanaṃ caret | yatra noktā tu gāyatrī tat kramaṃ śṛṇu tārike || tannāmapada devyaṃ tāṃ gāyatrīśaṃ tu sā matā | tannāma karma devyaṃtā gāyatrī tāriṇī mayā || kṛtasaṃkalpako maṃtrī komalaṃ vāmapāṇinā | kūrcavījena saṃgṛhya astramaṃtreṇa prokṣaṇaṃ || praṇavaṃ tu vaneśīṃ ca samuccāryaṃ tu taṃ vadet | śavarūpa mahāpreta cāṣṭasiddhiṃ prayacchame || iti stutvā tu taṃ samyak kuśamadhye nidhāpayet | tasya gehe trikoṇaṃ tu raktacaṃdana vai || māyāṃ tanmadhyagāṃ likhya vahirmaṃḍalakaṃ caret | praṇavaṃ āḥ sa rerave ca vajrarerave tataḥ || kūrca cāstraṃ vahni vadhūmayaṃ ca maṇḍale manūḥ | oṃ āṃ kāraṃ ca tato māyāṃ krauṃkāraṃ haṃsa eva ca || vahnijāyāṃ samuccārya śavaḥ prāṇāḥ padaṃ vadet | iha prāṇāḥ padaṃ proktā śavajīva ihasthitaḥ || śavasya sarveṃdriyāṇi punarvāṅmana caks.u ca | śrotraghrāṇa ihāgatya sukhaṃ ca virameva ca || tiṣṭhaṃ tu svāhayāyukto praṇavaṃ sthāpano manuḥ | praṇavaṃ pūrvamuccārya ādhāraśakti padaṃ tataḥ || komalāsana padaṃ ṅeṃtaṃ namoṃtena tamarcayet | praṇavaṃ kāmapīṭhāya namaḥ śabdānnamaskriyā || p. 108b) svarṇairmāsa trayai paṭṭe kāryā mūrtiḥ śavasya ca | saṃsthāpya viṣṭaraḥ syāṃte sarvaṃ pūrvavadācaret || samayāśodhanaṃ kṛtvā śaktiśodhanamācaret | śaktiḥ saṃśodhanaṃ kṛtvā surāśodhanamācaret || surāḥ saṃśodhanaṃ kṛtvā śuddhiśodhanamācaret | śuddhiḥ saṃśodhanaṃ kṛtvā mudrāṃ maithunaśodhayet || atha dvijayāṃgīkāramāha || saṃvidā śavayormadhye saṃviddevīgarīyasī | saṃvit prayogasteneha pūjādau sādhakottamaiḥ || kartavyā ca mahāpūjā karaṇīyā sumaṃtritaiḥ | śuklapuṣpābhavedbrāhmī raktapuṣpā tu kṣatriyā || pītapuṣpā bhavedvaiśyā kṛṣṇapuṣpā tu śūdrajā | ṛṣirasyā maheśāni ānaṃdabhairavā mataḥ || * * (?) chaṃdo devatā ca samayā ca vāgvādinī | vālāvīja trayeṇaiva vījaṃ śaktiśca kīlakaṃ || kramāt kāryaṃ maheśāni viniyogastu śodhane | dvidhā tribhistutairvījaiḥ ṣaḍaṃgāni kramādviduḥ || atha dhyānaṃ || siddhāyāṃ śivavodhinīṃ karalasat pāśāṃkuśo bhairavīṃ bhaktābhīṣṭa varapradāna kuśalāṃ saṃsāravaṃdhachidāṃ | pīyūṣāṃ vudhimaṃthanodbhavarasāṃ saṃsāravaṃdhachidāṃ vīrārādhitapādukāṃ suvijayāṃ dhyāyejjaganmohinīṃ || saptābhimaṃtritaṃ kṛtvā pūtaṃ sarvaṃ bhaveddhruvaṃ || saṃvide brahmasaṃbhūte brahmaputri sadānaghe | bhairavānaṃda dattātvaṃ pavitrā bhavasarvadā || oṃ brāhmyai namaḥ svāhā || brāhmaṇīṃ śodhayediti || siddhimūla kriye devi hīnabodha pravodhinī | rājā prajā vaśaṃkarī śatrukaṃṭhanisūdinī || aiṁ kṣatriyāyai namaḥ svāhā || śodhayet kṣatriyāṃ tataḥ || ajñāneṃdha na dīptāgnerjvālāgnerjñānarūpiṇī | ānaṃdasyāgamaṃ prītiṃ samyag jñānaṃ prayacchame || hrīṁ vaiśyāyai namaḥ svāhā || śūdrāṃ ca śodhayet tataḥ || namasyāmi namasyāmi yogamārga pradarśinī | trailokya vijaye mātaḥ samādhi phaladā bhava || klīṁ śūdrāyai namaḥ svāhā || kathyate maṃtramuttamaṃ || p. 109a) amṛte amṛtodbhave amṛtavarṣiṇi padaṃ tataḥ | amṛtamākarṣayadvaṃdvaṃ siddhiṃ dehi padaṃ tataḥ || sarvametha tato vrūyādvaśamānaya tatparaṃ | dviṭhāṃtoyaṃ manuḥ proktaścaturṇāmapi śodhane || mūlamaṃtraṃ saptavāraṃ tasyopari niyojayet | āvāhanādi mudrāśca dhenuyoniṃ tataḥ paraṃ || digvaṃdhanaṃ choṭikābhistāratrayapurassaraṃ | divyadṛṣṭyā tathā pārṣṇighātairvighnānvighātayet || saptadhā tarpayedbrahmaraṃdhre mūlaṃ samuccaran | guruṃ padme sahasrāre tathā tatvākhyamudrayā || tridhaiva tarpayedbhaktyā sādhakaḥ siddhimānasaḥ | aiṁ vadavadapadaṃ vrūyādvāgvādini padaṃ tataḥ || mama jihvāgre sthirībhava sarvaṃ padaṃ tataḥ | sarva satvavaśaṃkarī svāhāṃte juhuyānmukhe || ānaṃdena yuto devī pūjā kāryā yathāvidhiḥ | samayābhakṣitā yena samayāyoṣitā tathā || sa śivaḥ sa ca yogī ca sattapasvī satāṃvaraḥ | sa bhavenmuktimārgasthaḥ samayā yena bhakṣitā || bhakṣayitvā ca samayāyaṃ yaṃ maṃtraṃ japennaraḥ | samastaphalamāpnoti satyaṃ satyaṃ varāṇane || atha śaktiśodhanaṃ || sa śodhanaṃmanāścarya striṣumayeṣu sādhakaḥ | kṛtepi siddhihāniḥ syāt kruddhā bhavati caṇḍikā || abhiṣekādbhavecchaktirmaṃtrasyoccāraṇāchrutau | ratikāla maheśāni dīkṣākāle ca kanyakā || kalādvā yatnato vyarthādabhiṣekaṃ samācaret | surayā retasā vāpi jalena manunā purā || ādau vālāṃ samuccārya tripurāyai samuccaret | namaḥ śabdaṃ samuccārya imāṃ śaktiṃ tato vadet || pavitrī kuru śabdāṃte mama śaktiṃ kuru priye | vahnijāyāṃ samuccārya śuddhimaṃtraḥ prakīrtitaḥ || anena vidhinā devī abhisiktā striyaḥ sadā | ramamāṇotra saṃnityaṃ sarvasiddhimavāpnuyāt || ihaloke sukhaṃ bhuktāpare muktimavāpnuyāt | asyā karṇebhedavuddhyā māyāvījaṃ samuccaret || p. 109b) tena suddhā bhavennārī pūjā yogyā sadaiva hi || atha vāma kaulayorviśeṣanyāsānāha || kṣamārabhya akārāṃto nyāsaścetkriyate yadi | saṃhāranyāsanāmā syāt viṃdunyā sa itīritaḥ || vāmamārge pravṛttānāṃ śaktisevanakāriṇāṃ | aṃtarnyāsāt paraṃ viṃdunyāsaiḥ syācchukradhāraṇaṃ || yāvat klinnā bhavecchaktistāvadbhogo vidyīyate | vāmenna dakṣiṇemārge devatā dhyānamucyate || akṣasrajaṃ hariṇapota mudagraṭaṃ.kaṃ vidyāṃkurairavirataṃ dadhatīṃ trinetrāṃ | arddhendumaulimaruṇāsaraviṃdavasāṃ varṇeśvarīṃ praṇamatastanabhāranamrāṃ || śaktermanorathe pūrṇe visarganyā samācaret | tato viṃdupatettasmādetau viṃdu visargakau || nyāsau proktau yadā śukraṃ vāminaḥ kaulikasya vā | śaktaṃ stṛptiṃ vinā sarganyāsenāpi vinācyutaṃ || tadāsau nirayaṃ yāṃti yāvaccaṃdra divākarau | ihalokepyavaṃśaḥsyādvihīno brahmatejasā || bhogamokṣadhiyā vāme patituṃ ye samudyatāḥ | vinā maṃtraṃ sarpamaṇiṃ te gṛhītuṃ samudyatāḥ || visargamātṛkānyāsobhave kevala mātṛvat | viśeṣastu visargāṃto varṇoccāro bhavediti || viṃdusargadyutān ḍādivyaṃ tān varṇānsthitau nyaset | pūrvoktā eva mutpādyāḥ ṣaḍaṃga dhyānamucyate || siṃdūrakāṃti mamitābharaṇāṃ trinetrāṃ vidyākṣasūtra mṛgapottavarāndhānāṃ | pārśvasthitāṃ bhagavatīmapi kāṃcanābhāṃ dhyāyet karābja ghṛtapustakavarṇamālāṃ || mātṛkānyāsa saṃsthāne vāme kaulika vartmani | prapaṃcayoganāmānaṃ nyāsaṃ kuryāttaducyate || śrīprapaṃcedvīpamāye kamalājaladhī tathā | giriviṣṇurvallabhe ca yattanaṃ padmadhāriṇī || samudratanayā pīṭhe kṣetrayuglokamātṛkā | vanaṃ kamalavāsinyau iṃdirācāśramastathā || māgṛheturamānadyau padmācatvarakau tathā | nārāyaṇapriyodbhijjausvedajāsiddhilakṣmikā || aṇḍajaśca mahālakṣmī jarāyurājalakṣmikā | svarasthāne ṣoḍaśaiva yugmāni sparśajānyathā || āryālavautruṭirmā ca caṇḍikā ca kalānvitā | kāṣṭhā durgenimevākhya śivaścāsauhyaparṇikā || p. 110a) aṃvikā ghaṭike caiva muhūrtaśca sanīyutaḥ | īśvarī praharaścaiva śāṃbhavī divasānvitā || sarvamaṃgalayā yuktā stitinyasya tataḥ paraṃ | dākṣāyiṇyo tathā vārāhaimavatyāyutaṃ nyaset || nakṣatraṃ ca mahāmāyā yuktaṃ yogenyasettataḥ | māheśvaryā ca karaṇaṃ mṛḍānyā pakṣa eva ca || rudrāṇī māsasaṃyuktā sarvāṇi rāśi saṃyutā | atha tu parameśvaryau kālī cānaya saṃyutā || kātyāyaṇāṃvatsarayuk gaurīyuga samanvitā | bhavānī pralayau vāthayādi sthāneṣu vinyaset || paṃcabhūtayutā brāhmī paṃcatanmātrasaṃyutā | vāgīśvarī tato vāṇī paṃcakarmendriyānvitā || saṃjñāneṃdriya sāvitrī sā nilāṃ ca sarasvatī | gāyatrī guṇayuktā vāk prakaṭaḥ karaṇānvitā || avasthāyuk śāradā ca dhātuyuktā ca bhāratī | doṣayuktā priyā ceti vyāpakaṃ vidyayā nyaset || tritāramūlavidyāṃte mātṛkākṣaṇataḥ paraṃ | vadet prapaṃcarūpāyaiśriyai nama iti kramāt || prapaṃcādibhirāpohya varṇavyaktiṃ niyojayet | mātṛkānyāsa saṃprokta sthāneṣu tadanaṃtaraṃ || tritālamūla sakala prapaṃcasya svarūpataḥ | āryāvārāṃ vā devyai ca namoktyā vyāpakanyaset || prapaṃca nyāsa evaṃ syādbhuvanānyā sa ucyate | vinā dravyādhivāsena na smarenna japet tathā || ye smaraṃti mahāmūḍhāstesāṃ duḥkhaṃ pade pade | nāsavena vināmaṃtraṃ vināmaṃtreṇa nāsavaṃ || parasparavirodhitvāt kathaṃ pūjā vidhīyate | tatsaṃśaya nivṛttiṃ ca jñātvā gurumukhādyajet || vīkṣaṇasparśana dhyānamaṃtra mudrāviśodhanaiḥ | dravyaṃ tarpaṇayogyaṃ syāddevatā prītikārakaṃ || atha dravyāṃgīkāre adhikāri vivekamāha || dravyeṇa sātvike naiva brāhmaṇaḥ pūjayecchivāṃ | brāhmaṇo madirāṃ datvā brāhmaṇyādeva hīyate || brāhmaṇastvanukalpaṃ ca kṛtvā cāṇḍālatāmiyāt | evaṃ dadyātkṣitiṃyopi paiṣṭikīṃno kadācana || p. 110b) nārikelodakaṃ kāṃsyetāmregavyaṃ tathā madhu | rājanyavaiśyayordānaṃ na dvijasya kadācana || evaṃ pradānamātreṇa hīnāyurbrāhmaṇo bhavet | tāmregavyaṃ madhusamaṃdaivayaitrye na duṣyati || ata eva maheśāni home tāmre pragṛhyate | brāhmaṇena tathā kāryaṃ brāhmaṇyaṃ na vinśyati || varṇānu kramabhedena dravyabhedā bhavaṃti ca | kṣīreṇa brāhmaṇaistarpyaṃ ghṛtena nṛpavaṃśajaiḥ || mākṣikairvaiśyavaryastu āsavaiḥ śūdrajātibhiḥ | yatrāvaśyaṃ vinirdiṣṭaṃ madirādānamuttamaṃ || brāhmaṇastāmrapātre tu gavyamadyaṃ prakalpayet | satyakramāccaturvarṇaiḥ kṣīrājye madhupiṣṭajaiḥ || tretāyāṃ pujitā devī ghṛtena sarvajātibhiḥ | madhubhiḥ sarvavarṇaiśca pūjitā dvāpareyuge || pūjanīyā kalau devī kevalairāsavairniśi | brāhmaṇaiśca sadāpeyākṣatriyaiścaraṇāgame || vaiśyairddhana prayogaiśca śūdreṇaiva kadācana | brāhmaṇasya mukhānmadya vāsanā prabhavedyadi || caṇḍālavadvahiḥ kāryo nāsau vā mīnakaulikaḥ | brāhmaṇo na spṛśen madyaṃ vaidike vartmani sthitaḥ || paṃcalakṣaṇa saṃyukto brāhmaṇaḥ kāla eva sa | ahaṃ brahmā tathā viṣṇustadājñāvaśavartinaḥ || sa ced vāmapathaṃ prāptaḥ punaḥ śvānobhijāyate | caturlakṣaṇa saṃyukto vipro jñeyastu madhyamaḥ || tābhyāṃ datto bhāgyavaśāttāṃtrikaḥ kopi cenmanuḥ | sadyaḥ phalati vāgyasya kriyayā vāpi tasya tu || lakṣaṇa trayayuktoyastasya vaidika tāṃtrike | yathoktā caraṇādeva phaladastu na vāmakaḥ || lakṣaṇadvayasaṃyuktastasya vāmaśca dakṣiṇaḥ | samatulya phalau syātāṃ na kadācana vaidikaḥ || ekalakṣaṇa saṃyukto samastaphalapradaḥ | sautrāmiṇyāṃ kulācāre brāhmaṇaḥ prapivetsurāṃ || anyatra kāmataḥ pītvā prāyaścittī bhavennaraḥ | brāhmaṇaiḥ kaulikaiḥ peyaṃ devatā tṛptihetave || vāmināṃ kaulikānāṃ ca mukhetiṣṭhaṃti devatāḥ | nayaṃtiteṃ tu tadgaṃdhaṃ sa tu vaṃdyo harerapi || devatā yasya na mukhe sākṣāccāṇḍāla eva saḥ | seveta madhumāṃsāni tṛṣṇayā cet sa pātakī || p. 111a) maṃtrapūtaṃ kuladravyaṃ gurudevārpitaṃ priye | ye pivaṃti janāsteṣāṃ stanapānaṃ punarnava || vahunoktena kiṃ devi yathā śaktyā dadāti yaḥ | kulācāryāya pūjārthaṃ kuladravyaṃ sa dharmavit || śaive tu vaiṣṇave śākte saure su gatadarśane | vaudve pāśupate sāṃkhye maṃtre kālāmukhe tathā || sadakṣa vāmasiddhāṃte vaidikādiṣu pārvatī | vinālipisitābhyāṃ tu pūjanaṃ niḥphalaṃ bhavet || śṛṇu devī pravakṣyāmi kaulikā caraṇaṃ yathā | pāṇerbhrāṃti bhavedyasya ghṛṇāsyādraktaretasoḥ || śuddhau cāśuddhitā vudhiḥ pāpaśaṃkā ca maithune | sa bhraṣṭaḥ pūjayedevīṃ caṇḍī maṃtraṃ kathaṃ japet || atha dravyāṇāmāvaśyakatāmāha || vinālivalidānābhyāṃ na prasīdati kālikā | madhubhāṃḍa sahasraistumāṃsabhāraśatairapi || naiva tuṣṭā bhaveddevī bhagaliṃgāmṛtaṃ ṛte || atha kāmarāṇāṃ krameṇa phalamāha || yaḥ karoti surāpānaṃ jīvanmuktaḥ sa jāyate | māṃsaṃ kādatiyomartyastasya mṛtyubhayaṃ kutaḥ || yo bhakṣayati matsyāṃśca sa śivo nātra saṃśayaḥ | mudrāṃ bhakṣayatedyastu sa siddhīnāṃ patirbhavet || surataṃ yaḥ prakurute trailokya karaṇakṣamaḥ | etasya cārtha tritayaṃ sātviko rājasastathā || tāmasaśceti tatrādyaurāmādibhyo nirūpataḥ | taṃ mārgaṃ ye vijānaṃti te muktā nātra saṃśayaḥ || athāśavasyatraividhyamāha || madirātri vidhā proktā uttamāmadhyamādhamā | uttamā svagṛhotyannāmadhyamācānyagehajā || adhamāhaṭṭasaṃkrītā evaṃ sā trividhāmatā || śiva uvāca || devāsuraiḥ purākalpemathyamāne mahodadhau | tatra śyāmā samutpannā surākalaśadhāriṇī || gaurāṃgāruṇacailā ca bhāsvaddharitakaṃcukā | śvetottarapadādevī trailokyasyāpi mohinī || dṛṣṭvātāṃ dānavāḥ sarve śukrācārya valātsurān | jitvātāṃ jagṛhustasyāḥ kalaśāccapayuḥ surāṃ || devān palāyitān dṛṣṭvā śaktayastatra saṃsthitāḥ | payustā apitāṃ puṇyāṃ surāṃ daivatamātaraḥ || varānapi vahūn dadyuḥ surāyāḥ suramātaraḥ | abhayāsmāttarpayaṃti śeṣaṃ gṛhnaṃti ye narāḥ || te smadrūpā na saṃdeho bhuktiktyaikabhājanaṃ | surāgaṃgā surāsiṃdhuḥ surādevī sarasvatī || p. 111b) surā godāvarī revāsuraiva paramaṃ padaṃ | surāniṃdaṃti ye mūḍhā mūḍhāste janmajanmani || gaṃdharvaistūyamānāstā śaktayaste ca dānavā | utpattiḥ kathitā devī pānaṃ ca kathayāmyahaṃ || jihvāmūlaṃ samārabhya hṛdayaṃ yā ca suṃdarī | ṣoḍaśāṃgula vijñeyā sthānā svādomṛtaṃ padaṃ || ṣoḍaśaiva kalāyuktaṃ ṣoḍaśāṃgulamāyataṃ | pivate daivatairdevi madyamamṛtarūpiṇaṃ || prathamaṃ pivate vahni dvitīyaṃ śaśinā pivet | viṣṇunā ca tṛtīyaṃ tu caturthaṃ varuṇaḥ pivet || kumāraḥ paṃcamaṃ devī ṣaṣṭhaṃ tu vāsavaṃ pivet | saptamaṃ ṛṣibhiḥ sarvaiḥ gaṇeśvaroṣṭamaṃ pivet || navamaṃ dharmarājena marutairdaśamaṃ pivet | ekādaśamasaṃsthāne brahmaputrā pivet priye || kaumāra dvādaśaṃ yāti vaināyakyaḥ trayodaśaṃ || caturdaśyāṃ paśupatiṃ || ete pītvā daśaiḥ paṃcaṣoḍaśaṃ na prakāśayet | na pītaṃ mānuṣairbhadre devaiḥ pītvā tu saṃbhavaiḥ || pītvā ca kathitairbhadre adhunā devatā śṛṇu | yā rasā sā umādevī yo madyaḥ sa maheśvaraḥ || yo varṇaḥ sa svayaṃ brahmā yo gaṃdhaḥ sa janārdanaḥ | yaḥ svādaḥ sa tu somoyaṃ yo vegaḥ pavanaḥ svayaṃ || jñānavijñāna saṃpannaṃ yo madyaṃ citsureśvarī | atha pākaprakāramāha || aṃbhasāṃ dvādaśaprasthaṃ ca taṇḍulā | prasthārddhaṃ taṇḍulaṃ proktaṃ tāvanmātrāstadaṃkurān || śītādirahite sthāne divasadvayamāsya tat | paścāt bhānau samāropya jaṃvāla sadṛśaṃ pacet || pādaprasthaṃ daṃḍulāśca tanmātrānaṃ kurākṣipet | punardinadvayaṃ sthāpya punarevaṃ prakalpayet || arddhaṃ tasya samādāya taṃḍuleṣu viniḥkṣipet | kunarevaṃ tridhā kuryāttāṃḍulī sā surā smṛtā || ayameva bhavet somaḥ somayāga phalapradaḥ | dūtīyāgo bhavedyogaḥ somapānaṃ tu tat smṛtaṃ || yāgatiḥ somayajñena kaulikānāmanena sā | bhogaḥ svargaśca bhavati vinākaṣṭeṃ na vāmināṃ || evaṃ tu yavapiṣṭottho devaṃ soma iti smṛtaḥ | yacca taṇḍula yogena śakti somo nigadyate || svinnaḥ kuṭṭita godhūmāḥ samakliṣṭe na saṃyutāḥ | styāpito dvādaśāhaṃ ca vāruṇyāṃ paripācitāḥ || p. 112a) tanmadyaṃ sūryasaṃjñaṃ syādyoginī sadavarddhanaṃ | pītaṃ tacca pūjāṃte vājapeya phalaṃ labhet || idameva tridhā yuktaṃ dalaṃ madyaṃ ca sādhikaṃ | agnirbhavettasya pānādagnihotra phalaṃ labhet || agniryadā saptavāraṃ vāruṇīyaṃtragaḥ kṛtaḥ | vaḍavānalamāno sau mahāpātakanāśanaḥ || daśaḥprasthaṃ guḍaproktastāvaddhūttūlajātva ca | jaṃvutvagdhātakī puṣpaṃ tadarddhaṃ nārikeraja || kusumaṃ ca tadarddhaṃ syāt tadarddhaṃ ca harītakī | tāvadvibhītakaṃ proktaṃ caturthāṃśaṃ kaṭutrayaṃ || tāvacca citrekaṃ tasmādguḍo dvādaśabhāgikaḥ | kareṇa bhrāmaye samyak anuloma vilomataḥ || aṣṭottaraśatāvṛttyā trisaṃdhyaṃ prativāsaraṃ | dvādaśāhena pākaḥ syādvāruṇī yaṃtragaṃ pacet || eṣāgauḍīti vikhyātā mahāmadakarī matāḥ | śivena nirmitā pūrvaṃ svayaṃ pītā ca bhairavaiḥ || dviguṇaṃ makaraṃdākhyaṃ vāri saṃyojayedguḍe | ṣoḍaśāhe na pākaḥ syāccheṣamanyatpuroktavat || sarvadevapriyāceyaṃ vaśīkaraṇīmadbhutaṃ | devānāṃ śaktayovaśyāmānuṣīṇāṃ tu kādrathā || harītakī citrakaṃ ca marīcaṃ dhātakī tathā | madhūkapuṣpaṃ kṣaudraṃ ca bhāgaikena vivarddhitaṃ || aśītiguḍasaṃmiśraṃ śeṣamanyatpuroktavat | idaṃ manoharaṃ dravyaṃ yoginī pānamuttamaṃ || madyābhāve pravakṣyāmi viṃdumadyādhikaṃ surāḥ | māhiṣaṃ dadhisaṃgrāhyaṃ caturdaśaguṇāṃ surāṃ || mocā phalasya pakvasya marditasya rasastathā | grāhyaṃ dadhi caturthāṃśaṃ tatsaṃmargha ghaṭekṣipet || catvāriṃśaddinānyaṣṭau paṃke paṃkaja saṃkule | nidhāyoddhṛtya kiraṇaiḥ sauraiḥ samyagviśoṣayet || yadā tat kaṭhinī bhāvastathā kuryādvaṃṭī śubhāṃ | guṃjābhāṃ jalasaṃpūrṇetāṃ pātre praṇidhāpayet || idaṃ surātopyadhikaṃ brāhmaṇānāṃ praśasyate | gauḍī sādhvī tathā paiṣṭī trividhā tu surā smṛtāḥ || śūdrāṇāmucitā ceyaṃ vaṃśā kṣatriya vaiśyayoḥ | brahmānaṃda surāyaistu prītā vipraistu kaulikaiḥ || na conmādakarī teṣāṃ sureyaṃ vuddhivardhinī | sarvasiddhikarī paiṣṭhī gauḍī bhogapradāyinī || mādhvī muktikarī jñeyā drākṣā rājyapradāmatā | vidyāpradaikṣarīhālā khārjūrī ripunāśinī || tālajā staṃbhaneśastāpanasākhā śubhapradā | nārikelādbhavā śrīdāniṃvajāroganāśinī || madhūkajā jñānakarī vaileyā pāpanāśinī | yatsānaṃdaṃ rucikaraṃ sāmodaṃ ca manoharaṃ || p. 112b) madyaṃ taduttamaṃ devā devatā prītikārakaṃ | brahmā syāt salile viṣṇurgaṃdhe rudraśca tadruvau || paramātmā tadānaṃde tasmāt sevyamidaṃ priye | dṛṣṭvā praṇamya prathamaṃ tadrūpāṃ vāruṇī kalāṃ || varuṇenārcitā devī vāruṇī iti viśrutā | suraistu pivate nityaṃ surānāma iti smṛtā || madanenārcitā nityaṃ madireyaṃ prakīrtitā | paramārthe tu utpannā parāśaktiḥ prakīrtitā || yathāmṛtaṃ tathā madyaṃ proktaḥ kāle niṣevitaṃ | amṛtena sahotpannaṃ sthāne madyaṃ sudhāyate || viṣeṇāpi sahotpannaṃ tena madyaṃ viṣāyate || atha niṣiddhamāha || naṣṭaiḥ paryuṣitocchiṣṭai durgaṃdhairgaṃdhavarjitaiḥ | hetubhiḥ parapātrasthaistarpaṇaṃ niḥphalaṃ bhavet || svapātrasthaṃ ca hetuṃ ca na dadyāt bhairavāya ca | datte ca siddhihāniḥ syādityājñā śaṃkaraiḥ kṛtā || svādiṣṭaiśca madotsiktairdravyairmṛtasannibhaiḥ | manoharaiśca devīnāṃ tarpaṇaṃ saphalaṃ bhavet || māṃsaṃ tu trividhaṃ proktaṃ jala khecara bhūcaraṃ | jalecarāsyuḥ kūrmādyā khecarāḥ kukkuṭādayaḥ || bhūcarā tu mṛgādyāsyuḥ teṣaṃ bhedāṣṭakaṃ bhavet | gonarebhāśvamahiṣavarāhājamṛgodbhavaṃ || mahāmāṃsāṣṭakaṃ proktaṃ devatā prītikārakaṃ | śaśakaṃ śataguṇaṃ proktaṃ godhāyāstaccaturguṇaṃ || mayūrapakṣiṇāṃ māṃsaṃ teṣāṃ caivādhikaṃ bhavet | kūrmamāhiṣakhaḍgānāṃ puṇyaṃ taccāpyamutra ca || hāriṇaṃ tu tato deva puṇyaṃ meṣaṃ tadādhikaṃ | meṣāccadviguṇaṃ chāgaṃ chāgādvari caturguṇaṃ || hareścāṣṭaguṇo'naḍvānaḍuhāna dviguṇo gajaḥ | gajācca ṣaḍguṇācāśva aśvāccalaśunodhikaḥ || palāṃḍunārajastulyaṃ viśeṣeṇaiva vidyate | matsyaṃ ca trividhaṃ proktamuttamādhamamadhyamaṃ || uttamaṃ trividhaṃ devi śālapāṭhī na rohitāḥ | prācīśaṃ kaṇṭhakairhīnaṃ tailāktaṃ svādu saṃyutaṃ || devyāḥ prītikaraṃ caiva madhyamaṃ tadudāhṛtaṃ | kṣudrāṇi tāni sarvāṇi adhamānyādguruttamāḥ || vraiheyaṃ maṇḍalākāraṃ caṃdraviṃvanibhaṃ śubhaṃ | cāru pakva manohārī śarkarādyaiḥ prapūritaṃ || p. 113a) pūjākāle ca devīnāṃ mudraiyā parikīrtitā | bhāgadvayaṃ taṇḍulānāṃ maithikāṃ hiṃgujīrakaṃ || lavaṇaṃ ca yathā yogyaṃ surayāmarditaṃ dṛḍhaṃ | cakrī kṛtaṃ nāgavallī dalaiśca pariveṣṭitaṃ || jalayaṃtre vipakvaṃ tat śaktimudreya mucyate | kālekhaṇḍaṃ varkarasya vādyayaṃtra vipācitaṃ || māṣāḍhakī masūrāṇāṃ vaṭakānāṃ samanvitaṃ | samabhāgena cūrṇena tacca hiṃgvādibhiryutaṃ || vaṭakāḥ kaṭutailena pakvāḥ syānmudrikāparā | sarvāsāmeva śudrāṇāṃ karaṇe tu jalasthale || surādeyātha vā madyamāsavaṃ vāmacetarat | godhūmacūrṇaṃmāsaṃ ca pakvaṃ saṃmelaye dṛḍhaṃ || dinatrayaṃ jalesthāpyaṃ yāvadamla prajāyate | sūkṣmāṇi matsyakhaṃḍāni pakvamaṃtra tu melayet || madhye tadroṭikāyāśca datvā paktvā ca roṭikāṃ | iyaṃ tu paramāmudrāśaktīnāmati tṛptidā || ratimātre vāminātra kartavyā buddhirīdṛśī | liṃgaṃ śivobhagaḥ śaktiṃrgāṃgaṃ vārijalaṃ mataṃ || iti bhāvanayā vāmīrataṃ kurvannimucyate | anyathā strīgamaṃ kurvanniraye paripacyate || sadhayārati saṃhūtaṃ kuṇḍamuttamabhūtidaṃ | vidhavārati saṃbhūtaṃ golaṃ siddhipradaṃ śuci || kuladravyairvinākuryājjapapūjāṃ tathā vrataṃ | niṣphalaṃta bhave devi bhasmanā ca hutaṃ yathā || atha mukhyābhāve eteṣā manukalpamāha || nārikelodakaṃ kāṃsye tāmre vā visṛjen madhu | gavyaṃ ca tāmrapātrasthaṃ surātulyaṃ ghṛtaṃ vinā || takraṃ kṣīraṃ guḍaṃ kṣaudraṃ dadhyājya tilaśarkarā | tailaṃ mārjāravālaṃ ca dravyaṃ daśavidhaṃ smṛtaṃ || athavā || dravyābhāve tu vaṭakaṃ jale saṃloḍya tarpayet | guḍamiśreṇa takreṇa tacca vā madhubhājanaṃ || sauvīreṇātha vā kuryāde tatkarma na lopayet || vaṭakaṃ yathā || madyaṃ māṃsaṃ ca vijayāmaṣṭagaṃdhaiḥ sumiśritāṃ | saṃmarghavaṭakaṃ kuryāt tarpaṇārthaṃ ca saṃcayet || lavaṇārdrakapiṇyāka palāṃḍuṃ māṃsapaṃcakaṃ | laśunaṃ ca mahādevi māṃsa pratinidhiḥ smṛtaḥ || p. 113b) matsyābhāve tu kramukaṃ tāṃvūla yadyadāmiṣaṃ | mudrābhāve taṃḍulaṃ vā bharjitaṃ ca na kādikaṃ || vāmolau saṃlikhed raktacaṃdanena trikoṇakaṃ | tanmadhye śaktivījaṃ hi vilekhet sādhakottamaḥ || tatra saṃpūjayet kāṃtāṃ maṃtreṇānena pārvatī | aṣṭottaraśataṃ vāpi tadardhaṃ vā tadardhakaṃ || trikoṇe saṃjapen maṃtrī gāyatryā śakti saṃjñayā | śaktau śaktyāṃ prakurvīta karmalopaṃ na kārayet || yadi vipro bhavet tatra kulapūjāparāyaṇaḥ | tadānena vidhānena kuryāt kularasodbhavaṃ || aparāpuṣpagarbhe tu kulasthānaṃ manoharaṃ | hayāri kusume devi svayamasti sadāśivaḥ || tanmadhyatau tu dhyātyaiva puṣpamadhye tu caṃdanaṃ | raktaṃ vā kusumaṃ datvā dhyātvātmānaṃ kulātmakaṃ || yojayettaṃ śivaṃ śaktyāmaikyaṃ saṃbhāvayan dhiyā | kṣaṇaṃ viciṃtya tatraiva saṃpūjya parameśvarīṃ || japtvā tadeva kuṇḍākhyaṃ dravyaṃ paramadurlabhaṃ | athavā || kuṇḍe golodbhavaṃ dravyasyā bhāve śṛṇu suṃdari | kathaṃ snānaṃ ca kuryāccadevatātoṣa hetave || yasya kasyataroḥ puṣpaṃ gṛhītvāśu prayatnataḥ | teṣāṃ madhya dvayaṃ grāhyaṃ hastābhyāṃ manasā tadā || ubhayoḥ paṃcamaṃ tatra kurvīta vidhivannaraḥ | raktacaṃdana ghṛṣṭena jale caiva kṣipet tadā || tajjalena prakurvīta devatā snānamuttamaṃ | vāṃchitaṃ phalamāpnoti satyaṃ satyaṃ varānane || svayaṃbhū kusumābhāve raktacaṃdanakaṃ kṣipet | makāra paṃcā bhāve tu paṃcamaṃkārayet priye || abhāve paṃcame devi manasā paṃcamaṃ caret || athāṃtarīyemakāramāha || āmūlādhāramābrahmaraṃdhragatvā punaḥ punaḥ | ciccaṃdrakuṃḍalīśakti mudrayāsyānmukhodayaḥ || vyoma paṃkaja niḥsyaṃda sudhāpānarato bhavet | madhupānamidaṃ proktamitare madyapāyinaḥ || puṇyāpuṇyavaruṃ hatvā jñāna khaḍgena yogavit | pare layaṃ nayeccittaṃ palāśī sa nigadyate || manasā sveṃdriyagaṇaṃ niyamyātmaniyojayet | matsyāśī sa janaḥ proktaḥ śeṣādhīvaravṛttayaḥ || p. 114a) aprabuddhāyaśoḥ śaktiḥ prabuddhā kaulikasya ca | śaktiṃ tāṃ sevayedyastu sa bhavecchakti sevakaḥ || ityevaṃ paṃcamudrāṇāṃ guptaṃ tatvaṃ mayoditaṃ | jñātvā gurumukhāt samyagyaḥ seveta samucyate || athaiteṣāṃ saṃskāravaśyakatāmāha || asaṃskṛtā sutā pītvā kalahavyādhi duḥkhadā | āyuḥ śrīkīrti saubhāgya dharmavidyāvināśinī || tasmāt saṃskṛtya vidhivat kuladravyaistatorcayet | susaṃskṛtā surā roga duḥkhāpatyayahāriṇī || āyuḥ śrīkīrti saubhāgya dharmavidyāvivarddhinī | anyathā narakaṃ yāṃti dātā bhoktā na saṃśayaḥ || yathā surā vahni varṇā mahāpātakanāśinī | tathā maṃtra viśuddhā sā divyagniḥ svargamokṣadā || dattātreyeṇa muninā śukreṇa ca mahātmanā | dhīmatā balabhadreṇa surāḥ pītāstu maṃtritāḥ || saṃskāra saṃyute hetau datte tuṣyaṃti devatāḥ | maṃtrāṇāṃ smaraṇādeva māhāpātakanāśanaṃ || āyuḥ śrīkāṃti saubhāgyaṃ jñānaṃ saṃskṛtayā tataḥ | aṣṭaiśvaryaṃ khecaratvaṃ patanaṃ vidhivaryanāt || maṃtrairyutaṃ kuladravyaṃ gurudevārpitaṃ priye | ye pivaṃti janāsteṣāṃ pāpaleśaṃ na vidyate || athaiṣāṃ krameṇa saṃskāramāha || tatrādau kulasaṃsthāpanaṃ yathā || vāmabhāge maheśāni maṇḍale caturasrake | yāti dvayaṃ samālikhya tadaṃtarbrahmaraṃdhrakaṃ || vṛttenavettuyitvā tu caturasreṇa veṣṭayet | arghyodakena saṃprokṣya tatra saṃsthāpya yaṃtrikāṃ || kalābhirdaśabhirvyāptaṃ yajet tatrāgni maṇḍalaṃ || atha kalaśasya vyutpatti lakṣaṇaṃ cāha || kalāṃ kalāṃ gṛhītvā ca devānāṃ viśvakarmaṇī | nirmitoyaṃ surairya smāt kalaśastena ucyate || paṃcāśadaṃgula vyāsa ucchrāyo dvādaśāṃgulaḥ | kalaśānāṃ pramāṇaṃ tu mukhamaṣṭāṃgulaṃ tathā || ādhāre sthāpayan maṃtrī sauvarṇaṃ cātha rājataṃ | kāṃśyajaṃ mṛṇmayaṃ vāpi ghaṭaṃ nirvraṇaśālinaṃ || sauvarṇaṃ bhogadaṃ proktaṃ rājataṃ mokṣadaṃ smṛtaṃ | kāṃśyaṃ śāṃtikaraṃ caiva mṛṇmayaṃ puṣṭidaṃ bhavet || ghaṭamūlesthito brahmā ghaṭamadhye ca keśava | ghaṭakaṇṭhe nīlakaṇṭho ghaṭāgre śaktidevatā || ghaṭasya sthāpane naiva devatā karagā bhavet | sarvoktaṃ sarvarūpaṃ ca sarvadevamayaṃ śivaṃ || ānaṃdabhairavaṃ paśyat ghaṭhamadhye niraṃtaraṃ | tejaḥ svarūpī cākhyāto maṇiḥ kalpalatāmayaḥ || p. 114b) sudhārasamayī vrāṇī amṛtasyaṃdanirbharī || devatānāṃ nivedenaṃ || svayaṃ karoti deveśi svayaṃ nītvā samoghaṭaḥ | tadgehe gamanādeva mūkovadati sāradā || sahasra śatadhārī ca sahāśruti dharoddhataḥ | ghaṭasiddhiriyaṃ proktā sarvaśāstramayī bhavet || sāmānyārghya viśeṣārghyau dvauproktau yatra pārvatī | cakṣuḥ prāṇādi rūpatvā ghaṭastvāvaśyakāmataḥ || yathā trikoṇaṃ deveśi viṃdunāvarjitaṃ bhavet | tathā ghaṭaṃ vinā devi pūjā sarvatra varjitā || kṣālayedastramaṃtreṇa kuṃbhaṃ samyak sureśvarī | sthāpayet kalaśādhāraṃ kuṃbhaṃ gaṃdhādhikasitaṃ || veṣṭitaṃ raktavastreṇa raktamālyena bhūṣitaṃ | sthāpayet kalaśaṃ tatra sauvarṇādibhi bhūṣitaṃ || kalādvādaśasaṃyuktaṃ bhānuviṃvaṃ yajediha | śuddhena hetunā maṃtrī mūlamaṃtreṇa pūrayet || kalāṣoḍaśasaṃvyāptamiṃduviṃvaṃ yajediha || atha kalānāṃ vījamuktamaṃnyatra || maṇḍale kalaśe devyā vahnyekaśaśimaṇḍalaṃ | tārabhaṃgaistribhirmaṃtrīviṃva tritayamarcayet || rakṣayedastramaṃtreṇa tanutreṇāvaguṇṭhayet | vīkṣayenmūlamaṃtreṇa tenaivābhyukṣa sādhakaḥ || gaṃdhādinā samabhyarcya bhāvayed devatātmakaṃ | anyacca śṛṇu deveśi yathā kulādikarmaṇi || hānirna jāyate devi tān vai maṃtrān śrṇu priye | ekameva paraṃ brahmasthūla sūkṣmamayaṃ dhruvaṃ || kacodbhavāṃ brahmahatyāṃ tena tenāśayāmyahaṃ | sūryamaṇḍalasaṃbūte varuṇālayasaṃbhave || amāvījamayedevī śukreśāpādvimucyatāṃ | vedānāṃ praṇavo vījaṃ brahmānaṃdamayaṃ yadi || tena satyena te devi brahmahatyāṃ vyapohatu | evaṃ maṃtra trayeṇaiva cābhi maṃtryakulaṃ śubhaṃ || pradadyāt kālikāyai ca naivedya mudareharet | vedādi varuṇāṃtāṃ ca ṣaḍdīrghasvarabheditaṃ || śukraśāpavimācitāyai sudhādevyai namostute | dvādaśadhā japenmaṃtraṃ śukraśāpa vimuktaye || māyayā ramayā vālā saṃvudhyaṃtā trivarṇakā | śukraśāpaṃ vimocāya punastadvarṇakāṃtikā || p. 115a) yasyā upāsanā tasyā vījena puṭito manuḥ | ṣoḍaśārṇastayākhyāto maṃtritāṣṭottaraṃ śataṃ || niḥśāpaṃ kurute sādhyaṃ bhuktimuktyaika bhājanaṃ | vedādi vāruṇaṃ vījaṃ ṣaḍdīrghasvarabheditaṃ || brahmaśāpavimocitāyai sudhādevyai namostu ca | daśakṛtyaṃ japenmaṃtraṃ brahmaśāpa vimuktaye || māyāśriyāṃkuśaṃ caiva ṣaḍdīrghaḥ svarabheditaṃ | surākṛṣṇa svarūpāṃ te pāpaṃ mocaya tatparaṃ || amṛtaṃ śrāvayadvaṃdvaṃ vahnijāyā tataḥ paraṃ | anena manunā maṃtrī kṛṣṇaśāpaṃ vimocayet || pavamānaḥ parānaṃdaḥ pavamānaḥ parorasaḥ | pavamānaṃ paraṃ jñānaṃ tena te plāvayāmyahaṃ || ślokānetānpaṭhetpaścāddīpi mṛtaśīmanūn | akhaṇḍaika rasānaṃda kalevara sudhātmani || svacchaṃdaḥ sphuraṇākāranidhejya mṛtarūpiṇī | akulasthāmṛtākāre śuddhijñānakare pare || amṛtatvaṃ nidhehya smin vastūniṃ klinnarūpiṇī | tadrūpiṇikarasyarśaṃ kṛtvāhyetatsvarūpiṇī || bhūtvā mṛtāparākāremapi visphuraṇaṃ kuru | athavā mūlamuccārya suṣumṇā mūlavartmanā || pāpayitvāṃ kuṇḍalinīṃ dravyaśuddhiriyaṃ punaḥ | anenaiva vidhānena vīraśuddhiṃ samācaret || dravyamadhye bhairavabhairavyorddhyānaṃ || sūryakoṭi pratīkāśaṃ caṃdrakoṭi suśītalaṃ | aṣṭādaśabhujaṃ devaṃ paṃcavaktraṃ trilocanaṃ || amṛtārṇavamadhyasthaṃ brahmapadmo paristhitaṃ | vṛṣārūḍhaṃ nīlakaṃṭhaṃ sarvābharaṇabhūṣitaṃ || kapālakhaṭvāṃgadharaṃ ghaṇṭhāḍamaruvādinaṃ | pāśāṃkuśadharaṃ devaṃ gadā muśaladhāriṇaṃ || khaḍgakheṭakapaṭṭīśamudgaraṃ śūlakuṃtakaṃ | vicitrakheṭakaṃ muṇḍaṃ varadā bhayapāṇinaṃ || lohitaṃ devadeveśaṃ bhāvayet sādhakottamaṃ | evaṃ dhyātvā svamaṃtreṇa puṣpāṃjali trayaṃ kṣipet || tato ānaṃdabhairavīṃ dhyāyet || p. 115b) tasyotsaṃge surāṃ devīṃ caṃdrakoṭi yutaprabhāṃ | himakundendudhavalāṃ paṃcavaktrāṃ trilocanāṃ || aṣṭādaśabhujairyuktāṃ sarvānaṃdavarodyatāṃ | prahasaṃtīṃ viśālākṣīṃ devadevasya saṃmukhīṃ || athavā devadeveśamarddhanārīśvaraṃ smaret | evaṃ dhyātvā svamaṃtreṇa pūjayet sādhakottamaḥ || śivacaṃdrau mātṛkāṃtaṃ tathā kṣamalavahnayaḥ | vāyuśca vāmakarṇena bhūṣito viṃdunā tataḥ || vījame tat samuccārya tathā vā naṃdabhairavaṃ | ṅentaṃ śikhāmastrayutaṃ pūrvavījaṃ tu saṃlikhet || caṃdrahitvādimaṃ kuryāt karṇe vāmākṣi yojayet | surādevyai tato vauṣaḍiyamānaṃdabhairavī || anena manuyugmena dhyānapūrvaṃ yajeccatau | māṁṣayācādi saṃyuktaṃ vahnimāyedu saṃyutaṃ || paramasvāmini prāṃte paramākāśa śunya ca | vāhinī caṃdrapādāṃte sūryāgni bhakṣiṇīti ca || pātraṃ viśaviśa svāhā daśadhā prajapenmanuṃ | vāṅmāyā kamalā prāṃte ānaṃdeśvari vidmahe || surādevyaidhīmahīti tannorddhanārīśvarīti | pracodayāditi japedgāyatrī daśadhā sudhīḥ || tataśca bhāvayeddravyaṃ amṛtaṃ raktabhaṃ priye | akathādi tripaṃktyā tu harakṣatrayamaṇḍitaṃ || pūrvokta yonimudrāyāṃ śivaśaktyostu saṃgame | amṛtaṃ ciṃtayeddravyamaṣṭadhā amṛtāṃ japet || amṛtāmaṃtraḥ || aiṁ klīṁ hrauṁ ju sa ityuktvā amṛte amṛtodbhave | amṛteśvarī amṛtavarṣaṇīti padaṃ vadet || amṛtaṃ prāvaya yugaṃ svāhāto dravyaśuddhaye | amṛteśī manaḥ proktaḥ paṃcatriṃśadbhirakṣaraiḥ || dīpinī maṃtro yathā || vāgbhavaṃ vījayugmaṃ ca vāgvādinī vāgbhavaṃ | klīṁ klinnekledinīkledaya mahākṣobhayamityapi || kuruyugmaṃ kāmavījaṃ sau mokṣaṃ kuru yugmakaṃ | prāsādaḥ parāprāsādaḥ saptatriṃśadaśākṣaraḥ || dīpinī manurākhyātaḥ dravyaśuddhirvidhīyate || atha prakārāṃtaraśodhanaṃ || ghaṭaṃ hetuśca dravyeṇa pūrayedityanuvṛattau | tatra yaṃtraṃ vilikhyādau yadyat kulasamudbhavaṃ || dhyātveṣṭa devatāṃ tatra japedaṣṭottaraṃ śataṃ | dhenuyonī viciṃtyātha prasṛtaṃ tadviciṃtayet || dṛṣṭvā mṛtamupāttaṃ vai nṛtyaṃti yoginīgaṇāḥ | nṛtyaṃti bhairavāḥ sarve nṛtyaṃti bhairavīgaṇāḥ || yadyatkula samudbhūtaṃ tattadyaṃtreṣu pūjayet | evaṃ dhyātvā japedvidyā dvayaṃ ca sādhakottamaḥ || māyālakṣmī dvayasyāṃte namo bhagavatīti ca | maheśvarī svarūpāṃte sarve paśujaneti ca || p. 116a) manaścakṣu tiraskāraṃ kuru dvaṃdvaṃ ca ṭhadvayaṃ | tathānya tiraskariṇī lajjāṃ kāmeśvarīṃ tataḥ || vāṇīglau tiraskaraṇaṃ sakalajaneti vai tataḥ | vāgvādinīti sakala paśu vratajaneti ca || manaścakṣu śotra jihvāghrāṇokṣi tiraskaraṇaṃ | kuru dvayaṃ ṭhadvayañca sa visargaṃ śiro manuḥ || tasyopari svamūlaṃ ca varuṇaṃ saptadhā japet | ityanena vidhānena dravyaśuddhiṃ samācaret || atha māṃsaśuddhiḥ || pretaviṣṇuriti maṃtraṃ sāṃ sa śuddhau niyojayet | tryamvakasya tu maṃtreṇa matsya śuddhiṃ samācaret || tadviṣṇoriti maṃtreṇa tadviprāso munā tathā | mudrāṃ tu śodhayenmaṃtrī devatā prītikārakaṃ || viṣṇuryoni manuṃmaṃtraṃ garbhaṃ dhehīti vai tathā | kuṇḍagolotthayoḥ śuddhau sādhako viniyojayet || māṃsaśuddhiṃ tataḥ kuryāt tena siddhimupālabhet || oṃ pratadviṣṇustavatevīryeṇa mṛgo na bhīmaḥ kucarogavighnāḥ || yasyoruṣu triṣu vikramaṇe śuddhi bhavaṃti bhuvanāni viśvā || anena manunāmaṃtrī tridhā māṃsaṃ viśodhayet || atha matsyaśuddhiḥ || oṃ tryaṃvakaṃ yajāmahe sugaṃdhiṃ puṣṭivarddhanaṃ ūrvārukamivavaṃdhanānmṛtyormukṣīyamāmṛtāt || matsyaśuddhi manenaiva trivāraṃ sādhakaścaret | atha mdrāśuddhiḥ || oṃ tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadāpaśyaṃti sūrayaḥ divīvacakṣurātataṃ tadviprāso vipannavo jāgṛvāṃsaḥ samiṃdhate || viṣṇoryatparamaṃ padaṃ || mudrāṇāṃ śodhanaṃ kāryā trivāraṃ manunāmunā || atha kuladravyaśodhanam || svayaṃbhu kusumādīnāṃ śodhane manu ucyate || oṃ viṣṇuryoniṃ kalpayaṃtaḥ tvaṣṭrā rūpāṇipiṃśa tu || āsiṃca tu prajāpatirddhātā garbhaṃ dadhātu te | grabhaṃdhehisinīvāli garbhaṃdhehi sarasvatī || garbhaṃ dhehyaśvinaudevāvādhattāṃ puṣkarasrajau | tāraṃ kūrcāstramuddhṛtya śivādi trayaviṃduyuk || vahnijāyā ramāmāyā śrīvījaṃ suratapriye | tāramāyāramāstraṃ ca vahnijāyāṃ catuṃdiraṃ || tato mṛtodbhavāye amṛtavarṣiṇī tatparaṃ | priye devi padaṃ yuktaṃ śāpamocaya yugmakaṃ || amṛtaṃ ca śrāvayadvaṃdvamamṛtaṃ kuru yugmakaṃ | vahnijāyāṃta maṃtreṇa śukraśuddhiṃ samācaret || p. 116b) glūṁ mlūṁ plūṁ nlūṁ klūṁ svāhā | amṛte amṛtodbhave || amṛtavarṣiṇi amṛtaṃ śrāvaya śrāvaya svāhā || trivṛtyā puṣpaśuddhiṃ ca kārayet sādhakothavā || iti vajra puṣpaśodhanaṃ || saveṣāṃ śodhane mūlaṃ saptavāraṃ japenmanuṃ | anenaiva vidhānena kuryāt paṃcamaśodhanaṃ || asādhyaṃ sādhayet sarvaṃ saṃpūjya paradevatām || atha pātrāsādanaṃ || śrīpātraghaṭayormadhye sarvapātrāṇi sthāpayet | ghaṭāte śrīguroḥ pātraṃ bhogapātraṃtadaṃtike || tadaṃte śaktipātraṃ ca yogināṃ tadaṃtike | tadaṃte vīrapātraṃ ca valeḥ pātraṃ tadaṃtike || pādyamācamanīyaṃ ca argheṇa navamaṃ viduḥ | uttamaṃ navapātrāṇi saptapātrāṇi madhyamaṃ || kecidvadaṃti maṃtrajñā paṃcapātrāṇi madhyaṃ | adhamaṃtrīṇi pātrāṇi pātrayugmaṃ tathaiva ca || ekapātraṃ na kurvīta yadi sākṣāt kuleśvaraḥ | matrāḥ parāṅmukhāyāṃti kruddhā bhavati suṃdarī || ihaloke ca dāridryaṃ mṛte ca narakaṃ vrajet | śrīgurorbhogapātrāṇi triṣu pātreṣvayaṃvidhiḥ || pūjāpātraṃ valeḥ pātraṃ paṃcapātreṣvayaṃvidhiḥ | śaktipātraṃ vīrapātraṃ saptapātreṣvayaṃvidhiḥ || pādyamānīyaṃ ca navapātreṣṭhayaṃ vidhiḥ | pūjāpātraṃ ca vijñeyaṃ yoginīnāṃ ca pūjayet || pādyamācamanīyaṃ ca valipātrāt pradāpayet | pādyādīni ca sarvāṇi bhogapātrāt pradāpayet || pātradvaye maheśāni nirṇayaṃ yatnataḥ śṛṇu | bhogapātraṃ śaktipātraṃ vīrapātraṃ ca yoginīṃ || valipātraṃ guroḥpātraṃ śrīpātreṇa prakalpayet | sāmānyārghyaṃ ca śrīpātramekamavyanmaheśvarī || sāmānyārghyeṇa deveśi dravyāṇāṃ prokṣaṇaṃ bhavet | śrīpātrena ca pūjā syāt sarvavijñāpitaṃ śivaṃ || sāmānyārghye ca dvārārghye viśeṣe tu viśeṣatā | sāmānyārghyaṃ tu sāmānyāṃ śrīpātramekameva vā || tathāpi devadeveśi ghaṭapātrepyavaśyake | kapālaṃ yadi deveśi tadaikapātraṃ mācaret || anyatraikaikapātratvaṃ kapāle sarvapātratā | kapālapālapātre deveśi kāpālī siddhirasti ca || p. 117a) yadyadvāṃchati kāmāni guṭikāṃjana siddhayaḥ | siddhadravyaṃ kāmagatiṃ manorathamayīkalāṃ || vāṃchā bhogānnavyamṛṣṭikaraṇaṃ caiva dṛśyatā | ciṃtāmaṇiṃ kālamatāṃ yatpātre sarvameva ca || kāpālini turyasiddhiḥ kapālasiddhigocarā | ekapātraṃ samānīya khaṃḍatritayabhedataḥ || atha mānamāhā || caturaṃgulamucchrāya māyāme dvādaśāṃgulaṃ | aṣṭāṃgulaṃ sa viṣtāridroṇagrāhi jalaṃ yathā || tathā pātraṃ pūrṇadīkṣā sūryārghyādau prakīrtitaṃ | viśeṣārghyaṃ maheśāni mānasasya parkīrtitaṃ || ṣaḍaṃgulaṃ ca vistīrṇaṃ muttānena samākṛti | atha vā devadeveśi pātraṃ ca vartulī kṛtaṃ || aśvattha patrākāraṃ vā kutayākārameva vā | trikoṇākārapātraṃ ca tristriyoni samanvitaṃ || madhye viṃduyutaṃ pātraṃ dhvajacihna samanvitaṃ | atha vā tu bhagākāraṃ dhvajaviṃduḥ sa keśaraṃ || evaṃ pātraṃ samānīya mahācīneśvarīṃ yajet || atha pātramāha || nārikela svarṇatāmrakā ca śaktiḥ śilodbhavaṃ | śaṃkhasaddārukurmotthaṃ kapālājāṃ ca mṛṇmayaṃ || uttamaṃ madhyamaṃ hīnaṃ viprādīnāṃ prakīrtitaṃ | nāti sthūlaṃ nāti sūkṣmaṃ chinnaṃ vivarjayet || tāmrakāṃśyādibhirlohaiḥ pātraṃ naiva tu kārayet | sarvasiddhiḥ savarṇesyādudyamastālapātrataḥ || śāṃtiḥ śilāyāṃ staṃbhastu mṛṇmayaṃ nārikelaje | vaśyādyaṃ kūrmaje jñānaṃ bhuktimukti pradāyinī || puṇyavṛkṣajapātraṃ tu pāpaghnaṃ mṛtyunāśakṛt | kapāle vīrasaṃsiddhiralāvau yogasiddhayaḥ || kāṃsyasyāpyatha rūpyasya śaive śaṃkhacarī harau | mahāśaṃkho vāmamārge sphāṭikaṃ grahanāyake || viśvāmitre kapālaṃ tu sarvapātrottamottamaṃ | brahmahatyādi pāpāni tathā viśvāsaghātakaṃ || dṛṣṭvāpātraṃ nārikelaṃ sarvameva praṇaśyati | kanyākoṭi pradānāni tathā hema śatāni ca || yo dadāti maheśāni rāhudyaste divākare | tat phalaṃ koṭiguṇitaṃ nārikelārghyapātrataḥ || alābhe tasya pātrasya anyapātreṇa pūjayet || idamapi mahāśaṃkhetaraparaṃ || tathā ca || mahāśaṃkhamayaṃ pātraṃ jñeyaṃ sarvottamottamaṃ | nārikelābhidhaṃ devi jñeyaṃ cottama madhyamaṃ || raktapātraṃ tu suśroṇi jñeyaṃ cottamakalpakaṃ || atha mahāpātrādānamāha || p. 117b) ādau muṇḍavidhānaṃ ca proktaṃ tat kathyate śṛṇu | sarvamuṇḍe vidhirayaṃ śūlā protādike śṛṇuṃ || taruṇaṃ suṃdaraṃ śūraṃ saṃmukhe raṇavartitaṃ | parāyaṇa viśūnyaṃ ca kakārāṣṭakavarjitaṃ || yaṣṭi prabhṛtyastra viddhaṃ yadāśūlena pātitaṃ | cāṇḍālādyabhibhūtaṃ ca śīghraṃ siddhipradāyakaṃ || śanibhaumādine vāpi śarīre mṛtasaṃbhave | kālarātryāṃ vīrarātryāṃ moharātryāmathāṃvike || mahārātryāṃ caturdaśyāmaṣṭamyāṃ pakṣayugmake | dīpotsava caturdaśyāṃ grahaṇe saṃkramepi vā || vīraveṣaṃ samāsādyaṃ muktakeśo digaṃvaraḥ | siṃdūra kūrcatilako surāsaṃvitpradāyakaḥ || gatvā śūlasthale devi sarvadravya samanvitaḥ | tāṃvūlaṃ vijayā khaḍgaṃ siṃdūraṃ vijayāṃ tathā || pāṣāṇamāṃsamadyādi kāraṇādīdhi pārvatī | sāmagrīṃ sa kalāṃ kṛtvā sthale gehe viśodhya ca || kṛtvā yatnena deveśi śivā pūjāpurassaraṃ | śivāmabhyarcya yatnena tato śūraṃ prapūjayet || śūlaṃ saṃpūjayeddevi samādānaṃ tataścaret | śūlarāja mahākrūra sarvabhūtapriyaṃkaraḥ || siddhiṃ saṃkalpitāṃ devi vajraśūla namostute | kṛtvā vai jāgṛyādvīraṃ tadaṃte khaḍgapūjanaṃ || tacchūlasthaṃ śavaṃ pūjyaṃ dhūpadīpopacārakaiḥ | tāṃvūlailālavaṃgādi karpūrāgurusaṃyutaiḥ || dravyaiḥ saṃpūjya deveśi khaḍgaṃ pūjya prayatnataḥ | kālī khaḍga samudbhūta sarvasiddhi pradāyakaḥ || kaviciṃtāmaṇitvaṃ ca khaḍgamuṇḍanamostute | vīravīra mahāvīraḥ ṣaṣṭhisiddhiḥ pradarśakaḥ || kavikalpalatātvaṃ ca prasanno bhavasatvaraṃ | anena mūlamaṃtreṇa prārthyakartanamācaret || svayaṃ ca kartayedvīyaṃ brahmāṇḍa valimarpayet | paṃcagavyena militaṃ muṇḍamācchādya vā haret || gṛhevānīya deveśi hastārddhamānatasthale | sarvāḥ sāmagrī kṛtvādau muṇḍaprāṇān pratiṣṭhayet || khādirādīn kīlakāṃstaddaśadikṣu nikhātayet | tatra sthitvā valiṃ datvā japapūjāparāyaṇaḥ || p. 118a) staddarśanādghoramaṃtrau yathā pāśupatādi ca | jayadurgā maheśāni vīrārdanamanaṃtaraṃ || etairanyaistrayodaśabhiḥsthāna sādhanapūrvakaṃ | bhūmau saṃsthāpya deveśi yatra nyāsaḥ samāni ca || sthāpya sthitvā japaṃ kṛtvā tatra pūjya maheśvarī | divārātri krameṇaiva japellakṣadvayaṃ śive || homatarpaṇakaṃ devimārjanaṃ dvijabhojanaṃ | kṛtvā saṃsādhitaṃ muṇḍaṃ siddhamuṇḍaṃ bhavecchive || evaṃ sādhita muṇḍasya phalaṃ siddhyaṣṭakaṃkare | saṃsādhikena muṇḍena mālāpātrādikaṃ caret || anyathā kurute yastu tasya siddhirna jāyate | mālāyaṃtraṃ tathā pātraṃ tadaṃte siddhimuṇḍataḥ || kārayed yat tato devi samayācāra tatparaḥ | samiddhaḥ siddhidoloke kalikalpadrumo bhavet || sarvaśāstrārtha cettāsyānnātra kāryā vicāraṇā | sadyaḥ kṛtaṃ trirātraṃsyaṃ saptarātrasthagaṃ tathā || trisaptarātra madhyasya tatravādi kramāchṛṇu | uttamaṃ madhyamaṃ caiva hyadhamaṃtvadhamādhamaṃ || sadyaḥ kṛtyaṃ trayanmuṇḍamuttamaṃ parikīrtitaṃ | ṣaḍrātrottaragaṃ muṇḍamadhyamaṃ parikīrtitaṃ || trisaptarātramadhyasthaṃ kīrtitaṃ hyadhamādhamaṃ | sadyaḥ kṛttaṃ tu yanmuṇḍaṃ sarvakārye prakīrtitaṃ || trirātramadhyamaṃ muṇḍamālā yaṃtraḥ prakīrtitaṃ | ṣaḍrātrottaragaṃ muṇḍaṃ pātre kāryavinirdiśet || atha māhāpātralakṣaṇaṃ || māhāpātrasya deveśi lakṣaṇaṃ śṛṇu sāṃprataṃ | gomukhaṃ gajapṛṣṭaṃ ca gajakuṃbhaṃ tathaiva ca || kūrmapṛṣṭo kaṭiścaiva śaktipātraṃ tathaiva ca | khaṇḍapadmasamākhyātaṃ lakṣaṇānihyataḥ śṛṇu || dīrghākāraṃ tathā pṛṣṭhaṃ agre tīkṣṇaṃ prajāyate | gomukhaṃ kathitaṃ devi kapālaṃ nātra saṃśayaḥ || dīrghaṃ samunnataṃ madhye pārśve naiva susaṃsthitaṃ | vistīrṇaṃ ca tathā pṛṣṭhe gajāpṛṣṭhā kṛtiṃ tava || madhye samunnataṃ yastu kapāla parimaṇḍalaṃ | kūrmapṛṣṭa samākāraṃ kūrmapṛṣṭhaṃ taducyate || lalāṭāccaulakaṃ yāvadrekhāsaṃdhyuḥ prajāyate | ṣaṭkhaṇḍastu bhavedyastu śaktipātraṃ tu tadviduḥ || p. 118b) samapṛṣṭeṣu yacchṛgaṃ vimnaṃ vāpi tathocchritaṃ | madhye caiva samākhyātaṃ padmapātraṃ na saṃśayaḥ || śṛṣiraṃtargate yastu śikhāyāṃ varavarṇinī | ekadvitrīṇi catvāri jātayaḥ syurdvijāditaḥ || ekachidraṃ bhavedviprodvikṣidraṃ kṣatriyaḥ smṛtaḥ | trichidraṃ vaiśyamityuktaścatuśchidraṃ tu śūdrakaṃ || chidrāstu cānyajātiśca kapālāni bhavaṃti hi | achidraṃ tu tyajeccaiva kapālaṃ parikīrtitaṃ || caturvarṇaṃ tu yatpātraṃ tadgrāhyaṃ lakṣaṇānvitaṃ | anyajātīni pātrāṇi sādhakaiḥ parivarjayet || śyāmavarṇa mahāvyādhiḥ kṛṣṇe ca maraṇaṃ bhavet | saṃtāpaṃ raktavarṇena miśravarṇena kiṃcana || raktavarṇaṃ tu cāgneyaṃ sphaṭikaṃ sarvato bhavet | tadgrāhya sādhakaṃ deśabhuktimukti phalapradaṃ || go navanīta saṃkāśaṃ snigdhaḥ chāyā tu muktidaṃ | śuklavarṇaṃ hi yadukṣyaṃ mumukṣūṇāṃ prakīrtitaṃ || vartulaṃ strīkapālaṃ syāt dvipuṭaṃ mokṣadāyakaṃ | ekapuṭāni śastāni durlabhāni bhavaṃtyapi || dvipuṭāni tu grāhyāṇi lakṣaṇaistu yutāni vai | ekakhaṇḍaṃ kapālendraṃ durlabhaṃ tridaśairapi || tena hastasthite naiva vidyādhara padaṃ labhet | dvikhaṇḍaṃ ca trikhaṃḍaṃ ca bhuktimukti prakīrtitaṃ || catuḥkhaṃḍaṃ ca yatpātraṃ caturvargapradaṃ tu tat | paṃcakhaṃḍaṃ ca ṣaṭkhaṃḍaṃ saptakhaṃḍa manukramāt || śatakhaṃḍāṃtakaṃ devi bhāgye naiva tu labhyate || atha strīpātrasy sthāpanamāha || sādhyasādhakayormadhye ṣaṭtriṃśadaṃgulaṃ bhavet | dvādaśāṃgulamūrddhaṃ ca adhobhāge tathāṃgulaṃ || dvādaśāṃgulamadhyasthaṃ tatra saṃsthāpayedvudhaḥ | svārthaṃ ca dvādaśāṃtyaktvā devārthaṃ dvādaśaṃ tyajet || dvādaśāṃgula madhyasthaṃ tatracārghyaṃ nidhāpayet || atha maṇḍalānāmāvaśyaka pūrvaka lakṣaṇamāha || maṇḍalena vinā pūjā viphalāṃ parikīrtitā | tasmāt maṇḍalamālikhya vidhivat tatra pūjayet || p. 119a) akhaṃḍa maṃḍalākāraṃ viśvavyāpya vyavasthitam | trailokyaṃ maṇḍitaṃ yena maṇḍalaṃ tat sadāśivaṃ || udyānaṃ caturasraṃ syāt kāmarūpaṃ tu vartulaṃ | jālaṃdharaṃ cārddhacaṃdraṃ pūrṇaṃ pūrṇagirirmataḥ || abhyarcyamaṃḍalaṃ paścādādhāraṃ sthāpayet kramāt || atha arghyaṃ dravyamāha || surayārghya pradānena yoginīnāṃ bhavet priyaḥ | mahāyogī bhaveddevī pīṭhaṃ prakṣyālyatairjalaiḥ || atha māhāpātraśodhanaṃ || pātrāṇāṃ śodhanaṃ devi śṛṇu yatnena sāṃprataṃ | iṃdro tadāditaḥ seṃdurmaṃtreṇānena mārjayet || dhruvaṃ maṇḍalamaṃtreṇa bhūgṛhaṃ vṛtta vahniyuk | kuryāt tatrādhāraśaktiḥ kūrmītaṃ tān prapūjayet || vyomāgni śaktisahita sastume taddhruvādikaṃ | anena manunādhāraṃ sthāpayet tatra maṃtravit || vahnimaṇḍalametasmin pūjayet tadanaṃtaraṃ | krodhavījāstra vījābhyāmādhārekṣālitaṃ śubhaṃ || mahāśaṃkhaṃ mahāmaṃtrī sthāpayet strīṃ paṭhanaṃ tat | śikhāṃ dīrghatrayopetāṃ kālī brahmāramāgnyutāṃ || dīrghaḥ śacīpatircāyu hṛdayaṃ manmathāṃtikaṃ | dīrghatraya samopetaṃ tāriṇī pūrvavat punaḥ || śivaṃ dīrghatrayopetaṃ nīlāśabdāttu pūrvavat | māyāṃśarāṃtimaṃ śaṃbhu vāmakarṇeṃdu saṃyutaṃ || sarvakāmaḥ kālarātrirdīrghākāya padāt tataḥ | sarvādhārāya sarvāya sarvodbhavāya śabdataḥ || sarvaśuddhimayā yātha sarvāsurapadāt tataḥ | rudhirāruṇāya padāchubhrāya surabhājanaṃ || āyadevī kapālāya hṛdayāṃto manurmataḥ | ebhiścaturbhirmanubhirmahāśaṃkhaṃ prapūjayet || tatrāsāralayaṃ maṃtrī maṇḍalaṃ tigmaroviṣaṃ | mūlena pūrayettoyaṃ sudhā vudhyā vidhānavat || gaṃdhapuṣpākṣatān kṣiptvā trikhaṃḍāṃ darśayet tataḥ | pīyūṣa rocito devi maṇḍalaṃ tatra pūjayet || vācaśaktirameśakti manusvarasamanvitaṃ | mūletattīya bhairavyāṃ krodhavījaṃ samjjvalaṃ || p. 119b) anena manunāmaṃtrī bhāvayedaṣṭamoṣṭataṃ | śaktyā sudhāṃ viniḥkṣipyaśaṃkhaṃ yoniṃ pradarśayet || viśeṣārghyokta vidhinā sarvameva puroktavat | evaṃ yathoktavidhinā kapālaṃ pātramuttamaṃ || anena pātravaryeṇa sādhayediṣṭa sādhanaṃ | vāṃchā siddhiṃ khecarīṃ ca parakāya praveśanaṃ || manoratho divyadṛṣṭi vetālagutike tathā | rasaṃ rasāyanaṃ caiva sādhayediṣṭa sādhanaṃ || vāparṇa vījasaṃdi pādukā yakṣiṇīgaṇaṃ | khaḍgasiddhiḥ kuṃtasiddhiṃ pāśaṃ vā janameva ca || sṛṣṭisiddhirbhairavāṣṭa mahākapālinī śive | kapālārghyeṇa deveśi sarvāḥ siddhyaṃti niścitaṃ || athārghya sthāpanaṃ || tatorghyaṃ sthāpayenmaṃtrī svavāme surasuṃdarī | kalaśāddakṣiṇe bhāge trikoṇaṃ vṛttasaṃyutaṃ || ṣaṭkoṇaṃ caturasraṃ ca kṛtvā tanmadhyabhāgataḥ | vilasaccaṃdra sakalaṃ gaṃdharvaṃ ca samālikhet || ojāpūpādikaṃ pīṭhaṃ taccaturdikṣu pūjayet | aṃgamaṃtraiśca ṣaṭkoṇe śaktau mūla tribhedataḥ || ādhāraśaktiṃ saṃpūjya pūrvavadyaṃ trikāmapi | mahāśaṃkhaṃ nārikelaṃ sauvarṇaṃ rājaṃtaṃ tathā || tāmraṃ śaktyudbhavaṃ vāpi pātraṃ tatra nidhāpayet | samarcya pūrvayanmaṃtrī kuṃbhadravyeṇa pūrayet || ādhāraṃ trividhaṃ prāhuḥ ṣaṭpadaṃ vā catuṣpadaṃ | atha vā vartulākāraṃ kuryāddevi manoharaṃ || padmābhaṃ vā trikoṇaṃ vā yonyābhaṃ dhātujaṃtutaḥ | ādhāreṇa vinābhraṃśo na hi tuṣyaṃti devatāḥ || tasmādvidhivadādhāraṃ kalpayet kulanāyike | dikṣu cāstraṃ samabhyarcya śaṃkhādhāraṃ pravinyaset | mūlena kṣālitaṃ śaṃkhādhāraṃ saṃsthāpyayāmi ca | kālaṃ sa viṃḍukaṃ tadvadbhujaṃ śeśaṃ samuddharet || vahnyaṃte maṇḍalāyeti tathā dharmapradeti ca | daśakalātmane coktvā namo gaṃdhādibhiryajet || śastreṇakṣālitaṃ śaṃkhaṃ tatrasaṃsthāpya pūjayet | arghamānaṃ tu prādeśaṃ caturaṃgulamucchritaṃ || p. 120a) arghapātramiti proktaṃ sthāpayāmīti maṃtrataḥ | amarkamaṇḍalāyeti vadedvādaśa ityatha || kalātmane padaścoktvā arghapātraya hṛnmanuḥ | anena śaṃkhamabhyarcyakalāḥ sūryasya pūjayet || samarcya pūrvavanmaṃtrī śaṃkhaṃ dravyeṇa pūrayet | saṃspṛṣṭvārcanapātraṃ tu pūjayeddhetu mudrayā || brahmāṇḍakhaṇḍasaṃbhūtamaśeṣa rasamaṃmitaṃ | āpūritaṃ mahāpātraṃ pīyūṣarasamāvahet || japan vilomato varṇān mūlamaṃtraḥ samujjvalān | saṃpūjya pūrvavat tatra vṛttaṃ ṣaṭkoṇamālikhet || akathādi trirekhāṃtaṃ trikoṇaṃ vṛttamadhyataḥ | mūlakhaṇḍatrayeṇātha trikoṇaṃ paripūjayet || ṣaṭkoṇe ca ṣaḍaṃgāni tatastīrthamayaṃ smaret | ānaṃdabhairavaṃ dhyātvā samabhyarcya vidhānataḥ || pūjayet paṃcaratnāni kuladravyāṇi niḥkṣipet | tatra māṣa pramāṇaṃ tu māṃsamatsyādi niḥkṣipet || kulāmṛtaṃ samādāya tatrārghe niḥkṣipedbudhaḥ | tataḥ somakalāḥ pūjyā sādhakairnirmalāśayaiḥ || racayet pūrvavaccheṣamayamarghavidhiḥ smṛtaḥ | kulāmṛtā tadānaṃ tu dutaṃ yajane vakṣyāmaḥ || bhauvaneśīramarāmā kāmā yoginyanaṃtaraṃ | śākinī ca kramāt saptavījāni sthairyabhāṃji hi || aṣṭamaṃ tu parijñeyaṃ vījaṃ tribhuvaneśvarī | tattallokādimo varṇohyavatṣu pariviṣṭitaḥ || gamanaṃ svargamartyau ca pātālaṃ nāga eva ca | vigṛhyarala śabdena ṅeṃtena kila hṛtkṣuṣā || dhūmrārciruṣmājvalinī jvālinī visphuliṃginī | saḥ śrīḥsarūpā kapilāhavyakavya vahetyapi || āgneyyāyādi varṇādyā daśadharma pradāḥ kalāḥ | tapinī tāpinī dhūmrāmarīci jvālinī ruciḥ || suṣumṇā bhogadā viśvāvodhinī dhāriṇī kṣamāḥ | kalādyāḥ vasudāḥ saudāḥ phaḍaṃtā dvādaśeritā || amṛtāmānadā pūṣā tuṣṭipuṣṭiratirddhṛtiḥ | śaśinī caṃdrikā kāṃti jyotsnā śrīḥprītiraṃgadā || p. 120b) pūrṇā pūrṇāmṛtā ceti kathitāḥ kulavāpike | saumyāḥ kāmapradāyinyaḥ ṣoḍaśasvarajāḥ kalāḥ || prāgvattīrthaṃ samāvāhya tīrthamaṃtreṇa tatra ca | saṃyojya netramaṃtreṇa puṣpanyasya śikhāmunā || pradarśyagālinī mudrāṃ mudrayā dhenu saṃjñayā | amṛtīkṛtya vidhivat sudhāvīje ca sādhakaḥ || dhyātveṣṭa devatāṃ tatra sakalī kṛtya sādhakaḥ | aṃganyāsasya cāstreṇa kalayecca diśodaśaṃ || netramaṃtreṇa saṃvīkṣya mudrayā śaṃkha saṃjñayā | gaṃdhapuṣpāṃdibhistatra pūjayediṣṭadevatāṃ || ṣaḍaṃgāni ca saṃpūjya maṃtrayen mūlamaṃtrataḥ | abhicāreṣu kāryeṣu vilomena japediti || aṣṭakṛtva tathā cārghyaṃ chādayen matsyarūpiṇī | kaniṣṭhāṃguṣṭhakau yuktaṃ karayoritaretaraṃ || tarjanīmadhyamābhyāṃ ca saṃhatābhugnavarjitāḥ | mudraiṣāgālinī proktā śaṃkhasyo paricālitā || kalaśokta vidhānena sthāpayet pātrasaṃtatiṃ | puṣpādinā samuddhṛtya viṃduṃśaṃkhāmṛtasya ca || niḥkṣipet sarvapātreṣu sarvaṃ divyaviciṃtayet | ekaṃ pātrāṇi saṃsthāpya te naiva tarpaṇaṃ caret || atrādau śarīrasthaṃ devatarpaṇaṃ || śuddhe dravyeṇa tenāpi gaṃdhapuṣpākṣaṃtairapi | nyāsokta sarvamaṃtraiśca svātmānaṃ plāvayet tathā || mūrddhni śrīgurupaktiṃ ca mūlādhāre tu pādukāṃ | divyaughaṃ tarpayedādau ādināthaḥ sadāśivaḥ || īśvaro rudraviṣṇuśca brahmāpatnīyutāstime | bhavaṃti dvādaśa ca te siddhau ghaṇṭhān pratarpayet || sanakādyāśca catvāraḥ su jātaścārubhūṣitaḥ | sanatkumāro vyāsaśca vāmadevaḥ sakastathā || dattātreyo raivatako dvādaśaitetha mānavān | tarpayet ṣaṭ nṛsiṃhaṃ ca maheśaṃ bhāskaraṃ tathā || maheṃdraṃ mādhavaṃ viṣṇuṃ nāmāṃte tu prayojayet | mahāśivaṃ ca siddhaughe mānavaughe sadāśivaṃ || śivaṃ tu paramaṃ divyaṃ pīṭhapūjāṃ tataścaret || ete kaula vāmayoḥ sāmānya guravaḥ || brahmaraṃdhre svakemaṃtrī mudrayā tatvasaṃjñayā | tarpayed gurupātrīya dravyeṇaugha trayaṃ sudhīḥ || p. 121a) svagurūnapi saṃtarpya trissakṛdvā viśeṣataḥ | ātmano hṛdayāṃbhoje parigaṇāvṛtāṃ || devī pātrāmṛtenāpi tarpayet kulanāyikāṃ | śuddhidravyaṃ samādāya tarpaṇaṃ tatvamudrayā || aṃguṣṭha tarjanīmadhye śuddhiṃ saṃgṛhya vāmataḥ | vāmena dakṣiṇe vāpi devīṃ saṃtarpayet sudhīḥ || atha tatvaśuddhiṃ kuryāt || oṃ prāṇāyānavyānodāna samānāse śuddhyaṃtāṃ jyotirahaṃ virajāmi vipāpmā bhūyā saṃsvāhā || oṃ pṛthivyaptejā vāyvākāśāni me śuddhyaṃtāṃ jyoti || oṃ prakṛtya haṃkāra vuddhimanaḥ śrotrāṇi me śuddhyaṃtāṃ || oṃ tvak cakṣuḥ śrotrajihvāghrāṇavacāṃsi me śuddhyaṃtāṃ || oṃ pāṇipādapādyūpastha śabdā me śuddhyaṃtāṃ || oṃ sparśarūparasagaṃdhākāśāni me śuddhyaṃtāṃ || oṃ vāyustejaḥ salilabhūmyātmāno me śuddhyaṃtāṃ || saptamaṃ trān parāmṛṣya hastābhyāṃ saptadhā punaḥ || sarvāṃgaṃ saṃspṛśenmaṃtrī tatvaśuddhiriyaṃ matā || atha vaṭukādi validānaṃ || avaśyamādau vāmādau kuryād vaṭukapūjanaṃ | mārgesmin vaṭuko mukhyaḥ surādyaṃtenarmitā || vinā taṃtu na gṛhnaṃti devāstasmāttadarcanaṃ | apūjya vaṭukaṃ yaṃ tu mohāddevaṃ prapūjayet || tasya pūjāphalaṃ nāsti vaṭukaśca kupyati | sa gaṇaṃ pūjayet tasmādgaṃdhapuṣpā savāmiṣaiḥ || tat tanmaṃtrairvidhānena devatā prītimāpnuyāt | īśāna vahni nair-ṛtya vāyukoṇeṣu pūrvavat || maṇḍalāni vidhāyātha pūrvavat pūjayet priye | pūrvavad validānaśca dadyāt sarvasamṛddhaye || vaṭukāya maheśāni yoginībhyaśca vallabhe | gaṇeśakṣetrapālābhyāṃ pūrvavadvalimutsṛjet || dakṣiṇe vaṭuke dadyāduttare yoginī valiṃ | sarvabhūta valiṃ dadyāt kṣetrapālāya paścime || aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ tu vaṭukāya valirmataḥ | kaniṣṭhāṃguṣṭha yogena yoginī valimāharet || p. 121b) aṃguṣṭhā tarjanībhyāṃ ca kṣetrapāla valiṃ haret | tāratrayaṃ tato devī putroktvā vaṭuketi ca || nātheti kapilajaṭābhārabhāsvarapiṃgala | trinetrāgnirjvālāmukha imāṃ pūjāṃ valiṃ vadet || gṛhna gṛhna hūṁ phaṭ svāhā || ṣaṭ catvāriṃśaddarśakaḥ || maṃtramevaṃ samuccārya tataḥ ślokapaṭhedidaṃ | validānena saṃtuṣṭo vaṭukaḥ sarvasiddhidaḥ || śāṃtiṃ karotu me nityaṃ bhūtavetālasevitaḥ | tāratrayaṃ sarvapūrvettyaḥ saṃtāni vadet kramāt || yoginī būtabhūtādhipatītha ca ḍākinī || śākinī trailokyavāsinī imāṃ pūjāṃ valiṃ gṛhna gṛhna hūṁ phaṭ tathā svāhā | ekapaṃcāśadakṣaraḥ yākācidyoginī raudrā saumyā ghoratarāparā || khecarī bhūcarī vyomacārī prītistu me sadā || ūrddhvaṃ brahmāṇḍatoyādi gaganatale bhūtale niṣkale pātāle vā'nale vā salilapavanayoryatra tatra sthito vā | kṣetre pīṭhopapīṭhādiṣu ca kṛtapadāḥ puṣpadhūpādike na prītā devyassadānaḥ śubhavali vidhināyāṃ tu deveṃdratulyāḥ || etadaṃte maheśāni yāṃ vījaṃ yoginī tataḥ | bhyaḥ svāhā sarvavarṇāṃte yogināṃ padamālikhet || kavacaṃ cāstramālikhya vahnijāyāṃ punarlikhet | anunamanunādevī yoginī valimāharet || tālatrayaṃ tathaihye hi devīputra vaṭūkanā | thocchiṣṭahāriṇe hūṁ hūṁ phaṃ hūṁ vāṃ radvayaṃ vadet || kṣetrapāleti sarveti vighnānnāśaya yugmakaṃ | sarvopacāraḥ sahitāmimāṃ pūjāvaliṃ dadet || gṛhnagṛhna hūṃ phaṭ svāhā catuḥṣaṣṭhyakṣaro manuḥ | kṣetrapālasya saṃproktaḥ sarvasiddhipradāyakaḥ || yasmin kṣatranivāsī ca kṣatrapālasya kiṃkaraḥ | prītoyaṃ validānena sarvarakṣāṃ karotu me || anena manunā devī kṣetrapāla valiṃ haret || gāṁ gīṁ gūṁ trayamālikhya ṅentaṃ gaṇapatiṃ vadet | varāṃte varadāṃte ca sarvāṃte janamālikhet || p. 122a) mevaśaṃ cānayet yuktvā valiṃ gṛhna dvidhāpadaṃ | vahnijāyānvito maṃtrogaṇapasya valiṃ haret || vāmabhāge kṛtasyātha maṇḍalasyo parikṣipet | ādhāraṃ pūjayet tatra pātraṃ cānnodakānvitaṃ || svakāraṇaṃ maṃtrayitvā sarvabhūta valiṃ haret | ṣoḍaśārṇena manunā trivāraṃ vīravaṃdite || tāraṃ ca bhuvaneśāni sarvavighna padaṃ tataḥ | kṛdbhyaśca sarvabhūtebhyo hūṃkāraṃ vahnivallabhāṃ || samuccaran valiṃ dadyān mudrayā tatva saṃjñayā | tātratrayaṃ vadet sarvabhūtebhyaḥ sarva eva ca || paṃcādbhūtapatibhyo hṛduḥ saptadaśākṣaraḥ | bhūtā ye vividhākārā divyabhaumāṃtarīkṣagāḥ || pātātala saṃsthāśca śivayogena bhāṣitāḥ | dhruvādyāḥ satyasaṃdhāśu iṃdrādyāśca vyavasthitāḥ || tṛpyaṃtu pretamānaso bhūtā gṛhnaṃ tvimaṃ valiṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau kaulavāmayoḥ sāmānyanityārcanāyāṃ tanmārgotpattipūrvaka śrīpātrādisthāpanāṃtanirṇayo nāmāṣṭādaśaḥ prakāśaḥ || 18 || atha pūjāmāha || paśuvīradivyabhedāt pūjāsthānaṃ tridhā mataṃ | gauṇaṃ mukhyaṃ cottamaṃ ca tadidānīṃ nigadyate || paśūnāṃ kalpite yaṃtre pūjāgauṇī prakīrtitāṃ | vīrāṇāṃ likhite yaṃtre viṃdau śakteśca sthāpanaṃ || sveṣṭarūpāṃvatāṃ dhyātvā pūjanāt mukhyatāṃ gatā | divyānāṃ divyacakre tu pūjanaṃ cottamaṃ mataṃ || jīva cakre maheśāni prasannāsti niraṃtaraṃ | jīvacakrasya vijñānī kalau durlabha eva ca || vālukāyā bhavettailaṃ vaṃdhyāputraṃ prasūyate | khepuṣpamapi jāyaṃte ayonirmanujo pivā || jīvackrasya vijñānī kalau kvāpi na bhairavet | agrasthānaṃ parityajya bhikṣāmaṭatidurmatiḥ || tathā jīvaṃ parityajya paridhāvati dhāvati | aho jīvasya vijñānī śivatulyo naro bhavet || kalpite vā mahādevī sāṃgāṃ sāvaraṇāṃ yajet | saṃpūjya pīṭhapūjāṃtaṃ tasmin siṃhāsanetha vā || abhedavudhyā deveśi akṣatāṃ sthāpya pūjayet | pīṭhapūjā samācārya paṃcopacāratorcayet || p. 122b) pūjya siṃhāsane sthāpya sudhāsiṃdhau samarcayet | tatpīṭhaṃ tu bhavedekaṃ sarvāsāṃ pīṭhamuttamaṃ || mukhyaṃ tu devadeveśi yaṃtre pīṭhaṃ samarcayet | tadyaṃtraṃ siṃhapīṭhe tu sa pīṭhāṃ sthāpayecchive || sā pīṭhā tatra deveśi bhavedā vṛttidevatā | pīṭhā vṛttiśca vā kāryā sarveṣāmatamīritaṃ || tatra pīṭhe mahāyaṃtraṃ sveṣṭa devātmakaṃ mahat | jīvacakretha vā yaṃtraṃ bhāvyaṃ likhyaṃ maheśvarī || eteṣāmabhāve pūjāsthānamāha || liṃgesthaṃtrilavahyostu phalake mūrddhni maṇḍale | mūrtau kuḍye ca hṛdaye pūjā daśa su kīrtitā || arūpaṃ rūpiṇaṃ kṛtvā karmakāṃḍaratājanāḥ | gavāṃ sarvāṃ gajaṃ kṣīraṃ prasavet stanmukhādyathā || tathā sarvamato devaḥ pratimādau virājite | ābhimukhyārci viṃvasya pūjāyāśca viśeṣataḥ || sādhakasya ca viśvāsāt sānnidhyaṃ devatā labhet | gavāṃ sarveśarīrasthaṃ na karotyātmayoṣaṇaṃ || sukarma racitaṃ dattaṃ punastāneva poṣayet | evaṃ sarvaśarīrasthaḥ sarpicet parameśvaraḥ || upāsanā vinā devi na dadāti phalaṃ nṛṇāṃ || atha pīṭhapūjā || pīṭhapūjā vidhānena pīṭhaṃ saṃpūjayedbudhaḥ || tata āvāhayeddevīṃ maṃtrābhyāṃ pūjayet tathā | mahāpadmavanāṃtasthe kāraṇānaṃta vigrahe || sarvabhūtahite mātarehye hi parameśvarī | deveśi bhakti sulabhe sarvāvaraṇa saṃyute || yāvattvāṃ pūjayāmīha tāvattvaṃ susthirā bhava | dhyātvā mudrāṃ pradarśyātha gaṃdhapuṣpākṣatādibhiḥ || cinmayasyā prameyasya nirguṇasyā śarīriṇāḥ | sādhakānāṃ hitārthāya brahmaṇorūpakalpanā || sakalīkṛtya tatprāṇāṃtadīyānīṃdriyāṇi ca | pratiṣṭhāpyārcayeddevānanyathā niḥphalaṃ mataṃ || maṃtrahīnaṃ kriyāhīnaṃ taṃtrahīnaṃ ca yadbhavet | yadyat sādhayate sarvaṃ hīnamaṃgaṃ yathā tathā || devasya maṃtrarūpasya yaṃtravyāpti sa jānatāṃ | kṛtārcanādikaṃ sarvaṃ vyathāṃ bhavati śāṃbhavi || ṣoḍaśairupacāraistu sāṃgāṃ sāvaraṇāṃ yajet | praṇavādi namoṃ tena tattannāmnāṃ samarcayet || atha krameṇa ṣoḍaśopacāramaṃtrāḥ || idaṃ tu āsanaṃ dattaṃ mayā suravarārccite | bhavaitasminniṣaṇātvaṃ yāvat pūjāṃ karomyahaṃ || p. 123a) pādyagṛhna mahādevi sarvaduḥkhāpahārakaṃ | trāyasva varade devi ghorādasmādbhavārṇavāt || snāne vastre ca naivedya dadyādā camanīyakaṃ | tacca svadhāyadairdadyān madhuparkaṃ tathā priye || arghyaṃ svāhā padenaiva sarvamanyantamaḥ yadā | dūrvākṣata samāyukte vilvapatra samanvitaṃ || śobhanaṃ śaṃkhapātrasthaṃ gṛhāṇārghyaṃ harapriye | caṃdrajātī lavaṃgailā kakkola sahitaṃ jalaṃ || gṛhāṇā camanīyaṃ tvaṃ mayābhaktyā niveditaṃ | madhuparkaṃ maheśāni brahmaṇā parikalpitaṃ || mayā niveditaṃ tubhyaṃ gṛhāṇa jagadīśvarī | madhuparka pradānāṃte punarācamanīyakaṃ || dātavyaṃ prāśanāṃtesya yataducchiṣṭatā bhavet | vārīdaṃ himamāmodi prāsastyaṃ madhyameva ca || mayā niveditaṃ bhaktyā snāhyanena sureśvarī | nānāvarṇa samāyuktaṃ paṭṭasūtrādi nirmitaṃ || vāsaḥ śuklaṃ tathā raktaṃ gṛhāṇa tridaśeśvarī | dehaśobhākaraṃ pūtaṃ raṃjitaṃ rāgavastubhiḥ || paridhatsvajaddhātrī vāso bhaktyā niveditaṃ | vāsasaḥ paridhānāṃte punarācamanīyakaṃ || dātavyaṃ bhaktibhāvena smṛtyuktatvān manuṣyavat | divyaratna samāyuktaṃ vahnibhānu samaprabhaṃ || alaṃkārātsvadaṃgāni śobhayaṃ tu sureśvarī | alikādhika śobhāyāḥ kārakaṃ nāgasaṃbhavaṃ || atirāgi samutyiṃjaṃ siṃdūraṃ parigṛhyatāṃ | snigdhamullaṃ hṛdyatamaṃ dṛśāṃ śobhākaraṃ tava || gṛhītvā kajjalaṃ sadyo netrāṇyaṃ jayapārvatī | tvatpādāṃ bhojana kharadyutikāri manoramaṃ || araktakamidaṃ devi mayādattaṃ pragṛhyatāṃ | anulepena me tatte mahāsurabhiśītalaṃ || mayā niveditaṃ devi gṛhītvā lepayāṃgakaṃ | idaṃ kusumamāmodi grāmāraṇya samudbhavaṃ || ghrāṇa saṃtarpaṇaṃ hṛdyaṃ mayādattaṃ pragṛhyatāṃ | karpūrāgurusaṃmiśrovanaspati rasodbhava || mayā nivedito dhūpo devadevi pragṛhyatāṃ | tvaṃ sūryaścaṃdrajyotīṣi vidyudagdhnostathaiva ca || tvameva jagatāṃ jyotirdīpoyaṃ pratigṛhyatāṃ | nānāvidhāni ramyāṇi svādūni rasavaṃti ca || mayādattāni gṛhyaṃtaṃ nivedyādi surārcite | phalamūlāni sarvāṇi grāmakānajāni hi || nānākāra sugaṃdhīni gṛhāṇatvaṃ haripriye | caturvidhamidaṃ bhakṣyaṃ devi ṣaḍbhirasaṃyutaṃ || sadātṛptakaraṃ ramyaṃmidamannaṃ pragṛhyatāṃ | gavyaṃ sarpiḥ payoyuktaṃ nānāmadhuramiśritaṃ || p. 123b) niveditaṃ vedi mayā paramānnaṃ pragṛhyatāṃ | amṛtai racitaṃ divyaṃ ghṛtakhaṇḍavinirmitaṃ || piṣṭakaṃ vividhaṃ svādu gṛhāṇa haravallabhe | modakaṃ svādu ruciraṃ karpūrādibhiranvitaṃ || miśraṃ nānāvidhairdravyaiḥ pratigṛhyā śubhujyatāṃ | tāmrapātre sthitaṃ sīdhuṃpayogavyamathātra vā || nārike rodakaṃ kāṃsye gṛhyaṇa śaṃkara priye | pānīyaṃ śītalaṃ svacchaṃ prasannaṃ ghanasārayuk || bhojane tṛptikṛddevī kṛpayā parigṛhyatāṃ | bhojanāṃte pradātavyaṃ punarācamanīyakaṃ || pūrvokte naiva maṃtreṇa sarvatraiva śucismite | phalapatraka saṃyuktaṃ karpūrādi suvāsitaṃ || mukhakāṃtikaraṃ hṛdyaṃ tāmvūlaṃ pratigṛhyatāṃ || athāgamoktamārgeṇa tarpayedali viṃdubhiḥ | aṃguṣṭhānāmikābhyāṃ tu nakhairniḥśabdamutkṣipan || tryapātrasyaṃdamuṣṭau ca tarpayeddevatā mukhe | sakṛttarpaṇamutsṛjya japtvā mūlaṃ ca pādukāṃ || aṃtaḥśakti manusmṛtya tarpayeddeha devatāṃ | aṃguṣṭho bhairavasthānaṃ caṇḍikāyāstvanāmikā || tasmāttābhyāṃ tarpaṇīyaṃ yatra etat tayoḥ priyaṃ | aṃguṣṭha madhyamābhyāṃ ca vaśyakarmaṇi tarpayet || tarjanyaṃguṣṭhayogena tarpayedābhicārake | kaniṣṭāṃguṣṭhayogena staṃbhakarmaṇi tarpayet || evaṃ saṃtarpya devāgre gurupaṃkti prapūjayet || karābhyāṃ cinmudrāṃ samudhva nṛkapālaṃ ca dadhatīṃśrita svarṇaprakhyātaruṇakusumālepavasanāṃ | kṛpāpūrṇāpāṃgī maruṇanayanāvarvarakacāmupetāṃ siddhādyairyajati gurupaṃktiḥ kṛtamatiḥ || evaṃ svaṃpūjya dhūpaṃ ca dīpaṃ naivedyameva ca | āsavaṃ piśitopenaṃ bhakṣyāni vividhāni ca || kadalpāni phalānyevaṃ tāṃvūlaṃ ca samarpayet | vaṭukādīn samucyaivaṃ kuladīpān pradarśayet || īṣat pakvaḥ supiṣṭena kuryādvedāṃgulonnataṃ | dīpāṃ ḍamarukākārān trikoṇānati śobhanān || karṣāhyagrahiṇaḥ kuryānnavasaptātha paṃca vā | aṃtastejo vahisteja ekīkṛtvāmitaḥ prabhān || tridhā devyuparibhrāmya kuladīpaṃ nivedayet | samastacakra cakreśi yute devi tavāṃtike || ārātrikamidaṃ devi gṛhāṇa mamasiddhaye | kuladīpān pradarśyātha śaktipūjāṃ samācaret || athāśyāvaśyakatāmāha || p. 124a) kaulikāvāpya kaulāvāye caitanmatavartinaḥ | teṣā nityā śaktipūjā prāhaivaṃ māṃpuradviṣaḥ || kṛtāyāṃ śaktiṃ pūjāyāṃ saphalaṃ nityapūjanaṃ | akṛtāyāṃ manuṣyāṃ tu niṣphalaṃ nityapūjanaṃ || tasmād yatyena saṃpūjya śaktirnityārcanādanu | devīdhiyaiva saṃpūjyā na sāmānya vadhūdhiyā || abhyarcya devatā vuddhyā bhogapātraṃ nivedayet | tadaṃte kaṇyakāścāpi pramadāśca manoharāḥ || saṃpūjya devatā vuddhyā dadyāt pātraṃ pṛthak pṛthak | anivedya tu yaḥ śaktyai kuladravyaṃ niṣevate || pūjanaṃ niḥphalaṃ tasya devatā na prasīdati | maṃtramaṃtra samāyuktā samayācārapālikā || kumārī vā vratasthā vā yogamudrādharāpi vā | pūjākāle svataḥ prāptā sā pūjyā sahasā vudhaiḥ || tatorcanādikaṃ sarvaṃ maṃtrodakapuraḥsaraṃ | itaḥ pūrvādi manunāmaṃtrī devyai samarpayet || śeṣaṃ dakṣiṇavat kuryāt taducchiṣṭādikaṃ tathā | śaktihīnā vṛthā pūjā śivahīnaṃ vṛthārcanaṃ || śivaśaktiḥ samāpūjā sā pūjā sarvakāmadā | bhaktyābhāve dravyalābhe manaḥ śaktiṃ prapūjayet || śeṣikā maṃtrito deyaṃ śeṣikāyai sa kathyate | aiṃ hṛducchiṣṭa cāṃḍālini mātaṃgi padaṃ vadet || sarvevaśaṃkarī svāhā caika viṃśati varṇakaḥ | maṃtreṇānena nirmālyaṃ śeṣikāyai samarpayet || devīmucchiṣṭa mātaṃgī dhyāyellokaikamohinīṃ || vīṇāvādya vinodgīta niratāṃ nīlāṃśukollāsinīṃ viṃvoṣṭīṃ navayāvakārdracaraṇāmākarṇakeśāṃśukāṃ | hṛdyāṃgīsitaśaṃkhakuṃdadhavalāṃ māṇikya bhūṣojjvalāṃ mātaṃgīṃ praṇatosmisusmitamukhīṃ devīṃ śukaśyāmalāṃ || kaulikaiḥ śaktisahitaistaducchiṣṭaṃ ca sevayet | svaśaktiṃ vīraśaktiṃ vā dīkṣitāṃ gururūpiṇīṃ || pāpayitvā pivenmadhyamiti śāstrasya niścayaḥ | tataḥ śrīgururūpāya sākṣāt paraśivātmane || karābhyāṃ pātramuddhṛtya sa dvitīyaṃ nivedayet | gurorabhāve tatpātraṃ jalamadhye ca niḥkṣipet || pūjyaśaktiṃ śaktipātraṃ vīrebhyo vīrapātrakaṃ | anyebhyo yoginī pātraṃ svārthe syādbhogapātrakaṃ || p. 124b) kuṇḍalī tarpaṇārthaṃ ca bhogapātraṃ samācaret | aṃtaḥśakti manusmṛtya tarpayeddeha devatāṃ || atha yena prakāreṇa svīkuryuḥ pātramuttamaṃ | tattehaṃ vyāhariṣyāmi yathā rudreṇa bhāṣitaṃ || prāṇāyāma vidhāyānu tat tanmaṃtra ṣaḍaṃgakaṃ | kurvīta bhaktibhāvena śaktyā vṛkṣādikaṃ tathā || tatoghrāya tat tatpātraṃ dakṣahaste niveśayet | vāmahastānāmikāyāṃguṣṭhaṃ samabhiyojayet || idaṃ hi tarpaṇī mudrā śudrūpā parikīrtitā | etayā mudrayā devi saṃhāraḥ kramato khilāt || pātrā tu dravyamādāya tarpayeduditakraimaiḥ | aṃguṣṭhasyānāmikāyā nakhau yāvat pralimyataḥ || vātanniveśanīyā hi mudrā vai kaulikādravaiḥ | nimīlya cakṣuṣī dhyāyede tadrūpeṇa kālikā || mamāṃtarhṛdayāṃbhojaṃ praviṣṭā siddhidāyinī | mūlamaṃtraṃ paṭhan kuryāllalāṭe viṃducitrakaṃ || paṃcaprāṇāhutī dadyāt karṣanmāṃsalavaṃ vade | ādau tāraḥ śiraḥ śeṣe madhye turyavibhaktigān || prāṇāpāna samāno dānavyā nānekarūpiṇaḥ | maṃtraṃ paṭhan vakṣyamāṇaṃ niḥśabdaṃ tat piveddravaṃ || svātmamūla trikoṇodyat sūryakoṭi samaprabhe | kuṇḍalyā kṛti cidrūpe hunedravyaṃ samaṃtrakaṃ || anaṃtapātrabharitamidaṃ tat paramāmṛtaṃ | parāhaṃtā maye vahnau homasvīkāralakṣaṇaṃ || idaṃ pavitramamṛtaṃ pivāmi bhavabheṣajaṃ | paśupāśa samucchedakāraṇaṃ bhairavoditaṃ || anyaṃ maṃtraṃ paṭhintpatra maule yā jagadīśvarī | dharmādharma havirdīptamātmāganu manasā śruvā || suṣumṇā vartmanā nityamakṣavṛttiṃ juhomyahaṃ | kāpālikānāṃ maṃtronyastamapivyāharāmite || hṛdaṃ bhojagatāṃ devīṃ snāpayāmi sudhā rasaiḥ | tenāyaṃ bhavavaṃdho me vināśamupagacchatu || evaṃ maṃtra trayaṃ proktaṃ pātrasvīkārakarmaṇi | nirmaṃtraṃ na piveddravyaṃ prāyaścittaṃ vidhīyate || na kadācit pivenmadyaṃ nirmaṃtraṃ na pivet tathā | vinā maṃtraṃ pivenmadyaṃ samurāpo nigadyate || pūrṇapātrakare dhṛtvā juhomi sādhakaḥ paṭhet | tato vīragaṇāḥ sarvejuṣasveti manuṃ vadet || anyonyaṃ caṃdanaṃ kṛtvā pivet tat tadanujñayā | yathāvidhi dvitīyena gṛhnīyān maṃtramuccaran || piśitaṃ māṣamātraṃ tu madyaṃ culukasaṃmitaṃ | svīkāryamādau guruṇā śiṣyebhyaḥ śeṣado bhavet || p. 125a) nissaṃkonirmalo dhīro nirlajjāni kutūhalaḥ | nirṇīta vedaśāstrārtho varaṃdā vāruṇīṃ pivet || devān pitṝn samabhyarcya vedīśāstroktavartmanā | guruṃ smaraṃ pivanmadyaṃ ṣādanmāṃsaṃ na doṣabhāk || gurudaivatamaṃtrāṇāṃmaikyaṃ saṃbhāvayandhiyā | āgalāṃtaṃ piveddravyaṃ tataśca carvaṇaṃ caret || māṃsaṃ matsyaṃ ca mudrāṃ ca maithunaṃ vai kramārcayet | svasaṃpradāya saṃyuktairvīraiśca sahapūjayet || cittaḥ svātaṃtryasāratvāt tasmānaṃdamayetvataḥ | tanmayet vācca bhāvanāṃ bhāvaścāṃtarhite rase || svasvātaṃtryavikāśāya surāsastena pīyate | tasmādiṣṭā surādevīṃ pūrṇāhaṃtā juhomyahaṃ || maṃtreṇānena deveśi mūlamaṃtreṇa maṃtravit | anākulamanāḥ kuryān madhupānaṃ śaniḥ śnaiḥ || yāvadullā sa paryaṃtamupadaṃśaiḥ pivanmadhuḥ | tataḥ pātragataṃ hālāviṃdu bhūmau prapātayet || ucchiṣṭaṃ bhairavāyeha dadyān maṃtramanuṃ paṭhan | maidhamāyāramāvīje ehyesyucchiṣṭa bhairava || visaṃdhi ca valiṃ gṛhya yugaṃ svāhā ca paścime | nighṛṣya tadbhūmitale pūrvavaccitrakaṃ caret || yenyepi pātraṃ svīkuryusteṣāmapyeṣa hi kramaḥ | pānabhedaphalollāsaḥ pramāṇasthiti lakṣaṇaṃ || avijñāya caredyastu ma bhavedā padāṃ padaṃ | pānapaṃcavidhaṃ proktaṃ mahādivyādi bhedataḥ || mahādivyaṃ tathā divyaṃ vīraścaiva mahāpaśuḥ | paśuvaṃdyaḥ śuciśceti paṃcadhā parikīrtitaḥ || prāṇāpānau samāhārau pratyāhāramanaḥ sthiraṃ | bhānumaṇḍalakaṃ bhītvā iṃdumaṇḍalamadhyagaṃ || suṣumṇā vartmanā nityaṃ surādhārā prakarṣaṇī | mahādivyamidaṃ proktaṃ śṛṇu divyaṃ maheśvarī || divyaṃ devyagrataḥ pānaṃ vīramṛdvāsanottamaṃ | tyaktaḥ sarvapāśa mūle vāmanāmala saṃcaye || kaulikācāra yogena paṃcatatvena tarpayet | ṣaṭcakra kramabhedena huneddravyaṃ sa maṃtrakaṃ || dhyānārcana parāvasthāṃ vīrapānamanuttamaṃ | udvāsanottaraṃ devi vīrapānaṃ taducyate || vīrapānaṃ dvidhā prokta paśupānaṃ śṛṇu priye | vīrapāne pūrvadhīro parastu paśurityapi || āsakta lolupādaṃbho maṃtrārthe vā prasaṃgakaḥ | kārmukaḥ kāryanirdeśe paśupānaṃ taducyate || sarvaiḥ kulīnaiḥ sthitvā tu vinā pūjāṃ sa garvitaiḥ | yatpānaṃ krīyate devi paśupānaṃ taducyate || atopi śṛṇu deveśi paśupāne kramaḥ śive | ekākī madyapāpīya ekākī śaktibhukpriye || p. 125b) maheśvarasya saṃsargaṃ na kadāpi karoti cet | paśupānamidaṃ proktaṃ mahādāridryadāyakaṃ || vinā maṃtraṃ vinā dīkṣāṃ vinā guru mukhātpriye | yatpānaṃ kriyate mūrkhaiḥ paśupānaṃ vidurvudhāḥ || mahāpaśuriti proktaḥ kaulavāmo śṛṇu priye | vāme rāmā manohārī colipātraṃ tu dakṣiṇe || pānapātrān maheśāni vāmahastena tarpakaḥ | mahākaulo maheśāni bhūmausthāpya pratarpayet || hastadvayena ceddevi kaula ityabhidhīyate | vāmadakṣavyatpayena vīrakaula prakīrtitaḥ || alipātraṃ vāmapāṇau dakṣahastena tarpayet | kāmagauḍastu saṃproktaḥ caitanyākhyaḥ sa eva tu || bhūmau sthāpya maheśāni hastayugmena tarpayet | ānaṃdākhyastu saṃproktaḥ vāma ityavidhīyate || phalaṃ tu || maṃtra saṃskāra saṃśuddho'mṛtapānena pārvatī | jāyate devatā bhāvo bhavavaṃdha vimocakaḥ || ānaṃda brahmaṇo rūpaṃ tacca mokṣa vyavasthitaṃ | tasyābhivyaṃjakaṃ dravyaṃ yogibhistena pīyate || divyapānarato vīro devī sāyujya māpnuyāt | deśiko vīrapānena devīlokaṃ hi gacchati || sādhakaḥ paśupānena rauravaṃ narakaṃ vrajet | āraṃbhastaruṇaścaiva yauvanaḥ prauḍha eva ca || tadaṃtaśconmanāsthānāṃvasthāścaiva saptamaḥ || athaiṣāṃ lakṣaṇaṃ || pātratrayaṃ syādāraṃbhaḥ kathitaḥ kulanāyike | tadaṃte taruṇaścaiva taruṇaṃ sukhadaṃ priye || yauvanaṃ manasaḥ samyagullāsaḥ kathitaḥ priye | skhalanaṃ dṛṅmano vācāṃ prauḍhamitvabhidhīyate || svābhīṣṭaveṣṭāvaraṇaṃ prauḍhāṃtaḥ parikīrtitaḥ | ūmanāḥ patanotthāna mūrchanācca muhurmuhuḥ || deheṃdriyānāmavaśaścā navasthāni gadyate | bhojanāṃte viṣaṃ madyaṃ madyāṃte bhojanaṃ viṣaṃ || amṛtaṃ tadvijānīyādyadantaṃ surayāsaha | carvaṇena yutaṃ madyamamṛtaṃ kathitaṃ sadā || carvaṇena vināpānaṃ kevalaṃ viṣabhakṣaṇaṃ | tatastutvā namaskṛtya kuryāt saṃbhogamelanaṃ || devatāgre tu saṃbhoge devatā prīṇanaṃ bhavet | etāsukāṃ vidānīya tataśca yonimaṇḍale || pūjayitvā mahādevī tato maithunamācaret | dharmādharmahavirdīpte ātmāgnau manasā śruvā || p. 126a) suṣumṇāvartmanā nityamakṣavṛttirjuhomyahaṃ | svāhāṃtoyaṃ mahāmaṃtra āraṃbhe parikīrtitaḥ || tato japet priyaṃ gacchan devī tribhuvaneśvarīṃ | prakāśākāśahastābhyāmavalaṃ vyomanī śruvā || dharmādharmakalā snehapūrṇamagnau juhomyahaṃ | svāhāṃtoyaṃ mahāmaṃtra śuklatyāge prakīrtitaḥ || pramādādyadi lupyeta devatā sā prakupyati | vinā bhuktvā vinā pītvā vinā kṛtvā tu paṃcamaṃ || sa pāpiṣṭhaḥ kathaṃ vrūte kālīmaṃtraṃ japāmyahaṃ | tasmāt sarvaprayatnena sādhayet paṃcamaṃ priye || yadi cetkriyate naiva tasya duḥkhaṃ pade pade | yadi yocinta saṃgastyāttadānu kalpayogataḥ || kartavyaṃ karmasāṃgārthaṃ nocedviphalamīritaṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau kaulavāmayoḥ sāmānyanityārcanāyāṃ pīṭhapūjādikuladravyaniṣevano nāmaikonaviṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 19 || nirgatya pūjāṃ gṛhato viharet svecchayā tataḥ | śṛṇu bhojana kālīyaṃ kartavya madhunā priye || bhuṃjīta prācyabhimukhaścirakāji jīviṣu | yāmyadigvadano devī yaśaḥ kāmaṃ samaśrute || paścimābhi mukho bhuṃkte īhamānodhikāṃ śriyaṃ | siddhimuktimabhilasadbhakṣayeduttarāmukhaḥ || evaṃ sthite dharmapathe viśeṣācchaktyupāsakaḥ | sadottarāśābhimukhe'nnamadyāt saṃdhyayordvayoḥ || validānaṃ tatra hetu nityāha bhagavācchivaḥ | yena kenādhyāsanena yasmin kasmin stathāsane || upaviśyānnamaśnīyāttatu bhūmau kadācana | ādāvāca manaṃ kṛtvā dakṣe saṃsthā codakaṃ || vāca ācamanīya matramaṃtranidadhīta vai | rātraupuraḥ pradīpaṃ ca divāgniṃ yaḥ sureśvarī || tenāsya jāṭharo vahnirnitya siddho bhavedahe | bhūtapreta piśācānāṃ sānnidhyaṃ na ca jāyate || rakṣāṃsinovalupyaṃti tadannaṃ taddhavistathā | nair-ṛtyāgrāṃ mārutāṃtā rekhāmudakadhārayā || rodhaṃrāvāstramuccārya kuryād dakṣiṇapāṇinā | vāyavyagrāṃ tatheśānāṃ vasanāṃ tadanaṃtaraṃ || p. 126b) aiśānakoṇādārabhyāgne yāṃtāṃ tadanaṃtaraṃ | āgneyāgrāṃ nir-ṛtyaṃ tāṃ sarvaśeṣe vibhāvayet || maṇḍalaṃ madhyaviṃdvārgharakṣaḥ koṇe vahirlikhet | vajraṃ vāyavyakoṇe ca caṃdrarekhāṃ sa viṃdukāṃ || īśānakoṇe vilikhedaṃ kuśaṃ vahnikoṇagaṃ | arvācyodīcyagāṃ rekhāṃ madhye kuryāt tataḥ paraṃ || pratīcī prācyanugatāṃ punastaduparinyaset | rekhāgraṃ caṃdrarekhābhiḥ sa viṃdubhirupa spṛśet || nirmite maṃḍale vāri dhārayaivaṃ varānane | svayaṃ vānyotha vā tatranyasedbhojanabhājanaṃ || tadupaskaravastūni cāvaṃtiracitāni hi | pṛthak pṛthaktayā tatra vinyasedbhājanāgrataḥ || tato dakṣiṇahastena tadannaṃ vāriṇokṣitaṃ | śirasyaṃ jalimādhāya praṇavediṣṭa rūpiṇaṃ || haviraktaṃ vidhāyādau te manāloḍitaṃ tataḥ | gṛhītvā dakṣahastena kiṃcidannaṃ jalānvitaṃ || ghanavījaṃ samuccārya paryanyaṃ cabhyasaṃtimaṃ | namastasyānu nair-ṛtya koṇe pūrvādike nyaset || tārāt prajāpatibhyonu hṛduccāryāni lāhvaye | dadyāṃ dannaṃtoya yutaṃ tatra aiśānamaṃḍale || kṣudbhyo namastasya vījaṃ pūra uktvā valiṃ nyaset | tadvahṛdbhyonamaḥ procya tadvījādyaṃ surārcīte || dadyāt sṛṇu pariṣṭānnu sattoyānnaṃ ca dādhakaḥ | tataḥ svadakṣe pūrvasyāṃ kuryādvartula maṇḍalaṃ || ārabhya pūrvarahito yāvatsyurvidigeśvarāḥ | tāvadvādyātsatoyānnaṃ paṭhenmaṃtraṃ pṛthak pṛthak || caitanyaṃ praṇavo māyāpāśaḥ kāmaśca śākinī | yoginī kamalā ceti vījānyaṣṭau pṛthak pṛthak || puṣṭiḥ kāṃtirvalaṃ buddhivīryaṃ jñānaṃ tathaiva ca | buddhiḥ siddhiritihyaṣṭau bhinnabhinnapadāni hi || dāyai namaśca sarvebhyaḥ krameṇa parikīrtayet | ekāstu kālikā devyāḥ śaktirūpāstu mūrtayaḥ || parivāratayākhyātā annādhiṣṭādya īritāḥ | etāstattat pradāyinyaḥ syurannena prapūjitāḥ || tato bhojanapātrāgrecitastimita īritaḥ | ṣaṇmaṇḍalāni kurvīta vāriṇākṣallakāni hi || p. 127a) teṣāmadhastāt kramato viṃdustāvat samācaret | yāvaddhastenotpatati piṃḍī kartuṃ ca śakyate || tāvat tatra puro datvā vāriṇā tat samutsṛjet | adhogatistaduparitadaṣṭamanavastataḥ || ataḥ paraṃ krameṇaiva maṃtrān dvādaśa tāṃtrikān | vakṣyamāṇānmayā devi sāvadhānā niśāmaya || tāro māyā carāvaśca kūrcakuṃḍe sa karṇike | surasaścāpi phetkārī ghaṭī ceti na caiva hi || vījāni purato datvā haṃsārādi trikūṭakaṃ | ehyehi saṃbhāṣya tato bhagavatyapi kīrtayet || guhyakāli tataḥ procya sarvākhyāya na kāriṇi | idamannaṃ visaṃhyutkā gṛhnakhādi yugaṃ yugaṃ || balaṃ buddhirmeṃdriyāṇi tato naṃtaramīrayet | mayidhehi dvayaṃ cāpi sarvāṃtaryāminīti ca || tataḥ sarvamidaṃte ca svedatāṃ tadanaṃtaraṃ | prasīda dvitayasyānuroṣāstre śira eva ca || maṃtreṇānena devyai tu valyannaṃ vinivedayet | annapiṇḍaṃ punaścānyatsaṃparisthāpya maṃḍale || udīryamāṇamanunā samutsṛjya nivedayet | sārasvataramā kāmaprāsādāṃkuśakālikā || ḍākinī preta bhairavyaḥ puro vījāni vai nava | kūṭatrayaṃ ca tadanu paiśācaḥ khecarīkulaṃ || yoginī ḍākinībhyonunumamannavaliṃ vadet | nivedayāmi ca tataḥ saumyā bhuktvā bhavaṃ tu ca || siddhiṃ dadatvanu mayi kṛpāṃ dadatu kīrtayet | prabhaṃjanādi vījāliṃ tataḥ saptasamullikhet || aḍākinī mahārātriṃ roṣamastra trayaṃ śiraḥ | idānīma vadhe hitvaṃ vināyaka valiṃ śubhaṃ || pūrvavanmaṃḍale datvā valyannaṃte manairyutaṃ | jalpiṣyamāṇa maṃtreṇa gaṇā'dhipatayepayet || vedādi pāśa garuḍayoginī caṃdradakṣiṇāḥ | valiḥ padmeśca taṃdrā ca kūṭā siddho prabhānavāḥ || mahāgaṇādhipataye vighnarājāya cetyapi | imaṃ sopasthala valiṃ daded gṛhnayugaṃ tataḥ || bhakṣaya dvitayaṃ cāpi sarvān vighnān tataḥ paraṃ | vināśa yadvayaṃ cārumamāriṣṭaṃ dahadvayaṃ || vījamāpsarasa caiva māścarya vaiśvadevakaṃ | ṛṣabhaṃ ca prayojaṃ ca paṃcaitānī nayet kramāt || p. 127b) astra trayānu svāhā ca tārtīyomaturīritaḥ | turyaṃ vaṭukanāthasya maṃtramākarṇaya priye || puroktavat piṇḍitānnaṃ maṇḍale vinidhāya vai | samuccarantimaṃ maṃtraṃ vaṭukāya samarpayet || tāracaitanya pāśahnī bhāruṇḍā kūrcakākinī | kālādityai na vaitāni vījāni coccaret punaḥ || raudrā naṃdā calākhyātān kūṭāṃ strīṃ stadanaṃtaraṃ | ehyehi tadanuprocya mahāvaṭukanātha ca || imaṃ vali gṛhīṇānu sarvasiddhi dada dvayaṃ | mamaśatruṃ nāśaya dvirdehadvirmāraya dvayaṃ || sarvaiśvaryadehi yugmaṃ dāpaya dvitayaṃ tathā | sa sauraṃgaṃ carpaṭādi catuṣkaṃ tadanaṃtaraṃ || rauṣāstrayostristriruktvā sarvaśeṣe śiro vadet | adhunā kṣetrapālasya śṛṇvaṃ tu valimuttamaṃ || puro vatsadalaṃ datvā maṃtramenaṃ samuccaret | caitanya māyākamalājaṃbha sāhasamekhalau || tāṭaṃ kamaṃdasvārṇā ca vījāni purato na ca | kūṭatrayaṃ tato brūyān māyāmaṃdāragahvaraṃ || hetukādipadaṃ procya bhīṣaṇāṃtebhya ityapi | sarvebhyaḥ kṣetrapālebhyaḥ imaṃ valiṃ mitīrayet || dade saumyā bhavenmuktvā mamasiddhiṃ samullikhet | prayacchaṃ tu tataḥ śatrunnāśayaṃ tu ca kīrtayet || hūṃ phaṭ svāhā bhaveccheṣa ityuktvā vāriṇot sṛjet || atha ṣaṣṭhavale maṃtraṃ kathayāmi śucismite | dīyate parivārebhyoyamuccārya phalārthibhiḥ || caitanya tārakamalā pāśaroṣa vadhusmarā | tataḥ trāsāda śākinyo purovījāni vai navaḥ || bhagamāli kalāmāli vedavatyastataḥ paraṃ | ratnakuṃbhaḥ puṣpamālā cūḍākūṭaṃ tataḥ paraṃ || ekāvalī tato vajrakavacaṃ brahmakarparaṃ | jagadā vṛtitvījaṃ ca daśamaṃ parikīrtitaṃ || mahākalpasthāyi nāma jñeya mekādaśaiva hi | pārijātāhvayaṃ kūṭaṃ tadvādaśatamaṃ bhavet || ekaviṃśatirevasyāt saṃkhyā vai vījakūṭayoḥ | guhyakālī sahacaraṃ yāvadeka padādanu || parivārapadaṃ cāpi dvayamevetyasaṃmitaṃ | tataḥ saṃdhānasahitamimamannavaliṃ vadet || p. 128a) gṛhna dvayaṃ makṣayadviḥkhāhi dvitayameva ca | uktvā kṛtyābhicārāṃśca dahadvirnāśayadvayaṃ || sarvasaṃpadamābhāṣya dada dehi dvayaṃ dvayaṃ | śatrūn dviḥsaṃhārayoccārya śeṣe kūrcāstrakāni ca || valimaṃtrā ṣaḍevaṃte kathitā jagadīśvarī | ūrddhvastha maṃḍaleṣvetairutsṛjet sādhakocalīn || eṣāmadhastādye proktāḥ viṃdavaḥ ṣaṭpuro mayā | taddevāṃstasya maṃtrāṃśca kathayāmyadhunā tava || jātavedācāduvaścaśanyagastyau tataḥ paraṃ | kālāgni rudrastadanu paṃcamaḥ parikīrtitaḥ || kalpāṃtakālī ṣaṣṭhī tu vijñeyā tadanaṃtaraṃ | turyerkeṣaḍimeśabdāḥ kartavyaḥ suravaṃdite || nidheyā kramaśaḥ kiṃtu vedādi hṛdayāṃtaraṃ | etairma * (?) bhirutsṛjya tat taddevebhya odanaṃ || mūladevyaiḥ sarvamantamutsṛjet tadanaṃtaraṃ | uktamaṃtra dvayaṃ tatra vaidikaṃ tāṃtrikaṃ tathā || dadyādu bhayamuccārya krama eṣa śivoditaḥ | tatrādau vaidikaṃ vacmi vakṣye tadanu tāṃtrikaṃ || idamanna prāṇa dhanurddhāraṇā kāraṇaṃ sadā | yathā vibhava saṃbhārasaṃbhārita surī kuru || tvamevānnaṃ tvamevātrītvaṃ dātrī tvaṃ grahītryapi | tvaṃ bhoktrī ca vidhātrī ca saṃhatryaṃpija nitryapi || kalpāṃta kālanartaktvai mahāsaṃhāra mūrtaye | trilokī grāsakāriṇyai kimannaṃ te pradīyate || tathāpi bhaktibhāvena yatta devi niveditaṃ | tadannaṃmayi vātsalyāt sādarādbhuṃkṣvakālike || nivedyānena maṃtreṇa tāṃtrikaṃ samudīrayet | tāromaidhaṃ ca māyā ca prāsādo me ca yoginī || pretaḥ paroḍākinī ca phetkārī hārakarṇike | saṃhārādi trayaṃ bhokakūṭādyaṃ tadanaṃtaraṃ || padaṃ siddhi karālīti siddhito vikarāli ca | bhagavatpatha saṃkīrtya guhyakālī tato vadet || idamannaṃ visaṃdhyuktvā bhuṃjakhāhi yugaṃ yugaṃ | bhakṣaya dvitayaṃ cāpi māṃrakṣayugalaṃ tataḥ || lajjā mahācaṃḍayogeśvarīti tadanaṃtaraṃ | vajrakāpāli tatra khecarī cakranāyike || hasadvayaṃ valgayugaṃ peṣṭiḍiṃḍimadāruṇaḥ | roṣasyāstrasya ce tristri svāhāśeṣe vyavasthitaṃ || paṭhitvemaṃ manuṃ sarvaṃ kṣipedatvannamūrddhani | nimīlya nayane tiṣṭhet kṣaṇaṃ tadanu pārvatī || āpośānaṃ tataḥ kuryādimaṃ maṃtramudīrayet | imamannaṃ havyaśeṣaṃ devyucchiṣṭhaṃ rasānvitaṃ || p. 128b) asvāmi svargakaṃ valyadharmakāmārtha siddhaye | ityuccārya manuṃ namaḥ śiro vāma kaniṣṭhayā || gaṇḍūṣaṃ brahmatīrthena spṛśan sthālī caredvudhaḥ | tato dakṣakarāṃguṣṭhānāmike yojite caran || haviraktaṃ stokamannaṃ gṛhītvā vadane nyaset | prāṇāhutībhirjuhuyādanyābhirapi pārvati || nānāmatīyāṃtadrīkathayāmyavadhāraya | tārāgni jāyayormadhye vibhaktyā turyayānvitā || krameṇa vāyavaḥ paṃca teṣāṃ nāmāni vai śṛṇu | prāṇāpāna samāno dānavyānāḥ parameśvarī || rāṃtyānayābhāṇḍikerojudvatyanyānapi priye | nāgaḥ kūrmaśca kṛkaro devadatto dhanaṃjayaḥ || etasmādadhikaṃ kiṃcit kuryuḥ kāpālikā kramaṃ | yuktiyuktaṃ tamapite kathayāmi varānane || tayorevāṃtareśabdau dvau dvau syādaṃtimau sadā | kṛtvā vigrahitau pūrvoktarītyā juhuyācchanaiḥ || kṣaṭ tṛpau ca śramālasya nidrātaṃdre tathaiva ca | kāmakrodhau lobhamohau madamānau tataḥ paraṃ || rogaśokau janmamṛtyurddharmādharmau kṛtā kṛte | puṇyapāpe divārātrau jñānajñāne śubhā'śubhe || jāgrat svapnau khaluḥ suṣupti turīyaṃ ca tatonu ca | bhāvābhāvau svargamartyau tataḥ satyānṛte priye || tasmāt prakṛti puruṣau tanmātreṃdriya ityapi | jīvātmā paramātmānau vaṃdhamokṣau tathaiva ca || caturviṃśatimau viṃśat prativiṃvau varānane | sarvaśeṣe parijñeyaḥ śivaśaktiśca sādhakaiḥ || paṃcaviṃśati saṃkhyākametat tatvamudīritaṃ | tebhyastvāhuti saṃproktā yāmalādhipaśastutā || anityatvena vedādhvapāpināṃ saṃmatātviyaṃ | kaulācāravatāṃ kiṃtu nityatvena prakīrtitā || paṃcatriṃśāhutiḥ śreṣṭhā daśamadhyādhamātataḥ | evaṃ tiṣṭhati siddhāṃte prāṇāhutyāmatāṃtare || yāvadyasya bhavecchakyaṃ tāvat tena vidhīyate | yāvat prāṇāhutīḥ kuryāt tāvadbhojanabhojane || kaniṣṭhā tiṣṭhati tathā maunaṃ cāpi vidhīyate | tatastadannaṃ bhuṃjīta yaddevyai viniveditaṃ || p. 129a) na hasan grāsamaśnīyānnāti riktaṃ na vāmanaṃ | na sa śabdaṃ pivettoyaṃ nādhikaṃ bhojanāṃtarā || nyūnādhike rasānāṃ hi na viṃdyāt kiṃ ca pūjayet | naivedya saṃbhṛtau devyai yadyaddravyaṃ niveditaṃ || mahāprasādabhūtaṃ tatsarvaṃ bhuṃjīta tatkṣaṇe | naikākyadyāt sādhakastu kaulān vālāṃśca vāṃdhavān || sahopaveśayet tatra yatra bhuṃkte svayaṃ rahaḥ | eṣā mahāvaikaulikyo bhaveyuḥ sthāpitā api || bhāgatrayaṃ pūrayīta jaṭharasyā śanaiḥ śanaiḥ | eko bhāgovaśoṣyaḥ syāt saṃcāro yonilāṃvunā || tiktādyamamlamadhyaṃ hi madhurāṃtaṃ ca bhojanaṃ | āyurvedādiṣu prokta mātreyādi maharṣibhiḥ || evaṃ nirvātya sakalaṃ bhojanaṃ sādhakaḥ svayaṃ | utkṣipya bhājano maṃtramanyatra sthāpayacchanaiḥ || avaśiṣṭaṃ kiṃcidannamavaśya bhājane nyaset | tadannaṃ piṇḍitaṃ kṛtvā sa jalaṃ dakṣapāṇinā || sthālyadho valimādadhyādu bhayatra varānane | ucchiṣṭa bhairavāyādau paścimāyāṃdiśi nyaset || tathaivocchiṣṭa cāṃḍālyai pūrvasyāmapi ca kramāt | etayormaṃtra yugalamidānīmavadhārayet || maidhaṃ māyāyoginī carāvarāmāsmarāśaruṭ | kulyāyoṭomuṃtālā ca vījānyetāni vai daśa || ucchiṣṭa bhairavā yoktvā tathocchiṣṭa valiṃ vadet | gṛhna dvayaṃ bhuṃjayugmaṃ hūṁ phaṭ svāhā ca paścime || athāparaṃ śṛṇu manuṃ pūrvasyāṃ yena dīyate | maidhaṃ pāśaḥ smarorāvaḥ kūrcaḥ kṣetrapatākinī || pūtanāśakti liṃgaṃ ca rāvī ceti daśoddharet | ehyehyucchiṣṭa cāṃḍālinyanughaṃsadhi varjitaṃ || virūpaveśa uddhṛtya mumukṣūktvā piśācini | iyamucchiṣṭa saṃbhāṣya valiṃ gṛhna yugaṃ tataḥ || khādadvitayamasyānu mudrāṃ khecaryanaṃtaraṃ | yugaṃ prakaṭayaḥ procyaḥ saṃdhyūnamabhicāriṇī || sāmarthyaṃ devi yugmaṃ ca piśācinyāstrayaṃ tataḥ | atrāpi caramejñeyā pūrvavaccaturakṣarī || evaṃ manubhyāmetābhyāṃ datvā valiyugaṃ priye | tatraivā ca manaṃ kuryāt saḍaṃgaṃ tadanaṃtaraṃ || p. 129b) prasāda yat tāṃvūlaṃ cāsya vāsanaṃ | tāṃvūlaṃ carvayan martyaḥ pavitraṃ śrīkaraṃ paraṃ || śubhadaṃ sarvavarṇānāṃ mukhaśuddhiṃ karaṃ paraṃ | tāṃvūlaṃ dīpanaṃ rucyaṃ sarvavātaka bhāpadaṃ || tyājyaṃ piktva bhrame raktenetroktvaṃ pekṣayepi ca | parṇāgraṃ parṇapṛṣṭaṃ ca cūrṇaparṇaṃ vivarjayet || parṇamūle bhavedvyādhi parṇāgre pāpavuddhayaḥ | cūrṇaparṇaṃ haratyāyuḥ śirāvuddhi vināśinī || tarjanyā cūrṇamādāya tāṃvūlaṃ na tu bhakṣayet | yadi khedati muḍhātmā rauravaṃ narakaṃ vrajet || pūgo brahmādalaṃ viṣṇuścūrṇa devo maheśvaraḥ | kāṣṭhāyaṃ tu bhaveddevī tāṃvūlamatidurlabhaṃ || eteṣāṃ saṃpradānena varddhate bhāgyasaṃpadaḥ | tāṃvūla samayaṃ devī tatra śṛṇu yathā kramaṃ || śataparṇāni deveśi cakravartitarāya ca | gurubhyaḥ saṃpradātavyā dvātriṃśatparṇavīṭikā || aṣṭāviṃśati bhūpebhyo vāṃdhavebhyo daśāṣṭakaṃ | jāmātre pakvaparṇāni vasudvādaśa vā priye || paṃcaviṃśati śaktibhyaḥ putrebhyastatva saṃkhyakān | ṣaṭparṇāni ca śatrubhyasturīyaṃ dānamuttamaṃ || parṇatrayaṃ śatrupakṣe daśaparṇāni vaśyayoḥ | vīrebhyaḥ ṣoḍaśa śive divyaughe vasu pīṭhayuk || tadarddhaṃ caiva siddhaughe mānavaughe tadarddhakaṃ | mānyebhyaḥ saptaparṇāni kanyāyai paṃcaviṃśatiḥ || caṃdrayuktaṃ maheśāni pautrebhyo daśapaṃca ca | stuṣāyai triṃśati śivedāsye caiva caturdaśaḥ || anyebhyaḥ parameśāni viṃśat parṇāni dāpayet | paripūtrī tathā dāsī dāsaścaiva caturthakaḥ || parivettā pārivettā ṣaṭtāṃvūladāyakāḥ | agradānaṃ ca śatrubhyo cakradānaṃ sumitrake || tiryagdānaṃ sevakādau yathā yogena yojayet || mlecchahastā chatruhastācchaṃki tasya tathaiva ca | atha vaidagdha hastasya tāṃvūlaṃ hi niṣidhyati || ādyapīkobhiyoktavyo dvitīyalpajyatāṃ sataṃ | tṛtīyo gṛhyatāṃvūlāt tṛtayaṃ tṛtayaṃ kramāt || patraṃ phalaṃ kādiraṃ ca cūrṇaṃ caiva caturthakaṃ | paṃcamaṃ tu sukhaṃ proktaṃ rāgaḥ ṣaṣṭha udāhṛtaḥ || ṣaḍaṃgamiti saṃproktaṃ ṣaḍaiśvaryayutāyakaṃ | * * * * * * (?) vasestatralakṣmī niraṃtaraṃ || p. 130a) tadgṛhītvā varārohe svecchayā viharet tataḥ | atha vā sāyaṃtana bhavaṃ kṛtyaṃ samavadhāraya || saṃdhyāhnakālavat saṃdhyāṃ vaidikīṃ samupāsya hi | tāṃtrikīmācareddevī trivarṇasthāna cetaraḥ || turyastu tāṃtrikīmevano bhāvapyavalājaghanaḥ | astaṃgamanavelāyāṃ mārtaṇḍasya niśā su vā || atha nitya śivāvalidānaṃ || vilvamūle prāṃtare vā śmaśāne vāpi sādhakaḥ | sthāpino jayino nityaṃ kāmye caiva kulākule || māṃsa pradhāna naivedyaṃ saṃdhyākāle nivedayet | kālikālīti vaktavye tadā sā śivarūpiṇī || paśurūpadharāyāti parivāragaṇaiḥ saha | bhuktvā rauti yadaiśānyāṃ mukhamuttolyasusvaraṃ || tadaiva maṃgalaṃ tasya anyathā kuladūṣaṇaṃ | avaśyaṃ cānnadānena niyataṃ toṣayecchivāṃ || nityaśrāddhaṃ yathā saṃdhyā caṃdanaṃ pitṛtarpaṇaṃ | tathaiva kulasevyānāṃ nityatā kulapūjanṃ || paśurūpadharāṃ devīṃ yo nārcayati nirjane | śivārāveṇa tasyāśu sarvaṃ naśyati niścitaṃ || japapūjāvidhānāni yatkiṃcit sukṛtāni ca | gṛhītvā śāpamādatte śivārodati nirjane || ekayā bhujyate yatra śivayā kulabhairavi | tatraiva sarvaśaktīnī prītiḥ paramadurlabhā || paśuśaktiḥ pakṣiśaktirnaraśaktiryathā kramāt | pūjanād dviguṇaṃ karma saguṇaṃ sādhako yataḥ || tena sarvaprayatnena kartavyaṃ pūjanaṃ mahat | rājādi bhayamāpanne deśāṃtara bhayādike || śubhāśubhāni karmāṇi viciṃtya valimāharet | gṛhna devi mahābhāge śive kālāgnirūpiṇī || śubhāśubhaphalaṃ vyaktaṃ vrūhi gṛhna valiṃ tava | evamuccāryadātavyo valiḥ kulajanai priye || tadi no bhujyate devi tadā naiva śubhaṃ bhavet | śubhaṃ yadi bhavet tatra bhujyate tadaśeṣataḥ || evaṃ jñātvā mahādevi śāṃtiṃ svastyayanaṃ caret || iti śivāvalidānam || p. 130b) kṛta śaucastathā cāṃtaḥ punaḥ pūjālayaṃ viśet | puṣpasragdhūpanaivedya validīpādi saṃbhṛtiṃ || pūjākālī navat kuryāt sādhayaṃtaṃ samarcane | ārātrikaṃ vibhavato dīpavṛkṣānapi priye || kṣaṇaṃ nimīlya nayane dhyānaṃ pūrvoktavaccaret | tato vaddhāṃjaliḥ padmayugalaṃ samudīrayet || yoginyo mātaraḥ siddhāḥ kṣetrapālān vināyakāḥ | tathā vaṭukanāthaśca cāmuṇḍā bhairavīgaṇāḥ || vetālabhūtakuṃbhāṇḍāye cānye kālikānumāḥ | iha kurvaṃtu sānnidhyaṃ kurvehaṃ naiśikārcanaṃ || paṭhitvetthaṃ tataḥ kuryādṛṣyādidviṣaḍaṃgakaṃ | vaktranyāsaṃ tataḥ kuryādāvaśyakatayāpriye || anyānapi svecchayaivayāvacchakyān samācaret | vaktranyāsasya nityatvamitereṣāṃ ca kāmyataḥ || itthaṃ nyāsādikaṃ kṛtvā svecchayā suravaṃdite | vaddhāṃjaliḥ punarapi ślokanekaṃ samuccaret || he guhyakālī jagadīśvarī viśvamātaścaitanyarūpiṇī sadāśiva jīvatulye | dainaṃdina pracitayā pacayāpahatyaisāyaṃtanaṃ smaraṇamamvakaromitehaṃ || paṭhitvemaṃ tataḥ puṣpaṃ gṛhītvāṃ jalinā priye | trikhaṇḍā mudrayā vāpi dhyānonmīlita dṛk caret || atha trikhaṇḍāmudrā yathā || parivartyakarau spṛṣṭāvaṃguṣṭhau kārayet samau | anāmāṃtargate kṛtvā tarjanyau kuṭilākṛtī || kaniṣṭhike niyuṃjīte nijasthāna maheśvarī | trikhaṇḍeyaṃ samākhyātā tripurāhvāna karmaṇi || pūrvastotrokta padyobhyāṃ na tu dhyāyediti kramaiḥ | yāvatvarkakaletekaṃ brahmeṃdreti dvitīyakaṃ || śaktau pūrvoktavat kuryādā vāhanapuraḥsarān | upacārān ṣoḍaśabhirmaṃtraireva puroditaiḥ || aśaktau kusumaiḥ sragbhirddhūpadīpaidirātrikaiḥ | naivedyairvalibhistotraiḥ pāṭhairapi japairapi || daṇḍavat praṇameccāpi kuryāccāpi pradakṣiṇaṃ | kākūktibhiḥ prārthapītaḥ svasyābhīṣṭāni sādhakaḥ || yadi vedvidyate devi pratimā yaṃtrameva ca | kalpayitvā tadākalpaṃ mṛdvāstaraṇa saṃvṛtaṃ || p. 131a) sthāpayitvopadhānaṃ ca sā japet tatrakālikāṃ | naiśārcanopayuktāni syurvaidyāni ca yāni hi || avaśyaṃ tāni bhuṃjīta śaktibhiḥ sādhakaiḥ saha | gītavādyādi nṛtyaṃtaṃ yathāśaktiṃ tataścaret || sāyaṃtanīna sa śanaṃ kuryāt pūrvoktavat tataḥ | svayaṃ śayīta tadanusahasvābhiṣṭayāstriyā || pracchirā vā dakṣaśirā modak paścimamastakaḥ | prāk śireśayane vidyā āyurvittaṃ ca dakṣiṇe || paścime pravalā ciṃtāhāni mṛtyustathottare | kṛta śaucaḥ karapadairācāṃtaḥ su samāhitaḥ || dīpe jvalati nadhvāṃtenā kṛtā pavanāśanaḥ | na ca stimitavatpāṇirnanagno nāpi kaṃcukī || paṭhendusvapnanāśāya vakṣyamāṇānmarutpriye | jaganmātarmahāmāyekālike kālanāśini || duḥsvapnaṃ hararudrāṇitvadbhaktaṃ pāhimāṃ sadā | bhūtapretapiśācādyāye bhīmādeva mānavaḥ || rakṣo dānavadaityāśca ye nidrābhaṃgakārakā | duḥsvapnajāścaye doṣā mamahiṃsā karāścaye || tetvatsmaraṇadaṃbholi nihitāyāṃ tu saṃkṣayaṃ | ye daṃdaśūkā vihagāvṛścikāḥ śūkayonayaḥ || yeṣāṃ viṣaṃ vādhateṅgaṃ ye ca śṛṃgaviṣāstathā | viṣairvapuryutā kīṭāye codvegapradāyinaḥ || śrutvā te kālikānāma vidravaṃ tu diśodaśaḥ | kālīkarālī cāmuṇḍā chinnamastā ca bhairavī || harasiddhāsiddhilakṣmīrdvāmarī vābhravī tathā | mahāmārī tāmasī ca mātaṃgīśavareśvarī || carcikā śivadūtī ca mahāmahiṣamardinī | ugracaṃḍākubjikā ca phetkārī guhyakālyapi || etāste mūrtayo ghorāyāśca saumyāsureśvarī | mātaḥ śayānaṃ rakṣaṃ tu duḥsvapnaṃ nāśayaṃ tu ca || cakrapāśāsi śūlarṣṭi gadā parighatomarāḥ | vajramudgarakuṃteṣu bhuśuṃḍī pāśapaṭṭiśaḥ || yānyanyāpi ca deveśi karayorvidhṛtāni te | astrāṇi tāni rakṣaṃ tu svayaṃtaṃ māṃ maheśvarī || tvadājñayā nārasiṃhī pūrvasyāṃdiśi pātumāṃ | vārāhī paścimāyāṃ ca dakṣiṇasyāṃ ca kālikā || p. 131b) uttarasyāṃ ca cāmuṇḍā mahāghoratarāvatu | urddhaṃ tathādho digvidiśostvaṃ sarvatraiva pāhimāṃ || śaktayoyāścate devi parivāragaṇāścaye | sarvatra sarvadā pāṃtu māṃ tvaccaraṇasevakaṃ || tvadājñayaiva deveśi nānārūpadharāvubhau | devau māmavatāṃ viṣṇurudrau sarvasureśvarau || varāho nārasiṃhaśca vāmanonaṃta eva ca | trivikramo hayagrīvaḥ ṣaḍaite pāṃtumāṃ sadā || mṛtyuṃjayo nīlakaṇṭho dakṣayajña vighātakaḥ | tripurapnohariśmaśruḥ pinākī nīlalohitaḥ || pramatheśaḥ kīrtivāsā virupākṣo maheśvaraḥ | ekādaśaitemāṃ pātu rudrāraudraḥ tanūdharāḥ || sadā māmakṛtaṃ bhītiṃ kurustvaṃ guhya kālike | evamaṣṭādaśa ślokairakṣāṃ kṛtvān manaḥ priye || śayitaściṃtayan kālīṃ nirviśaṃ kena ceta sā | sarvā niśāmayogajñogamayatyaiva nidrayā || uttiṣṭeccoṣasi punaḥ prātaḥkṛtya cikīrṣayā | āhnikaṃ pūrvavat kāryaṃ svasvakalpokta vartmanā || atha madhyamānāṃ nityārcanavidhiḥ || athānyaṃ saṃpravakṣyāmiyaṃ vināduḥkhamāpnuyāt | prātarutthāya gurvādi smṛtvā śaucaṃ samācaret || snānasaṃdhyāṃ tarpaṇaṃ ca vaidikaṃ tāṃtrikaṃ tathā | āgatya ca gṛhe paścāt prāṇāyāmatrayaṃ caret || kuryācca mātṛkānyāsaṃ tathā chaṃdapi devatam | tanmaṃtrasya karāṃgākhya nyāsaṃ śaṃkhārgha saṃsthitiḥ || maṃtrasnānaṃ devatāyāḥ pūjāpaṃcorikā | caṃdanāṃ te tvāvṛtīnāṃ puṣpaireva prapūjanaṃ || vaiśva devottaraṃ tatra dadannāhuti paṃcakaṃ | mūlena homayet tat prāgjapaścāṣṭottaraṃ śataṃ || vaidikākāśavalyaṃte pūjā cocchiṣṭa bhojitaṃ | tataḥ saṃprārthayeddevaṃ sāyaṃ saṃdhyā samācaret || devāgāraṃ dīpadānaṃ proktaṃ saṃkṣepamāhnikaṃ || atha pravāsa kārāgṛhādya śubhasthānāhnikaṃ || athāparāhnikaṃ vakṣye tatsthāna daśake bhavet | mārge pravāse durge ca nāntaḥ prāptau manobhaye || kārāgṛhe śubhesthāne sarpavyāghrādije bhaye | paracakrāgame kuryācchau cādyaṃ tu yathā tathā || maṃtrasnānādikaṃ ciṃtya kṛtvā mānasapūjanaṃ | manasā hṛdayasyāṃtardhyātvā yogākhya pīṭhakaṃ || p. 132a) tatraiva pṛthivīmadhye pūjāṃ devasya cācaret | yathā puṣpādibhiḥ pūjā vahirdeśe vidhīyate || tathā hṛdyapi kartavyāḥ sarvāstāḥ pratipattaye | manasā jaṭhare home etadvipadi cāhnike || atha rogiṇāmāhnikaṃ || athāturāhnikaṃ vakṣye nityaṃ svāsthyādhikasya tat | yadi laṃghanaparyaṃto vyādhirātmani dṛśyate || tadā pūjā na kartavyāsthaṇḍilaṃ pratimāsu ca | na snānaṃ daṃtakāṣṭhaṃ vā kuryāddho na mathāpi vā || ravimaṃḍalamālokya pratimāmatha vā punaḥ | mūlamaṃtraṃ sakṛjjaptvā puṣpaṃ sākṣatamutsṛjet || śrāṃto vyādhibhiratyugrairjarayā ceṃdriyai śataḥ | nijasāmayakairvāpi svakartavyaṃ samāpayet || agnivṛttastataḥ kṛtvā pūjayitvāgni devatāḥ | guruvidyāṃstadagre ca vākyaṃ ca tadudīrayet || etāvat kālavicchinnā pūjāyuṣmat prasādataḥ | na doṣostviti saṃprāpya punaḥ pūrvavadācaret || yastu rogavaśāddoṣo jātastat kṣālanaṃ caret | japena vātha dānena homane dhanatopi vā || athāṇau vāhnikaṃ || atha sūtakināṃ nityaṃ vaidikaṃ smṛtīritaṃ | jātasūtakamādau ca tadaṃte mṛtasūtakaṃ || dvijasya sūtake devi na devoccāṭamācaret | saṃdhyāṃ ca mānasīṃ kuryāt dhyātvaiva parameśvarī || śālagrāmaṃ ca pratimāṃ na spṛśet karhicit priye | sparśātpāpī naro bhūyānnā prakāryā vicāraṇāt || kṛtvā tāṃtrikapūjādi manasaiva samācaret | kāmanārthaṃ prayogaścet tadā pūrvavadācaret || mṛtagehaṃ parityajya vāmācāreṇā sūtrakaṃ | spṛhāṃ hitvā jñāna pūrvaṃ kulatodharmamāgataṃ || yayālabhedvāmadharmaṃ devatāyāṃ sajāyate | gurūpadiṣṭaṃ yatkarma bhaktyā vāme karoti yaḥ || śāstratatvaṃ devatatvaṃ no vahiḥ sa tu guhyakaḥ | jñātvā tamevaṃ bhajate sukhārthā tatra jāyate || kṣuṭ tṛṣṇā mohitaḥ pretastasyāddharmaṃ vicārayet | saṃtastena na cellasyāvyarghya yātrādi sādhanaṃ || p. 132b) pūjodakena kartvyā toya yannaiva vidyate | tadā saṃpūjayeddevaṃ bhāvanā kusumādibhiḥ || bhaktiśraddhābhāvanā ca pūjānāṃ jīva ucyate || atha jaḍāhnikaṃ || jaḍānāmāhnikaṃ vakṣye tathā saṃkṣepa karmaṇi | ratnamaṃḍapa dharmādi catuṣkamuragoṃ vrajaṃ || mūlamūrtiḥ ṣaḍaṃgāni teṣāṃ pūjā vidhīyate || sarveṣāmapi vastūnāma lābhe bhāvanaiva hi | nirmalenodake naiva pūjayet sthiramānasaḥ || sāmānyatastridhā pūjā cottamā madhyadhamā | adhikārī nimittābhyāṃ bhidyate śatadhā punaḥ || yā sopakaraṇaiḥ kṛtsnaiḥ krīyamāṇottamāmatāḥ | yathā labdhairviniṣpādyairdravyaiḥ pūjā tu madhyamā || yatra puṣpāṃvu niṣpādyā pūjā cādhamasaṃjñakāḥ | vihitākhila vedāktairbrahmarṣibhirakalmaṣaiḥ || kriyamāṇā tu yā pūjā sātvikī sā vimuktidā | rājarṣibhistayoniṣṭairbhagavattatvavedibhiḥ || yā pūjā krīyate samyagrājasī sā sukhapradā | strīvāla vṛddhamūrkhādyairbhaktairakṣudramānasaiḥ || yā pūjā krīyate nityaṃ tāmasī sā prakīrtitā || araṇye svalpa kāmānāṃ siddhyarthaṃ pūjanaṃ hitaṃ | niṣkāmānāṃ gṛhasthānāṃ hitaṃ gehe tu pūjanaṃ || kadācidapi ratyājo vedamārgo dvijaiḥ sadā | vedacyutānāṃ vipratvaṃ devatvaṃ cāpi durlabhaṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau bhojanādipūjāyāḥ sātvikādibhedāṃtanirṇayo nāma viṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 20 || sarvasādhāraṇaṃdhīrā uktamevā puro mayā | kalpāni daśavidyāyā krameṇa kathayāmi tu || atha śyāmā yā viśeṣa kramamāha || snānaṃ saṃdhyādikaṃ sarvaṃ pūrvavat samupasya ca | avahirmāna sā yogī yāgabhūmiṃ tathā viśet || atha sthānamāha || ekaliṃge śmaśāne ca śūnyāgāre catuḥpathe | tatrasthaḥ sādhayedyogī vidyāṃ tribhavamocinīṃ || eteṣāṃ lakṣaṇamāha || paṃcakrośāṃtare yatra na liṃgāṃtaramiṣyate | tadā kaligamākhyātaṃ tatra siddhiranuttamā || p. 133a) * * * (?) vyasano yatra sa ca kīlakasaṃkule | gṛdhragomāyukākādyairmāṃsalubdhairyadāvṛtaṃ || tachmaśānamitikhyātaṃ piśāca gaṇasevitaṃ | kākādi gṛdhra saṃyuktaṃ kṛmichatrādi saṃyutaṃ || nāgarairdūranirmuktaṃ sādhvasodvetakāraṇaṃ | saudhasaṃrūḍhadyāsāḍhyaṃ śūnyāgāraṃ taducyate || caturṇāṃ patho yatra saṃyogo yugapad bhavet | taccatuṣpathamityuktaṃ rajanyāmiṣṭadāyakaṃ || pūrvapūrvakamiśastaṃ jaghanyaṃ cottarottaraṃ | urjaṭe parvate vāpi nirjane vā catuṣpathe || devāgāre devaśūnye vilvamūle nadītaṭe | svagṛhe nirjanā rāme tathā cāśvattha sannidhau || tadabhāve divyagehe siṃdūrādibhiraṃkite | khaḍgaśūlagadākartrī cāmaravyajanādibhiḥ || vitāna dhūpasaṃkīrṇe kṛṣṇā guru suvāsite | yuvatīnāṃ surāpīnāṃ veśyānāṃlāsya śobhite || śaṃkhaghaṃṭhāravākīrṇe dīpāvali virājate | evaṃ putragṛhe pūjā kālikāyāḥ suśobhanā || atha kālamāha || sarva eva śubhaḥ kālo nā śubhaṃ vidyate kvacit | na viśeṣo divārātrau saṃdhyāyāmatha vā niśi || na viśeṣo divārātrau saṃdhyāyāmatha vā niśi | vali pūjādikaṃ sarvaṃ rātrau tu kriyate yadi || tattadakṣayatāṃ yāti kālikāyāḥ prasādataḥ | gate tu prathameyāme tṛtīya praharāvadhi || kulapūjāṃ prakartavyā kulaśāstra viśāradaiḥ | jalaśaṃkhaṃ kare kṛtvā gatvā dvāri maheśvarī || kṣālayeddhastapādau ca vakṣyamāṇena vartmanā || oṃ vajrodake hūṃ phaṭ svāhā maṃtreṇa maṃtravit | jalamānīya savyena āsanaṃ śodhayet tataḥ || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya jajjāvījaṃ tathaiva ca | tato viśuddhāṃte sarve pāpāni śamayaṃ ca || aśeṣāṃte viklpaṃ syāda panayeti tataḥ paraṃ | tato ācamanaṃ kṛtvā sāmānyārghyaṃ prakalpayet || trikoṇavṛttabhūvivaṃ trikoṇa racayet tataḥ | ādhāraśaktiṃ saṃpūjya tatrādhāraṃ viniḥkṣipet || p. 133b) astramaṃtreṇa saṃśodhya hṛnmaṃtreṇa prapūrayet | niḥkṣipet tīrthamāvāhya gaṃdhādyaṃ praṇavena tu || darśayeddhanu mudrā vai sāmānyārghamidaṃ smṛtaṃ | sāmānyārgheṇa deveśi pūjayedvārapārśvagān || gaṇeśaṃ kṣetrapālaṃ ca vaṭukaṃ yoginīṃ tathā | gaṃgāṃ ca yamunāṃ caiva lakṣmīṃ vāṇīṃ tato viśet || gāṃ vījādyaṃ gaṇeśānaṃ vā mādyaṃ vaṭukaṃ tathā | kṣāmādyaṃ kṣetrapālaṃ ca yāmādyaṃ yoginīṃ tataḥ || ūrddhve vāme dakṣiṇe ca adhaścaivaṃ prakīrtitāḥ || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya sarvavighnāntataḥ paraṃ | utsāraya tato hūṃ phaṭ svāhā ca tadanaṃtaraṃ || anenaiva ca maṃtreṇa vighnānutsārayetsudhīḥ || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya rakṣarakṣa tadaṃtaraṃ | hūṃ phaṭ svāheti maṃtreṇa pūjā bhūmiṃ ca śodhayet || tataḥ pravṛtta vajrādau praṇavaṃ pūrvamuddharet | carmayaṃ ca tataścaiva phaṭ svāhā tadanaṃtaraṃ || anenaiva ca maṃtreṇa kuryād bhūmyabhimaṃtraṇaṃ || adhiṣṭānepi ca puṣyasya praṇavaṃ pūrvamuddharet | ṭhātābhiṣeketi padaṃ ṭhātābhīti tataḥ padaṃ || ṣeketi ca padaṃ proktaṃ hūṃ phaṭ svāhā tataḥ paraṃ | anena manunā devyāḥ puṣpādhiṣṭhānameva ca || praṇavaṃ puṣpaketuśca tathā rājārhate tathā | ṭhātāyasasyagityuktvā saṃvuddhāya tataḥ paraṃ || puṣpe puṣpe mahāpuṣpe supuṣpe puṣpasaṃbhave | puṣpe ca yāvakīrṇe hūṃ phaṭ svāhā ca tataḥ paraṃ || viśuddhaṃ puṣpame tena jalaṃ pūrvavadā haret || mṛdumacūḍamāsīnaścānyeṣu komaleṣu vā | viṣṭareṣu samāsīraḥ sādhayet siddhamuttamā || mṛtāsanaṃ vinā devi yojapet kālikāṃ naraḥ | tāvat kālaṃ nārakī syāt yāvadā dūta saṃplavam || ṛṣicchaṃdaṃ vidhāyātha kuśāṃ tatraiva dāpayet | māyāvījaṃ samuccārya ādhāraśakti pūrvakaṃ || kamalāsanamālikhya ṅeṃtamoṃtaḥ prapūjayet | ākārāṃtaṃ surekhe ca vajrarekhe tataḥ paraṃ || hūṃ phaṭ svāheti kūryād vai maṇḍalaṃ tu śavāsane | vīrāsanenopaviśyet saṃpūjyāsanameva ca || p. 134a) atha vīrāsanaṃ yathā || ekapādamathai kasmin vinyasyoruṇi saṃsthitaḥ | itarasminnatho cāruṃ vīrāsana mudāhṛtaṃ || atha maṃtrācamanamāha || upaviśyāsane maṃtrā camanaṃ sarvasiddhidaṃ | kālibhistribhiḥ pītvā kālyādibhirūpaspṛśet || dvābhyāmoṣṭhau dvirunmṛjya caikena kṣālayet karaṃ | āsyaghrāṇe kṣaṇa śrotranābhyuraskaṃ bhujo spṛśet || ācamyaivaṃ bhavedyastu vatsarāttāṃ prapaśyati | tataḥ ṣoḍaśavarṣīyānnārīmānīya yatnataḥ || yuvatīṃ vāmadonmattāṃ suveṣāṃ cāruhāsinīṃ | sadā rase sābhilāṣīṃ siṃdūrāṃkitabhālikāṃ || sādhake premaśīlāṃtāṃ vāme saṃsthāpayedvudhaḥ || vinā hetu kamākhādya kṣobhayukto maheśvarī | na pūjānnajapaṃ kuryānnadhyānaṃ nāpi ciṃtanaṃ || tasmādbhuktvā ca pītvā ca pūjayet parameśvarīṃ | kūrcaṃ viyadviṃduyutaṃ śaktyastrāya phaḍityapi || anena manunā kuryād digvaṃdhaṃ choṭikādibhiḥ | praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya tadanaṃtarameva ca || hūṃ phaṭ svāhā manuḥ proktaḥ kāyavāhacittaśodhane | rakṣarakṣa hūṁ phaṭ svāhā maṃtrasyādātmarakṣaṇe || tataḥ kṛtāṃjali puṭo vāmadakṣiṇapāśvayoḥ | guruṃ gaṇapatiṃ matvā purataḥ sveṣṭa devatāṃ || sugaṃdhapuṣpāṇyādāya caṃdanāktāni maṃtravit | hyauṁ maṃtreṇa karayorastra maṃtreṇa mardayet || tat puṣpaṃ vāma hastena samādāya ca mastakaṃ | bhrāmayet paritastāraṃ japannāghrāya tatpunaḥ || hauṁ oṃ pūrvapaṭhe chlokamimaṃ sa ca nigadyate | te sarve vilayaṃ yātuṃ yemāṃ hiṃsaṃti hiṃsakāḥ || mṛtyuroga bhayakleśāḥpataṃtu ripumastake | astramaṃtreṇa nārā ca mudrayeśa diśi tyajet || bhūtaśuddhiṃ tataḥ kuryādātmānaṃ kuṇḍalīyutaṃ | jīvaṃ haṃsena saṃyojya śive ca madhyamādyayā || pāpaṃ kukṣisthitaṃ krūraṃ vāyvagnimanilākṣaraiḥ | śoṣayedāhayedaṃtaḥ prakṣālya recayedvahiḥ || sohamaṃtreṇatāmeva yathā sthānaṃ samānayet | tataḥ śuddhaśarīro sau jīvanyāsaṃ samācaret || athāsyāḥ maṃtrabhūta śuddhimāha || bhūtaśuddhiṃ tataḥ kuryāt svamaṃtrākṣarayogataḥ | yathā kālī tathā tārā yathā tārā tathonmukhī || p. 134b) bhūtaśudhyādikaṃ sarvaṃ tāriṇīvat samācaret || prāṇāyāmatrayaṃ kuryādvighatayā tadanaṃtaraṃ || bhairavosyā ṛṣiḥ prokta uṣṇik chaṃda udāhṛtaḥ | devatā kālikā proktā lajjāvījaṃ tu vījakaṃ || śaktistu kūrcavījaṃ syāt kīlakaṃ codyavījakaṃ | viniyogo maheśāni caturvargasya siddhaye || aṃganyā sa karanyāsau yathāvadabhidhīyate | ṣaḍdīrghabhājā vījena praṇavādyena kalpayet || praṇavaṃ cādyavījaṃ ca ṣaḍdīrghasvarabheditaṃ | kuryāt ṣaḍaṃgavinyāsaṃ mūlakhaṃḍatrayeṇa ca || varṇanyāsaṃ tataḥ kuryād divyabhāva phalapradaṃ | hṛdvāhu pādayugmeṣu sa viṃdūn mātṛkākṣarān || paṃktiśo vinyaset paścādvyāpakanyāsamācaret | dorbhyāṃ ca vyāpakaṃ kuryān mūlavidyāṃ samuccaran || pādādi ca śiro aṃtaṃ śira ādi padāṃtakaṃ | sakṛdevaṃ pravinyasya sādhakastanmayo bhavet || atha varṇanyāsaḥ || hṛdayevinyasedvāpi akārādi daśākṣaraṃ | ekārādi daśaccaiva paraṃ tu dakṣiṇe bhuje || bhuje vāme pravinyasya ṅakārādi daśākṣaraṃ | paraṃ tu dakṣiṇe jaṃgheṇakārādi daśanyaset || makārādi kṣakārāṃtaṃ vāmajaṃghe pravinyaset || iti varṇanyāsaḥ || atha ṣoḍhānyāsaḥ || vakṣye ṣoḍhātmakaṃ nyāsaṃ durlabhaṃ bhuvanatraye | yaṃ kṛtvā sādhaka śreṣṭho bhavedbhairava sannibhaḥ || vinyasen mātṛkāṃ pūrvaṃ nyāsoyaṃ prathamaḥ smṛtaḥ | śriyā saṃpuṭitaṃ varṇaṃ varṇa saṃpuṭitāṃ śriyaṃ || evaṃ krameṇa vinyasya dvitīyaśca samīritaḥ | kāmasaṃpuṭitaṃ lakṣmīṃ lakṣmī saṃpuṭitaṃ ca taṃ || vinyasen mātṛkāsthāne tṛtīyoyaṃ samīritaḥ | lajjayā saṃpuṭī lakṣmīṃ śriyā saṃpuṭitāṃ hriyaṃ || pūrvavad vinyasen maṃtrīnyāsastūrya udāhṛtaḥ | mukhavṛtta samārūḍha lajjā dvaṃdvanamodvayaṃ || śaśāṃkaśakalārūḍhaṃ kāmaśakrapade sthitaṃ | mūlasaṃpuṭitaṃ kṛtvā tatpuṭaṃ ca manuṃ tathā || vinyaseduktamārgeṇanyāsoyaṃ paṃcamo bhavet | anulomavilomenelipi sthāneṣu kevalaṃ || p. 135a) mūlaṃ vinyasya medhāvī mūlamaṣṭottaraṃ śataṃ | saṃjapya vyāpayeddehenyāsaḥ ṣaṣṭhoyamīritaḥ || kālikāmaṃtrarājasya ṣoḍhānyāsoyamīritaḥ | evaṃ nyāsaṃ tataḥ kuryāt sa maṃtrī bhairavopamaḥ || viṣopa mṛtyuharaṇaṃ graharogavināśanaṃ | duṣṭāḥ sarvevinaśyaṃti śatravoyāṃti mitratāṃ || kavitālaharītasya drākṣārasa paraṃparā | aṇimādyaṣṭasiddhistu tasya haste vyavasthitā || kāyikaṃ vācikaṃ vāpi mānasaṃ yaccaduṣkṛtaṃ | sarvaṃ tasya vināśatvaṃ yāti nyāsasya ciṃtanāt || brahmahatyā kṣayaṃ yāṃti yatkiṃcidupapātkaṃ | yadrūpaṃ dṛśyate yaistu sa tadrūpaṃ ca gacchati || yaṃ namaṃti mahādevi ṣoḍhā puṭitavigrahāḥ | alpāyuḥ sa bhavet sadyo devatā kaṃpatebhiyā || sa haraḥ sa hariḥ sākṣāt sa devī nātra saṃśayaḥ | tārāyāśca tathonmukhyā idaṃ nyāsaṃ samācaret || aṇimādyaṣṭa siddhināmīśvaraśca bhavennaraḥ || atha guhya ṣoḍhānyāsaḥ || īśvara uvāca || śṛṇu devī pravakṣyāmi guhya ṣoḍhāmimāṃ priye | na prakāśyamidaṃ kvāpi yadīchedātmano hitaṃ || karpūraṃ mātṛkāvarṇaiḥ puṭitaṃ mātṛkā sthale | tenaiva puṭitaṃ varṇaṃ nyasedatraiva pārvati || kūrcavījayugaṃ devi vinyastavyaṃ prayatnataḥ | śaktivījaṃ tathā devī vinyasen mūlamāditaḥ || dakṣiṇe kālikebhyāṃ tu pūrvavījatrayaṃ nyaset | kūrca vījatrayaṃ devī lajjāvīja dvayaṃ || vinyastavyaṃ tathā devimīlitaṃ vahnijā yayā | tatastatsakalanyasya vyāpakatvena devate || dvāviṃśatpakṣaremaṃtre ṣoḍhānyāsa ihoditaḥ | ayaṃ tu siddhido loke tathā devāsureṣu ca || avaśyaṃ pratyahaṃ kāryaṃ na pūjā na japastathā | kṛtepi sādhakaḥ śreṣṭho mahādeva samo bhavet || iti te kathitaṃ kiṃcid rahasyaṃ ghoradakṣiṇe | na prakāśyaṃ kadācittu deveṣu ca tathā nari || atha tatvanyāsaḥ || ātmavidyā śivaistatvaistatvaṃ nyāsaṃ samācaret || p. 135b) atha vījanyāsaḥ || atha brahmabhruvormadhye lalāṭe nābhideśake | guhye vaktre tu sarvāṃge saptavījāni vinyaset || atha maṃtravarṇa nyāsaḥ || śirasi nayane bhāle bhrūyugme karṇagaṇḍayoḥ | vadane radane jihvāskaṃdhadeśe galeṣu ca || bhuja hṛdaya sa pārśve pṛṣṭanābhau ca rudre kaṭi udarakapāde sarvato maṃtra varṇān || mūlena vyāpakaṃ nyāsaṃ navadhā kārayet priye | paṃcadhā navadhā vāpi mūlena saptadhā tathā || tataḥ strīveṣadhārī syāt siṃdūrāṃkitabhālakaḥ | śṛṃgāro jvalaveśādya tāṃvūlapūritānanaḥ || evaṃ veśādikaṃ sarvaṃ vanitāmapi kārayet | pīṭhanyāsastataḥ paścādādhāraśakti pūrvakaṃ || prakṛtiṃ kajaṭhaṃ caiva śeṣaṃ pṛthvīṃ tathaiva ca | sudhāṃvudhiṃ maṇidvīpaṃ ciṃtāmaṇi gṛhaṃ tathā || śmaśānaṃ pārijātaṃ ca tanmūle ratnavedikāṃ | tasyoparimaṇeḥ pīṭhaṃ nyaset sādhakapuṃgavaḥ || caturdikṣu munīn devān śavāṃśca śavamuṇḍakān | dharmāṃdīścāpi dharmādīn pādagātra catuṣṭaye || hṛdipadme tathā padmaṃ sūryasomau maheśvari | vaiśvānaraṃ tathā satvaṃ rajaścaivatamastathā || ātmānaṃ caiva vinyasya śakti hṛtpadmake nyaset | icchājñāna kriyā caiva kāminī kāmadāyinī || ratīratipriyānaṃdā karṇikāyā manonmanī | vāgbhavaṃ prathamaṃ coktvā parāyai tadanaṃtaraṃ || yai hyauṁ vācyamataḥ paraṃ || sadāśiva mahāpreta ṅeṃtaṃ padmāsanaṃ tataḥ | nama ityeva maṃtroyaṃ pīṭha nyāsa udāhṛtaḥ || pīṭhapūjāṃ tataḥ kuryāt pradhānaṃ tu svaśaktibhiḥ | ugrogra caṇḍā cāmuṇḍā pracaṇḍā vikaṭotkaṭā || saṃkaṭā caiva caṇḍogrā tathā maṃgala caṇḍikā || atrāṃtaryajanaṃ || evaṃ dehamayepīṭhe ciṃtayediṣṭa devatāṃ || atha vahiryāyaḥ || evaṃ vinyastadehaḥ san yaṃtrarājaṃ samuddharet | tāmrapātre kapāle vā śmaśāna kāṣṭhanirmite || p. 136a) śanibhaumadine cāpi śarīre mṛta saṃbhave | svarṇe rupye tathā lohe cakramarcyaṃ vidhānataḥ || āsurekhe vajrarekhe hūṁ phaṭ vahnivallabhā | maṃtreṇānena vilikhedyaṃtrarājaṃ manoharaṃ || svayaṃbhū kusumaṃ kudagolotthaṃ rocanā guruḥ | kaśmīra mṛganābhī ca padmaṃ ca malayodbhavaṃ || esa gaṃdhaḥ samākhyātaḥ sarvadā caṇḍike priye | etena gaṃdhayogena yonicakraṃ samālikhet || maṃtrabhedena śrīkālyāḥ yaṃtrāṇi saṃśṛṇu priye | ādau śaktiṃ samutpādya śaktīnāṃ tu catuṣṭayaṃ || vāhyāvāhya krameṇaiva madhye viṃduṃ likhecchive | idaṃ vilikhya deveśi bhūpuraikena saṃyutaṃ || kvacid bhūpuraśabdena caturasraṃ prakīrtitaṃ | atra bhūpuraśabdena caturdvārātmakaṃ bhavet || trikoṇa trayamālikhya ṣaṭkoṇaṃ ca tatopari | vṛttāṣṭadalavṛttaṃ ca bhūpureṇa samanvitaṃ || viṃdumadhye tu śrīmāyākālī yaṃtraṃ susiddhidaṃ || maṃtramanya chṛṇu prājñe yonicakraṃ likhet sudhīḥ | yonidvayaṃ tatolikhya ṣaṭkoṇaṃ ca tato bhavet || tataścāṣṭadalaṃ padmabhūgṛheṇa samanvitaṃ | yaṃtrametan maheśāni mahāsāmrājyadāyakaṃ || ādau yoniṃ samālikhya yoniṃ ca tadvahirlikhet | yonitrayaṃ tadvahistu tato vṛttaṃ samālikhet || tataścāṣṭadalaṃ padmavṛttaṃ caiva tatopari | dharaṇī gṛhamālikhya yaṃtrametanmayeritaṃ || śaktimādyāṃ samutpādya tataḥ śaktidvayaṃ likhet | vahni śaktiṃ samutpādya vāhyaśaktiṃ vibhedayet || graṃthibheda krameṇaiva vahniṃ prastārayedadhaḥ | agnibheda krameṇaiva śaktyūrddhaṃ cāpi bhedayet || ūrddhvaṃ vahni vibhedena adhogniṃ ca vibhedayet | trayaṃ yone dvayaṃ vahneḥ kālīyaṃtraṃ susiddhidaṃ || ṣaṭkoṇa vṛttāṣṭadalaṃ ṣaḍasraṃ vajralāṃchitaṃ | tadvahirbhūpuraṃ yaṃtramāvṛtti trayasaṃyutaṃ || śaktyāgnibhyāṃ ca ṣaṭkoṇaṃ tatra yoni trayaṃ bhavet | vṛttamaṣṭadalaṃ padmaṃ bhū caturdvārabhūṣitaṃ || yaṃtraṃ śrīdakṣiṇākālyāḥ madhye māyā vibhūṣitaṃ | maṃtrabhedena vījānāṃ nirṇayaḥ kathyate śṛṇu || nādaviṃḍu yutaṃ cetsyāccicchaktiḥ parikīrtitā | virādvījaṃ krameṇaiva vījayaṃtre vibhāvayet || p. 136b) pīṭhapūjāṃ tataḥ kuryādādhāraśaktipūrvakāṃ | tato hṛdaya padmāṃta sphuraṃtī vidyudā kṛtiṃ || deveśītyādi maṃtreṇa viṃdvā vā vāhayet sudhīḥ | tataḥ kāmakalādhyānādā vāhyakālikāṃ śivāṃ || kūrmākhya mudrayā puṣpaiścakramadhye nidhāpayet || kāmakalā dhyānaṃ || mukhaṃ viṃduvadākāraṃ tadadhaḥ kucayugmakaṃ | sarvavidyāmṛtāpurṇaṃ sarvarogo bhavapradaṃ || sarvārthasādhakaṃ sarvajana raṃjanakārakaṃ | tadadhaḥ sa parārddhaṃ ca supariskṛtamaṇḍalaṃ || sarvadevādi bhūtaṃ ca sarvadeva namaskṛtaṃ | sarvāhrādana saṃpūrṇaṃ sarvaraṃjanakārakaṃ || sarvārthasādhakaṃ sarvaṃ devavaśya pravartakaṃ | etat kāmakalāṃ dhyānaṃ sugopyaṃ sādhakottamaiḥ || kūrmamudrā yathā || vāmahastātha tarjanyā dakṣiṇasya kaniṣṭhayā | tathā dakṣitarjanyā vāmāṃguṣṭhaṃ niyojayet || unnataṃ dakṣiṇāṃguṣṭhaṃ vāmasya madhyamādikāḥ | aṃgulī yojayet pṛṣṭha dakṣiṇasya karasya ca || vāmasya pitṛtīrthena madhyamānāmikā tathā | adhomukhe ca te kuryād dakṣiṇasya vahastataḥ || evaṃ vidhaḥ sarvasiddhiṃ dadāti karakacchapaḥ | kuryā tu hṛdayāsannaṃ nimīlya nayanadvayaṃ || samaṃkāya śirogrīvaṃ kṛtvā sthiratarovudhaḥ | dhyānaṃ samārabhen maṃtrī sarvapāpa pranāśanaṃ || atha dhyānaṃ || devyā dhyānamatho vakṣye sarvadevopaśobhitaṃ | aṃjanādinibhāṃ devīṃ karālavadanāṃ śivāṃ || muṇḍamālā valīkīrṇāṃ muktakeśīṃ smitānanāṃ | mahākāla hṛdaṃbhoja sthitāṃ pīnapayodharāṃ || viparītaratā saktā ghoradaṃṣṭrāṃ śivena vai | nāgayajñopavītaṃ ca caṃdrārddhakṛtaśekharāṃ || sarvālaṃkārayuktāṃ ca muktāmaṇi vibhūṣitāṃ | mṛtahasta sahasraistu vaddhakāṃcī digaṃvarāṃ || śivākoṭi sahasraistu yoginībhirvirājitāṃ | raktapūrṇamukhāṃbhojāṃ madyapāna pramattikāṃ || vahnyarka śaśinetrāṃ ca raktavisphuritānanāṃ | vigatāsu kiśorābhyāṃ kṛtavarṇāvataṃsinīṃ || karālavadanāṃ ghorāṃ muktakeśīṃ caturbhujāṃ | kālikāṃ dakṣiṇāṃ divyāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣiṇāṃ || p. 137a) sadyaśchinnaḥ śiraḥ khaḍgavāmorddhādhaḥ karāṃvujāṃ | abhayaṃ varadaṃ caiva dakṣiṇādhorddhapāṇikāṃ || mahāmeghaprabhāṃ śyāmāṃ tathaiva ca digaṃvarāṃ | kaṇṭhāvasamuṇḍālīgaladrudhiracarcitāṃ || karṇāvataṃ satāṃ nīta śavayugma bhayānakāṃ | ghoradaṣṭrāṃ karālāsyāṃ pīnonnata payodharāṃ || śavānāṃ karasaṃvyātaiḥ kṛtakāṃcī hasatmukhīṃ | sṛkkadvayagaladraktadhārā visphulitānanāṃ || ghorarūpāṃ mahāraudrīṃ śmaśānālayavāsinīṃ | daṃturāṃ dakṣiṇāṃ divyāṃ muktalaṃvakacoccayāṃ || śavarūpa mahādeva hṛdayo parisaṃsthitāṃ | śivābhirghoranādādiścaturdikṣu samanvitāṃ || mahākālena ca samamupariṣṭaratāturāṃ | mukhaprasannanayanāṃ smerānana saroruhāṃ || evaṃ saṃciṃtya kālīṃ tu śmaśānālayavāsinīṃ || dhyātvā devī samāvāhya yonimudrāṃ ca darśayet | khaḍgamuṃḍavarābhīti mahāyoniṃ tu darśayet || atha krameṇa khaḍgādi mudrāmāha || kaniṣṭhānāmike vaddhvāsyāṃguṣṭhe naiva dakṣataḥ | śeṣāṃgulī tu prasṛte saṃspṛṣṭhe khaḍgamudrikāṃ || aṃtarāṃguṣṭhamuṣṭhiṃ ca kṛtvā vāmakarasya ca | madhyamābhyāṃ dakṣiṇasya tathā laṃvya prayatnataḥ || madhyame nātha tarjanyāmaṃguṣṭhāgrāgrimohya tu | dakṣiṇaṃ yojayet pāṇiṃ vāmamuṣṭau tu sādhakaḥ || darśayed dakṣiṇebhāge muṇḍamudreyamucyate | adhaḥ sthito dakṣahastaḥ prasṛto varamudrikā || ūrddhvaḥ kṛto vāmahastaḥ prasṛto'bhayamudrikā | tarjanyanāmikā madhye kaniṣṭhe cakramādapi || karayoryojayeccaiva kaniṣṭhā mūlabhedataḥ | aṃguṣṭhāgraṃ tu niḥkṣipya mahāyoniḥ prakīrtitāḥ || atha viśvasyo bhayātmakatvā chaktiṃ vinā śivasya śivaṃ vināśakteścopāsanāyāṃ phalābhāvādubhayoreka daivayajanamāha || tathā ca || prakṛtyā tu vinā devi na saṃsāraḥ kvacidbhavat | puruṣaṃ ca vinā devi na vidyā siddhidāyinī || kālikāyāṃ mahākālaḥ suṃdaryāṃ laliteśvaraḥ | tārāyāṃ ca tathā kṣobhyaśchinnāyāṃ vikarālakaḥ || p. 137b) bhuvanāyāṃ mahādevo dhūmrāyāṃ kālabhairavaḥ | nārāyaṇo mahālakṣmyāṃ bhairavyāṃ vaṭukaḥ smṛtaḥ || mātaṃgyāṃ tu mataṃgaḥ syādathavā syāt sadāśivaḥ | mṛtyuṃjayastu vagalā vidyāyāṃ parikīrtitaḥ || tasmāt kāraṇato devī dvitīyaṃ pūjayecchive | mahākālaṃ yajet pūrvaṃ paścāddevīṃ prapūjayet || mahākālaṃ yajeddevyā dakṣiṇe dhūmravarṇakaṃ | vibhrataṃ daṇḍaṣaṭkāṅga daṃṣṭrā bhīmamukhaṃ śiśuṃ || vyāghracarmāvṛta kaṭiṃ tuṃdilaṃ raktavāsasaṃ | trinetra mūrddhakeśaṃ ca muṇḍamālā vibhūṣitaṃ || jaṭābhāslasaccandra khaḍgamugraṃ jvalanniva | iti dhyātvā mahākāla maṃtreṇaiva ca prapūjayet || kavacaṃ sphauṁ samuddhṛtya yālārāvāṃ cakrauṃ mataḥ | mahākāla bhairaveti sarvavighnāśayeti ca || nāśayati punaḥ procya māyāṃ lakṣmīṃ samuddharet | phaṭ svāhayā samāyukto maṃtraḥ sarvārthasādhakaḥ || tato deviṃ punarddhyātvā sarvopacārataḥ sudhī | pūjayet mūlamuccārya dakṣiṇāṃ kālikāṃvudhaḥ || tāṃvūlāṃ te trisaṃtarpya natvā yoniṃ pradarśayet | devī vāmorddhādho haste khaḍgaṃ muṃḍaṃ ca pūjayet || devyā dakṣahastorddhādhaḥ pūjayeda bhayaṃ varaṃ || vijñāpya ca tato devyāḥ parivārāṃstathārcayet | tataḥ ṣaḍaṃga pūjāṃte gurupaktiṃ prapūjayet || pādyādinā tathā paścāt pūjayedaṃgadevatā | sarvamaṃtreṣu purataḥ sarvatra siddhidāyakāḥ || divyaughā guravodeva siddhaughā guravastathā | mānavaughāḥ samāsena kathayāmita vāgrataḥ || tatrāsau kālikādevī tasyāḥ śṛṇu gurukramaṃ | mahādevī mahādeva stripurācaiva bhairavaḥ || divyaughā guravaḥ proktāḥ siddhaughān kathayāmite | brahmānaṃdaśca pūrṇaśca calacittaścalācalaḥ || kumāraḥ krodhanaścaiva varadaḥ smaradīpanaḥ | māyā māyāvatī caiva mānavaughān śṛṇu priye || vimalaḥ kulaścaiva bhīmasenaḥ sudhākaraḥ | mīnā gorakṣanāthaśca bhojadevaḥ prajāpatiḥ || mūladevoraṃtidevo vighneśo vai hutāśanaḥ | samayānaṃda saṃtoṣau kālikā guravaḥ smṛtāḥ || p. 138a) divyā devītike nityaṃ siddhābhūmāvihāyi ca | mānavaughā mānaveṣu mamarūpadharāḥ sadā || ānaṃdanātha śabdāṃtā guravaḥ sarvasiddhidā | striyopi gururūpāścedatvāṃtāḥ parikīrtitāḥ || mānavaughāṃtike devī svaguruṃ paripūjayet | nijaṃ guruṃ purā dhyātvā tato guru catuṣṭayaṃ || pūjayitvā yajeddevaṃ navasaṃkocamācaret | guruṃ paramaguruṃ caiva parāpara guruṃ tathā || parameṣṭhī guruṃ caiva kathitā guravastava || atha guruṇāṃ sthānamāha || vidyā pṛṣṭhe maheśāni guravaḥ saṃti sarvadā | kalpā tripaṃktimārgeṇa devīpṛṣṭha krameṇa ca || divyādi kramayogena tadadhaḥ svagurutrayaṃ | dakṣodīcyaḥ pratīcyāṃ ca rekhā tritayakaṃ caret || divyaughā devatā pṛṣṭhe tadanyau tu sthale hṛdye | vidyāyāḥ bhedabhāge tu svaguruṃ pūjayecchive || sarvatvayi maheśāni gurusthānaṃ prakīrtitaṃ || atha etasyāvaśyakatāmāha || gurupūjāṃ vinā vatsadyadi pūjāṃ samārabhet | taddoṣaśamane vatsaśaktiṃ pūjāṃ samārabhet || viguṇaṃ yatra yadvāsyāt saguṇaṃ kulapūjanāt | kulāvalokane caiva syātkva ca proktamārjanaṃ || kva snānaṃ kva ca vākśuddhiḥ kva ca māsaviśodhanaṃ | dīkṣā prabhuḥ kulīnāścet kulaṃ vā vaṭukeśvaraḥ || taddehe gurumānīya kularūpaṃ guruṃ smaret | kulaṃ yathā gurustatra na tathā kulasādhakaḥ || gurukramaṃ ca kathitaṃ gopanīyaṃ prayatnataḥ | yagoragrena caivaiṣāṃ nāmagrāhyaṃ kathaṃcana || athāvaraṇa devatāḥ paṃcadaśakoṇeṣu || tathā ca || tataśca sarvakoṇeṣu devīmāvāhya pūjayet || tataḥ pūrvādi koṇeṣu vāmāvartena pūjayet || kālī kapālinīṃ hullāṃ prathame tu trikoṇake | nīlāṃghanāṃ valākāṃ ca dvitīye tu trikoṇake || kurukullā virodhinyau vipravittāṃ tṛtīyake | ugrāmugraprabhāṃ dīptāṃ caturthe tu trikoṇake || mātrāṃ mudrāṃmitāṃ caiva trikoṇe paṃcamaṃ yajet | sarvāḥ śyāmā asikarāmuṇḍamālā vibhūṣaṇā || p. 138b) tarjanī vāmahastena dhārayaṃtyaścasaṃmitāḥ | tristriḥ pūjāprakartavyā sarvāsāmapi sādhakaiḥ || athāṣṭadale || brahmādyāḥ pūjayet patre patrāgre bhairavān yajet | lokapālāṃ stato vāhye tadastrāṇi ca tadvahiḥ || vahirmaṇḍalataścāpi brāhmī nārāyaṇī tathā | māheśvarī ca cāmuṇḍā kaumārī cāparājitā || vārāhī ca tathā pūjyā nārasiṃhī tathaiva ca | tāraṃ pāśāṃ tathā śrī ca brāhmī śrīpādukāṃ tataḥ || pūjayāmita taścaiva dhyāyettāṃ brahmaṇapriyāṃ | brahmāṇī haṃsamārūḍhāṃ svarṇavarṇāṃ caturbhujāṃ || caturvaktrāṃ trinetrāṃ ca kūrcaṃ ca paṃkajaṃ tathā | daṇḍaṃ padmākṣa sūtraṃ ca dadhatīṃ cāruhāsinī || jaṭājūṭadharāṃ devīṃ bhāvayet sādhakottamaḥ | evaṃ dhyātvā brahmapatnīṃ yathāśaktyāya yatpriye || oṃ ismṛtvā nārāyaṇī śrīpādukāṃ tataḥ paraṃ | pujayāmīti coddhṛtya dhyāyettāṃ vaiṣṇavī priye || nārāyaṇī mahādīptāṃ śyāmāṃ garuḍavāhinīṃ | nānālaṃkāra saṃyuktaṃ cārukeśīṃ caturbhujāṃ || ghaṇṭhāṃ śaṃkhaṃ kapālaṃ ca cakraṃ saṃdadhatīṃ parāṃ | madhumattamadollola dṛṣṭiṃ sarvāṅgasuṃdarīṃ || iti dyātvā maheśāni yatnato bhāvayettataḥ | pūjayitvā mahādevīṃ māheśvarīṃ yajet punaḥ || saviṃduṃ uṃ samuccārya māheśvarīṃ tataḥ priye | śrīpādukāṃ tataścoktvā pūjayāmi tataḥ śiraḥ || dhyānamasyāvarārohe vravīmite niśāmaya | māheśvarīṃ vṛṣārūḍhāṃ śuklāṃ trinayanānvitāṃ || kapālaṃ ḍamaruṃ caiva varadā bhayaśūlakaṃ | ṭaṃkaṃ ca dadhatīṃ devīṃ nānābharaṇabhuṣitāṃ || pūjayecca yathā śaktyā dhyānaṃ kṛtvā maheśvarīṃ || ṛṃ vījaṃ cāmuṇḍā muktvā śrīpādukāṃ pūjayāmi | pūjayitvā mahādevīṃ tato dhyānaṃ samācaret || cāmuṇḍo caṇḍahāsāṃ prakaṭita vadanāṃ bhīmavaktrāṃ trinetrāṃ nīlāṃbhojaprabhābhāṃ pramudita vapuṣaṃ nāramuṇḍāli mālāṃ | khaḍgaṃ śūlaṃ kapālaṃ naraśiraghaṭitaṃ kheṭakaṃ dhārayaṃtī pretārūḍhāṃ pramattāṃ madhumadamuditāṃ bhāvayeccaṃḍarūpāṃ || p. 139a) evaṃ dhyātvā yajeddevīṃ cāmuṇḍāṃ jagadīśvarīṃ | ṛṃkāreṇa ca kaumārīṃ saṃpūjya dhyānamācaret || kaumārīṃ kuṃkumā bhābhāṃ trinetrāṃ śikhi saṃsthitāṃ | caturbhujāṃ śaktipāśāṃmaṃkuśā bhayadāyinīṃ || nānālaṃkāra saṃyuktāṃ pramattāṃ prariciṃtayet | dhyānaṃ kṛtvā kaumārīṃ ca yathā śaktyā prapūjayet || vāgbhavena mahādevīṃ pūjayeda parājitāṃ | sarvaṃ pūrveṇa vidhinā tato dhyānaṃ samācaret || aparājitāṃ ca pītāhāmakṣamudrā varapradāṃ | kamalaṃ mātuliṃgaṃ ca dadhatīṃ pariciṃtayet || evaṃ saṃpūjya vidhivat sādhako bhaktito yajet | aukāreṇa sureśāni vārāhīṃ pūjayet tadā || dhyānamasyānivodhatvaṃ vārāhyāḥ parameśvarī | vārāhī dhūmravarṇābhāṃ varāhavadanāṃ śubhāṃ || phalakaṃ khaḍgamuśale phalaṃ vedabhujairvṛtāṃ | vidhinā pūjayedenāṃ vārāhīṃ parameśvarīṃ || visargeṇa nārasiṃhīmarcayet sādhakāgraṇīḥ | nārasiṃhī nṛsiṃhasya vibhratī sadṛśaṃ vapuḥ || dhyānamasyāḥ pravakṣyāmi devi te tanniśāmaya || kopādālolajihvā vivṛta nijamukhāṃ somasūryāgni netrāṃ pādānāṃ vābhiraktāmupari hṛditāṃ bhinnadaityeṃdragātrīṃ | cakraṃ śaṃkhaṃ ca pāśāṃkuśakuliśagadāvāraṇānuddhṛhaṃtī bhīmāṃ tīkṣṇāgradaṃṣṭrāṃ maṇimayamukuṭāṃ nityamīḍe nṛsiṃhīṃ || evaṃ dhyātvā pūjayettu yathā śaktyā maheśvarī || athāṣṭadalāgre bhairavān bhairavaśca || asitāṃ goruruścaṇḍaḥ krodha unmatta bhairavaḥ | kapālī bhīṣaṇaścaiva saṃhāraścāṣṭamaḥ smṛtaḥ || athaiṣādhyānaṃ || dathatāṃ janapuṃjanīlavarṇān varavetāla kapālaśūladaṇḍān | laghuduṃdubhi saṃyuktāṃ strinetrān karadaṃḍaiḥkari hastadaṇḍa caṇḍaiḥ || gajakṛtti nivarttito turīyān bhrakuṭī saṃghaṭitairlalāṭapaṭṭaiḥ | lalitālikulābhakuṃtalāgrān muditāṃtaḥ karaṇān ca yauvanādyān || eteṣāṃ maṃtro yathā || hrasvārṇā viṃdusaṃyuktāṃ vāṅmāyā pūrvabhūṣitā || p. 139b) atha bhairavāṇāṃ sthāne bhairavyaśca pūjyāḥ || bhairavī ca mahāsiṃha dhūmrabhīmādikāṃ catāṃ | unmattabhairavīṃ paścād vaśīkaraṇa bhairavīṃ || patrāgreṣu yajenmaṃtrī mohanākhyāṃ ca bhairavīṃ | tridhā tridhā yajedetā raktamālānu lepanaiḥ || atha dhyānamāsāṃ || udyadbhānu sahasrakāṃti maruṇakṣaumāṃ śiromālikāṃ raktālipta payodharāṃ japavaṭīṃ vidyāmabhītiṃvaraṃ | hastābjairdhatīṃ trinetra vilasadvaktrā raviṃdaśriyaṃ deviṃ vaddhahimāṃśu ratnamukuṭāṃ vaṃde samaṃdasmitāṃ || atha bhūpurasyorddhe lokapālān pūjayet || pūrvārabhya īśānāṃtaṃ dikpālān pūjayet sudhīḥ | indravījaṃ samuccārya iṃdrāya tadanaṃtaraṃ || surādhipataye coktvā sāṃgāya tadanaṃtaraṃ | saparivārāya ca tataḥ sāyudhā yata topyanu || sa vāhanāya ca tato namaste na prapūjayet || laṁ raṁ yaṁ kṣaṁ vaṁ yaṁ śaṁ haṁ aṁ kaṁ evaṃ svasva vījādīnāṃ dikpālān pūjayet || dhyānaṃ tu || indraṃ surādhipaṃ pītamairāvatagataṃ vibhuṃ | sahasranetraṃ dvibhujaṃ pītaṃ vajradharaṃ bhaje || agniṃ tejodhipaṃ raktaṃ śvetaśaktikaraṃ prabhuṃ | subhūṣaṇaṃ meṣavāhaṃ vaṃde raktāṃtalocanaṃ || yamaṃ pretādhipaṃ kṛṣṇaṃ mahiṣo parisaṃsthitaṃ | kāladaṇḍadharaṃ krūraṃ vṛttaṃ dūtairbhayānakaiḥ || rakṣodhipaṃ ca nir-ṛtaṃ śavāsanamāsthitaṃ | dhūmābhaṃ khaḍgahastaṃ ca piṃgaśmaśruḥ sukūrcakaṃ || makare saṃsthitaṃ vidyunnibhapāśakarāṃvujaṃ | śubhrāṃgatuṃ dilaṃ vaṃde varuṇaṃ yādasāṃpatiṃ || vāyuprāṇādhipaṃ dhūmraṃ raktāṃ kuśakaraṃ paraṃ | vātapramī samārūḍhaṃ dhyāvaṃte vegato bhaje || yakṣapatiṃ kuveraṃ ca śuklaṃ śūlagadādharaṃ | narasiṃhāsanārūḍhaṃ medalaṃ citriṇī yutaṃ || vidyādhipaṃ nīlaśūladharaṃ vṛṣabhavāhanaṃ | trinetraṃ bhālacaṃdraṃ ca jaṭājūṭadharaṃsitaṃ || gauraṃ nāgādhipaṃ mūrddhni phaṇāmaṃḍalabhūṣitaṃ | pīnottuṃgaṃ cakradharamanaṃtaṃ visagaṃ bhaje || lokādhipaṃ vidhātāraṃ raktaṃ padmakaraṃ śubhaṃ | haṃsārūḍhaṃ vedapāṭhaṃ kurvaṃtaṃtamahaṃbhaje || tathā || p. 140a) indrokta vidhinā sarvaṃ pūjayet parameśvarī | rakṣo varuṇayormadhye śeṣanāgaṃ prapūjayet || īśāna śakrayormadhye brahmāṇaṃ pūjayet tataḥ || atha lokapālānāṃ mudrā yathā || pāṇimūlesu saṃlagne śākhāḥ sarvāḥ prasāritāḥ | lokeśānāmiyaṃ mudrā teṣāmarcā sudarśayet || atha bhūpurasya vahirdikpālāstrāṇi || tadvahirarcaye devi vajraṃ śaktiṃ ca daṇḍakaṃ | khaḍgaṃ pāśamaṃkuśaṃ ca gadāṃ triśūlameva ca || kuvaro varuṇayormadhye cakraṃ pūjyaṃ tathaiva ca | īśānaśakrayormadhye padmaṃ saṃpūjayet tataḥ || atha viśeṣābhāve sādhāraṇa maṃtramāha parivārāṇāṃ || nāmādya varṇavījāśca ṅeṃtāstāstu namoṃtikāḥ | śrīpadaṃ pūrvamuddhṛtya pādukā padamuddharet || pūjayāmi namaḥ paścāt pūjayedṅgadevatāḥ | tataḥ pūrvokta rūpāṃ tu dhāyaiccaiva hi dakṣiṇāṃ || yoginī cakrasahitāṃ mahākāla samanvitāṃ || devyāstu dakṣiṇebhāge mahākālaṃ punaryajet | pādyābhirmūladevīṃ saṃpūjya tarpayet tataḥ || tato devyairdhūpadīpaudadyānnai vedyakaṃ tathā | puṣpāṃjali trayaṃ bhaktyā viśeṣārghyodakākṣataiḥ || devī vāmorddhādhohaste khaḍgaṃ muṇḍaṃ ca pūjayet | devyādakṣahastorddhādhaḥ pūjayeda bhayaṃ varaṃ || punarmūlaṃ samuccārya sāṃgāyai sa pareti ca | vārāyai nāmadevyāśca caturthyaṃtamudīrayet || atha validānaṃ || pūjāṃte bhojanādau ca valiṃdadyān maheśvari || tatrādau mahākāla validānaṃ tasya maṃtro yathā || humaṃte ca mahākālāchmaśānādhipa ityapi | imamaṃte sāmiṣānnaṃ valiṃ gṛhnayugaṃ tataḥ || gṛhnāpaya padadvaṃdvaṃ vighnanivāraṇaṃ tataḥ | kuru siddhiṃ ca me caiva prayaccha svāhayāyutaḥ || mahākālāya devāya praṇavādyena dāpayet || atha devyā validānaṃ maṃtropi || ehyehi jagatāṃ mātarjagatāṃ jananī tathā | gṛhna gṛhna imaṃ nityaṃ validāna mataḥ paraṃ || siddhiṃ dehi padadvaṃdva tataḥ śatrukṣayaṃ kuru | vāyuśabdaṃ samuccārya kūrcayugmaṃ punaḥ punaḥ || hṛllekhā dvitayaṃ pūrvamaṃte ca ṭhadvayaṃ punaḥ | tadā maṃtra samuddhṛtya phaḍaṃte vahni suṃdarī || p. 140b) validānamidaṃ citraṃ sarvataṃtreṣu gopitaṃ | sarvāsu kālī vidyā su yathā nāmnā kṣipedvaliṃ || valibhiḥ sādhyate muktirvalibhiḥ sādhyate divaṃ | validānena sa tataṃ japecchattra nṛpānnṛpaḥ || evaṃ pūjāṃ purā kṛtvā mūle naiva yathā vidhiḥ | naivedyādi yathāśaktyā dadyāddaivyai punaḥ punaḥ || tato nīrājanaṃ kuryāddaśavāraṃ pradīpakaiḥ | tataḥ samāhitaṃ maṃtrī guruṃ natvā śiraḥ sthitaṃ || mahākāla mahāmaṃtraṃ japedaṣṭottaraṃ śataṃ || śrī-īśvara uvāca || kullukāṃ mūrddhni saṃciṃtya hṛdi setuṃ viciṃtayet | mahāsetuṃ viśuddhau ca sahasrāre samuddharet || maṇipūre tu nirvāṇaṃ mahākuṇḍalinīmataḥ | svādhiṣṭhāne kamarājaṃ kākinī mūrddhni saṃsthitāṃ || viciṃtya vidhivaddevī mūlādhārāṃtikācchire | viśuddhāṃtaṃ smareddevī visataṃtu tanīyasīṃ || vedasthānādvijihvāṃtaṃ mūlamaṃtrā vṛtāṃ vibhuḥ || atha dīpanī vidyā || kāṃtāṃ taṃ jīvanīvījaṃ tripado paribhūṣitaṃ | kalāmanusvaropetaṃ vījatrayamudāhṛtaṃ || tuṃvuruṃ ca tato dadyāt saṃhāraṃ ca tataḥ paraṃ | vidyādau yojayeddevī viṃdutraya kalānvitaṃ || eṣā tu dīpanī vidyā sarvāmnāyai namaskṛtā | tatprabhāpaṭahairjihvāṃ pradīptāṃ ca vibhāvayet || ajñātvā dīpanīṃ vidyāṃ yojayet kālikāṃ parāṃ | socirānmṛtyumāpnoti mṛte ca narakaṃ vrajet || atha maṃtra dhyānam || maṃtra dhyānaṃ pravakṣyāmi japāt sārvajñadāyakaṃ | maṃtradhyānānmaheśāni siddhyate brahmayataḥ || mūlādi brahmaraṃdhrāṃtaṃ sarvāṃ vidyāṃ vibhāvayet | sūryakoṭi pratīkāśāṃ yogibhirdṛṣṭa pūrvikāṃ || devatā gurumaṃtrāṇāmaikyaṃ saṃbhāvayan dhiyā | sa vāsanāṃ japenmaṃtraṃ saṃtuṣṭaḥ sthiramānasaḥ || daṃtākṣamālayā caiva rājadaṃte nameruṇā | mūlamaṃtreṇātha pūrvanyāsān sarvān samācaret || aṣṭottara sahasraṃ tu tadarddhaṃ tridaśaṃ tu vā | aṣṭottaraśataṃ vāpi japennitya mananyadhīḥ || tejomayaṃ japaphalaṃ devyā haste samarpayet | stuvanpradakṣiṇīkṛtya daṇḍavat praṇamedbhuvi || p. 141a) śrījagalanmaṃgalaṃnāma kavacaṃ prapaṭhestataḥ || atha dakṣiṇaṃ || tato vai śirasi puṣpaṃ datvāṣṭāṃgaṃ praṇamya ca | prasāryaṃ dakṣiṇaṃ hastaṃ svayaṃ namrānanaṃ punaḥ || darśayed dakṣiṇaṃ pārśvaṃ manasāpi pradakṣiṇaṃ | tridhā ca veṣṭayet samyak kālikāyāḥ pradakṣiṇaṃ || sa ca pradakṣiṇo jñeyaḥ sarvadevaugha tuṣṭidaḥ | aṣṭottaraśataṃ yastu kālikāyāḥ pradakṣiṇaṃ || sarvān kāmānavāpnoti paścān mokṣamavāpnuyāt | tathaiva manasā proktaṃ vācikaṃ kāyikaṃ tathā || sakalaṃ pūrvavat kāryaṃ vāmadakṣiṇabhedataḥ | ayaṃ viśeṣaḥ kathitaḥ sāmānyaṃ pūrvamīritaṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau śrīdakṣiṇakālikāyāḥ nityārcananirṇayo nāmaikaviṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 21 || atha karpūrastavamāha || karpūraṃ madhyamāṃtāḥ svarapararahitaṃ seṃduvāmākṣiyuktaṃ vījaṃ te vāmātaretattripuraharavadhūtriḥ kṛtaṃ ye japaṃti | teṣāṃ gadyāni padyānijamukhakuharādullasaṃtyeva vācaḥ svacchaṃdaṃ dhvāṃtadhārādhararucirucire sarvasiddhiṃgatānāṃ || īśānaḥ seṃduvāmaśravaṇa parigato vījamanmanmaheśi dvandvāṃte maṃdacetā yadi japati janovāramekaṃ kadācit | jitvā vācāmadhīśaṃ dhanadamapi ciraṃ mohayannamvujākṣī vṛndaṃ caṃdrārddhacūḍe prabhavati samamahāghorarāvāvataṃse || īśo vaiśvānarasthaḥ śaśadharavilasadvāmanetreṇayukto vījaṃte dvaṃdvamanyadvigalita cikure kālike ye japaṃti | dveṣṭāraṃdhraṃtite ca tribhuvanamapitevaśyabhāvaṃ nayaṃti sṛkkadvaṃdvā pradhārādvayadharavadane dakṣiṇe tryakṣare ca || ūrddhvaṃ vāme kṛpāṇe karakamalatale chinnamuṇḍaṃ tatodhaḥ savyebhītiṃ varaṃ ca trijagadyaphaledakṣiṇe kālike ca | japtvaitaṃ vāmaye vā tava manu vibhavaṃ bhāvayattastadarthaṃ teṣāmaṣṭaukarasthāḥ prakaṭitaradane siddhayastryamvakasya || vargādyaṃ vahniyuktaṃ vidhurati lalitaṃ taṃtrayaṃ kūrcayugmaṃ lajjādvaṃdvaṃ ca paścāt smitamukhaṃ tadadhaṣṭhadvayaṃ yojayitvā | mātaryeye japaṃti smaraharamakhile bhāvayaṃtaḥ svarūpaṃte lakṣmīlākṣya līlākamaladaladṛśaḥ kāmarūpā bhavaṃti || p. 141b) pratyekaṃ vā dvayaṃ vā trayamapi ca paraṃ vījamatyaṃtaguptaṃ tvannāmnā yojayitvā sakalamapi sadābhāvayaṃtojapaṃti | teṣāṃ netrā raviṃ devi rahati kamalāvaktra śubhrāṃ śuvimva vāgdevī devimuṇḍasragatiśayalasat kaṃṭhapīnastanāḍhye || gatāsūnāṃ vāhu prakarakṛta kāṃcī parilasannitaṃ vāṃ digvastrāṃ tribhuvana vidhātriṃ trinayanāṃ | śmaśānasthetalyeseva hṛdi mahākālasurataḥ prasaktāṃ tvāṃ dhyāyet janani jaḍacetā api kaviḥ || śivābhirghorābhiḥ śavanivahamuṇḍāsthinivahaiḥ paraṃ saṃkīrṇāyāṃ prakaṭita citāyāṃ haravadhuṃ | praviṣṭāṃ saṃtuṣṭāmuparisuratenāti yuvatīṃ sadātvāṃ dhyāyaṃtī kvacidapi na teṣāṃ paribhavaḥ || vadāmaḥ kiṃvātvāṃ jananivayamuccairjaḍadhiyona dhātānāpīśona harirapite vetti paramaṃ | tathāpi tvadbhaktirmukharayati cāsmākamasi te tadetatkṣaṃtavyaṃ na khalu paśuṃrosaḥ samucitaḥ || samaṃtādāpīnastanajaghanadhṛk yauvanavatīratāsakto naktaṃ yadi japati bhaktastava manuṃ | picāsāstvāṃ dhyāyan galitacikurastasya vaśagāḥ samastāḥ siddhaughā bhuvicirataraṃ jīvati kaviḥ || samāḥ svasthī bhūtāṃ japati viparītāṃ yadi sadā viciṃtyatvāṃ dhyāyannatiśaya mahākālasuratāṃ | tadā tasya kṣoṇīṃtala virahamāṇasya viduṣaḥ karāṃbhoje vaśyā haravadhū mahāsiddhinivahāḥ || prasūteḥ saṃsāraṃ janani bhavatī pālayati yatsamastaṃ kṣityādi pralayasamaye saṃharati ca | atastvāṃdhātāpi tribhuvanapatiḥ śrīpatiraho maheśopi prāyaḥ sakalamapi saṃstauti bhavatīṃ || anekāḥ sevaṃte bhavadadhika gīrvāṇani vahān vimūḍhāste mātaḥ kimapi na hi jānaṃti paramaṃ || samārādhyāmādyāṃ hariharaviriṃcyādi vivudhaiḥ | prapannosmi svairaṃratirasa mahānaṃdaniratāṃ || dharitrī kīlālaṃ śucirapi samīropi gagaṇaṃ tvamekā kalyāṇī giriśaramaṇīkāli sakalaṃ | stutiḥ kātemātastavacaraṇayormāmagatikaṃ prasannāstvaṃ bhūyādbhavamanurabhūyānmamajanuḥ || p. 142a) śmaśānasthaḥ susthogalita cikurodik paṭadharaḥ sahasraṃ tvarkāṇāṃ nijagalitavīryeṇa kusumaṃ | japan tvat pratyekaṃ manumapi vidhvāna nirato mahāsālikhairaṃ sa bhavati dharitrī paridṛkaḥ || gṛhe saṃmārjanyā parigalita vīrya hi cikuraṃ samūlaṃ madhyāhne vitaranicitāyāṃkuja dine | samuccāra prekṣṇāyanumapi sakṛt kāli sa tataṃ gajāruḍho yāti kṣiti parivṛtaḥ satkavivaraḥ || svapuṣpairākīrṇaṃ kusumadhanuṣo maṃdiramahāpurodhyāyan yadi japati bhaktastava manuṃ | sa gaṃdharvaḥ śreṇaīpatiriva kavitvā mṛtanadī nadīnaḥ paryaṃtaṃ paramapadalīnaḥ prabhavati || tripaṃcāre pīṭhe śavaśivahṛdismesvadanāṃ mahākālenoccairmadana rasalāvaṇyaniratāṃ | samāyukto naktaṃ svayamapiratānaṃdaniratājanoyodhyāyetvāṃ jananikilasasyāt smaraharaḥ || sa lomāsthisvairaṃ palalamapi mārjāramapi vā paraṃ mauṣaṃ meṣaṃ naramahiṣayośchāgamapi vā | valiṃ te pūjāyāṃ mayi viralavaktre vitaraṃtāṃ na kiṃ siddhiḥ sarvāprati padamapūrvā prabhavati || vaśīlakṣaṃ maṃtraṃ japati haviṣyāśanarato divāmātaryuṣmaccaraṇa kamaladhyānanirataḥ | paraṃ nakto nagno nidhuvana vinodena ca manuṃjanorlakṣaṃ samyak parahara samānaḥ kṣititale || idaṃ stotraṃ mātastava manusamuddhāraṇa japasvarūpākhyaṃ pādāṃvuja yugala pūjāvidhiyutaṃ | niśārddhaṃ vā pūjāsamayamadhivāyastu paṭhati pralāpastasyāpi prasarati kavisvāmṛtarasaḥ || kuraṃgākṣī vṛṃdaṃta manusarati premataralaṃ vaśastasya kṣoṇīpatirapi kuvera pratinidhiḥ | ripuḥ kārāgāraṃ kalayati ca tatkeli kalayā ciraṃjīvanmuktaṃ prabhavati subhaktaḥ pratijaniḥ || iti śrīmahākālakṛtaṃ karpūrastotraṃ samāptaṃ || athāsyapuraścaraṇam || kapūrākhyamidaṃ stotraṃ yaduktaṃ bhavatā purā | ṣaṭkarmasādhanaṃ tasya prayogaṃ vada śaṃkara || śrīśiva uvāca || śṛṇu devi pravakṣyāmi karpūrastavasādhanaṃ | sakṛt kṛtepi deveśi kālī tuṣṭā bhavet sadā || p. 142b) śanibhaumadine devi snātvā prayatamānasaḥ | saṃpūjya kālikāṃ devīṃ saṃkalpaṃ samyagā caret || kṛtvā ṣoḍhādikaṃ devi paṭhet stotra manuttamaṃ | ayutaika pramāṇena taddaśāṃśaṃ hunet sudhīḥ || tarpaṇaṃ cābhiṣekaṃ ca brāhmaṇān bhojayet tataḥ | paścāt svakārya siddhyarthaṃ prayogānā care tadā || prayogamātre deveśi aṣṭottara sahasrakaṃ | yojayet sarvakāryārthaṃ kāmanābhedabhāvitaḥ || ākarṣaṇe vaśīkāre māraṇoccāṭane tathā | rājño bhaye samutpanne durbhikṣe śatrusaṃkaṭe || trāsotpanne maheśāni rogaśoka bhaye tathā | paṭhet stotraṃ mahākālyāḥ sarvaśāṃtiṃ prayacchati || kumārī pūjanaṃ cāṃte kartavyaṃ susamāhitaḥ | evaṃ kṛte maheśāni samyak siddhirbhavaddhruvam || atha jaganmaṃgalakavacaṃ || bhairavyuvāca || kālīpūjā śrutānātha vidyāśca vividhāḥ prabho | idānīṃ śrotumicchāmi kavacaṃ pūrvasūcitaṃ || tvameva śaraṇaṃ nātha trāhimāṃ duḥkhasaṃkaṭāt || śrībhairava uvāca | rahasyaṃ śṛṇu vakṣyāmi bhairava prāṇavallabhe | śrījaganmaṃgalaṃ nāmakavacaṃ maṃtravigrahaṃ || paṭhitvā dhārayitvā ca trailokyaṃ mohayet kṣaṇāt | nārāyaṇopiya kṛtvā nārī bhūtvā maheśvaraṃ || yogaḥ saṃkṣobhamanayadyaddhṛtvā ca raghūdvahaḥ | varadṛptān jaghāneva rāvaṇādīn niśācarān || yasya prasādādīśopi trailokyavijayī vibhuḥ | dhanādhipaḥ kuveropi sureśo bhucchavīpatiḥ || evaṃ hi sa kalā devāḥ sarvasiddhīśvarāḥ priye | śrījaganmaṃgalasyāsya kavacasya ṛṣiḥ śivaḥ || chaṃdonuṣṭup devatā ca kālikā dakṣiṇeritāḥ | jagatāṃ mohaneṃ duṣṭavijaye bhuktimuktiṣu || yoṣidākarṣaṇe caiva viniyogaḥ prakīrtitaḥ | śiro me kālikāpātu krīṃkāraikākṣarīparā || krīṁ krīṁ krīṁ me lalāṭaṃ ca kālikā khaḍgadhāriṇī | hūṁ hūṁ pātu netrayugmaṃ hrīṁ hrīṁ pātu śrutī mama || p. 143a) dakṣiṇe kālike pātu ghrāṇayugmaṃ maheśvaraī | krīṁ krīṁ krīṁ rasanāṃ pātu hūṁ hūṁ pātu kapālakaṃ || vadanaṃ sakalaṃ pātu hrīṁ hrīṁ svāhā svarūpiṇī | dvāviṃśatyakṣarīskaṃdhau mahāvidyā śubhapradā || khaḍgamuṇḍadharākālī varadā'bhayakāriṇī | vidyābhiḥ sakalābhiśca sarvāṅgamebhito'vatu || krīṁ hūṁ krīṁ tryakṣarī pātu cāmuṇḍā hṛdayaṃ mama | aiṁ hūṁ oṃ aiṁ stanadvaṃdvaṃ hrīṁ phaṭ svāhā kakusthalaṃ || aṣṭākṣarī mahāvidyā bhujau pātu sakartṛkā | krīṁ krīṁ hūṁ hūṁ hrīṁ hrīṁ karau pātu ṣaḍakṣarī mama || krīṁ nābhi madhyadeśaṃ ca dakṣiṇe kālike ca tu | krīṁ svāhā pātu pṛṣṭhaṃ tu kālikā sā daśākṣarī || hūṁ hrīṁ dakṣiṇe kālike krīṁ hūṁ pātu kaṭidvayaṃ | kālikā dvādaśakṣarī svāhā mamoru yugmakaṃ || oṃ hrīṁ krīṁ me svāhā pātu kālikā jānunāṃ sadā | kālī hṛnnāma vidyeyaṃ caturvarga phalapradā || krīṁ hūṁ hrīṁ pātu me gulphaṃ dakṣiṇe kālikepi ca | krīṁ hūṁ hrīṁ svāhā pātu caturdaśākṣarī mama || khaḍgamuṇḍadharā kālī varadā'bhayadhāriṇī | vidyābhiḥ sa kalābhiḥ sā sarvāṃgamabhito'vatu || kālī kapālinī kullā kuru kullā virodhinī | vipracittā tathā grogra prabhādīptāghanatviṣaḥ || nīlāghanavalākā ca mātrāmudrāmitā ca māṃ | etāḥ sarvāḥ khaḍgakarā muṇḍamālā vibhūṣaṇā || rakṣaṃ tu māṃ digvidikṣu brāhmī nārāyaṇī tathā | māheśvarī ca cāmuṇḍā kaumārī cāparājitā || vārīhī nārasiṃhī ca sarvāścāmitabhūṣaṇā | rakṣaṃ tu sāyudhairdikṣu vidikṣumāṃ yathā tathā || iti te kathitaṃ divyaṃ kavacaṃ paramādbhutaṃ | śrījaganmaṃgalaṃ nāmakavacaṃ maṃtravigrahaṃ || trailokyākarṣakaṃ brahmakavacaṃ manmukhoditaṃ | gurupūjāṃ vidhāyātha vidhivat prapaṭhet tataḥ || kavacaṃ triḥsakṛdvāpi yāvajjīvaṃ ca vā punaḥ | etacchatārddhamāvartya trailokyavijayī bhavet || trailokyaṃ kṣobhayatyeva kavacasya prasādataḥ | mahākavi bhavenmāsāt sarvasiddhīśvaro bhavet || puṣpāṃjalīn kālikāyai mūle naiva paṭhet sakṛt | śatavarṣa sahasrāṇāṃ pūjāyāḥ phalamāpnuyāt || bhūrje vilikhitaṃ caitatsvarṇasthaṃ dhārayedyadi | śikhāyāṃ dakṣiṇe vāhau kaṇṭhe vā dhārayadvudhaḥ | trailokyaṃ mohaye krodhāt trailokye cūrṇayekṣaṇāt | putravān dhanavān śrīmān nānāvidyā nidhirbhavet || p. 143b) brahmāstrādīni śastrāṇi tadgātra sparśanāt tataḥ | nāśamāyāṃti deveśi nātra kāryā vicāraṇā || kākavaṃdhyā ca yā nārī vaṃdhyā cāmṛta putriṇī | kaṇṭhe vā nāmahaste vā kavacasya vadhāraṇā || vahupatyā jīvavat sādbhavatyeva na saṃśayaḥ | na deyaṃ paraśiṣyebhyo abhaktebhyo viśeṣataḥ || śiṣyebhyo bhaktiyuktebhyaścānyathā mṛtyumāpnuyāt | sparddhātuddhūya kamalā vāgdevī mukhamaṃdire || pautrāṃ tasthairyamāsthāya nivasatyeva niścitaṃ | idaṃ kavacama jñātvā yo bhajet kālidakṣiṇā || śatalakṣa prajaptāpi tasya vidyā na siddhyatiḥ | sa śastraghātamāpnoti so'cirānmṛtyumāpnuyāt || iti śrībhairavataṃtre bhairavabhairavīsaṃvāde śyāmākavacaṃ samāptam | atha śatanāma || bhairava uvāca || mahākāla pravakṣyāmi devyā aṣṭottaraṃ śubhaṃ | yadguhyaṃ paramaṃ puṇyaṃ sarvatra bhayanāśanaṃ || mahatī cetanāṃ māyāṃ mahādevīṃ maheśvarīṃ | mahābuddhirmahācaṇḍāṃ mahākālīṃ mahākalāṃ || mahāmudrāṃ mahāvuddhāṃ mahānidrāṃ mahodbhavāṃ | mahāśurbhrā mahālakṣmīṃrmahābhāgāṃ mahodayāṃ || mahāmohāṃ mohadṛṣṭirmahāpuṣṭirmahājayāṃ | mahādhṛtirmahāghorāṃ mahādaṃṣṭrāṃ mahādyutiḥ || mahākāṃtirmahāpadmāṃ mahāsiddhāṃ mahātapāṃ | mahāsvadhāṃ mahotsyahāṃ mahāvodhāṃ mahāsudhāṃ || mahāvaṃdhana saṃhartrīṃ mahābhayavināśinīṃ | mahānetrāṃ mahāvaktrāṃ mahājihvāṃ mahābhujāṃ || mahāmahīruhāpāṇirmahājovāṃ mahānakāṃ | mahākāṃtirmahākṣāṃtirmahāprītirmahāmatiḥ || mahāśvāsāṃ mahāsujñāṃ mahāparvatavāsinīṃ | mahābrahmamayīṃ mātā mahākāyā mahāravāṃ || mahāsvarā śrīrmahatī pārvatī caṇḍikā śivāṃ | mahākulāṃ mahālolāṃ mahāmatāṃ mahādhanāṃ || mahānīlāṃ mahāśailāṃ mahāvāhāṃ mahāvalāṃ | mahāciṃtāṃ mahācittāṃ mahāheturyaśasvinī || mahāvidyāṃ mahāsādhyā mahāmedhāṃ mahāmatīṃ | mahāśūlīṃ mahādaryāṃ mahāduḥsvapnanāśinī || p. 144a) mahāmokṣapradāṃ mokṣāṃ mahādakṣāsahāyanīṃ | mahādakṣāṃ mahāvārṇī mahāśvekavināśinīṃ || mahākālā mahādhārā mahāmāyā ca khecarī | mahākṣemaṃkarīkhyasyā mahaiśvarya pradāyinīṃ || mahāviṣaghnāṃ viṣahāṃ mahādurga praṇāśinīṃ | mahādurgā mahāmatatvāṃ mahākailāsavāsinīṃ || mahāsutatvīsubhagā mahejyā ca mahāsatīṃ | mahāpratyaṃgiro nityā mahāpreta karālinī || mahāśāṃtirmahāmuktirmahāmaṃgalakāriṇīṃ | ya idaṃ kīrtayed bhaktyā viṣamastho bhavedyadi || lohapaṃjara madhyastha tasya naśyati vaṃdhanaṃ | rājānodāsatāṃ cāṃti bhavet sarvajanapriyaḥ || acalā śriyamāpnoti tasya naśyaṃtyupadravāḥ | saṃgrāme vijaye chatrūn khagavantagāni ca || na viṣaṃ kramate dehena mṛtyuḥ pāvake jale | nā kāle maraṇaṃ tasya kadācit saṃbhaviṣyati || yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ taṃ prāpnoti nityaśaḥ | vahunā kimihoktena sarvasiddhipradaṃ nṛṇāṃ || iti śrīrudrayāmale bhairavasaṃvāde śyāmāṣṭottaraśatanāmastotraṃ saṃpūrṇam || atha kakārādi sahasranāma || kailāśaśikhareramye nānādevagaṇāvṛte | nānāvṛkṣa latākīrṇe nānāpakṣiravairyute || caturmaṇḍala saṃyukte śṛṃgāra maṇḍapasthite | samādhau saṃsthitaṃ śāṃtaṃ krīḍaṃtaṃ yoginī priyaṃ || tatra maunadharaṃ dṛṣṭvā devī pṛcchati śaṃkaraṃ || devyuvāca || kiṃ tvayā japyate nātha kiṃ tvayā smaryate sadā | sṛṣṭiḥ kutravilīnāsti punaḥ kutra prājāpate || brahmāṇḍa kāraṇaṃ kiṃtet kimādyaṃ kāraṇaṃ mahat | manorathamayī siddhirvāṃchā siddhistathā śiva || tṛtīyā kalpanāsiddhiḥ koṭi siddhīśvaratvakaṃ | śaktipātāṣṭa daśakaṃ carācara pūrīgatiḥ || mahendrajālamiṃdrādi jālānāṃ racanā tathā | animā khecaratvaṃ ca parakāya praveśanaṃ || navīna sṛṣṭikaraṇaṃ samudraśoṣaṇaṃ tathā | amāyā caṃdrasaṃdṛśyodi vā caṃdraprakāśanaṃ || caṃrāṣṭakaṃ cāṣṭadikṣu tathā caṃdrāṣṭakaṃ śiva | jalejalamayatvaṃ ca vahnau vahninayatvakaṃ || brahmaviṣṇvādi nirmāṇamiṃdrāṇāṃ karaṇaṃ paraṃ | pādukā guṭikā pakṣivetāla paṃcakaṃ tathā || p. 144b) rasāyanaṃ tathā guptistathaiva ca vilāṃ janaṃ | mahāmadhumatī siddhistathā padmāvatī śiva || tathā bhogavatī siddhiryāvatyaḥ saṃti siddhayaḥ | kena maṃtreṇa tapasā kalau pāpa samākule || āyuṣya puṇyarahite kathaṃ bhavati tadvada || śiva uvāca || vinā maṃtraṃ vinā stotraṃ vinaiva tapasā priye | vinā valim vinābhyāsaṃ bhūtaśuddhiṃ vinā priye || siddhirāśubhavedyeva tadeva kathyate mahaḥ | anye brahmāṇḍagole tu paṃcāśacchubha madhyage || paṃcaśūnye sthitāttārā sarvāṃte kālikā sthitā | anaṃtakoṭi brahmāṇḍaṃ rājadaṃtāgrake śive || sthāpya śūnyālayaṃ kṛtvā kṛṣṇavarṇaṃ vidhāya ca | mahānirguṇa rūpā tu vācā tītā parā kalā || krīḍayā śūnyarūpaṃ tu bhartāraṃ tu prakalpayet | sṛṣṭerāraṃbha kāryārthaṃ chāyā dṛṣṭā tadā tayā || icchāśaktistu sā jātā tayā kālo vinirmitaḥ | prativiṃvaṃ tatra dṛṣṭaṃ jātā jñānābhi dhātu sā || idame tat kiṃ viśiṣṭaṃ jñānavijñānakaṃ yadā | tadā kriyā dvidhā jātā tadicchāte maheśvari || brahmāṇḍagolaṃ deveśi rājadaṃtta sthitaṃ tu yat | sā kriyā sthāpayāmāsasvasvasthāna krameṇa ca || tatraiva svecchayā devī sāmarasya parāyaṇā | yadicchā kathyate devi yathā vadavadhāraya || yugādi samaye devi śivaṃ paraguṇottaraṃ | tadicchānirguṇaṃ śāṃtaṃ saccidānaṃda vigrahaṃ || sāsvataṃ suṃdaraṃ śuddhaṃ sarvadeva yutaṃ paraṃ | ādināthaṃ guṇātītaṃ kālyasaṃyutamīśvaraṃ || viparītarataṃ devaṃ sāmarasya parāyaṇaṃ | pūjārthamāgatān devagaṃdharvāpsarasāṃgaṇān || yakṣiṇī kinnarīmartyā sarvāsyādyā tilottamā | vīkṣya tanmāyayā prāha suṃdari prāṇavallabhe || trailokyasuṃdari prāṇasvāmini prāṇaraṃjani | kimāgataṃ bhavatpādya mamabhāgyārṇavo mahān || uktvā maunadharaṃ śaṃbhūṃ pūjayat yapsarogaṇāḥ || gaṃdharvā ūcuḥ || saṃhārāttāritaṃ devatvayā viśvajanapriya | sṛṣṭerāraṃbha kāryārtha madyuktosi mahāprabho || p. 145a) vaśyā kṛtyamidaṃ devamaṃgalārtha pragāyaṇaṃ | prayāṇotsuva kāle tu samāraṃbhe pragāyaṇaṃ || yugādyāraṃbha kālā hi vartate mṛḍaśaṃkara | iṃdrāṇī koṭayaḥ saṃti tasyā praśragvaviṃdutaḥ || brahmāṇī vaiṣṇavīṇāṃ ca māheśī koṭikoṭayaḥ | tavasāmarasānaṃdaṃ darśanārthaṃ samudbhavāḥ || saṃjātāścāgatā devacātmākaṃ saukhasāgara | ratiṃ hitvā kāminīnāṃ nānya saukhyaṃ maheśvara || sāratirdṛśyate smābhirmahat saukhyārthakārikā | evameva tu cāsyābhiḥ kartavyaṃ bhartṛṇā saha || evaṃ śrutvā mahādevo dhyānāvasthitamānasaḥ | dhyānaṃ hitvā māyayā tu provāca kālikāṃ prati || kālikāli ruṇḍamāle priye bhairavanādinī | śivārūpadhare krūre ghoradaṃṣṭrā bhayānake || trailokyā bhakṣaṇakari suṃdaryāḥ saṃtitegrataḥ | suṃdarī vīkṣyaṇaṃ karma kāryakāla priye śive || dhyānaṃ muṃca mahādevī nā gacchaṃti gṛhaṃ prati | tava rūpaṃ mahākāli mamakāla priyaṃ karaṃ || etāsāṃ suṃdaraṃ rūpaṃ trailokya priyakārakaṃ | evaṃ māyā bhramāviṣṭo mahākālo vadanniti || īdṛkkālavacaḥ śrutvā kālaṃ prāha ca kālikā | māyayācchādya cātmānaṃ nijastrīrūpadhāriṇī || itaḥ prabhṛti strīmātraṃ bhaviṣyati yuge yuge | kalpādyauṣadhayo devi divāvallī svarūpatāṃ || rātrau strīrūpamāsādya krīḍaṃtī ca parasparaṃ | ajñāna caiva sarveṣāṃ bhaviṣyati yuge yuge || evaṃ śāpa pradatvā tu punaḥ provāca kālikā | viparītarataṃ kṛtvā ciṃtayaṃti bhajaṃti ye || teṣāṃ varaṃ pradāsyāmi tatra nityaṃ vaśāmyahaṃ | ityuktvā kālikā vidyā tatraivāṃtaradhīrayata || triṃśannikharve ṣaḍvṛṃdanavatyarvudakoṭayaḥ | darśanārthaṃ tapastepe sā vai kutragatā priye || mama prāṇapriyā devi mahāprāṇapriyā mama | kiṃ karomika gacchāmi ityevaṃ bhramasaṃkulaḥ || tadā kālyāḥ kṛpā jātā mamaciṃtā paraḥ śivaḥ | yaṃtra prastāra vuddhistu kālī dadāti satvaraṃ || p. 145b) yaṃtraṃ kṣātaṃ tadārabhya pūrvaṃ siddha na gocarā | śrīcakrarāja prastāra racanābhyāsa tatparaḥ || itastato bhrāmyamāṇastrailokyaṃ cakramadhyagaṃ | cakrapāraṃ darśanārthaṃ kodyarvudayugaṃ gataṃ || bhakta prāṇa priyā devī mahāśrīcakranāyikā | tatra viṃdau paraṃ rūpaṃ suṃdaraṃ sumanoharaṃ || rūpaṃ jātaṃ maheśāni jāgrattripurasuṃdarī | rūpaṃ dṛṣṭvā mahādevo rājarājeśvarohya bhūt || tasyāḥ kaṭākṣa mātreṇa tasyā rūpadharaḥ śivaḥ | vinā śṛṃgāra saṃyuktāṃ tadā jātā maheśvarī || vinā kālyaṃ śato devī jagatsthāvarajaṃgamaṃ | na śṛṃgāro na śaktitvaṃ kvāpi nāsti maheśvarī || suṃdaryā prārthitā kālī tuṣṭā provāca kālikā | sarveṣāṃ netrakeśeṣumamāṃ śrotra bhaviṣyati || pūrvāvasthāsu deveśi mamāṃśastiṣṭhati priye | sāvatasthoruṇākhyātu tadaṃ te naiva tiṣṭati || madbhaktānāṃ maheśāni sadā tiṣṭati niścitaṃ | śaktistu kuṃṭhitā jātā tathā rūpaṃ na suṃdari || ciṃtāviṣṭāti malinā jātā tatra tu suṃdarī | kṣaṇaṃ sthitvā dhyāna parākālaṃ ciṃtana tatparā || tadā kālī prasannā bhūt tatkṣaṇā deva niścitaṃ | varaṃ vrūhivaraṃ vrūhivaraṃ vrūhītisādaraṃ || suṃdaryuvāca || mama śaktiṃ parāṃ dehi varoyaṃ prārthito mayā | tādṛgupāyaṃ kathaya yena śaktirbhaviṣyati || kālyuvāca || mamanāma sahasraṃ ca mayāpūrvaṃ vinirmitaṃ | matsvarūpaṃ kakārākhyaṃ mahāsāmrājyanāyakaṃ || varadānābhidhaṃ nāma kṣaṇārddhādvaradāyakaṃ | tatpaṭhasvamahāmāye tava bhaktirbhaviṣyati || tataḥ prabhṛti śrīrvidyā tannāma pāṭha tatparā | tadeva nāma sāhasraṃ suṃdarī śaktidāyakaṃ || kathyate parayā bhaktyā sādhayaḥ svamaheśvarī | madyairmāsaistathā śukraiḥ sarvairaktaistathā priye || tarpayet pūjayet kālīṃ viparītaratiṃ caret | viparītarate devi kālī tiṣṭhati nityaśaḥ || mādhvīka śukrapuṣpā tu maithunānu virāginī | vaiṣṇavī vyāpakā vidyā śmaśānevāsinī parā || vīrasādhana saṃtuṣṭā vīrāsphālani nādinī | śivāvali prahṛṣṭātmā śivārūpādi caṇḍikā || p. 146a) kāmānaṃdā parāstotra priyā matyugramānasā | brahmānaṃda parāsāṃdra maithunānaṃdatoṣiṇī || yogīṃdra hṛdayāgārā divā niśi viparyayā | viparītā divā niśi viparītaratā surā || kṣaṇāttuṣṭā ca pratyakṣā daṃtāmālā japapriyā | khaḍgahastau muktakeśo digamvara vibhūṣitaḥ || śayyāstho cumvanā naṃdī veśyāsaṃga parāyaṇaḥ | paṭhet sahasranāmākhyaṃ medhā sāmrājyanāmakaṃ || yathā divyāmṛtairdivyā prasannā kṣaṇamātrataḥ | tathānena samākālī prasannā pāṭhamātrataḥ || kathyate nāma sāhasraṃ sāvadhāna manā śṛṇu | sarvasāmrājya medhākhyanāma sāhasrakasya ca || mahākālo ṛṣiḥ prokta uṣṇik chaṃdaḥ prakīrtitaḥ | devatā dakṣiṇākālī māyāvījaṃ prakīrtitaṃ || hūṁ śaktiḥ kālikaṃ vījaṃ kīlakaṃ parikīrtitaṃ | kālikā varadānābhiḥ sveṣṭārthe viniyogatāḥ || karpūreṇa ṣaḍaṃgāni ṣaḍdīrghādyena kārayet | dhyānaṃ ca pūrvavat kṛtvā sādhayet sveṣṭasādhanaṃ || oṃ krīṃ kālī krūṁ karālī ca kalyāṇī kamalākalā | kalāvatī kalākhyā ca kalā pūjyā kalātmikā || kalā hṛṣṭā kalā puṣṭā kalā kaṣṭā kalākarā | kalākoṭi samāsābhā kalākeli prapūjitā || kalāmayī kalādhārā kalāpārā kalāgamā | kalādhārā kamalinī kakārā karuṇākarī || kakāravarṇa sarvāṃgī kalākoṭi vibhūṣitā | kakārakoṭi guṇitā kakārakoṭi bhūṣaṇā || kakāravarṇa hṛdayā kakāra manumaṇḍitā | kakāravarṇa mukuṭā kakāravarṇabhūṣitā || ka ka ka ka varṇarūpā ka ka śabdaparāyaṇā | ka ka vīrāsphālaratā kamalākarapūjitā || kamalākaranāthā ca kamalākara rūpadhṛk | kamalākara siddhisthā kamalākarapāradā || kamalākara madhyasthā kamalākaratoṣitā | kathaṃkāraparālāpā kathaṃkāra parāyaṇā || kathaṃkāra padāṃtasthā kathaṃkāra padādyabhūḥ | kamalākṣī kamalajā kamalākṣa prapūjitā || kamalākṣa varodyuktā kakārā karvurākṣarā | karatārā karacchinnā karaśyāmā kalārṇavā || karapūjyā kararatā karadā karapūjitā | karatoyā karāmarśā karmanāśā kanapriyā || karaprāṇā karakajā karakākarakāṃtarā | karakāvalarūpā ca karakāvalaśobhinī || p. 146b) kakāracalaputrī ca karakā ca toṣiṇī | karakā cala gehasthā karakācala rakṣaṇī || karakācala sanmānyā karakācalakāriṇī | karakācala vaṣāḍhyā karakācala raṃjitā || karakācala kāṃtārā karakācalamālinī | karakācala śobhāḍhyā karākamalarūpiṇī || karāmalaka saṃsthā ca karāmalaka siddhidā | karāmakele saṃpūjyā karāmalakatāriṇī || karāmala kakārī ca karāmalaka locanī | karāmalakamātā ca karāmakala sevinī || karāmalakavaddhye yā karāmalakadāyinī | kaṃjanetrā kaṃjagatiḥ kaṃjasthākaṃjadhāriṇī || kaṃjamālā priyakarī kaṃjarūpā ca kaṃjajā | kaṃjajātiḥ kaṃjagatiḥ kaṃjahomaparāyaṇā || kaṃjamaṃḍala madhyasthā kaṃjābharaṇabhūṣitā | kaṃjasammānaniratā kaṃjotpattiḥ parāyaṇā || kaṃjarāśi samākārā kaṃjāraṇya nivāsinī | karaṃja vṛkṣamadhyasthākaraṃja vṛkṣavāsinī || karaṃjaphalabhūṣāḍhyā karaṃjāraṇyavāsinī | karaṃjamālābharaṇākavaṃdha śaśimadhyagāḥ || kavaṃdha kūṭasaṃsthānākavaṃdhānatabhūṣaṇā | kavaṃdhanāda saṃtuṣṭā kavaṃdhāsanakāriṇī || kavaṃdha gṛhamadhyasthāka vaṃdhacaravāsinī | kavaṃdhakāṃcikariṇī kavaṃdha śaśibhūṣaṇā || kavaṃdha mālā jayadā kavaṃdha dehavāsinī | kavaṃdhāsanamālyā ca rūpālamāladhāriṇī || kapālamālāmadhyasthā kapālavratatoṣitā | kapāladīpasaṃtuṣṭā kapāladīparūpiṇī || kapāladīpavaradā kapālakajjalasthitā | kapālamāla jayadā kapālajapatoṣiṇī || kapālasiddhi saṃtuṣṭā kapālabhojanodyatā | kapālavratasaṃsthānā kapālakamalālayā || kavitvā mṛtasārā ca kavitvā mṛtasāgarā | kavitva siddhi saṃhṛṣṭā kavitvadānakāriṇī || kavipūjyā kavigatiḥ kavirūpā kavipriyā | kavi brahmāṇḍarūpā ca kavitva vratatoṣitā || kavimānasasaṃsthānā kavivāṃchā prapūraṇī | kavikaṃṭhasthitākaṃ hrīṃ kaṃ kaṃ kaṃ kavipūrtidā || p. 147a) kajjalākajjalā dānamānasā kajjalapriyā | kapālakajjala samākajjaleśa prapūjitā || kajjalārṇava madhyasthā kajjalānaṃdarūpiṇī | kajjalapriyasaṃtuṣṭā kajjalapriyatoṣiṇī || kapālamālābharaṇā kapālakarabhūṣaṇā | kapālakarabhūṣāḍhyā kapāla cakramaṇḍitā || kapālakoṭi nilayā kapāladurgakāriṇī | kapālagirisaṃsthānā kapālācalavāsinī || kapālapātra saṃtuṣṭā kapālārghya parāyaṇā | kapālārghya priya prāṇā kapālārghya varodyatā || kapāla cakrarūpā ca kapālarūpamātragā | kadalī kadalīrūpā kadalī vanavāsinī || kadalī puṣpasaṃprītā kadalīphalamānasā | kadalī homasaṃtuṣṭā kadalīdalanodyatā || kadalī garbhamadhyasthā kadalīvanasuṃdarī | kadaṃvapuṣpanilayā kadaṃva vanamadhyagā || kadaṃva kusumāmodā kadaṃvavanatoṣiṇī | kadaṃva puṣpasaṃpūjyā kadaṃva puṣpahomadā || kadaṃva puṣpamadhyasthā kadaṃva phalabhojinī | kadaṃva kānanāṃtasthā kadaṃvā calavāsinī || kacchapākacchapārādhyā kacchapāsanasaṃsthitā | karṇapūrā karṇanāśā kārṇāṭī kālabhairavī || karaprītā kalahadā kalahā kalahātarā | karṇayakṣī karṇavārtā kathanī karṇasuṃdarī || karṇapiśācinī karṇamaṃjarī kapikacchudā | kapikacchupi rūpāḍhyā kapikacchu svarūpiṇī || kastūrī mṛgasaṃsthānā kastūrī mṛgarūpiṇī | kastūrī mṛgasaṃtoṣā kastūrīmṛgamadhyagā || kastūrī rasanīlāṃgī kastūrīgaṃdhatoṣitā | kastūrī pūjaka prāṇā kastūrī pūjaka priyā || kastūrī premasaṃtuṣṭā kastūrī premadhāriṇī | kastūrī pūjakānaṃdā kastūrīgaṃdharūpiṇī || kastūrīmālikārūpā kastūrīpūjanapriyā | kastūrī tilakānaṃdā kastūrī tilakapriyā || kastūrī homasaṃtuṣṭā kastūrī tarpaṇodyatā | kastūrīmārjanodyuktā kastūrī cakrapūjitā || p. 147b) kastūrī puṣpasaṃpūjyā kastūrī carvaṇodyatā | kastūrīgarbhamadhyasthā kastūrīvastradhāriṇī || kastūrikāmodaratā kastūrīvanavāsinī | kastūrī vanasaṃrakṣā kastūrīpremadhāriṇī || kastūrī śaktinilayā kastūrī kuṇḍamadhyagā | kastūrī kuṇḍasaṃsnātā kastūrī cumvamajjanā || kastūryarghyeṇa saṃtuṣṭā kastūrī jīvadhāriṇī | kasturī paramāmodā kastūrī jīvanakṣamā || kastūrī jātibhāvasthā kastūrīgaṃdhacumbanā | kastūrīgaṃdhasaṃśobhirvirājita kapālabhūḥ || kastūrīdamanāṃtasthā kastūrīmadaharṣadā | kastūrikāvitānādyā kastūrī gṛhamadhyagā || kastūrī sparśaka prāṇā kastūrī niṃdakāṃtakā | kastūryāmodarasikā kastūrī krīḍanodyatā || kastūrīdānaniratā kastūrīvaradāyinī | kastūrīsthāpanāśaktā kastūrīsthānaraṃjanī || kastūrī kuśalapraśnakastūrīstutivaṃditā | kastūrīvaṃdakādhārā kastūrīsthānavāsinī || kaharūpā kahāḍhyā ca kahānaṃdā kahātmabhūḥ | kahapūjyā kahetyākhyā kahaheṣā kahātmikā || kahamālā kaṇṭhabhūṣā kahamaṃtra japodyatā | kahanāma smṛti parākahanāmaparāyaṇā || kahapārāyaṇaratā kahadevī kaheśvarī | kaha hetuḥ kahānaṃdā kahanāda parāyaṇā || kahamātā kahāṃtasthā kahamaṃtrā kaheśvarā | kahagotrā kahārāḍhyā kahadhyānaparāyaṇā || kahataṃtrāṁ kahahākahacarcāparāyaṇā | kahācāraḥ kahagatiḥ kahatāṇḍavakāriṇī || kahāraṇyā kahagatiḥ kahaśaktiḥ parāyaṇā | kaharājyaratākarma sākṣikarma suṃdarī || karmavidyā karmagatiḥ karmataṃtraparāyaṇā | karmamātrā karmagātrā karmamarmaparāyaṇā || karmarekhānāśakartrī karmarekhā vinodinī | karmarekhā mohakarī karmarekhā vinodinī || karmarekhā mohakarī karmakīrtiparāyaṇā | karmavidyā karmasārā karmadhārā ca karmabhūḥ || karmakārī karmakarī karmakautuka suṃdarī | karmakolī karmatārā karmachinnā ca karmadā || p. 148a) karmacāṇḍālinī karmavedamātā ca karmabhūḥ | karmakāṇḍaratānaṃtā karmakāṇḍānumānitā || karmakāṇḍaparīṇāhā kamaṭhīkamaṭhā kṛtiḥ | kamaṭhārādhya hṛdanyā kamaṭhākaṇṭhasuṃdarī || kamaṭhāsana saṃsevyā kamaṭhīkarma tatparāḥ | karuṇākarakāṃtā ca karuṇākaravaṃditā || kaṭhorā karamālā ca kaṭhorakucadhāriṇī | kapardinī kapaṭinī kaṭhinī kaṃkabhūṣaṇā || karabhoruḥ kaṭhinadākarabhākaramālayā | kalabhāṣāmayī kalpākalpanā kalpadāyinī || kamalasyā kalāmālā kamalāsyā kaṇaprabhā | kakudminī kaṣṭavatī kacchākacchārcitākajā || kacārcitā karatanuḥ kacasuṃdaradhāriṇī | kaṭhera kuca saṃlagnā kaṭi sūtravirājitā || kaṇabhakṣapriyā kaṃdā tathā kaṃdagatiḥ kaliḥ | kalighnī kalidūtī ca kavināyakapūjitā || kaśākakṣāṇi yaṃtrā ca kaścit kavivarārcitā | kartrī ca kartrikā bhūṣā karaṇī karṇaśatrupā || karaṇeśī karaṇadā kalanāṃjanabhūṣitā | karaṇeśī karaṇadākarṇāṃ vā kalānidhiḥ || kaladā calanādhārā karikākarakākarā | kalage vā karkarāśiḥ karkarāśi prapūjitā || kanyārāśiḥ kanyakā ca kanyakā priyabhāṣiṇī | kanyādānakarānaṃdā kanyādāna śṛheṣṭadā || kanyakādāna saṃtuṣṭā kanyādāna pratoṣiṇī | karṣaṇākakṣa dahanākamitākamitāsanā || karamālā naṃdakartrī karamālā pratoṣitā | karamālāśavānaṃdā karamālā samāgamā || karamālā siddhidātrī karamālā karapriyā | karapriyā karalatā karadānaparāyaṇā || karanaṃdā kaligatiḥ kalipūjyā kaliprasū | kalanādaninādasthā kalanāda varapradā || karanāda samājasthā kaholā ca kaholadā | kahoragehasaṃsthā ca kahoravaradāyinī || kahorakavitādhārā kahola ṛṣimānaṃtā | kaholamānasārādhyā kahola vākyakāriṇī || kaholagehamadhyasthā kaholavarakāriṇī | kartṛstayā kartṛmayī kartṛmātā ca kartarī || kanīyā kanakārādhyā kanīnakamayīkathā | kanīyānaṃda nilayā kanakānaṃdatoṣitā || p. 148b) kanīna kakarākaṣṭā kathārṇava karīkariḥ | karigamyā karigatiḥ kari dhvajaparāyaṇā || kalināthapriyā kaṃṭhā kathānaka pratoṣitā | kamanīyā kamanakā kamanīya vibhūṣaṇā || kamanīya samājasyā kamanīya vratapriyā | kamanīya guṇārādhyā kapilā kapileśvarī || kapilārādhya hṛdayā kapilāvaradāyinī || ka e ī la hrīṃ svarūpā ca ka e ī la hrī varapradā || ka e ī la hrīṃ siddhidātrī kalaha hrīṃ svarūpiṇī | kahalahrīṃ maṃtravarṇā ca kalaha hrīṃ prasūkalā || kavargā ca kapāṭasthā kapāṭodghāṭana kṣamā | kaṃkālī ca kapālā ca kaṃkāla priyabhāṣiṇī || kaṃkāla bhairavārādhyā kaṃkālamānasasthitā | kaṃkālamohanirato kaṃkālamohadāyinī || kaluṣoghnī kaluṣahākaluṣārti vināśinī | kalipūjyā kalādānākaśipuḥ kaśyapārcitā || kaśyapākaśyapārādhyā kaliṃ pūrṇakalevarā | kalevarā karikacā kaṭavargā karālikā || karālabhairavārādhyā karālabhairaveśvarī | karālākaraṇādhārākapardīśa varapradā || kapardīśa premaratā kapardī mālikāyutā | kapardī japamālāḍhyā karavīra prasūnadā || karavīra priyaprāṇā karavīra prapūjitā | karṇikāra samākārā karṇikāra prapūjitā || karīṣāgni sthitā karṣākarṣamātra suvarṇadā | kalaśākalaśārādhyā kaṣāyā karigānaṃdā || kapilā kalakaṇṭhī ca kalikalpalatā matā | kalpalatā kapamātā kalpakārī ca kalpabhūḥ || karpūrāmodarucirā karpūrāmodadhāriṇī | karpūramālā bharaṇā karpūra vā sa pūrtidā || karpūramālā japadā karpūrārṇavamadhyagā | karpūratarpaṇaratā karpūravaradhāriṇī || kapaṭeśvara saṃpūjyā kapaṭeśvara rūpiṇī | kaduḥkapidhvajārādhyākalāpa puṣparūpiṇī || kalāpa puṣparucirā kalāpa puṣpapūjitā | krakavāca kacārādhyā kathaṃ drūmā karālatā || kathaṃ kālavinirmuktā kālīkālapriyā ka tu | kāminī kāminī pūjyā kāminī puṣpadhāriṇī || p. 149a) kāminī puṣpapūjārhā kāminī puṣpabhūṣaṇā | kāminī puṣpatilakā kāminī kuṃḍacuṃvanā || kāminīyoga saṃtuṣṭā kāminī yogadāyinī | kāminīkuṃda saṃmagnā kāminīkuṃḍa madhyagā || kāminī mānasārādhyā kāminīmānatoṣitā | kāminīmānasaṃcārā kālikālikā kālakālikā || kāmā ca kāmadevī ca kāmeśī kāmasaṃbhavā | kāmabhāvā kāmaratā kāmārtā kāmamaṃjarī || kāmamaṃjīraraṇitā kāmadeva priyāṃtarā | kāmakālī kāmakalākālī kāmakalābhidhā || kāli kāmakalākāli kālānala samaprabhā | kalyāṃtadahanākāṃtā kāṃtārapriyabhāṣiṇī || kālapūjyā kālaratā kālamālā ca kālinī | kāravīrā kālaghorā kālasiddhā ca kāladā || kālāṃjana samākārā kāliṃjananivāsinī | kālaṛddhiḥ kālavṛddhiḥ kārāgṛha vimocinī || kādividyā kādimātā kādisthā kādi suṃdari | kāśīkāṃcī ca kāṃcīśākāśīśa varadāyinī || krāṃ vījā caiva kāṃvījā krāṃ hṛdayāya namasmṛtā | kāmyākāmyagatiḥ kāmyasiddhidātrīkasiddhibhūḥ || kāmākṣā kāmarūpā ca kāmacāpa vimocinī | kāmadeva kalārāmā kāmadeva kalālayā || kālarātrī kāmadātrī kāṃtārācalavāsinī | kālarūpā kālagatiḥ kāmayoga parāyaṇā || kāmasaṃmardanaratā kāmageha vikāśinī | kālabhairava bhāryā ca kālabhairavakāminī || kālabhairava yogasthā kālabhairava bhogadā | kāmadhenuḥ kāmadogdhrī kāmamātā ca kāṃtadā || kāmukā kāmukārādhyā kāmukānaṃdavarddhinī | kārtavījā kārtikeyā kārtikeyaḥ prapūjitā || kāryā kāraṇadā kāryākāriṇī kāraṇāṃtarā | kāṃtigamyā kāṃtimayī kāṃtyā kātyāyanīvakā || kāmasārā ca kāsmīrā kāsmīrācāra tatparā | kāmarūpācāraratā kāmarūpa priyaṃvadā || p. 149b) kāmarūpā kāmasiddhā kāmarūpa manomayī | kārtikī kārtikārādhyā kāṃcanāraprasūnabhūḥ || kāṃcanāraprasūnābhā kāṃcanāla prapūjitā | kācarūpā kācabhūmiḥ kāṃśyapātraprabhojinī || kāṃśyadhvanimayī kāmasuṃdarī kāmacuṃvanā | kāśapuṣpapratīkāśā kāmadruma samāgatā || kāmapuṣpā kāmabhūmi kāmapūjyā ca kāmadā | kāmadehā kāmagehā kāmarāga parāyaṇā || kāmadhvaja samārūḍhā kāmadhvaja samāsthitā | kāśyapīkāśyapārādhyā kāśyapānaṃdadāyinī || kāliṃdījalasaṃkāśā kāliṃdī jalapūjitā | kādevapūjāniratā kodeva paramārthadā || karmaṇā kārmaṇākārā kāmakārmaṇakāriṇī | kārmaṇa troṭanakarī kākinī kāraṇāhvayā || kāvyāmṛtā ca kāliṃgāṃ kāliṃgamadanodyatā | kālāguru vibhūṣāḍhyā kālāguru vibhūtidā || kālāguru sugaṃdhā ca kālāgurupratarpaṇā | kāverī nīlasaṃprītā kāverī tīravāsinī || kālacakra bhramākārā kālacakra nivāsinī | kānanākānanādhārākāruḥ karuṇikāmayī || kāṃpilyavāsinīkāsthā kāmapatnī ca kāmabhūḥ | kādaṃvarī pānaratā tathā kādaṃvarītalā || kāmavaṃdyā ca kāmeśī kāmarāja prapūjitā | kāmarājeśvarī vidyā kāmakautuka kaumudī || kāṃvojajākāṃkṣi tadākāśyā kāṃcanakāriṇī | kāṃcanādri samākārā kāṃcanādri sa pradāradā || kāmakīrtiḥ kāmakeśī kālikā kāṃtaraśrayā | kāmabhedī ca kāmārtināśinī kāmabhūmikā || kālarirnāśinī kāvyavanitā kāmarūpiṇī | kāmasthā kāṣṭha saṃdīptiḥ kāvyadā kāmasuṃdarī || kāṣṭheśī kāraṇavarākāmāri pūjanodyatā | kāṃcīnūpurabhūṣāḍhyā kuṃkumābharaṇānvitā || kālacakrā kālagatiḥ kālacakra manobhavā | kuṃjamadhyā kuṃjapuṣpā kuṃjapuṣpa priyākuśā || kuṃjamātā kujārādhyā kuṭhāra varadhāriṇī | kuṃjarasthā kuśaratā kuśeśaya vilocanā || p. 150a) kunaṭhī kurarī kruddhā kuraṃgī kuṭajāhvayā | kuṃbhī nadya vibhūṣā ca kuṃbhī namavadhodyatā || kuṃbhakarṇa manollāsā kulacūḍāmaṇiḥ kulā | kulāla gṛhakanyā ca kulacūḍāmaṇi priyā || kulapūjā kulārādhyā kulapūjāparāyaṇā | kuca bhūṣā tathā kukṣiḥ kuravīgaṇasevinī || kulapuṣpā kularatā kulapuṣpa parāyaṇā | kulavastrā kulārādhyā kuṇḍaḥ kulasamaprabhā || kulakuṇḍa samullāsā kuṇḍapuṣpa parāyaṇā | kuṇḍapuṣpa prasehenā kuṇḍagolodbhavātmikā || kuṇḍagolodbhavādhārā kulagolamayī kuhuḥ | kuṇḍagola priyaprāṇā kuṇḍagola prapūjitā || kuṇḍagola manollāsā kuṇḍagola varapradā | kuladevaratā kruddhā kulasiddhikarī paraṃ || kulakuṇḍa samākārā kulakuṇḍa samānabhūḥ | kuṇḍasiddhiḥ kuṇḍaṛddhiḥ kumārī pūjanodyatāḥ || kumārī pūjakaprāṇā kumārīkujakālayā | kumārīkālasaṃtuṣṭā kumārī pūjakātmikā || kumārīvratasaṃtuṣṭā kumārīrūpadhāriṇī | kumārībhojanā prītākumārī ca kumāradā || kumāramātā kuladākulayoni kuleśvarī | kulaliṃgā kulānaṃdā kularamyā kutarkadṛk || kuṃtī ca kulakāṃtā ca kulamārgaparāyaṇā | kullā ca kuru kullā ca kullukā kulakāmadā || kuliśāṃgī kubjikā ca kubjikā nandavarddhinī | kulīnā kuṃjaragatiḥ kuṃjareśvaragāminī || kulapālī kulavatī tathaiva kuladīpikā | kulayogīśvarī kuṇḍā kuṃkumāruṇa vigrahā || kuṃkumānaṃda saṃtoṣā kuṃkumārṇavavāsinī | kuṃkumā kusumaprītā kulabhūḥ kulasuṃdarī || kuṃdadaṃtī kumudinī kuśalākulaṭālayā | kulayogīśvarī kuṇḍā kulaṭā kulatoṣitā || kulaṭā cumvanodyuktā kuśāvartā kulārṇavā | kulārṇavā cāraratā kuṇḍalī kuṇḍalākṛtiḥ || kumatiśca kulaśreṣṭhā kulacakra parāyaṇā | kuṭasthāṃ krūradṛṣṭiśca kuṃtalākuṃtalākṛtiḥ || kuśalākṛti rūpā ca kūrcavījadharā kucaḥ | kukuḥ kukuḥ śabdaratā krūṁ krūṁ krūṁ krūṁ parāyaṇā || p. 150b) ku ku kuṃ śabda nilayā kukkurālayavāsinī | kukkurāsaṃga saṃyuktā kukkurānaṃda vigrahā || kūrcaraṃbhā kūrcavījā kūrcajāpa parāyaṇā | kulinī kulasaṃsthānā kūrcakuṇḍa parāgatiḥ || kūrcavījā bhāladaśā kūrcamastakabhuṣitā | kulavṛkṣagatā kūrmākūrmācala nivāsinī || kulaviṃduḥ kulaśivā kulaśākta parāyaṇā | kulaviṃdumaṇi prakhyā kuṃkumadrumavāsinī || kucamardana saṃtuṣṭā kuca jāpa parāyaṇā | kuca sparśana saṃtuṣṭā kucāliṃganaḥ tatparā || kugatighnī kucerārcyā kucabhūḥ kulanāyikā | kugāyanā kucadharā kugītā kuṃdadaṃtikā || kugeyā kuharābhāsā kuśoṣā kughnadārikā | kīrtiḥ kirātinī klinnā kiraṇā kinnarīpriyā || krīṃtārī krīṃjapāsaktā krīṁ hūṁ strī maṃtrarūpiṇī | kimmīrita dṛśāpāṃgī kiśorārcā kirīṭinī || kīṭabhāṣā kīṭayoniḥ kīṭamātā ca kīśadā | kiṃśukā kīṭabhāṣā ca kriyāsārā kriyāvatī || kī kī śabdaparā krāṁ krīṁ krūṁ kraiṁ krauṁ maṃtrarūpiṇī | kāṁ kīṁ kūṁ kaiṁ svarūpācaka phaṭ maṃtra svarūpiṇī || ketakībhūṣaṇānaṃdā ketakī bharaṇānvitā | kekarākeśinī keśī keśī sūdana tatparā || keśarūpā keśamuktā kaikeyī keśikī tathā | kairavā kairavā hlādā keśarā keturūpiṇī || keśavārādhya hṛdayā keśavāsaktamānasā | klaivya nirnāśinī klaiva klaivīja japatoṣitā || kośalā komalākṣī ca kośā ca komalā tathā | kolāpura nivāsī ca kolāsura vināśinī || koṭarūpā koṭaratā krodhinī kākarūpiṇī | kekācakokilā koṭiḥ koṭimaṃtraparāyaṇā || koṭyanaṃtamaṃtrayutākarūpā keralāśrayā | kairalācāra nipuṇā keraleṃdra gṛhasthitā || kedārāśramasaṃsthā ca kedāreśvara pūjitā | krodharūpā krośapādā krodhamātā ca kauśikī || p. 151a) kodaṇḍadhāriṇī krauṁcā kauśalyā komalāṃgaṇā | kaulinī kaulikādhārā kaulikānatavāsinī || kautukī kaumudī kaulākaumārī kauravārcitā | kauṇḍinyā kauśilī krodhā jvālā bhāsvararūpiṇī || koṭikālānalajvālā koṭimārtaṇḍa vigrahā | kṛrttikā kṛṣṇavarṇā ca kṛṣṇā kṛtyā kriyāturā || kṛśāṃgī kṛta kṛtyā cakraḥ phaṭ svāhā svarūpiṇī | kroṁ kroṁ hūṁ phaṭ maṃtravarṇā krīṁ krīṁ hūṁ phaṭ namaḥ svadhā || krīṁ krīṁ hrīṁ hrīṁ tathā hūṁ phaṭ svāhā maṃtra svarūpiṇī || iti śrīsarvasāmrājyamedhānāma sahasrakaṃ || suṃdarī śaktidānākhyaṃ svarūpābhidhameva ca | kathitaṃ dakṣiṇā kālyā suṃdaryai prītiyogataḥ || varadāna prasaṃgena rahasyamapi darśitaṃ | gopanīyaṃ sadā bhaktyā paṭhanīyaṃ parātparaṃ || prātarmadhyāhnakāle ca saṃdhyārddha rātrayorapi | pūjākāle japāṃte ca paṭhanīyaṃ viśeṣataḥ || yaḥ paṭhet sādhakādhīśaḥ kālīrūpo hi varṣataḥ | paṭhitvā pāṭhayedvāpi śṛṇoti śrāvayedapi || vācakaṃ toṣayedvāpi sa bhavet kālikā tanuḥ | sahelamvā salīlaṃ vāyaḥ kaścin mānavaḥ paṭhet || sarvadukha vinirmuktaṃ strailokyavijayī kaviḥ | mṛtavaṃdhyā kākavaṃdhyā kanyāvaṃdhyā ca vaṃdhyakā || puṣpavaṃdhyā śūlavaṃdhyā śṛṇuyāt stotramuttamaṃ | sarvasiddhi pradātāraṃ sat kaviṃ virajīvinaṃ || paṇḍitendraṃ kīrtiyutaṃ labhate nātrasaṃśayaḥ | yadyat kāmamupaskṛtya kālīṃ dhyātvā japet stavaṃ || taṃ taṃ kāmakare kṛtvā matrāṃ bhavati nānyathā | yoni puṣpairliṃgapuṣpaiḥ kuṇḍagolodbhavairapi || saṃyogāmṛtapuṣpaiśca vastudevī prapūrakaiḥ | kālīpuṣpaiḥ pīṭhatoyairyonikṣālana viṃdubhiḥ || kastūrī kuṃkumairdevī nakhakālā guru kramāt | aṣṭagaṃdhairddhupadīpairjavāyāvaka saṃyutaiḥ || raktacaṃdana siṃdūrairmatsyamāṃsādi mūṣakaiḥ | madhubhiḥ pāyasaiḥ kṣīraiḥ śodhitaiḥ śoṇitairapi || p. 151b) mahopacārairaktaiśca naivedyaiḥ ṣaḍusānvitaiḥ | pūjayitvā mahākālīṃ mahākālena lālitāṃ || vidyārājñīṃ kullukāṃ ca japtvā stotraṃ paṭhecchive | kālībhaktastveka cittaḥ siṃdūra tilakānvitaḥ || tāmvūlapūritamukho muktakeśo digaṃvaraḥ | śavayonisthito vīraḥ śmaśāna suratānvitaḥ || śūnyālaye viṃdupīṭhe puṣpākīrṇe śivāvane | prayānetha prabhūṃ jānaḥ kālīdarśana māpnuyāt || tatra yadyat kṛtaṃ karma tadanaṃta phalaṃ bhavet | aiśvarye kamalā sākṣāt siddhau śrīkālikānvikā || kavitvetāriṇī tulyaḥ sauṃdaryasuṃdarī samaḥ | vasorddhārā samaḥ kāvya śrutau śruti dharo yathā || brahmāstra iva durddharvsastrailokya vijayāstravat | śatruhartā kāryakartā bhavecchiva samaḥ kalau || digvidikcaṃdrakartā ca divā rātri viparyayāṃ | mahādeva samoyogī trailokya staṃbhakaḥ kṣaṇāt || gāṇe catuṃvuruḥ sākṣādvāne karṇa samo bhavet | gajāśvaratha pattīnāṃ matrāṇāmadhipaḥ kṛtī || āpuṣpe tu bhuśuṇḍī ca jalāpalita nāśakaḥ | varṣa ṣoḍaśavān bhūyāt sarvakālaṃ maheśvarī || brahmāṇḍa goladeveśi na tasya durlabhaṃ kvacit | sarvaṃ hastagataṃ bhūyānnātra kāryā vicāraṇā || kulapuṣpayutaṃ dṛṣṭvā tatra kālīṃ viciṃtya ca | vidyārājñīṃ ca saṃpūjya paṭhennāma sahasrakaṃ || manorathamayī siddhistasya haste sadā bhavet | paradārāṃ samāliṃgya saṃcuṃvya parameśvarī || hastāhastikayoryogaṃ kṛtvā japtvā stavaṃ paṭhet | yoniṃ vṛkṣa japet stotraṃ kuverādadhiko bhavet || kuṇḍagolodbhavaṃ gṛhya parṇāktaṃ homayenniśi | pitṛbhūmau maheśāni vidhirekhā vimārjayet || taruṇīṃ caṃcalā ramyāṃ suṃdarīṃ kāmagarvitāṃ | samānīya prayatnena saṃśodhyanyāsa yogataḥ || prasūnamaṃce saṃsthāpya pṛthvīṃ vikasitāṃ caret | mūlacakraṃ tu saṃbhāvya devyāvaraṇa saṃyutaṃ || saṃpūjya parameśāni sa valyaṃtaṃ maheśvarī | japtvā stutvā maheśāni drāviṇīṃ saṃsmarecchive || p. 152a) aṣṭottaraśatairyoniṃ sa maṃtrya cuṃvya yatnataḥ | sa yogī bhūya japtavyaṃ sarvavidyādhiyo bhavet || śūnyāgāre śivāraṇye śivadevālaye tathā | śūnyadeśe taḍāge ca gaṃgāgarbhe catuḥpathe || śmaśāne parvate prāṃte ekaliṃge śave mukhe | muṇḍe yonau ṛtusnātā gehe veśyāgṛhe tathā || kuṭṭinī gṛhamadhye vā kadalī maṇḍape sadā | paṭhet sahasranāmākhyaṃ stotraṃ sarvārthasiddhaye || araṇye śūnyadurgeṣu raṇe śakti samāgame | kālīṃ saṃciṃtya prajapet paṭhennāma sahasrakaṃ || sarvasiddhīśvaro bhūyādvāṃchā siddhiṃ sa viṃdati | mṛḍu cūḍakayoryoniṃ tvavivā komalepi ca || viṣṭareśa ca vastre vā puṣpavastrāsanepi vā | kālīṃ saṃciṃtya prajapet tato nāma sahasrakaṃ || paṃcānaṃdamayo bhūtvā paṭhitvā kālikā svayaṃ | muktakeśo diśā vāsaḥ maithunī śayanasthitaḥ || japtvā kālīṃ paṭhet stotraṃ khecarī siddhibhāgbhavet | cikuraṃ yogamāsādya śukrot sāraṇameva ca || japtvā śrīdakṣiṇā kālīṃ śaktipātaśataṃ labhet | latāṃ spṛśan japitvāpi kālikāṃ ciṃtayannapi || ālokayandiśā vāsāṃ paraśaktiṃ viśeṣataḥ | stutvā śrīdakṣiṇākālīṃ yoniṃ svakaragāṃ caret || paṭhennāma sahasraṃ yaḥ śivādapyadhiko bhavet | latārateṣu japtavyaṃ stutvā kālīṃ nirākulaḥ || daśāvadhāno bhavati māsamātreṇa sādhakaḥ | kālarātryāṃ mahārātryāṃ vīrarātryāṃ viśeṣataḥ || caturdaśyā mathāṣṭamyāṃ saṃkramepi maheśvarī | kuhuḥ pūrṇendu śukreṣu bhaumaravyāṃ niśāmukhe || navamyāṃ maṃgaladine tathā kulatithau śive | kulaṛkṣe tu yatnena paṭhennāma sahasrakaṃ || sodarśano bhavedāśu kinnarī siddhibhāk bhavet | paścimābhimukhaṃ liṃgaṃ vṛṣaśūnyaṃ purātanaṃ || tatra sthitvā japet stotraṃ sarvakāmāptaye śive | bhaumavāre niśīthe ca amāvāsyāṃ dine śubhe || māṣa bhakta valiṃ chāgaṃ kṛśarānnaṃ ca pāyasam | dagdhamīnaṃ śoṇitaṃ ca dadhi dugdhaṃ guḍārdrakaṃ || p. 152b) valiṃ datvā japet tatra tvaṣṭottara sahasrakaṃ | devagaṃdharva siddhaughaissevitaḥ purasuṃdarīṃ || labheddeveśi māsena tasya vāsana saṃhatiḥ | hastatrayaṃ bhavedūrdhānātra kāryā vicāraṇā || helayā līlayā bhaktyā kālīṃ stauti narasruyaḥ | brahmādīn staṃbhayeddevī māheśī mohayet kṣaṇāt || dhruvamuccāṭaye nūnaṃ sṛṣṭiṃ ca nūtanī caret | meṣamāhiṣamārjārachāgaḥ kharatarādikaiḥ || khaḍgaśūkarakāpotaiṣṭiṭṭibhaiḥ śaśakaiḥ palaiḥ | śoṇitaiḥ sāsthimāṃsaiśca kāraṇairdugdhapāyasaiḥ || kādaṃvarī siṃdhumadyaiḥ sarāriṣṭaiśca sā savaiḥ | yonikṣālana tīraiśca yonirliṃgāmṛtena ca || svajāta kusumaiḥ pūjya japāṃte tarpayecchivaṃ | sarvāḥ sāmrājya nāmnātu stutvā natvā svaśaktitaḥ || śaktyālāpe paṭhet stotraṃ kālīrūpo dinatrayāt | dakṣiṇā kālikā tasya gehe tiṣṭhati nānyathā || veśyā latāgṛhe gatvā tasyāścumvana tatparaḥ | tasyā yonyai mukhaṃ datvā tadrasaṃvilihan japen || tadaṃ te nāma sāhasraṃ paṭhed bhaktiparāyaṇaḥ | kālikādarśanaṃ tasya bhavatyeva triyāmataḥ || nṛtyapātra gṛhe gatvā makāra paṃcamānitaḥ | prasūcamaṃ ca saṃsthāpya śaktinyasa parāyaṇaḥ || pātrāṇāṃ sādanaṃ kṛtvā digvastrāṃ tāṃ samācaret | cakra tanmūla saṃbhāvya tatra sāvaraṇaṃ yajet || śataṃbhāleśataṃ keśeśataṃ siṃdūramaṇḍale | śatadvayaṃ kucadvaṃdveśataṃ nābhau maheśvarī || śataṃ yonau maheśāni utthāya ca śatatrayaṃ | japet tatra maheśāni tadaṃte prapaṭhet stutiṃ || śatāvadhānā bhavati māsamātreṇa sādhakaḥ | mātaṃginīṃ samānīya kiṃ vā kāpālikīṃ śive || daṃtamālā jape kāryā galedhāryā tṛmuṇḍajā | netrapadmeyoni cakraṃ śaktiṃ cakraṃ svavaktrake || kṛtvā japen maheśāni muṇḍayaṃtraṃ prapūjayet | muṇḍāsanasthito vīromakāra paṃcakānvitaḥ || anyāmāliṃgya prajapedanyāsaṃ cuṃvyavaiḥ paṭhet | anyāṃ saṃpūjayet tatratvanyāsaṃmardayan paṭhet || p. 153a) anyayonau śivaṃ datvā punaḥ pūrvavadācaret | avadhāna sahasreṣu śaktipātaśateṣu ca || rājā bhavati deveśi māsapaṃcaka yogataḥ | yuvatī śaktimānīya gāṇaśaktiparāyaṇaḥ || kulācāra krameṇaiva tasyā yoniṃ vikāśayet | tatra jihvāṃ pradatvā ca japennāma sahasrakaṃ || nṛkapāle tatra dīpaṃ lāpyayatnena vai paṭhet | mahākavi varo bhūyānnātra kāryā vicāraṇā || kālārtāṃ śaktimānīya yonau tu mūlacakrakaṃ | vilikhya parameśāni tatra maṃtraṃ likhecchive || tallihan prajapeddevi sarvaśāstrārtha tatvavit | aśrutānyapi śāstrāṇi vedādīn pāṭhayeddhruvaṃ || vinābhyāsairvināyāsairvināpāṭhādibhiḥ priye | caturvedādhiyo bhūtvā triḥkālajña strivarṣataḥ || caturvidhaṃ ca pāṇḍityaṃ tasya hastagataṃ kṣaṇāt | śivāvaliḥ pradātavyaḥ sarvadā śunyamaṇḍale || kālīdhyānaṃ maṃtrarcitānīla sādhanameva ca | sahasranāma pāṭhaśca kālīnāma prakīrtitaṃ || bhaktasya kṛtyametāvadanya datyadayaṃ viduḥ | vīrasādhanakaṃ karma śivāpūjyā valistathā || siṃdūratilako devi veśyālāpo niraṃtaraṃ | veśyāgehe niśācāro rātrau paryaṭanaṃ tathā || śaktipūjā yonidṛṣṭiḥ khaḍgahasto digaṃvaraḥ | muktakeśo vīraveṣī tāṃvūla pūritānanaḥ || kālībhaktā bhaveddevī nānyathā kṣobhamāpnuyāt | dugdhasvādī yoni lehī saṃvidā savaghūrṇitaḥ || veśyālatā samāyogān māsāsāt kalpalatā svayaṃ | veśyā cakra samāyogāt kālī cakra samaḥ svayaṃ || veśyādeha samāyogāt kālīdehamayaḥ svayaṃ | veśyā madhyagataṃ vīraṃ kadā paśyāmi sādhakam || evaṃ vadati sā kālī tasmād veśyā varāṃgaṇā | veśyā kanyā tathā pīṭha jātibheda kula kramāt || akulakramabhedena jñātvā caiva kumārikāṃ | kumārī pūjayed bhaktyā japāṃte devavat priye || p. 153b) paṭhennāma sahasraṃ yaḥ kālīdarśana bhāgbhavet | bhaktyā pūjyā kumārīṃ tu veśyā kulasamudbhavāṃ || vastrahemādibhistoṣya japtvā stotraṃ paṭhecchive | trailokyavijayī bhūyādamā caṃdrapradarśakaḥ || yadyaddattaṃ kūmāryai tu tadanaṃta phalaṃ bhavet | kumārī pūjanaphalaṃ mayā vaktuṃ na śakyate || cāṃcalyādgaditaṃ kiṃcit kṣamyatāṃ na yamaṃjaliḥ | ekācet pūjitā vālā dvitayaṃ pūjitaṃ bhavet || kumāryaśca śaktayaśca sarvametaccarācaraṃ | śaktimānīya tadgātrenyāsajālaṃ pravinyaset || svavāmabhāge saṃsthāpya paṭhennāma sahasrakaṃ | sarvasiddhīśvaro bhūyānnātra kāryā vicāraṇā || śmaśānastho bhavet susthogalitaṃ cikuraṃ caret | digaṃvaraḥ sahasraṃ ca sūryapuṣpaṃ samānayet || svavīryeṇa yutaṃ kṛtvā pratyekaṃ prajapen hunet | pūjya dhyātvā mahābhaktyā kṣamāpālonaraḥ paṭhen || nakhaṃ keśaṃ svavīryaṃ ca yadyat saṃmārjanī gataṃ | muktakeśo diśāvāso mūlamaṃtra puraḥsaraṃ || kujavāre madhyarātrau homaṃ kṛtvā śmaśānake | paṭhennāma sahasraṃ yaḥ pṛthvīśākarṣaṇaṃ caret || puṣpayukte bhage devi saṃyogonaṃda tatparaḥ | punaścikuramāsādya mūlamaṃtraṃ japecchive || citā vahnau madhyarātre vīryamutsārya yatnataḥ | kālikāṃ pūjayet tatra paṭhennāma sahasrakaṃ || pṛthvīśākarṣaṇaṃ kuryānnātra kāryā vicāraṇā | kadalīvanamāsādya lakṣamātraṃ japennaraḥ || madhumatyāḥ svayaṃ devyā sevyamānaḥ smaropamaḥ | śrīmadhumatī tyuktvā tathā sthāvarajaṃgamā || karṣaṇīti samuccāryaṭhaṭha svāhāṃ samuccaret | trailokyākarṣaṇī vidyā tasya haste sapta bhavet || nadīṃ purī ca ratnāni he maṃtrī śailabhūruhān | ākarṣayatyaṃvunidhessumeroścadigaṃ tataḥ || alabhyāni ca vastūni dūrābhūmitalādapi | vṛttāṃ taṃ ca purasthānāṃ rahasyaṃ vidviṣāmapi || p. 154a) rājñāṃ ca kathayat yeṣā satyaṃ satvaramāviśet | dvitīyavarṣapāṭhena bhavet padmāvatīpatiḥ || oṃ hrīṁ padmāvati padaṃ tatra strailokya nāma ca | vārtā ca kathaya dvaṃdva svāhāṃto maṃtra īritaḥ || brahmaviṣṇvādikānāṃ ca trailokye yādṛśī bhavet | sarvaṃ vadati deveśi trikālajñaḥ kaviḥ śubhaḥ || trivargapāṭhato devi labhedbhogavaṭīṃ kalāṃ | mahākālena dṛṣṭopi vinā dhūmagatopi ca || tasya darśanamātreṇa ciraṃjīvī naro bhavet | vaṃ mṛtasaṃjīvanī suktvā mṛtayutthāya dvayaṃ || svāhāṃto manurākhyātaḥ svapnasiddhā bhavet tataḥ | oṃ hrīṃ svapna vārāhī kālī svapne kathayacoddharet || amukasyāmukaṃdehi krīṃ svāhāṃto manurmataḥ | svapnasiddhā caturvarṣāt tasya svapnet yadā sthitā || caturvarṣasya pāṭhena caturvedādhiyo naraḥ | tadvaktra jalasaṃyogādvṛkṣaḥ kāvyaṃ karoti ca || tasya vākyaḥ vayānmūrtirvadati bhāratīṃ | prastare tu karaṃ datvā vadavāṇīmiti bruvan || sādhako vāṃchayā kurvan tat tathaiva bhaviṣyati | brahmāṇḍagolake yācayākācijjagatītale || samastā siddhayo devī kalāmūlaka vadbhavet | sādhakaḥ smṛtimātreṇa yāvaṃtyaḥmita siddhayaḥ || svayamāyāṃti purato japādīnāṃ tu kākathā | nideśavartino bhūtvā vartaṃte ceṭakā iva || amāyāṃ caṃdradarśaśca caṃdragrahaṇameva ca | aṣṭamyāṃ pūrṇacaṃdratvaṃ caṃdrasūryāṣṭakaṃ tathā || aṣṭadikṣu tathā cāṣṭau karotyeva maheśvarī | animā khecaratvaṃ ca carācara pūrīgatiḥ || pādukā khaḍgavetāla yakṣiṇī guhyakādayaḥ | tilako guptatā dṛśya carācara kathānakaṃ || mṛtasaṃjīvanī siddhirguṭikā ca rasāyaṇaṃ | uḍḍāda siddhirdeveśi ṣaṣṭhisiddhīśvaratvakaṃ || p. 154b) tasya haste bhaveddevi nātra kāryā vicāraṇā | ketau vā duṃdubhau vastrevitāneveṣṭane gṛhe || bhittau ca phalake pīṭhe lekhyaṃ pūjyaṃ prayatnataḥ | madhya cakraṃ daśyaṃgāktaṃ parito nāmalekhanaṃ || tadvāraṇā maheśāni trailokya vijayī bhavet | eko hi śatasāhasrāṃ nirjite caraṇājire || punarāyāti ca sukhaṃ svagṛhaṃ pratipārvatī | eko hi śatasaṃdarśī lokānāṃ bhavati dhruvaṃ || kalaśaṃ sthāpya yatnena nāmasāhasrakaṃ paṭhet | eṣaḥ kāryo maheśāni sarvāpattirnivāraṇaṃ || bhūtapreta grahādīnāṃ rākṣasāṃ brahmarākṣasāṃ | vetālānāṃ bhairavāṇāṃ skaṃda vai nāyikādikān || nāśayet kṣaṇamātreṇa nātrakāryā vicāraṇā | bhasmābhimaṃtritaṃ kṛtvā grahagrastaṃ vilepayet || bhasma saṃlāpanāddevi sarvagraha nivāraṇaṃ | navanītaṃ cābhi maṃtrya strīṇāṃ dadyān maheśvarī || vaṃdhyātvā putravatī devi nātra kāryā vicāraṇā | kaṃṭhe vā vāmavāhau vā yonau vā dhāraṇācchive || vahuputravatī nārī śubhagā jāyate dhruvaṃ | puruṣo dakṣiṇāṃge ca dhārayet sarvasiddhaye || kaṇṭhe vāhau ca śirasi hṛdayenābhigocare | kaṭisthāne śikhāyāṃ ca dhārayet sarvasiddhaye || balavān kīrtimān dhanyo dhārmikaḥ sādhakaḥ kṛtī | vahuputrī rathānāṃ ca gajānāmadhipaḥ sukhī || kāminīkarṣaṇodyuktaḥ krīṃ ca dakṣiṇakālike | krīṃ svāhā prajapen maṃtramayutaṃ nāmapāṭhakaḥ || ākarṣaṇaṃ careddevī jalakhecara bhūgatā | vaśīkaraṇa kāmo hi hūṁ hūṁ hrīṁ hrīṁ ca dakṣiṇe || kālike kūrcavījāni pūrvavat prajapen paṭhan | urvaśīmapi vaśayennātrakāryā vicāraṇā || krīṁ dakṣiṇe kālike ceti svāhā yutaṃ japennaraḥ | paṭhennāma sahasraṃ ca trailokyaṃ mārayeddhruvaṃ || p. 155a) satputrāya pradātavyaṃ vidyārājñīṃ pravedine | suvinītāya śāṃtāyadāṃtāyāti guṇāya ca || bhaktāya jyeṣṭhaputrāya gurubhakti parāya ca | bhaktabhaktāya yogyāya śakti bhaktāparāya ca || deyaṃ sahasranāmākhyaṃ svayaṃ kālyā prakāśite | vaiṣṇavāya viśuddhāya śivā valiratāya ca || veśyā pūjana yuktāya kumārī pūjakāya ca | durgābhaktāya śaivāya mahākāla prajāpine || advaitabhāvayuktāya kālībhaktaparāya ca | gurudaivata maṃtrāṇāṃ maheśasyāpi pārvatī || abhedena smaren maṃtraṃ sa śivo nātra saṃśayaḥ | yo maṃtraṃ bhāvayen maṃtrī sa śivaḥ sa ca gānayaḥ || sa śākto vaiṣṇavaḥ sotra sa eva pūrṇadīkṣitaḥ | ayogyāya na dātavyaṃ siddhirodhaḥ prajāyate || veśyā strī niṃdakāyāthāmurāsaṃvit praniṃdake | surāmukhīṃ manuṃ smṛtvā surācāvatariṣyati || vāgvṛttāghore āḥ saḥ paramaghore ca hūṁ vadet | ghorarūpehaśca ghoramukhī bhīma padaṃ vadet || bhīṣaṇyamukaṣaṣṭhyaṃtaṃ hetuṃ ca mayutaṃ pivā | śivaṃ vahni yugāstraṃ ca hūṁ haḥ phaṭ ca manurbhavet || etasyāḥ smaraṇādeva duṣṭānāṃ ca mukhe surā | avatīrṇā bhaveddevi nātra kāryā vicāraṇā || khalāya parataṃtrāya paraniṃdā parāya ca | bhraṣṭāya duṣṭasatvāya parivādaparāya ca || śivā bhaktāya duṣṭāya paradāraratāya ca | na stotraṃ darśayeddevi śivahatyā karo bhavet || kalikānaṃda hṛdayaḥ kālikāsakta mānasaḥ | kālībhakto bhavet so hi dhanyarūpaḥ sa eva tu || kalau kālīkalau kālīkalau kālī tu kevalā | kalau kālī kalau kālī kalau kālī varapradā || vilvapatra sahasrāṇi karavīrāṇi vai tathā | pratināmnā pūjayeddhitena kālī varapradā || p. 155b) kamalānāṃ sahasraṃ ca pratināmnā samarpayet | cakraṃ saṃpūjya deveśi kālikā varamāpnuyāt || maṃtrakṣobhayute devikalaśastha jalena ca | nāmnāprase ca yeddevi sarvakṣobha vināśakṛt || tathā damanakaṃ devi sahasramāharedvratī | sahasranāmā saṃpūjya kālikā varamāpnuyāt || cakraṃ vilikhya dehasthaṃ dhārayet kālikā tanuṃ | kālyai niveditaṃ yadyattaccheṣaṃ bhakṣayecchive || divyadehadharo bhūtvā kālī dehasthitā bhavet | naivedya niṃdakān duṣṭān dṛṣṭā nṛtyaṃti bhairavāḥ || yoginyaśca mahāvīrāḥ raktapānodyatāḥ sadā | māṃsāsthi carvaṇodyuktā bhakṣayaṃti na saṃśayaḥ || tasmānna niṃden manasā karmaṇā vacasā kimu | anyathā kurute yastu tasya pāto bhaviṣyati || kramāddīkṣā vihīnānāṃ siddhirbhavati nānyathā | maṃtrakṣobhaśca vā bhūyāt kṣīṇāyurvā bhaveddhruvaṃ || putrahārī ca strīhārī rājyahārī bhaveddhruvaṃ | kramadīkṣāyuto devi kramādrājyamavāpnuyāt || ekavāraṃ paṭheddevi sarvapāpa vināśanaṃ | dvivāraṃ prapaṭhedyo hi vāṃchāṃ viṃdati nityaśaḥ || trivāraṃ prapaṭhedyastu vāgīśaḥ samatāṃ vrajet | caturvāraṃ paṭheddevi cāturvarṇyādhipo bhavet || paṃcavāraṃ paṭheddevi paṃcakāmādhipo bhavet | ṣaḍvāraṃ prapaṭheddevi ṣaḍaiśvaryamayo bhavet || saptavāraṃ paṭheddevi kāmānāṃ ciṃtitaṃ labhet | vasuvāraṃ paṭheddevi digīśo bhavati dhruvaṃ || navavāraṃ paṭheddevī navanātha samo bhavet | daśavāraṃ kīrtayedyodāśārhakhacareśvaraḥ || viṃśadvāraṃ kīrtayedyaḥ sarvaiśvarya mayo bhavet | paṃcaviṃśati vāraistu sarvaciṃtā vināśakaḥ || paṃcāśadvāramāvṛtya paṃcabhūteśvaro bhavet | śatavāraṃ kīrtayedyaḥ śatānaṃda samānadhīḥ || śatapaṃcakamāvṛtya rājarājeśvaraḥ kalau | sahasrāvartanāddevi lakṣmī māvṛṇute svayaṃ || trisahasraṃ samāvṛtya trinetra sadṛśadyutiḥ | paṃcasahasrāvartanāttu kāmakoṭi vimohanaḥ || p. 156a) daśasahasrāvartanāttu bhaveddaśamukheśvaraḥ | paṃcaviṃśat sahasreṇa caturviṃśati siddhibhuk || lakṣāvartana mātreṇa lakṣmīpati samo bhavet | lakṣatrayāvartanāttu mahādevaṃ vijeṣpati || lakṣapaṃcakamāvṛtya kalāpaṃcaka saṃyutaḥ | dakṣalakṣāvartanāttu daśavidyāptiruttamā || paṃcaviṃśati lakṣaistu daśavidyeśvaro bhavet | paṃcāśallakṣamāvṛtya mahākāla samo bhavet || koṭimāvṛttayedyohi kālīṃ paśyati cakṣuṣā | varadānodyuktaparāṃ mahākāla samanvitāṃ || pratyakṣaṃ paśyati śive tasya dehe vaseddhruvaṃ | śrīvidyākālikātārā triśaktiviṣaye paṭhet || triśakti viṣayeddevi kramadīkṣā prakīrtitā | kramadīkṣāyuto devīrājā bhavati niścitaṃ || vidherlipiṃ tu saṃmārjya kiṃ karatvaṃ visṛjya ca | mahārājya mavāpnoti nātra kāryā vicāraṇā || kramadīkṣā vihīnasya phalaṃ pūrṇamayeritaṃ | kramadīkṣāyutoddevi śiva eva na vā paraḥ || kramadīkṣā samāyuktaḥ kalpoktasiddhibhāgbhavet | kramadīkṣā vihīnasya siddhihāniḥ pade pade || ahodhanyavartā madhye dhanyaḥ kramayutaḥ kalau | tatrāpi dhanyo deveśināma sāhasra pāṭhakaḥ || daśakālīvidhau devī stotra me tat sadā paṭhet | siddhiṃ viṃdati deveśi nātra kāryā vicāraṇā || kalaukālī mahāvidyā kalaukālī tu siddhidā | kalaukālī susiddhā ca kalaukālī varapradā || kalaukālī sādhakasya darśanārthaṃ samudyatā | kalaukālī kevalāsyānnātra kāryā vicāraṇā || nānyavidyā nānyavidyā nānyavidyā kalau bhavet | kalaukālīṃ vihāyātha yaḥ kaścit siddhikāmukaḥ || sa tu śaktiṃ vinā devi ratiṃ saṃbhogamicchati | kalaukālīṃ vinā devī yaḥ kaścit kāryamicchati || sa nīla sādhanaṃ tyuktvā paribhramati sarvataḥ | kalaukālīṃ vihāyātha yaḥ kaścinmokṣamicchati || p. 156b) gurudhyānaṃ parityajya siddhimicchati sādhakaḥ | kalaukālīṃ vihāyāthayaḥ kaścidrājyamicchati || sabhojanaṃ parityajya kṣunnivṛttimabhīpsyati | sa dhanyaḥ sa ca vijñānī sa eva surapūjitaḥ || sa dīkṣitaḥ sukhī sādhuḥ satyavādī jiteṃdriyaḥ | sa vedavaktā svādhyāyī sarvānaṃda parāyaṇā || svasmin kālīṃ tu saṃbhāvya pūjayejjagadaṃvikāṃ | trailokyavijayī bhūyānnātra kāryā vicāraṇā || gururūpaṃ śivaṃ dhyātvā śivarūpaṃ guruṃ smaret | sadāśivaḥ sa evasyānnātra kāryā vicāraṇā || gopanīyaṃ gopanīyaṃ gopanīyaṃ prayatnataḥ | rahasyātirahasyaṃ rahasyātirahasyakaṃ || ślokārddha pādamātraṃ vā pādārddhaṃ ca tadarddhakaṃ | nāmārddhaṃ vā paṭheddevi na vaṃdhyaṃ divasaṃ caret || pustakaṃ pūjayed bhaktyātvā vṛtti phalasiddhaye | navanārī bhayaṃ tatra navāgni vātasaṃbhavaṃ || na bhūtādi bhayaṃ tatra sarvatra sukhamedhatte | kuṃkumāraktake naiva rocanā guruyogataḥ || bhūrjapatre likhetyustaṃ sarvakāmārthasiddhaye | iti gaditamaśeṣaṃ kālikāvarṇarūpaṃ || prapaṭhati yadi bhaktyā sarvasiddhīśvaraḥ syāt | abhinava sukhakāmaṃ sarvavidyābhirāmaṃ || bhavati sakalasiddhiḥ sarvavīrā samṛddhiḥ | iti saṃkṣepataḥ proktaṃ kimanyaṃ chrotumicchasi || iti śrīmadādināthaviracitāyāṃ mahākālasaṃhitāyāṃ kālīkālasaṃvāde suṃdarīvaradānākhyaṃ kakārādi sahasraṃnāmastotraṃ saṃpūrṇaṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau śrīdakṣiṇakālikāyā nityārcanāyāṃ stavakavacādinirṇayo nāma dvāviṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 22 || atha śrīdakṣiṇakāṃgatvena mahākālādi nityānāṃ pratyekopāsanāmāha || śrīdevyuvāca || mahākālādinityānāṃnirṇayadvitayaṃ vada || śrīśiva uvāca || mahākāla samārabhya nityānāṃ nirṇayaṃ śṛṇu | mahākālo mahābhīmaḥ pralayānalasannibhaḥ || p. 157a) kālīmāyāsamudbhūtaḥ kālīmānasikaḥ śiva | mahākāla paraṃ śaṃbhuḥ paratīta guṇākaraḥ || tasya maṃtraṃ pravakṣyāmi yena rakṣe jagattrayaṃ | kūrcayugmaṃ mahākālaṃ prasīdeti padadvayaṃ || lajjāyugmaṃ vahnijāyā saṃyukta ṣoḍaśārṇakaḥ | ṣoḍaśārṇā yathā mukhyā sarvaśrīcakramaṇḍale || tathāyaṃ sarvakālīṣu mahākālaḥ prakīrtitaḥ | kālikāsya ṛṣiḥ proktaḥ virāṭ chaṃda prakīrtitaḥ || devatā tu mahākālaḥ sarvarūpī niraṃjanaḥ | kūrcavījaṃ tathā māyāśaktiratra prakīrtitaḥ || svāhā kīlakamuddiṣṭaṃ kālyarthe viniyogatā | māyayā tu ṣaḍaṃgā ni dhyānaṃ śṛṇu varānane || koṭikālāna lābhāsaṃ caturbhujaṃ trilocanaṃ | śmaśānāṣṭaka madhyasthaṃ muṇḍāṣṭaka vibhūṣitaṃ || paṃcapreta sthitaṃ devaṃ triśūlaṃ ḍamaruṃ tathā | khaḍgaṃ ca kharparaṃ caiva vāma dakṣiṇayogataḥ || vibhrataṃ suṃdaraṃ dehaṃ śmaśānabhasmabhūṣitaṃ | nānāśavaiḥ krīḍamānaṃ kālikā hṛdayasthitaṃ || lālayaṃtaṃ ratāsaktaṃ ghoracuṃvana tatparaṃ | gṛddhragomāyusaṃyuktaṃ pheravīgaṇa saṃyutaṃ || jaṭāpaṭala śobhāḍhyaṃ sarvaśūtpālayesthitaṃ | sarvaśūnyaṃ muṇḍabhūṣaṃ prasannavadanaṃ śivaṃ || bhāvayet parameśāni ratiyaṃtraṃ tu yaṃtrakaṃ | trikoṇa saṃjñā yoniḥ syāt taccakraṃ kālacakrakaṃ || yonau vā hṛdaye bhāle kāminyāstana maṇḍale | mahākālaṃ yajeddevaṃ paṃcāvaraṇa saṃyutaṃ || trikoṇe pūjayeddevi trikoṇe kālikādikaṃ | ṣaṭdale tu ṣaḍaṃgāni nābhaudik śaktayomatāḥ || hṛdayo dvādaśādityaṃ kaṇṭhe ṣoḍaśa nityakāḥ | dvipatre parameśāni kālakālī prapūjayet || viparītaratau devī ratau devīṃ prapūjayet | śaktiṃ svābhimukhīṃ kṛtvā pūjayet kālikāṃ parāṃ || mūlādhārā dvipatrāṃtaṃ tathā cakrāṇi kārayet | pūjayet parameśāni gurupūjā puraḥsaraṃ || pātrāsādanakaṃ kṛtvā kālīvat paripūjayet | evaṃ pūjāṃvidhāyātha lakṣasaṃkhyaṃ japecchive || taddṛśāṃśena havanaṃ karavīra prasūnakaiḥ | svayaṃbhuvāktairvījāktaiḥ kāraṇāktaiśca vāhunet || p. 157b) nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ kālīvat sarvamācaret || ajñānāṃtakarī kālī vidyāyā vidhirucyate | mūrtidhyānoditāṃ kṛtvā sarvāvayavaśobhitāṃ || mūledhāre gaṇapatiṃ liṃge gaṇapati vallabhāṃ | nābhau vaṭukanāthaṃ ca hṛdi vaṭukavallabhāṃ || kaṃṭhe udyānapīṭhaṃ ca bhrūvi pradīptamaṃgalaṃ | lalāṭe karavīraṃ ca alake kṣetrapālakaṃ || mūrddhni vai kālikā caiva caturthyaṃtāṃ prapūjayet | mūrddhni vyomaiśvaryavāṃ ca lalāṭe khecarī tathā || bhrūmadhye dikcarīṃ caiva hṛdaye gocarīṃ tathā | nābhau ca bhūcarīṃ caiva liṃge ca khagamūrtikāṃ || mūlapatre vicitraṃ ca pūjayet sādhakottamaḥ | tathā lalāṭe sūryaṃ ca dakṣanetre kalādhipaṃ || vaiśvānaraṃ vāmanetraṃ kaṃṭhe ca kālikāṃ tathā | hṛdaye dāsayoniṃ ca nābhau ca tāsasiddhakai || brāhmī māheśvarīṃ ca kaumārī vaiṣṇavī tathā | vārāhyaindrai ca cāmuṇḍā mahālakṣmī parāmatā || maṃthāna bhairavaścaiva ṣaṭcakra bhairavastathā | ṣaṭkālabhairavaścaiva ravibhakṣaka bhairava || vīreśa bhairavaścaiva śrīmaṃtreśvara bhairavaḥ | hemagarbha bhairavaśca caṇḍikeśvara bhairavaḥ || mūrddhni lalāṭe kaṃṭhe ca hṛdaye nābhimaṃḍale | liṃge ca mūlādhāre ca sarvāṃge pūjayet sudhīḥ || yathāśakti japedvidvān valiṃ dadyād yathāvidhiḥ | oṃ kṣauca kṣetrapālā ca imaṃ valipadaṃ vadet || gṛhna gṛhna dvayaṃ yuktaḥ kṣetrapāla valirmataḥ | iti pūjāvidhirdevi śrīkālīkālayormatāḥ || aṃtardhyāna vidhānena viparīta ratirmatā | mahākāla prasaṃgena rahasyamapi darśita || gopanīyaṃ tvayā bhadre rahasyāti rahasyakaṃ | gopanīyaṃ gopanīyaṃ svayoniraparairyathā || kālīnityā ca tanmaṃtraḥ kathyate śṛṇu sāṃprataṃ | viṣavījaṃ tato māyāṃ kālīti yugalaṃ vadet || mahākālī padaṃ procya kaumārīti padaṃ vadet | bhagaṃ dehi padaṃ dehi ṭhaṭhayukto manurmataḥ || p. 158a) uraviṃśākṣarī vidyā kālī nityā prakīrtitāḥ || paraśurāmo ṛṣiḥ proktaśchaṃdonuṣṭup prakīrtitaḥ | devatā kālikā proktā māyāvījaṃ prakīrtitaṃ || kālikā ca bhavecchaktiḥ ṭhayugmaṃ kīlakaṃ bhavet | kālikā prīṇatādyarthe viniyogaḥ prakīrtitaḥ || ṣaḍaṃgamācareddevī jātiyuktena māyayā | tato dhyāyen maheśāni citānirvāṇamaṇḍale || śyāmavarṇo mahābhīmā ghorarāvā karālinī | muṇḍamālā vibhūṣāḍhyā dakṣe khaḍgaṃ pravibhratī || tarjanī dhārayen vāme nṛtyaṃtī pretabhūmiṣu | evaṃ dhyātvā maheśāni tadyaṃtraṃ śṛṇu pārvatī || trikoṇa yugmaṃ deveśi vṛttāṣṭadalabhūpuraṃ | viṃdau kālīṃ samārādhya trikoṇa yugmake punaḥ || guṇatrayaṃ tatpurasthāstacchaktayaḥ kramānmatāḥ | brāhmyādimātaraścāṣṭau lokapālāḥ saśastrakāḥ || bhūpure pūjayeddevi dhūpadīpopacārakaiḥ | naivedyaṃ vividhaṃ khādyaṃ paṃcakhādyaṃ viśeṣataḥ || nivedayet kālikāyai tatastuṣṭā bhaviṣyati | nīrājanītaṃ kṛtvātha prajapet lakṣamātrakaṃ || daśāṃśaṃ pāyasenaiva homaṃ kuryādvidhānataḥ | athavā karavīreṇa homayet sarvasiddhaye || sarvasiddhīśvaro devi bhavatyeva na saṃśayaḥ || maṃtrabhedān pravakṣyāmi yathāvadavadhāraya | nāmamātraṃ maheśāni pratyekaṃ praṇavakramāt || maṃtra trayaṃ maheśāni vījatraya niyojayet | vidyā trayaṃ punardevī dhruvamāyā niyojanāt || vidyā trayaṃ maheśāni pratyekaṃ navadhā manuḥ | durbhagānāṃ ca dīnānāṃ krūrāṇāṃ pāpakarmiṇāṃ || maṃtramenaṃ prakathayet sarvaiśvarya mayo bhavet | lakṣmīvān kīrtivān dhanyo bhavatyeva na saṃśayaḥ || sunārīṃ kāminīṃ dṛṣṭvā tasyāścaiva bhagaṃ vadet | bhagaśabde tadbhagaṃ ca sā dāsī maṃtrajāpataḥ || vyākulā saṃbhavatyeva svecchayā bhogamicchati | lalāṭe hṛdaye vidyāṃ yonimadhye yathākramaṃ || yasyāḥ saṃciṃtayedvidyāṃtaṃnāma smṛti pūrvakaṃ | tāmākarṣayati prājñaḥ kimanyairvahujalpitaiḥ || p. 158b) sākṣāt sa kālīputraḥ syānnātra kāryā vicāraṇā | deveśi kathyate gopyaṃ yatna kutrāpi kīrtitaṃ || kapālinī mahāvidyā dvitīyā tanmanuṃ śṛṇu || ādau samakalaṃ procya kāmaṃ vahni padesthitaṃ | iṃdirāṃ viṃdubhūṣāḍhyaṃ vījaṃ kālī svarūpakaṃ || kapālinī mahākapālapriya mānase vadet | kapāla siddhiṃ me dehi hūṁ phaṭ svāhāya ko manuḥ || triṃśadvarṇārdvavarṇādyomaṃtrarājā mahottamaḥ | bhairavasya ṛṣiḥ prokto triṣṭup chaṃda udāhṛtaṃ || kapālinī devatānukālikā vījamīritaṃ | svāhā śaktiḥ samākhyātā hūṁ phaṭ kīlakamīritaṃ || kapālinī siddhayetra viniyogaḥ prakīrtitaḥ | ṣaṭdīrghabhājā vījena kūrcādaṃgāni ṣaṭ kramāt || dhyāyedaṃjana pūjābhāṃmāpīnastana yugmakāṃ | caṃdravaktrā ca viṃcoṣṭa muktakeśīṃ digaṃvarāṃ || caturmuṃḍāparigatāṃ śaṃkhakaṃkaṇabhuṣitāṃ | khaḍgatriśūlavaradābhayān hasta catuṣṭayaṃ || kramāt saṃvibhratīṃ devīṃ gītahāsya parāyaṇāṃ | evaṃ saṃcitayeddevī mahākāpālinīṃ parāṃ || trikoṇa tritayaṃ vṛttaṃ dalāṣṭaka vibhūṣitaṃ | bhūpureṇa samākīrṇaṃ caturvāropaśobhitaṃ || yaṃtraṃ kāpālinī devyāḥ sarvasāmrājyadāyakaṃ | mahākālīṃ mahālakṣmīṃ mahāsarasvatīṃ tathā || ratiṃ prītiṃ tathā kāṃtiṃ dvitīyettha tṛtīyake | icchāṃ jñānāṃ kriyāṃ caiva trikoṇe tu tṛtīyake || madhye kapālinīṃ pūjyadaleṣṭau mātṛkārcanaṃ | tatoṣṭau bhairavāścaiva digīśān śāstrakāṃ yajet || paṃcopacāraiḥ saṃpūjya kulācāraparāyaṇaḥ | sādhakaḥ prajapellakṣaṃ hayāri kusumairhunet || māsena madhunāṃ vāpi juhuyādiṣṭa sādhaye | tadā kāpālinī devī siddhirbhavati niścitaṃ || puraścaryāṃ vinā devī kathaṃ siddhiḥ kapālinī | muṇḍāsane naraḥ sthitvā sadā tadgatamānasaḥ || p. 159a) mahāmālā mahāpātraṃ mahāsaṃtrāsanādikaṃ | kṛtvā tu vidhivaddevī tadā bhavati sādhakaḥ || athānyadapi vakṣyāmi kāpālinyāḥ parākramaṃ | raṇavīrākapālāni kujavāre niśāmukhe || samāhṛtya maheśāni paṃcapaṃca samanvitaḥ | digvaṃdha bhūtaśuddhyādi dikpālādyupahārakaiḥ || sādhakaḥ sahito bhūtvā siṃdūratilakāṃkitaḥ | khaḍgahasto diśāvāso muktakeśo mudānvitaḥ || īdṛśaḥ sādhakaḥ sohaṃ kṛtibhāvaḥ samanvitaṃ | sudūresādhansthāpya puṣpavartyā ghṛtāktayā || dīpaṃ saṃlāpayeddevī japet tatra kapālinīṃ | bhāgyāt kapālinī siddhiḥ kadācit prabhaviṣyati || tathāpi kālikā bhakte bhaviṣyati bhaviṣyati | kapālaṃ bhāgyayogena kadācid yadi labhyate || tadā kapālinīṃ siddhiḥ kajjalaṃ taddhisaṃgrahaṃ | tat kajjalaṃ kapāle tu kajjalaṃ sthāpya vai japet || saṃmohanāṃjanaṃ nāmamahadaṃ janamīritaṃ | tat kapāle maheśāni kiṃtadyannakare sthitaṃ || eṣā kapālinī nityā dvitīyā kālikā ca vat | iti saṃkṣepataḥ proktaṃ kullāṃ śṛṇu tṛtīyakaṃ || kālikā kullukā kullā tridhā nāmnā tu yā matā | tasmāt kulleti nāmnā ca kulapūjyatvaṃ tāṃ gatā || vidyānāṃ kulapūjyatvā kullukā parikīrtitā | kullukā kulapūjyatvāt kulanāmnā kuleśvarī || tasyā maṃtraṃ pravakṣyāmi yathāvadavadhāraya || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya kālikā vījamuddharet | kullāyai hṛnmanurdevī proktaḥ saptākṣaro manuḥ || bhairavosya ṛṣiḥ prokto gāyatrī chaṃdamīritaṃ | kullākālī devatātra kālikāvījamīritaṃ || kullāśaktiritikhyātā namaḥ kālakamīritaṃ | sarvārthasādhane caiva viniyogaḥ prakīrtitaḥ || kālikokte yajetpīṭhe kumārī yaṃtrameva hi | kumāryāṃ pūjayeddevī kullā siddhā bhaveddhruvaṃ || p. 159b) lakṣadvayaṃ japenmaṃtraṃ haviṣyāsī divā śuciḥ | aśuciśca tathā rātrau śrīkullādarśanotsukaḥ || kadācidabhra sadṛśāṃ kadācijjyoti sannibhāṃ | caturbhutāṃ trinayanāṃ mukuṭāṭopamaṇḍitāṃ || śavāsanagatāṃ kullāṃ daśamuṇḍoparisthitāḥ | varābhayakare vāme pustasrak dakṣiṇekare || nānāvilāsa kuśalāṃ kullāṃ vā pariciṃtayet | evaṃ ciṃtayastasya daśavidyāmayī kalā || bhavatyeva maheśāni kullāṃ vāyāḥ prabhāvataḥ | karavīrairjavāpuṣpairhunaijapadaśāṃśataḥ || taddaśāṃśaṃ gaṃdhatoyaistarpayenmārjayedapi | brāhmaṇān bhojayeddevī tadaṃte tu kumārikāṃ || pūjayet parameśāni kullā vidyā prasiddhyati | kullā vidyā maheśāni sarvavidyā prakāśinī || yaṃtramasyāsti deveśi vai mityekāmya karmaṇi | trikoṇa dvayamuddhṛtya vṛttāṣṭadalabhūṣitāṃ || caturddhāra samāyuktaṃ bhūpuraikena saṃyutaṃ | madhye vījanyaset kālyāḥ vījayuktaṃ mahottamaṃ || dhṛtiṃ puṣṭiṃ tathā medhāṃ prajñāṃ caiva tathā japāṃ | trikoṇa dvitaye pūjyadaleṣṭa mātṛbhairavau || lokapālān śāstrayuktān kullukāvaraṇe yajet | athavā devadeveśi kālikāvat samastakaṃ || navarātra dvaye caiva grahaṇasya dvaye tathā | saṃkrame cottama tithau pūjayedyaṃtramadbhutaṃ || yadaiva kāryamutpannaṃ dataiva kullukārcanaṃ | na vidyā siddhimāpnoti kullukārcanamaṃtarā || ādimāṃ samāyuktaḥ sa vidyā siddhimāpnuyāt | ādimāṃtyaṃ na jānāti yo guruḥ sa tu śiṣyahā || ādimāṃtyaḥ kriyā yukto nityā maṃtro hi siddhyati | ādimāṃtya vihīnasya tasyāddevasyadarśanaṃ || prītibhayaṃ dvayamiti dvābhyāṃ saṃdhyāpitaṃ jagat | ayaṃ prayogo goptavyā na kutrāpi mayeritaḥ || kullā devyādi nityāsu japo hi dvitayāvadhi | dvitayābhyāṃ na siddho sau sa maṃtro na japakṣamaḥ || kullā nityā mayā proktā yasyā me tat pratiṣṭhitaṃ | samaste jagatīsāraṃ kullā saṃkṣepapūjanaṃ || śrṇu devi pravakṣyāmi rahasyātirahasyakaṃ | vidyānāṃ kulapūjyatvāt kuru kullā kulādhikān || p. 160a) kullāyā api pūjyatvāt kuru kullā mahodayā | tasyā maṃtro maheśāni sarvamaṃtrottamottamaḥ || kālīṃ dhruvaṃ samuddhṛtya kuru kulle padaṃ vadet | kālīṃ māyā mama padaṃ sarvajanapadaṃ tataḥ || vaśamāna coccārya kālī ca kuru kulluke | padamuddhṛtya deveśi māyā svāhāṃta go manuḥ || saptaviṃśatparṇa saṃkhyā maṃtrosyāḥ surapādapaḥ | etasya hṛnmanurdevi kuru kullānavākṣarī || śrīvidyāviṣayebhinnā kuru kullā maheśvarī | kālyaṃga vidyā deveśi śrīvidyā kurukullukāṃ || iyaṃ vidyā mahābhinnā kālī nityā caturthikā | vinā tu hṛnmanuṃ devi kurukullā na siddhyati || hṛnmanuṃ kurukullāyā jñātvā yatnena pārvatī | praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya kurukulle padaṃ vadet || hrīṁ svāhāṃto manurdevi kurukullā kumārikāṃ | hṛnmanutvena kathitaḥ sarvamaṃtro tamottamaḥ || kālabhairava ṛṣiścāsya vṛhatī chaṃda īritaṃ | devatā kurukullā ca sarvavidyāmayī parā || krīṁ vījaṃ hīṁ tathā śaktiḥ svāhā kīlakamīritaṃ | kurukullā kumāryastu bhairavo viparītataḥ || virāṭ chaṃdo nigaditaṃ kūrcavījaṃ prakīrtitaṃ | svāhā śaktiṃ samuddiṣṭā viniyogo yathecchayā || kurukullāṃ mitrakullāṃ kurukullāṃ hṛdaṃgamāṃ | kālī dhruvaśca kurukulle krīṁ hrīṁ hrūṁ mama sarvataḥ || janavaśaṃ krīṁ kuru yuk kurukulle triviṣṭayā | svāhāṃtoyaṃ manurdiṣṭā bhairavo hi virāṭ tataḥ || hrīṁ vījaṃ ca tathā svāhā śaktiḥ klīṃ kīlakaṃ mataṃ | sarvārtha viniyogaḥ syāt pūrvavat kvāpi kīrtitaṃ || viniyogaḥ pūrvavatsyācchṛṇudhvaṃgādi kalpanā | ṣaṭdīrgha kālīvījena ṣaḍaṃgāni kramāccaret || tato dhyāyen mahāvidyāṃ kurukullāṃ maheśvarīṃ | śavopari samāsīnāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ || kapālakartṛkāṃ hastāṃ khaḍgakheṭakadhāriṇīṃ | aṃjanādri nibhāṃ divyāṃ muktakeśīṃ caturbhujāṃ || p. 160b) pīnonnata kucadvaṃdvāṃ pīnavakṣo nitaṃvinīṃ | bhaktānaṃdakarodyuktāṃ sādhakābhīṣṭadāyinīṃ || āsavāpūrṇanayanāṃ kāminī janamohinīṃ | evaṃ saṃciṃtayeddevīṃ kurukullāṃ mahodayāṃ || evaṃ dhyātvā japellakṣa saṃkhyaṃ trimadhurānvitaḥ | homayed vilvapatraiśca vilvapuṣpairapi priye || daśāṃśaṃ tarpaṇaṃ kuryāddaśāṃśena tu mārjanaṃ | daśaṃ vipra bhojyaṃ ca tena siddho manurbhavet || pūjayet kālikāpīṭhe trikoṇa trayasojjvale | vṛttāṣṭadalabhūṣāḍhye bhūpuradvayaśobhite || viṃdau vījaṃ likhet kālyāstriśakti trayamarcayet | kālīṃ tārāṃ chinnamastāṃ vālāṃ vā vagalāṃ rasāṃ || ugra prabhā mugravīryāṃ tṛtīyāṃ tu tṛtīyakāṃ | trikoṇa tritaye pūjā krameṇa parikīrtitāṃ || brāhmyādyaṣṭau bhairavā ca pūjayeddvidalāṣṭake | lokapālāntadastrātāḥ pūjayet parameśvarī || śavaśmaśāno vipine araṇya bhūtasaṃkule | pūjayet kurukullāṃ vā sarvasiddhiṃ sa viṃdati || yadyat prārthayate citte tat tadāpnoti sādhakaḥ | samastānpūjayeddevī brāhmaṇāṃśca suvāsināṃ || viprārādhana mātreṇa kiṃ tadyantakare sthitaṃ | taṃḍulena jayāvāptirgodhūmena dhanāgamaḥ || māṣaiḥ śatrumṛtiṃ yāti mudgairmokṣakalāṃ labhet | tilataṃḍulahomena mahāprītiṃ sa viṃdati || rājī lavaṇahomena kāminīṃ karṣayeddhruvaṃ | sarṣapairlavaṇairdevikāmini manabhaṃjanaṃ || sarpirlavaṇahomena kāminīmanaraṃjanaṃ | haridrayā daridrāṇi naśyaṃtyeva na saṃśayaḥ || rahasyādati gopyā hi nityā proktā virodhinī | paṃcamī saṃjñikāṃ nityā yathāvadavadhāraya || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya kāli praṇavamuddharet | māyā kāmastataḥ kūrcaḥ prokto virodhinī padaṃ || śatrunuccāṭayaṃ padaṃ virodha yadvayaṃ vadet | śatru kṣayakarī procya hūṁ phaṭ svāhānvito manuḥ || dvātriṃśadvarṇa saṃyukto maṃtrarājo mahottamaḥ | mahāmaṃtro yamākhyāto ṛṣirbhairava īritaḥ || p. 161a) gāyatrī chaṃda ādiṣṭaṃ devatā tu virodhinī | kālīvījaṃ vījamasyāḥ māyāśaktiḥ prakīrtitā || kāmavījaṃ kīlakaṃ syāt viniyogo yathecchayā | kālī ṣaṭdīrghavījena ṣaḍaṃgayugmamācaret || dhyāyedaṃ janagirinibhāṃ dviraṣṭavarṣadeśinī | pīnonnata kucadvaṃdvāṃ sarpācchimālikāṃ yutāṃ || caturbhujāṃ trinayanāṃ śavapadmoparisthitāṃ | triśikhaṃ nāgapāśaṃ ca ghaṇṭāṃ ca ḍamaruṃ tathā || sa vibhratīṃ mahādevīṃ kramādbhuja catuṣṭaye | dhūmrāṃvarāṃ pītagātrīmīṣat prahasitānanāṃ || mābhairvīra varaṃ vrūhi sarvatatvaṃ dadāmyahaṃ | upasthitaṃ te yat kāryaṃ tat tatkāryaṃ karomyahaṃ || evaṃ saṃvadatīṃ devīṃ cāruhāsāṃ manoharāṃ | virodhakaraṇodyuktāṃ śatrūṇāṃ nāśakāriṇīṃ || kālikokte yajetpīṭhe trikoṇa traya śobhite | vṛttāṣṭadala bhūṣāḍhye bhūpuraikeśobhite || caturdvāra vibhūṣāḍhye śrīvījojjvalakarṇike | virodhinī karṇikāyāṃ trikoṇe tritaya kramāt || dhūmāṃ ca pūṣṇāṃ jvalinīṃ jvālinīṃ visphuliṃginīṃ | suśrīṃ surūpāṃ kapilī tato havyavahāṃ yajet || virodhinīṃ mastake tu tato hi daśamīṃ yajet | dalāṣṭake bhairavāṣṭau bhairaveṇa samanvitāṃ || bhūpure lokapālāṃśca tadastrāṇi ca tadvahiḥ | tano nīrājanaṃ kṛtvā lakṣasaṃkhyaṃ japenmanuṃ || daśāṃśaṃ juhuyād vahnau niṃva vahnau yathāvidhi | ariṣṭamālāṃ kṛtvā ca mahāmuṇḍāsanīnaraḥ || juhuyādarināśāya ariṣṭaphalamādarāt | vibhītakena juhuyāt sarvaśatru nivarhaṇaṃ || dhuttūrakusumairddhīmān śatru vidveṣayennaraḥ | kākolūkasya māṃsena śatrūnmārayati kṣaṇāt || rājasuvṛkṣa prasūnaiśca tatkāṣṭāgnau hunetsudhīḥ | virodhinī bhavetsiddhā dhūmāvatyādi saṃyutā || arkakāṣṭhādi saṃyuktā śatruvidveṣakāriṇī | vāyavyābhimukho bhūtvā vadujīrakajaṃjalaṃ || koṣṇaṃ pivenmaheśāni śatrurjvarayuto bhavet | parābhicāranāśārthaṃ svarakṣārthaṃ yathāvidhiḥ || p. 161b) ekāṃte mātṛgehe vā mṛtahaṭṭe śivālaye | virodhinīṃ japedvidyāṃdyayutaṃ coktamārgataḥ || vibītakasya samidhā hunecchatru nivāraṇaṃ | nābhimātrodake gatvā marī ca jalayogataḥ || tarpayeddevatā nīraistrailokya dveṣaṇaṃ caret | athākarṣaṇamanvicchanvalmīkamṛt samānayet || śmaśāne mṛtsamādāya godhūmahiṃgujīrakaiḥ | puttarīṃ sādhyarūpāṃ ca kārayet parameśvarīṃ || nāsāyāṃḍorakaṃ datvā prāṇasthāpanapūrvakaṃ | virodhinīṃ japet tatra karavīraissamarcayet || dugdhena puttaliṃ kṛtvā tāpayet vadirānale | anena kramayogenadināni ca caturdaśa || yaḥ karoti naraḥ śreṣṭhaḥ sarvākarṣaṇakārakaḥ | vanittāṃmadanarbhāḍhyāṃ samākarṣati yogataḥ || vicāryākarṣaṇaṃ kāryaṃ bhavedvāna bhaviṣyati | dhyātvā mādhyagale pāśaṃ mastake tvaritāṃkuśaṃ || evaṃ saṃciṃtya deveśi trailokyākarṣako bhavet | rahasyamapi te devi tava prītyā nigadyate || vipracittādi duṣṭānāṃ vadhārthaṃ pūrvamuddhṛtā | vipracitteti vikhyātā vai pravitta vināśinī || ṣaṣṭhī nityā mahāvidyātanmaṃtraṃ śṛṇu pārvatī | praṇavaṃ kamalākāmaṃ cāmuṇḍārāvamuccaret || vipracittepadaṃ procya duṣṭaghātini coccaret | śatrūnnāśayacoccārya etaddināvadhi priye || siddhiṃ me dehi coccārya hūṁ phaṭ svāhāṃta go manuḥ | catustriṃśadvarṇayuto vipracittāmanurmahān || īśvarosya ṛṣirdevī jagatī chaṃda īritaḥ | vipracittā devatā hi cāmuṇḍā vījamīritaṃ || kamalāśaktirākhyātā kāmavījaṃ tu kīlakaṃ | ṣaṭdīrghādyena kāmena ṣaḍaṃganyā samācaret || siṃhopari samārūḍhāṃ śavapaṃjaramadhyagaṃ | caturbhujāṃ trinayanāṃ pīnonnatapayodharāṃ || digaṃvarāṃ muktakeśīṃ lalajihvāṃ bhayānakāṃ | bhīmadaṃṣṭrāṃ karālāsyāṃ sṛkkiṇīṃ raktavāhinīṃ || khaḍgamuṇḍakapāla triśūlahastāṃ mahodarīṃ | nīlotpalanibhāṃ śyāmāṃ bhaktānu grahakāriṇīṃ || daitya saṃhāraṇodyuktāṃ sādhakānāmabhītidāṃ | evaṃ saṃciṃtya deveśīṃ vipracittāṃ śivapriyāṃ || p. 162a) lakṣamāṃtraṃ japenmaṃtraṃ daśāṃśaṃ kumudairhunet | athāṣṭagaṃdhanīreṇa taddaśāṃśaṃ pratarpayet || mārjanaṃ taddaśāṃśena daśāṃśenābhiṣecanaṃ | taddaśāṃśaṃ viṣabhojyaṃ vipracittāsu siddhaye || trikoṇavṛtta ṣaṭkoṇaṃ vṛttāṣṭadala bhūṣitaṃ | vṛttabhūpurasaṃyuktaṃ viṃduvīja vibhūṣitaṃ || viṃdau yajedvipracittāṃ trikoṇe triguṇāṃ yajet | ṣaṭkoṇe tu ṣaḍaṃgāni taddale mātṛbhairavau || bhūpure lokapālāṃśca tadastrāṇi ca tadvahiḥ | tato nīrājanaṃ kṛtvā japaṃ devyai samarpayet || puraścaryā samāyuktaḥ prayogārho na cānyathā | sākalyairjuhuyāddevi śāṃtikarmaṇī sādhakaḥ || mālatyā juhuyādvaśye ketakyā vāk vibhūtaye | karavīrairvaśīkāraḥ kiṃśukaistaṃbhanaṃ bhavet || mohanaṃ coḍru puṣpeṇa dhuttūrairmāraṇaṃ diśet | vṛhatpātu ripūccāṭogiri karśyāṃ dhanāgamaḥ || kāśapuṣpairipūccāṭo vidveṣe karṇikārajaiḥ | nīvārairjuhuyāddevīdhānya siddhyarthameva hi || kalāpapuṣpairjuhuyāttulasyā sarvasaṃpadaḥ | kausuṃbha kusumairdevī kāminī vāṃchitāṃ labhet || madhupuṣpaiśca juhuyādabhīṣṭasiddhaye dhruvaṃ | dhotakyā juhuyāddevī dhanairdhana patirbhavet || yadrogebheṣajaṃ yacca tena tadroganāśanaṃ | rahasyātirahasyaṃ ca tathāpi kathyate śṛṇu || praṇavaṃ ca vadhūvījaṃ hūṁ vījaṃ bhuvanāṃ tataḥ | punaḥ pūrvaṃ tato hūṁ phaṭ ugrā saptākṣaro manuḥ || bhairavosya ṛṣiḥ prokto vṛhatī chaṃda īritam | ugrā tu saptamī nityā devatā parikīrtitā || kūrcavījaṃ ca phaṭ śaktirvadhūlīlakamīritaṃ | sarvābhīṣṭādi siddhyarthe viniyogaḥ prakīrtitaḥ || ṣaṭdīrghādyena vījena māyākhyena ṣaḍaṃgakaṃ | tato dhyāyet parā mugrāṃ pratyālīḍha padasthitāṃ || caturbhujāṃ trinayanāṃ muṇḍamālā vibhūṣitāṃ | digaṃvarāṃ karālāsyāṃ ghoradaṃṣṭrā bhayānakāṃ || p. 162b) śavotsaṃge krīḍamānāṃ śmaśānālayavāsinīṃ | śyāmavarṇāṃ muktakeśīṃ khaḍgeṃdīvaradhāriṇīṃ || kapālakartṛkāṃ hastāṃ varadāna parāyaṇaṃ | ugrāṃ dhyāyen mahāvidyāṃ lakṣayugmaṃ japaṃ caret || taddaśāṃśena juhuyāt kamalairghṛta saṃyutaiḥ | taddaśāṃśaṃ tarpaṇaṃ ca taddaśāṃśena mārjanaṃ || viprabhojyaṃ daśāṃśena tenogrāsiddhidā dhruvaṃ | parvate prāṃtareghore vipine taṭinī taṭe || ekaliṃge śmaśāne vā puraścaraṇavān bhavet | athāsyāḥ pūjā yaṃtraṃ ca yathāvat kathyate śrṇu || trikoṇavṛttāṣṭadalaṃ vṛttaṃ bhūpurabhūṣitaṃ | dalāṣṭaka vibhūṣāḍhyaṃ kiṃ vā vajravibhūṣitaṃ || trikoṇavṛtte vilikhet kūrcavījaṃ mahottamaṃ | tārāṃ nīlāmekajaṭāṃ tattrikoṇaṃ prapūjayet || tato dalāṣṭake devi ugrā ghorāṣṭakaṃ yajet | vairocanāṣṭakaṃ pūjya tathā padmāṃtakānyajet || lokapālān tadastrāṇi yathāvad vidhinā yajet | tato nīrājanaṃ kṛtvā japaṃ devyai samarpya ca || śavāsane surapate sthitvā ca sarvadā japet | siṃdūratilako nityaṃ saṃvidāsavacūrṇitaḥ || muktakeśo diśāvāso bhaktiyukto jiteṃdriyaḥ | mahācīna drumalatāṃ saṃpādya parameśvarī || trikoṇaṃ caiva saṃvīkṣya sadā tadgatamānasaḥ | lakṣamātraṃ japenmaṃtra mugrāsiddhyati niścitaṃ || anyat sarvatu tārāvat kīrtitaṃ jagadīśvarī | nyāsa pūjādikaṃ dhyānaṃ puraścaryā vidhānakaṃ || mahogratārāvadjñeyaṃ kiṃ bhūyaḥ śrotumicchasi | praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya śivavījaṃ samuddharet || vahnyārūḍhaṃ nādaviṃdu ṣaṣṭhaḥ svaravibhūṣitaṃ | vījadvayaṃ samuccārya ugraprabhe svarūpakaṃ || devī kālī mahādevī svarūpaṃ darśayeti ca | hūṁ phaṭ svāhā samāyuktaṃ prokta mugraprabhā manuḥ || paṃcaviṃśati tatvādyaḥ proktaścogra prabhā manuḥ | mahākālo ṛṣiḥ prokta striṣṭupchaṃdaḥ prakīrtitaṃ || ugra prabhā mahākālī devatā parikīrtitā | raṃ vījaṃ oṃ tathā śaktiḥ phaṭ kīlakaṃ udāhṛtaṃ || p. 163a) kālikā darśanādyarthe viniyogaḥ prakīrtitaḥ | ugra prabhākhyā vījena ṣaḍdīrgheṇa ṣaḍaṃgakaṃ || dhyāyed ugraprabhāṃ divyāṃ divyanīlotpalaprabhāṃ | caturbhujāṃ trinayanāṃ śavapadmo paristhitāṃ || digaṃvarāṃ muktakeśīṃ pītonna tapayodharāṃ | suprasannamukhāṃ bhojāśavomāṃsa prabhojanīṃ || śavānāṃkara saṃghātaiḥ kṛtakāṃcī hasanmukhīṃ | khaḍgamuṇḍadharāṃ vāme dakṣe kharparakartṛke || vibhratī paramānaṃda jananīṃ kālavaṃcinīṃ | evaṃ dhyātvā mahāvidyāṃ lakṣayugmaṃ japecchive || kālikokte yajetpīṭhe trikoṇadvayakojvale | vṛttāṣṭadalabhūṣāḍhye bhūpuredvayabhūṣite || ugraprabhā viṃdumadhye kālītārāṃ ca rocanīṃ | prathame prayajeddevī dvitīyetāriṇīgaṇaḥ || tārāmekajaṭhāṃ nīlāṃ tu dvitīye trikoṇake | dalāṣṭake mātṛkāṣṭhau dalāgre bhairavāṣṭakaṃ || būpure lokapālāṃśca tadastrāṇi ca tadvahiḥ | tristriḥ pūjā prakartavyā sarveṣāmapi deśikaiḥ || evamugra prabhāmiṣṭvā lakṣayugmaṃ japaṃ caret | daśāṃśaṃ vajrapuṣpāṇi maireyāktāni homayet || tarpayet taddaśāṃśena dugdhena madhunātha vā | dadhnācekṣu rasenāpi pīṭhato yena vā punaḥ || taddaśāṃśaṃ mārjanaṃ ca daśāṃśaṃ viprabhojanaṃ | kumārīṃ pūjayet paścāchaktiṃ cāpi prapūjayet || ugra prabhāṃ patākāyāṃ mūrti kṛtvā vidhārayet | raṇe devān surāṃ jitvā trailokya vijayī bhavet || duṃdubhau phalake khaḍge japtvā cogra prabhāṃ śivāṃ | sarvasiddhiṃ samāsādya kālīrupo naro bhavet || mālinīmaṇḍalaṃ dṛṣṭvā japedugra prabhā manuṃ | kālikā siddhidā bhūyānnātra kāryā vicāraṇā || yoni svareta sā liptvā japedugra prabhāṃ parāṃ | tatra saṃciṃtya deveśi sādhakaḥ kiṃnna sādhayet || p. 163b) ugra prabhābhyāṃ kālīṃ tu kṛtvā māsaṃ japecchive | māsamātra prayogena kālikā varadā bhavet || sarvataṃtreṣu saṃguptā dīptā nityā mahodayā | navamī saṃkhyakā nityā nityā sārā mahodayā || tasyā maṃtraṃ pravakṣyāmi yathāvadavadhāraya | praṇavaṃ kālikā vījaṃ kaulinī meva ca || kūrcavījaṃ samuddhṛtya dīptāyai tadanaṃtaraṃ | sarvamaṃtraphalaṃ cocyadāyai śabdaṃ samuccaret || hūṁ phaṭ svāhāṃtako maṃtrastūna viṃśākṣaraḥ paraḥ | arddhasaṃkhyā vihīnena vīti saṃkhyaḥ prakīrtitaḥ || mahādevo ṛṣiścāsya uṣṇik chaṃdaḥ prakīrtitaḥ | dīptākhyā navamī nityā devatāḥ parikīrtitā || kālīvījaṃ vījamasyāḥ kaulinī śaktireva hi | svāhā kīlakamityuktaṃ kālyarthe viniyogatā || kālyāḥ ṣaṭdīrghayuktena ṣaḍaṃganyā samācaret | dhyāyeddīptāṃ mahānīla maṇiprakhyāṃ mahodarīṃ || caturbhujāṃ trinayanāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ | digaṃvarāṃ muktakeśīṃ ghoradaṃṣṭrāṃ karālikāṃ || śavapadme samāsīnāṃ pīnonnata payodharāṃ | śavāsthi kṛta keyūraśaṃkhakaṃkaṇa bhūṣitāṃ || lelihānāṃ śavaṃ kvāpi prahasaṃtīṃ madāturāṃ | bhaktānāṃ varadā nityāṃ kālikā dhyānakāriṇīṃ || na rātraṃ yogapaṭṭena bhūṣitāṃ yogamārgaṇāṃ | khaḍgamuṇḍadharāṃ vāme savye'bhaya varapradāṃ || su daṃturāṃ mahāraudrī śmaśāna layavāsinīṃ | evaṃ saṃciṃtya dīptābhāṃ lakṣamekaṃ japecchive || daśāṃśaṃ nārikereṇa havanaṃ samupācaret | kadalyā havanaṃ kāryaṃ sarvadīpti prasiddhaye || daśāṃśaṃ pīṭhato yena havanaṃ samupācaret | taddaśāṃśaṃ mārjanaṃ ca gaṃdhāṣṭaka jalena vai || taddaśāṃśaṃ viprabhojyaṃ bhojayeddhi kumārikāṃ | tataḥ siddhamanurmaṃtrī prayogārhona cānyathā || p. 164a) brāhme muhūrte cotthāya gurusmaraṇa pūrvakaṃ | guruṃ dhyātvā sahasrāre pūrvokta dhyānayogataḥ || mulādhārāt svajihvātāṃ mūlavidyāṃ parāṃ smaret | sarasvatīṃ dīparūpāṃ mūlavījasvarūpiṇīṃ || saṃpūrṇā mātṛkāṃ procya mūlavidyāṃ samuccarat | punarvai mātṛkāṃ procya punarvidyāṃ samuccaret || tridhābhi maṃtrato yastu krameṇānena suṃdari | mūlavidyāṃ tato dhyātvā jihvāyā dīparūpiṇī || tejorūpī sāyudhāṃ vai tajjalaṃ pivecchive | yogenānena deveśi trikālajñā naro bhavet || vināyāsairvinābhyāsairvinā pāṭhādinā priye | caturvidhaṃ tu pāṇḍitya tasya haste vyavasthitāṃ || jātī puṣpeṇa deveśi kavitā vaśavartinī | kaṃdapuṣpeṇa deveśi sarvaśāstravaśī kṛtiḥ || durvayā śāṃtike homeḥ guḍūcyā mṛtyuvāraṇe | surayā mohanaṃ proktaṃ raṃbhāstaṃbhanamīritaṃ || āmreṇa vaśyasiddhiḥ syāddhuttūreṇa mahodayaḥ | uccāṭana karavīreṇa vidveṣaḥ karkaṭī phalaiḥ || smaraṇaṃ nīlapuṣpeṇa marīcena tu karṣaṇaṃ | evamādi kriyāḥ sarvāsiddhamaṃtrī samācaret || aṃjanaṃ guṭhikāṃ khaḍgadhātuvādaṃ rasāyanaṃ | carukaṃ tilakaṃ vā sā duṃdubhiśca kapākalaṃ || evamāddhi kriyā siddhidīptā maṃtreṇa vai bhavet | maṃtroddhāraṃ śṛṇu prājñe yena siddhiṃ sa viṃdati || kūrcayugmaṃ mahādevi kālī vījadvayaṃ tathā | māyā dvayaṃ samuddhṛtya hasakalarī svarūpakaṃ || atha nīlapatāke ca hūṁ phaḍaṃtā maheśvarī | nīlānīlapatāke ca sarvasiddhīkarī parā || ugracaṃḍāla lajjidvāyā sā siddhakarālikā | paṃcadhā kathitā nīlā mahānīlapatākikā || bhairavosya ṛṣiḥ prokto vṛhatī chaṃda īritaṃ | kūrcavīja svarūpaṃ hi śaktirityabhidhīyate || p. 164b) hūṁ phaṭ ca kīlakaṃ bhadre kālyārthe viniyogatā | kālī ṣaṭdīrghavījena ṣaḍaṃganyā samācaret || atha dhyāyen mahānīlāṃ nīlāṃjanagiri prabhāṃ | caturbhujāṃ trinayanāṃ muṃḍamālāṃ vibhūṣitāṃ || śavopari samāsīnāṃ medirāghūrṇalocanāṃ | mṛgaṇāvaka netrāṃ ca prasannavadanāṃvujāṃ || karakāṃcī śobhanānāṃ śavakarṇāvataṃsinīṃ | lalajihvāṃ karālāsyāṃ ghoradaṃṣṭrāṃ bhayānakāṃ || pāpināṃ sarvadā nīlā krūrā puṇyavatāṃvarāṃ | duṣṭasaṃharaṇodyuktāṃ sādhakasya varapradāṃ || pheruvargairgṛdhra gaṇaiścaturdikṣunināditāṃ | īdṛśīmādi rūpāṃ tāṃ nīlāṃbhoja varapradāṃ || japellayaṃ devi haviṣyāśī jiteṃdriyaḥ | kulācāra krameṇaiva yathokta kramayogataḥ || karavīrairjavā vilvairmallikādyairghṛtānvitaiḥ | trikoṇakuṇḍe juhuyāt supariskṛta bhūtale || daśāṃśaṃ tarpaṇī kāryaṃ dugdhena surayāpi ca | mārjayedraktanīraiśca brāhmaṇān bhojayet tataḥ || suvāsinīṃ kumārīṃ ca śaktiṃ vā tritayāṃ śubhāṃ | puraścaraṇa saṃpanno maṃtraḥ sarvārthadāyakaḥ || yathādravyaṃ nṛpādīnīṃ puraścaryā tu maṃtriṇāṃ | puraścaraṇa saṃpannaḥ prayogārho navānyathā || yaṃtramasyāḥ pravakṣyāmi yena siddhīśvaro bhavet | viṃdumadhye likhet kūrcaṃ trikoṇaṃ ca tatopari || vṛttaṃ ṣaṭkoṇa vṛttāṣṭadalavṛttaṃ ca bhūpuraṃ | caturdvāropa śobhāḍhyaṃ yaṃtraṃ nīlāmanoḥ śubhaṃ || vaṭukādyāścaturdvāri pareṣu dvāradevatāḥ | tadastrāṇi ca tadvāhye daleṣṭo bhairavān priye || keśare mātṛkāṣṭau ca vṛtteṣṭha siddhayaḥ kramāt | ṣaṭkoṇe tu ṣaḍaṃgāni trikoṇadevatā trayaṃ || kālarātrirmahārātrirmoharātriḥ kramāttrike | madhye nīlāṃ samārādhya tato naivedya tarpayet || nīrājanaṃ tataḥ kṛtvā stutvā natvā visṛjya ca | nīlāṃ saṃsādhya yatnena ṣaṭtriṃṣadyakṣaṇīgaṇaṃ || yadyadā jñāpayet sādhyaṃ ṣaṭtriṃśadyakṣiṇī gaṇaṃ | kālīkūrca vadhūmāyā amuka yakṣiṇī madhyataḥ || p. 165a) aṃte imāni vījāni hūṁ phaṭ svāhānvitāṃgaṇaḥ | ṣaṭtriṃśaccaiva yakṣiṇyaḥ krameṇa coddhṛtāḥ priye || tathaiva valino yakṣa spheṁ krīṁ hūṁ hrīṁ puṭena ca | sarvayakṣā hūṁ phaḍaṃtā caturāśiti kīrtitāḥ || yakṣiṇī siddhimāsādya sādhakaḥ sukhamāpnuyāt | rājā bhavati lokesmin vonārājyena pārvatī || alpajñamapi vidvāṃsaṃ mūrkhaṃ ca paṇḍitaṃ tathā | yaḥ karotyevamādīnidīvārāṇāṃ śatānyapi || yo vai dadāti sādhyāya yakṣiṇī nātra saṃśayaḥ | devayonirmānavī ca dvidhā yoniḥ prakīrtitā || tat tadrūpaṃ samāsādya tatsiddhimadhigacchati | phalaṃ tu yakṣiṇī siddheryakṣa siddheśca kiṃ phalaṃ || tanme vadayā pāraparāpara namostute | dīnāraṃguṭikāṃ khaḍgaṃ vetālaṃ pādukāṃjane || rasaṃ rasāyanaṃ guptistilako'dṛśyatā tathā | kapālaṃ ca paṭhaḥ śaṃkhastriśūlaṃḍamaruṃ tathā || ākarṣaṇaṃ vaśyatā ca mohanoccāṭanaṃ tathā | māhendra jālamiṃdrādi jālānāṃ racanā tathā || ūrddhvot kramaṇakarmādi khecaryādyā hi siddhayaḥ | gopanīyaṃ gopanīyaṃ kimanyacchrotumicchati || deveśa śrotumicchāmi ghanā nityā kramārcanaṃ | udyadghanaghanākārāghanā nityā mahodayā || ghanālayā ghoṣavatī ghaṭikodaya rūpiṇī | tasyā maṃtrārcanaṃ nityaṃ ca datvaṃ karuṇānidhe || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya kālikādvyakṣaraṃ tathā | ghanālaye ghanāghane hrīṁ hūṁ manurmataḥ || bhuvanākṣaroghanāyāstu maṃtroyaṃ surapādapaḥ | aghorabhairava ṛṣirvirāṭ chaṃdaḥ prakīrtitam || kālīṃ vījaṃ tathā māyā śaktiṃ hūṁ phaṭ ca kīlakaṃ | kālikā prītaye devī viniyogaḥ prakīrtitaḥ || ṣaṭdīrghabhājā vījena karpūreṇa ṣaḍaṃgakaṃ | ghanāṃ nityāṃ mahāvidyāṃ nīlajīmūta sannibhāṃ || mattakokila netrābhāṃ pakva jaṃvu phalaprabhāṃ | sudīrgha prapadālaṃ vimukta laṃvakacoccayāṃ || caturbhujāṃ trinayanīṃ digaṃvara vinodinīṃ | karālāsyāṃ ghoradaṃṣṭrāṃ pīnonnata payodharāṃ || oṣṭhaprāṃtadvāladraktadhārā visphuritānanāṃ | vīrāṇāṃ karakāṃcyāṃ tu bhūṣitāṃ bhīmavigrahāṃ || p. 165b) khaḍgakheṭakapaṭṭīśamudgarān vibhratīṃ kramāt | dhyātavyā sa tataṃ vīrairmahāvīraghanālayāṃ || lakṣamātraṃ japenmaṃtraṃ yathoktaiḥ kamalairhunet | taddaśāṃśaṃ tarpaṇaṃ tu gaṃdhādugdhādibhiḥ priye || taddaśāṃśaṃ mārjanaṃ tu śītalena jalena ca | taddaśāṃśaṃ brāhmaṇānāṃ bhojanaṃ samupācaret || evaṃ kriyā samāyukto maṃtra siddhiṃ sa viṃdati | ghanā yaṃtraṃ pravakṣyāmi pūjanaṃ yādṛśaṃ bhavet || ṣaṭkoṇa vṛttāṣṭadalaṃ bhūpureṇopaśobhitaṃ | ṣaṭkoṇe tu ṣaḍaṃgāni * * (?) tu devatā api || dalāṣṭake mātṛkāṣṭau tato bhairava pūjanaṃ | lokapālā bhūpureṣu tadastrāṇi ca tadvahiḥ || yathāśakti japitvā tu tato nīrājayedamuṃ | nīrājanāṃtaṃ deveśi stutvā natvā visṛjya ca || deveśi śṛṇu vakṣyāmi valākāpūjanaṃ kramaṃ | valākā dvādaśā nityā sarvanityā vaśaṃkarī || yajñānān sa kalā vidyāḥ svasvasthāna padaṃ gatā | tasyā maṃtro maheśāni kathyate śṛṇu sāṃprataṃ || praṇavaṃ kālikā vījaṃ kūrcamāye samuddharet | valākā kāliśabdāṃte atyadbhuta parākrame || abhīṣṭasiddhiṃ me dehi hūṁ phaṭ svāhā manurmataḥ | kālikāsyā bhavedvījaṃ kūrcaṃ śaktiḥ prakīrtitā || māyākīlakamuddiṣṭaṃ kīlakena ṣaḍaṃgakaṃ | ṣaḍaṃganyāsamāsādya dhyānaṃ kuryān maheśvarī || aṃjanānaṃta sadṛśīṃ koṭi kālānala prabhāṃ | caturbhujāṃ trinayanāṃ muṇḍa durganivāsinīṃ || digaṃvarīṃ karālāsyāṃ pīnonnata payodharāṃ | śavānāṃ karasaṃhatyā kṛtakāṃcī śavāsanāṃ || muktakeśīṃ mahāghūrṇāṃ prasannamukha paṃkajāṃ | sūryakoṭi samābhāsāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ || khaḍgamuṇḍadharāṃ vāme savye karparatarjanīṃ | saṃvibhratīṃ mahākālīṃ valākārūpadhāriṇī || śmaśānanirayāṃ bhīmāṃ bhūtapreta samanvitāṃ | śivābhirghorarāvābhirveṣṭitā ghoranādinīṃ || p. 166a) mābhairvīravaraṃ vrūhi hṛdgataṃte karomyahaṃ | evaṃ dhyātvā japellakṣaṃ maṃtrasiddho bhaveddhruvaṃ || daśāṃśaṃ vilvapatraiśca ghṛtāktairjuhuyātsudhīḥ | tarpaṇaṃ taddaśāṃśena taddaśāṃśena mārjayet || taddaśāṃśaṃ brāhmaṇānāṃ bhojanaṃ parikīrtitaṃ | viprārādhanamātreṇa sarvāṃgaṃ pūrṇatāmiyāt || yadyadaṃgavihīnaṃ ca tatsāṃge dvijabhojanaṃ | anyat sarvaṃ maheśāni kālikāvat samācaret || mātrā nityā tu yā proktā sarvanityottamottamā | tasyā maṃtraṃ maheśāni yathā vadavadhāraya || praṇavaṃ kālikāvījaṃ māyā kūrcaṃ ca mātṛkā | sa viṃduṃ mātṛkāvarṇaṃ caturvījāni vai punaḥ || punaśca mātṛkāvarṇaṃ caturvījaṃ punaśca tat | evaṃ kṣāṃtāṃ maheśāni mahāmātrā prakīrtitā || caturvījaṃ tathā mātre siddhiṃ me dehi satvaraṃ | hūṁ phaṭ svāheti deveśi mātrāmaṃtro paromataḥ || praṇavaṃ kālikāvījaṃ kūrcamāye tataḥ śiva | madhye nityānāma dadyāt saṃvuddhyaṃtā ca kevalā || nityā maṃtrāśca jāyaṃte bhinnarūpāśca pārvatī | punarvījāni hūṁ phaṭ ca svāhāṃtāḥ parikīrtitā || ādyāyogāt saṃpuṭādvā hūṁ phaḍaṃtaḥ prayogataḥ | evaṃ navati nityānāṃ maṃtrabhedā bhavaṃti hi || bhairavosya ṛṣiḥ prokto uṣṇik chaṃdaḥ prakīrtitam | mātrā devīti vikhyātā devatā parikīrtitā || krīṁ vījaṃ hūṁ tathā śaktiḥ hrīṁ kīlakamudāhṛtaṃ | viniyogo maheṣṭārthe kālikārthe prakīrtitaḥ || māyā ṣaṭdīrgha yuktena ṣaḍaṃganyā samācaret | tathā dhyāyen mahāvidyāṃ nīlāṃjanagiri prabhāṃ || caturbhujāṃ trinayanāṃ muṇḍapadmoparisthitāṃ | kapālakartṛkāṃ hastāṃ khaḍgamuṇḍadharāṃ parāṃ || daṃturāṃ ca mahāraudrīṃ caṇḍanādāti bhīṣaṇāṃ | śavavakṣaḥ samārūḍhāṃ lelihānāṃ śavāsanāṃ || evaṃ vidhātāṃ śrīmātrāṃ mahāghora ninādinīṃ | iti saṃciṃtya deveśi lakṣamātraṃ japaṃ caret || daśāṃśaṃ juhuyād vilvairatha vā kadalīphalaiḥ | drākṣābhirpāyasairvāpi daśāṃśaṃ havanaṃ caret || tarpaṇaṃ mārjanaṃ vipra bhojyaṃ yatnena kārayet | yadyadaṃga vihīteta tat saṃkhyā dviguṇo japaḥ || p. 166b) japa pūjā prayogādi kālīvallipi mātṛvat | rahasyamapi te devi kathyate śṛṇu sāṃprataṃ || mudrā nityā vidhānaṃ ca sarvaṃ sārottamottamaṃ | mudriṇīnāmakā nityā śrīvidyāyāṃ tu mudriṇī || mudriṇī daṃḍinī nāmnī devī maudārya vigrahāṃ | mahāvidyādikādīnāṃ manormudreṇa kāriṇī || teneyaṃ mudrā nityākhyā sarvasiddhiḥ parāṃvikā | praṇavaṃ kālikāvījaṃ mayā kūrcakrameṇa ca || proktaṃ vījayugaṃ procya mudrāṃ vā padamuddharet | mudrāṃ siddhiṃ me dehi bhojapaṃ mudrā svarūpiṇī || hūṁ phaṭ svāhā samāyukto vīti vaśomanuḥ śubhaḥ | mahādevo ṛṣiścāsya gāyatrī chaṃda īritaḥ || mudrā nityā mahādevī devatā parikīrtitā | kālīvījaṃ vījanasyā māyāśaktiḥ prakīrtitā || kūrcaṃ kīlakamityuktaṃ kālyāḥ ṣaḍdīrghayuktayā | ṣaḍaṃganyā samācarya mātrāṃ dhyāyen maheśvarī || aṃjanādri nibhāṃ mudrāṃ muṇḍamālā vibhūṣitāṃ | digaṃvarāṃ ghoradaṃṣṭrāṃ caṇḍanādāti bhīṣaṇāṃ || dakṣiṇāṃ muktakeśālīṃ digaṃvara vinodinīṃ | piṃgākṣīṃ prajvala jihvāṃ ghoradaṃṣṭrāṃ bhayānakāṃ || śavānāṃ karasaṃghātaiḥ kṛtakāṃci hasanmukhīṃ | sṛkkadvayagaladraktā dhārā visphuritānanāṃ || kapāla kartṛkāṃ hastāṃ khaḍgakheṭakadhāriṇīṃ | mahākālena ca samaṃ rattāsaktāṃ kṣudhāturā || varaṃ vrūhi varaṃ vrūhi varaṃ vrūhīti vā pradan | evaṃ saṃciṃtya deveśi pūjayed yaṃtra mādarāt || trikoṇavṛtta ṣaṭkoṇaṃ vṛttāṣṭadalabhūpuraṃ | caturdvāropaśobhāḍhyāṃ tadvāri gaṇapastathā || yoginī kṣetrapālaśca vaṭuko hi caturthakaḥ | lokapālāstra lokeśo bhūpure kramaṇo yajet || daleṣṭa mātṛkāṃ pūjya keśare bhairavāṣṭakaṃ | dalāṣṭāgretvaṣṭasiddhiḥ ṣaṭkoṇeṣu ṣaḍaṃgakaṃ || rājyadāṃ bhogadāṃ mokṣajayadāṃ bhayadā tathā | ṣaṣṭhī tu siddhidāṃ proktvā ṣaṭkoṇeṣu kramād yajet || icchāṃ jñānāṃ kriyāṃ caiva trikoṇe paripūjayet | madhye mudrāṃ ca saṃpūjya sarvapaṃcopahārakaiḥ || iti pūjāṃ samāsādya tato nīrājanaṃ caret | nīrājanāṃte deveśi prāṇāyāma puraḥsaraṃ || p. 167a) rakṣa dvayaṃ japenmaṃtraṃ suśvetaiḥ karavīrajaiḥ | daśāṃśaṃ havanaṃ kṛtvā taddaśāṃśaṃ ca tarpaṇaṃ || mārjanaṃ brāhmaṇānāṃ ca bhojanaṃ samupācaret | evaṃ siddhirmanurmaṃtrī prayogārhona cānyathā || yadyaddhṛdi samādhatte tat tat kṛtyaṃ karoti hi | sarvaṃ tu kālivat proktaṃ viśeṣaḥ kathitā mayā || iti saṃkṣepataḥ proktaṃ kimanyacchrotumicchasi || śrīdevyuvāca || deveśi śrotumicchāmimitā nityā vidhikramaṃ | sarvavidyā varārohe mitāṃ me vrūhi sādaraṃ || śrīśiva uvāca || śṛṇu vaṣyāmi deveśi rahasyātirahasyakaṃ | sarvavidyā mahārājñīmitā nāmnī mahodayā || tasyā maṃtraṃ pravakṣyāmi kālī sarvāṃgamadbhutaṃ | praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya kālikāvīja muddharet || kūrcavījaṃ tathā māyāṃ vāgbhavaṃ vījamuddharet | mite padaṃ samuccārya tathā parimite padaṃ || parākramāya ca padaṃ punarvījāni coddharet | sohaṃ hūṁ phaṭ tathā svāhā saptaviṃśati varṇakān || maṃtroyaṃ kathito devi ṛṣi chaṃdādikaṃ śṛṇu | mahākālo ṛṣiścāsya triṣṭupchaṃdaḥ prakīrtitaṃ || mitānityā devatā ca kālikā vījamīritaṃ | kūrcaṃ śaktiṃ maheśāni māyākīlakamīritaṃ || kīlakena ṣaḍaṃgāni ṣaṭdīrghādyena kārayet | dhyāyen nīlādri saṃkāśānnīlajīmūta sannibhāṃ || raktāvastrāṃ śavāsīnāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ | pīnonna tapayodvaṃdvāṃ pīnavakṣa nitaṃvinīṃ || dakṣiṇāṃ muktakeśānīṃ digaṃvara vinodinīṃ | mahādeva hṛdaṃ bhojamadhyasthāṃ śaṃkhakaṃkaṇāṃ || koṭikālānala prakhyāṃ śmaśānālayavāsinīṃ | khaḍgamuṇḍadharāṃ vāme savye bhayavarapradāṃ || sādhakākāṃkṣa hṛdayāṃ sādhakasya varapradāṃ | mukhasāṃdra sthitā modamodinīmada vihvalāṃ || ārakta mukhasāṃdrābhirnetrādibhirvirājitāṃ | dakṣiṇāṃ saṃmitāṃ divyāṃ dīnanāthāṃ vibhāvayet || evaṃ dhyātvāmitāṃ devi lakṣatrayaṃ japaṃ caret | kiṃśukairhavanaṃ kāryaṃ jyotiṣmatyāthavā priye || jyotiṣmatī prasūnena phalaṃ kiṃśukavanmataṃ | ārakta karavīreṇa juhuyān maṃtrasiddhaye || p. 167b) trikoṇa kuṇḍe juhuyāt saṃskṛte khādi vā nale | tāṃvūlapatra homena kālikā vaśamānayet || puṣpāktanāgavalyāṃ ca nāginī siddhimāpnuyāt | vajrapuṣpeṇa juhuyāt ḍākinyā vā maheśvarī || dhumūreṇārinidhanaṃ kuṃdaiśca kavitāṃ layet | jātipuṣpairjayāvāptistilapuṣpairvalonnatiḥ || punnāgaiḥ puruṣārthāya ketakyā kāminī labhet | āsūryāripunāśaśca caṃdanena jayī sadā || tathaivā guruṇā devi rājarājapadaṃ lahbet | raktacaṃdana homena sarvamohanamācaret || girikarnyākanyakāptiḥ sevaṃtyā śivarūpatāḥ | puḍūcyā ripunāśaśca marīcinā kṛṣṭiruttamā || pūgīphalairmahābhāgyaṃ tathā jātīphalairdhenaṃ | staṃbhanaṃ caṃpakenaiva jaṃghājanmārtināśanaṃ || evaṃ nānāvidhānena kāmamuddiśya sādhakaḥ | tato homaṃ daśāṃśena tarpaṇaṃ pīṭharīrataḥ || aṣṭagaṃdhodakenāpi tathā keśaranīrataḥ | tarpaṇaṃ taddaśāṃśena mārjanaṃ samupācaret || taddaśāṃśaṃ viprabhojyaṃ śaktayaśca kumārikā | pūjayedbhojayeddevi sarvasiddhiṃ sa viṃdati || atha pūjāvidhānena yaṃtraṃ saṃ kathyate śṛṇu | trikoṇa tritayaṃ likhya vṛttaḥ ṣaṭkoṇa saṃyutaṃ || vṛttāṣṭadala bhūṣāḍhyaṃ bhūpureṇa samanvitaṃ | caturdvāropa śobhāḍhyaṃ madhye viṃdu vibhūṣitaṃ || kālīṃ karālāṃ śrīghorāṃ prathame tu trikoṇake | dvitīye tu trikoṇe tu vāme jyeṣṭhāṃ ca raudrikāṃ || tṛtīye tu trikoṇe tu icchā jñānāṃ kriyā tathā | atha vṛtte yajeddeviṃ vārtālīṃ prathamaṃ yajet || dvitīyabhāge deveśi laghuvārāhikāṃ yajet | tṛtīyabhāge deveśi svapnā vārāhikāṃ yajet || tiraskārāṇikāṃ pūjya caturthabhāgake śive | ṣaṭkoṇe vṛttadeveśi caturdvāraṃ prapūjayet || ṣaṭkoṇe tu ṣaḍaṃgāni vṛtte siddhyaṣṭakaṃ tathā | daleṣṭau mātṛkāḥ pūjyāstadaṃteṣṭau ca bhairavāḥ || bhūpure lokapālāṃśca tadastrāṇi ca tadvahiḥ | evamiṣṭvāmitāṃ nityāṃ vidyāmitrāṃ niraṃjanīṃ || evamārādharo yukto maṃtrasiddhi labhennaraḥ || p. 168a) athavānya prakāreṇa dhyānanityā krame śṛṇu | aṃjanādrinibhāḥ sarvāmuṇḍamālā vibhūṣaṇā || dakṣahaste devi khaḍgaṃ vāmahaste ca tarjanīṃ | dhārayaṃtya śubhaḥ kālyovarābhayalasatkarā || etat sāmānyato dhyānaṃ nāmamaṃtravidhau smṛtaṃ | rahasyamaṃtrakathitaṃ siddhayorvividhākara || aṃjanaṃ guṭikāṃ khaḍgaṃ vetālaṃ yakṣiṇīgaṇaṃ | carukaṃ tilakaṃ vāsaḥ kapālaṃ pādukāṃ tathā || laguḍaḥ kinnarī siddhījāmiryādi mahākalā | carācaragatiścaiva aṇutvaṃ laghimādikaṃ || parakāya praveśaśca sarvaṃ rasarasāyanaṃ | sparśa ciṃtāpahāraśca bhūtasaṃcaraṇaṃ tathā || mṛtakotthāpanaṃ divyaḥ siddhayastatkare sthitā | mahāpīṭhaṃ samuddhṛtya nityāsthāpyā yathā kramaṃ || athavā mūlamaṃtreṇa japanmadhye svadevatāḥ | yathokta maṃtrasiddhyarthaṃ dhyāyecca kulavastubhiḥ || yajet saṃtarpayecchaktirbhojanācchādanādibhiḥ | dhūpayed daśagaṃdhena devatāvatarettadā || raktākṣīstaccanetrāṃgī prasannamukhapaṃkajā | kācidekā bhavecchaktiritarāstanmukhasthitāḥ || tasmin kṣaṇe tu prakṛtiṃ kṛtvā māṣamayīṃ śubhāṃ | ghṛtapakvā māṃsamayīmupayogān prakalpayet || grāse grāse surāṃ dadyān matsya kṣudhā kanakāni ca | ādyaṃ vījaṃ samuccārya nitye krūramukhe tathā || krūradaṃṣṭre lalajihve mukhasteyaṃ prakalpitaṃ | āhāro bhakṣayayugaṃ svāhāṃtaṃ ṭhadvayaṃ punaḥ || ādyaṃ vījaṃ samuccārya mṛtaṃ dhyāyed ripuṃ tathā | tat kālameva harate mitāprāṇān sureśvari || śrūyate saumṛta iti tāvat saṃbhojayetmitāṃ | paścāt paṃcāṃga dhūpena dhūpayettāṃ varapradāṃ || hāsaṃ kṛtvā varaṃ datvā vrajet sā śaktidehataḥ | śmaśāne vātha saṃpūjyā vaḍavāgni samaprabhā || sa sainyarājño nāśāya nṛmāṃsaiḥ kulavastubhiḥ | udyāneṣu vaśīkartu muccāṭe tu nadī taṭe || nātaḥ paratarā vidyā sadyaḥ pratyayakāriṇī | vikhyātā nūtanāmnāye śatadhā pūjitāmayā || gopyādgopyatarāpyeṣāṃ mayā tubhyaṃ prakāśitā || p. 168b) iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau mahākālādimitānityāṃtakarmanirṇayo nāma trayoviṃśatitama prakāśaḥ || 23 || athogratāraikajaṭānīlasarasvatīnāmekatamakramamāha || ādau jalamadhiṣṭhāya pādayoḥ kṣālanaṃ mataṃ | dvirācamya śikhāṃ vaddhā brahmagraṃthiṃ prakalpayet || arghyaṃ dvāri pariskṛtya dvāramabhyukṣyatajjalaiḥ | gaṇeśaṃ vaṭukaṃ kṣetraṃ pālaṃ ca yoginīṃ tathā || pūjayitvā gṛhe gatvā brahmāṇa vāstvīśaṃ yajet | praṇavādya namoṃtena nair-ṛtyāṃ sādhakottamaḥ || viśodhya vācaṃ cittaṃ ca bhūmiṃ samyak viśodhayet | vighnānutsārayitvātu kuryādbhūmyabhi maṃtraṇaṃ || āsane maṇḍalaṃ kṛtvā tatsamarcyāruhetsudhīḥ | yaṃtraṃ likhitvādhiṣṭhāya puṣpaśodhanamācaret || mṛdvāsanaṃ samāsādya māyāṃ pūrvadale lihket || athaiṣāṃ krameṇa maṃtrāmāha || praṇavo vahnijāyāṃto manuraṃbha parigrahe || tāro vajrodake hūṁ phaṭ svāhā jalamadhiṣṭhitaṃ | tāraṃ lajjā viśuddhāṃte sarve pāpāni caiva hi || samayāṃte aśeṣāṃte vikalpa padamuddharet | apanayāṃte varma phaṭ svāhā pāda viśuddhayet || oṃ māyā vahnijāyā ca smṛta ācamane manuḥ | praṇavaṃ maṇidharaṇīni vajriṇī sarvaśabdataḥ || vaśaṃkarīti hūṁ phaṭ svāheti vaṃdhayecchikhāṃ | tāraṃ munipadaṃ caiva dharaṇyaṃte ca vajriṇī || mahāpratisare rakṣadvaṃdvāṃte māṃ tataśca hūṁ | phaṭ svāhā manunānena rakṣāṃ graṃthiṃ ca kārayet || phaḍābhyukṣya hṛdāpūjyā tāreṇa daśamaṃtrayet | phaṭkāraiḥ prokṣayeddhāraṃ gaṃdhapuṣpaiḥ prapūjayet || dvārorddhagāṃ gaṇeśaṃ ca vāme vāṃ vaṭukaṃ tathā | daśamekṣāṃ kṣetrapālamadhoyāṃ yoginīṃ yajet || athaiṣāṃ maṃtre viśeṣaśca sarvāte dhruvadīrghāḍhyā || śaktivījapuraḥsaraḥ caturthyaṃtā namoṃtāścanāmādya vījasaṃyutāḥ || bhūtaśuddhiṃ na vārṇena tataḥ kūrvīta sādhakaḥ || oṃ rakṣarakṣa hūṁ cāstraṃ svāhā maṃtro navākṣaraḥ | trayodaśārṇa maṃtreṇa vighnānutsārayet tataḥ || oṃ dāraya dāraya hūṁ phaṭ svāhā vighnadāraṇaṃ || oṃ sarvavighnānutsāraya hūṁ phaṭ vahni gehinī | trayodaśārṇakomaṃtraḥ pārṣṇighātena vighnahā || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya āḥkāraṃ tadanaṃtaram | hūṁ phaṭ svāhā manuḥ proktaḥ kāyavāk cittaśodhane || tatastu devyāḥ pūjārthaṃ maṃtrayet kāśyapīṃ dhruvaṃ | pavitra vajra me hūṁ svāhā maṃtro bhavākṣaraḥ || bhūmau trikoṇamālikhyādhāraśaktiḥ prapūjanaṃ | māyāvījaṃ samuccārya ādhāraśaktaye tataḥ || p. 169a) kamalāsanamālikhya ṅenamoṃtaśca pūjayet | āḥkārāṃte surekhe ca vajrarekhe tataḥ paraṃ || hūṁ phaṭ svāheti kuryāsu maṇḍalaṃ vai śavāsane | tatra mṛdvāsanaṃ devi pīṭhamaṃtreṇa pūjayet || oṃ aiṃ klīṃ kāmapīṭhāya hṛdayāṃ toyamīritaṃ | tatra vadhvāsanaṃ vīra ātmānaṃ śodhayet tataḥ || caturdaśārṇa manunā kusumāni suśodhayet | yathā gatābhiṣeketi samāśrime padaṃ vadet || tārādi hūṁ phaṭ svāhāṃto manukto manuvarṇakaḥ | śyāmāvada paraṃ jñeyaṃ puṣpaśodhanakaṃ vudhaḥ || athātaḥ saṃpravakṣyāmi bhūtaśuddhiṃ viśeṣataḥ | hrīṁ vījaṃ tu javāpuṣpaṃ nibhaṃ nābhau viciṃtayet || tadutthenāgninā dehaṃ dahetsārddhaṃ svayāpmanā | strīṃ vījaṃ tu suvarṇābhaṃ ciṃtayeddhṛdi maṃtravit || pavanena tadutthena pāpabhasma kṣipedbhuvi | hūṁ vījamiṃdukaṃdābhaṃ bhāle dhyāyecca bhāvataḥ || taduttha sudhayā dehaṃ vacayeddevatānibhaṃ | anayā bhūtaśuddhyā tu devī sādṛśyamāpnuyāt || athāsyā dhyānaṃ || bhūtaśuddhiṃ vidhāyetthaṃ śūnyaṃ viśvaṃ viciṃtayet | nirlepaṃ nirmalaṃ sūkṣmamātmānaṃ devatāmayaṃ || aṃtarīkṣe tato dhyāyedāḥkārād raktapaṃkajaṃ | bhūyastasyopari dhyāyeddāṃ kārācchuklapaṃkajaṃ || tasyopari tato dhyāyet hūṁkāraṃ nīlasaṃnilaṃ | tasyopari tato dhyāyet kartṛkāṃ vījabhūṣitāṃ || tasyopari mahādevīṃ kharvāṃnīla ghanaprabhāṃ | laṃvodarīṃ vyāghracarma samāvṛta nitaṃvinīṃ || pīnonnata payobhārāṃ raktavartula locanaṃ | piṃgākṣaika jaṭāṃ nīlanāga yajño vibhūṣitāṃ || kalotpalalasanmaulīvaddhajūṭāṃ bhayaṃkarīṃ | śvetāsthipaṭṭikāyukta kapālaṃ paṃcaśobhitāṃ || lalāṭe raktanāgena kṛta karṇāvataṃsinīṃ | atiśubhramahānāga kṛtahāra mahojjvalaṃ || dūrvādalaśyāmanāgakṛta yajñopavītinīṃ | caturbhujāṃ raktamāṃsa khaṃḍamuṇitamuṣṭinā || jaṭājūṭena sūtreṇa śobhitāṃ tīkṣṇadhārayā | khaḍgena dakṣiṇasyorddhaṃ śobhitāṃ vīranādinīṃ || tadadhastādvījarūpa kartṛkālaṃ kṛtāṃ parāṃ | vāmārddhe raktanālenavika svaramanoharaṃ || p. 169b) dadhatīṃ nīlapadmaṃ ca tadadhastvāt kapālajaṃ | jagatāṃ jāḍyasaṃyuktaṃ dadhatīṃ kuṇḍasannibhāṃ || dhūmrābha nāgasaṃdohakṛta keyūra sadbhujāṃ | suvarṇa varṇanāgaṃ ca kaṃkaṇo jvalapāṇikāṃ || śubhravarṇa mahādeva śavahṛdi samāsanāṃ | niryaṃtreṇābhiyā tadvat saṃkoca prapadāṃcalāṃ || śavapādahṛyārūḍha vāmapādāṃ hasanmukhīṃ | kuṃdābhanāgasaṃśobhi kaṭisūtrāṃ trilocanāṃ || īṣadraktena nāgena kṛta nūpura pallavāṃ | sadyaśchinnagaladrakta nṛmuṇḍairātmabhūṣaṇaiḥ || anyonya keśa grathitaiḥ pādapadma pralaṃvitaiḥ | paṃcāśadbhirmahāmālā śobhitāṃ parameśvarīṃ || jvalaccitāṃ madhyagatāṃ dvīpi carmottarāṃśukāṃ | lākṣābhanāgasaṃvaddha jaṭājūṭāṃ varapradāṃ || sāvaiśasmeravadanāṃ lalajihvāṃ varapradāṃ | eva dhyātvā paṇḍitohaṃ bhāvayecca mahākaviḥ || atha dhyāna rahasyamāha || vaśyārthe nīlavarṇā bhāmā kṛṣṭau pītarūpiṇīṃ | māraṇoccāṭane dhūmrī kṛṣṇā tu tadapekṣayā || ciṃtayet parameśānīṃ dhyātvā preta kṛtāsanāṃ || atha maṃtrā ca manamāhā || bhūtaśuddhiṃ purā kṛtvā divyamācamanaṃ caret | tārābhedaistribhiḥ pītvā māyayā kṣālayetkaraṃ || strīṁ hūṁ oṣṭaudvirunmṛjya phaṭkāraiḥ kṣālayet karaṃ | āsyanāthe kṣaṇaśrotra nābhivakṣaḥ śiro bhujān || vairocanādibhiḥ spṛṣṭvā sarvapāpaiḥ pramucyate | ācamya bhairavo bhūtvāvatsarāttāṃ prapaśyati || atha bhūtaśuddheranaṃtaraṃ kramamāha || bhūtaśuddhiṃ vidhāyetthamarghyādi sthāpanaṃ caret | prāṇāyāmaṃ tataḥ kuryādṛṣyādinyā samācaret || nyāsaiḥ karāṃgayoḥ kuryādātmānaṃ tāriṇīṃ smaret || atha āsāmānyārghya sthāpanamāha || tataścā camanaṃ kṛtvā sāmānyārghyaṃ prakalpayet | trikoṇavṛtta bhūviṃva maṇḍalaṃ racayet tataḥ || sādhāraśaktiṃ saṃpūjya tatrādhāraṃ viniḥkṣipet | astreṇa pātraṃ saṃśodhya hṛnmaṃtreṇa prapūrayet || p. 170a) niḥkṣipettīrthamāvāhya gaṃdhādīn praṇavena ca | darśayeddhenumudrāṃ vai sāmānyārghya vidhirmataḥ || nyāsaṃ pravartate devī ṣoḍhānyāsa puraḥsaraṃ || athāsyā mahāṣoḍhāmāha || tārā ṣoḍhāṃ pravakṣyāmi sarvataṃtreṣu gopitaṃ | sarvavighnopaśamanīṃ sarvapāpa vināśinīṃ || mahādāridryaśamanīṃ sarvasampratpradāyinīṃ | sarvakāmapradāṃ nityāṃ sarvasāmrājyadāyinīṃ || śiṣyāya bhaktiyuktāya vinītāya mahātmane | vadānyāya kulīnāya śuddhācāraratāya ca || evaṃ vidhāya deveśi sādhakāya praveśayet | anyathā siddhihāniḥ syādātmājñā śaṃbhunā kṛtā || tathā ca || nyāsaṃ ṣaṭkaṃ tataḥ kuryāttārāyāḥ sarvasiddhidaṃ | tatrādau prathamonyāsaḥ śrīkaṃṭhādiḥpuroditaḥ || mātṛkākṣaramuccārya hrīṁ strīṁ hūṁ pūrvakaṃ vadet | śrīkaṃṭhādi sapatnīkaṃ namoṃtaṃ mātṛkāsthale || vinyasecca caturthyaṃtaṃ nyāsoyaṃ prathamaḥ smṛtaḥ | asminnyāse krīyamāṇe devīmevaṃ vidhāṃ smaret || śavapīṭhe samāsīnāṃ nīlakāṃtiṃ trilocanāṃ | arddheṃdu śekharāṃ nānābhūṣaṇāḍhyāṃ caturbhujāṃ || dvitīyaṃ grahanyāsaṃ kuryāttāṃ sa manusmaret | trivījapūrvakaścāyaṃ grahanyāsaḥ samīritaḥ || svarādikaṃ raviṃ raktaṃ hṛdiyavargapūrvakaṃ | somaṃ śvetaṃ bhuvonyasyakavargādyaṃ ca maṃgalaṃ || raktaṃ netratrayanyasya ca vargādyaṃ ca vakṣyasi | vudhaṃ śyāmaṃ nyaset pītaṃ ṭa vargādyaṃgale guruṃ || ta vargādyaṃ śvetavarṇaṃ ghaṭikāyāṃ tu bhārgavaṃ | nīlavarṇaṃ pa vargādyaṃ nābhideśeśanaiśvaraṃ || śa vargādyaṃ dhūmravarṇaṃ dhyātvā rāhunyasenmukhe | lakṣmyādyaṃ dhūmravarṇābhaṃkatuṃ nābhau punarnyaset || nyāsaṃ tṛtīyaṃ vakṣyāmi vīja tritayapūrvakaṃ | samānavarṇānuccārya prāgiṃdrāya namostute || na sisaṃdhyakṣarāṇyuktvācāgneyyāmagnaye namaḥ | dakṣiṇeyamāya namaḥ ka vargādyaṃ lalāṭake || ca vargādyaṃ ca nair-ṛtyāṃ nair-ṛtyāya namo mukhe | ṭa vargādyaṃgale paścādvaruṇāya namastviti | p. 170b) nyaseddhṛdi ta vargādyaṃ vāyavyāṃ vāyave namaḥ | pa vargādyaṃ kuverāya namoṃtaṃ dakṣiṇe kare || vāmahaste ya vargādīśāṇa rudrāya hṛdbhavet | śavargādyurddhakāmāya namo nābhau tu vinyaset || hūṁ rakṣādya pṛthivyai hṛdyādayoriti vinyaset | śivaśaktyabhidhānyāsaścaturtha kathyatedhunā || hrīṁ strīṁ hūṁ pūrvakaḥ kārya iṃdriyādya haraḥ paraṃ | brahmāṇaṃ ḍākinīyuktaṃ vādisyaṃ tārṇapūrvakaṃ || mūlādhāra pravinyasyeccaturdala samanvitaṃ | śrīviṣṇuṃśākinī yuktaṃ vādilāṃ tārṇapūrvakaṃ || svādhiṣṭānābhidhe vakre liṃgasthe ṣaṭdale nyaset | rudraṃ tu lākinī yuktaṃ ḍādiphāṃtārṇapūrvakaṃ || cakre daśadalaṃ nyasyennābhisthe maṇipūrake | īśvaraṃkādivātārṇa pūrvakaṃ kākinīyutaṃ || vinyased dvādaśadale hṛdayasthetvanāhate | sadāśivaṃ śākinīṃ ca ṣoḍaśasvarapūrvakaṃ || kaṃṭhasthe ṣoḍaśadale viśuddhākhye pravinyaset | ājñācakre paraśivaṃ hākinī saṃyutaṃ nyaset || hakṣārṇaṃ bhrūmadhye saṃsthiteti manoharaṃ | vakṣyastha paṃcamanyāsaṃ samastāriṣṭanāśanaṃ || aṁ āṁ kavarga hrīṁ strīṁ hūṁ tārāyai nama uccaret | vinyased brahmaraṃdhretha iṁ īṁ cāpi ca vargakaṃ || hrīṁ strīṁ hūṁ nama ugrāyai lalāṭe cāpi vinyaset | uṁ ūṁ ca varga strīṁ hrīṁ hūṁ mahogrāyai namo vadet || vinnyasecca bhruvormadhye kaṇṭha ṛṁ ṝṁ ṭa vargakaṃ | hrīṁ strīṁ hūṁ cāpi vajrāyai namoṃtaṃ sa kaleṣvapi || ḷṁ ḹṁ ta varga hrīṁ strīṁ hūṁ namaḥ kālyai hṛdinyaset | eṁ aiṁ pa varga hrīṁ strīṁ hūṁ sarasvatyai ca nābhigāṃ || oṃ auṃ śa varga hrīṁ strīṁ hūṁ vāmuścarya ca liṃgake | aṁ aḥ rakṣau ca hrīṁ strīṁ hūṁ cāmuṇḍāyai namonyaset || mūlādhārenyasetyaścā sveṣṭenyāsaṃ samācaret | ādhāre kāmarūpākṣaṃ vīja hrasvā na pūrvakaṃ || hṛdi jālaṃdharaṃ pīṭhaṃ dīrghapūrvaṃ tu vinyaset | lalāṭe pūrṇagiryākhyaṃ ka vargādyaṃ nyaset sudhīḥ || uḍḍīyānaṃ ca vargādyaṃ keśasaṃdhyaiḥ pravinyaset | bhuvorvārāṇasīṃ pīṭhaṃ ṭa vargādyaṃ samāhitaṃ || p. 171a) ta varga pūrvakānyasyedavaṃti nayanadvaye | pa varga pūrvakaṃ māyāpūripīṭhaṃ mukhanyaset || kaṃṭhe tu mathurāpīṭhaṃ ya vargādyaṃ pravinyaset | nābhāvayodhyāpīṭhaṃ tu śa vargādyaṃ pravinyaset || kaṭaukāṃcīpurīpīṭhaṃ daśamaṃ tu pravinyaset | ṣoḍhānyāsastutārāyāḥ proktobhīṣṭapradāyakaḥ || atha maṃtraṣoḍhāḥ || maṃtreṇāṃtaritāṃ kṛtvā ṣaḍvārāṃ mātṛkāṃ nyaset | kramot kramādvarārohe tārā ṣoḍhāḥ prakīrtitāḥ || kṛtesmin nyāsaparye tu sarvapāpaṃ vinaśyati | yoginīnāṃ bhavet pūjyaḥ sa devo na tu mānuṣaḥ || yaṃ namaṃti maheśāni ṣoḍhāḥ pūtita vigrahāḥ | alpāyuḥ sa bhavet sadyo devatā kaṃpate bhayāt || na tasya pūrvyolokesmin pitṛmātṛ tu yojanaḥ || atha guhya ṣoḍhāmāha || na prakāśyamidaṃ kvāpi maṃtriṇaḥ kāyarakṣaṇe | praṇavaṃ mātṛkāvarṇaṃ pūtitaṃ mātṛkāsthale || tenaiva pūṭitaṃ varṇaṃ nyaset tatraiva pārvati | māyāvījaṃ tathā devī vinyastavyaṃ prayatnataḥ || vadhūvījaṃ tathā devī vinyasettu samāhitaṃ | kūrcavījaṃ tathānyasanīyaṃ maśeṣataḥ || astreṃ caiva mathānyastvā sa karaṃ tadanaṃtaraṃ | guhya ṣoḍhāhyayaṃ devī na prakāśyā kadācana || avaśyaṃ pratyahaṃ kāryaṃ na pūjā na japastathā || athāsyāḥ sāmānyaṣoḍhā tu śyāmā prakaraṇepyuktā || tārāvidyāvidhau devī kāryaṣoḍhā catuṣṭayī || atha nakṣatrakānyāsaḥ || akārādi kramatonyasya rohiṇyādi krameṇa tu | vyutkrameṇa ca catvāriśeṣaṃ śeṣaṃ na yojayet || rohiṇyādi mahānyāsaṃ kṛtvā naravaratsudhīḥ | rohiṇī sutavat pṛthvyāmāśocyo bhavati dhruvaṃ || akṛtvā tārakānyāsaṃ tāriṇīṃ prayajedyadi | śatarakṣa prajaptopi na maṃtraḥ siddhidāyakaḥ || atha ṛṣyādinyāsaḥ || akṣobhya ṛṣire tasyā vṛhatī chaṃda īritaṃ | nīrasarasvatī devī triṣu lokeṣu gopitā || hūṁ vījamatraṃ śaktiḥ syānmāyā strīṃ kīlakaṃ smṛtaṃ | vināyogo bhaveddevī caturvarga phalāptaye || atha karāṅganyāsaḥ || tatrādau sārddha paṃcākṣarai vidyāyā || ṣaṭdīrgha māyāvījena ṣaḍaṃga vidhirīritaḥ || p. 171b) atha ṣaḍakṣarī tryavidyayoḥ || akhilavāgrūpiṇīṃ procya hṛdayāya namo vadet | akhaṇḍa vāgrūpiṇīṃ ca śirase vahnivallabhā || brahmavāgrūpiṇīṃ muktvā kavacāya hūṃ muccaret | rudravāgrūpiṇī netratrayāya vauṣaḍityapi || sarvavāgrūpiṇī muktvā astrāya phaḍiti smaret | ṣaḍdīrgha māyayā vījaṃ vījāṃtetā niyojayet || atha sārddhavedākṣarī vidyāyāḥ || vījāṃte ekajaṭāyai hṛdayaṃ parikīrtitaṃ | tāriṇyau śirase tadvadvajrodake śikhā tathā || ugra jaṭai ca kavacaṃ mahāparisane tathā | piṃgāgraika jaṭe tadvannetrāstre parikīrtite || atha vyāpakanyāsaḥ || mūlena vyāpakaṃ nyāsaṃ navadhā kārayet priye | saptadhā paṃcadhā cāpi tattonūnaṃ ca kārayat || atrokta mācaredatra nānyaṃ saṃcārayedbudhaḥ || atha yaṃtralikhanamāhā || tataḥ kuṃkuma siṃdūraiḥ kāryaṃ yaṃtraṃ tu yoginā | sauvarṇe rājate tāmre sphāṭike vaidrume tathā || cakre yathokta vidhinā pūjyā devī narottamaiḥ | viṃdu trikoṇāṣṭadala bhūpuraṃ vajracihnitaṃ || yaṃtra me tanmaheśāni rahasyātirahasyakaṃ | viṃdu ṣaṭkoṇa vṛttaṃ ca padmabhūgṛhabhūṣitaṃ || yaṃtraṃ proktaṃ mahāprājña bhūpura dvayayugmakaṃ | viṃdu trikoṇa ṣaṭkoṇaṃ vṛtta trayamanaṃtaraṃ || caturasraṃ tato vṛttaṃ dalāṣṭakaṃ tatopari | vṛttatrayaṃ samālikhya bhūpuratrayakaṃ tataḥ || triśūlatāṃkitaṃ yaṃtraṃ śrīmahātāriṇī manoḥ || viṃdu trikoṇa ṣaṭkoṇaṃ vṛttāṣṭadalabhūṣitaṃ | ṣoḍaśāraṃ daṃtapadmaṃ catuḥṣaṣṭāṃdalaṃ tathā || bhūpuratraya saṃyuktaṃ yaṃtraṃ śrītāriṇī manoḥ || atha sa vījayaṃtramāha || tataḥ kularase naiva pīṭhaṃ nirmāya yatnataḥ | oṃ āḥ surekhe vajrarekhe hūṁ phaṭ ca vahnivallabhā || matreṇānena vilikhettārā yaṃtraṃ manoharaṃ | ṣaṭkoṇāṃtargataṃ padmaṃ bhūviṃ vadvitayaṃ punaḥ || tanmadhye vilikhenmaṃtrī tārā praṇavameva hi || athavā || ṣaṭkoṇāṃtargataṃ padmaṃ bhūvimvadyutayaṃ punaḥ | māyāpūrvadale caiva dvitayaṃ dakṣiṇe likhet || athottare paścime ca hūṁ phaṭ tāraṃ ca madhyataḥ | sa yoniṃ gomayenāṣṭa patramabjaṃ suśobhanaṃ || p. 172a) bhūpuraṃ ca su vajrāḍhyaṃ yaṃtrameka jaṭātmakaṃ | māyāṃ pūrvadalenyasya yāmye vījaṃ dvitīyakaṃ || tathottere paścime ca phaṭkāre vilikhet tataḥ | madhyavījaṃ likhitvā tu bhūtaśuddhiṃ samācaret || astrāstravījaniṣanemaptabhedosti || kuleśvaramataḥ proktaṃ phottare paścimetuta | phaṭ paścimeṭottare ca vikarālamate smṛtaṃ || vyomeṃdau rasanārṇa karṇikamacāṃ dvaṃdvaiḥ sphurat keśavaṃ vargollāsiva succhadaṃva sumatī gehena saṃveṣṭhitaṃ || tārādhīśvara vārivarṇa vilasaddikkoṇa saṃśobhitaṃ | yaṃtraṃ nīratanoḥ paraṃ nigaditaṃ sarvārthasiddhipradaṃ || śaśūnyaṃ kusumaiḥ kuryācchūnye vighne vinirdiśet | hrasvaḥ sākṣī bhayaṃ śveto bhagavānmadanovakaḥ || tābhiṣekaṃ tathā coktvā bhṛguḥ kālīmarutpriye | kūrcāstraṃ vahnibhāryeti yaṃtre puṣpāṃjaliṃ kṣipet || atha pīṭhapūjāmāha || mahīgṛhaścaturdikṣu gaṇeśaṃ vaṭukaṃ tathā | kṣetrapālaṃ yoginīṃ ca dhyātvā samyak prapūjayet || pāśāṃkuśo triśūlaṃ ca kapālaṃ dadhataṃ karaiḥ | kṛṣṇaṃ digaṃvaraṃ krūraṃ kṣetrapaṃ paścime jayet || kapālaśūlahastābhyāṃ dadhataṃ sarpabhūṣaṇaṃ | svayūthaveṣṭitaṃ ramyaṃ vaṭukaṃ dakṣiṇe ca yet || ḍamarvaśi triśūlāṃśca kapālaṃ dadhatī karaiḥ | raktamālyāṃ raktavastrāṃ yoginīmuttare yajet || śmaśānaṃ tatra saṃciṃtya tat tatkāledrumaṃ smaret | tanmūle maṇipīṭhaṃ ca nānāmaṇi vibhūṣitāṃ || nānāraṃkārabhūṣāḍhyaṃ munidevaiśca bhuṣitaṃ | śivābhirvahumāṃsāsthi moḍamānābhiraṃtaraṃ || caturdikṣu śavān muṇḍān vitāṃgārāsthi bhūṣitān | pīṭhaśaktirathābhyarcyā keśareṣu samaṃ tataḥ || varadā dhārīṇyāḥ pīṭhaṃ pīṭhāmunāyajet || tāyathā || lakṣmī sarasvatī caiva ratiḥ prītistathaiva ca | kīrtiḥ śāṃtiśca puṣṭiścatuṣṭirityaṣṭa śaktayaḥ || tanmadhye pūjayeddevyā vāhanaṃ śavameva ca || atha pīṭhamaṃtramāha || viyadbhṛśaṃ samuccārya manu viṃdu kalānvitaṃ | mahāpretapadaṃ paścāddhṛdayāṃta mayaṃ manuḥ || p. 172b) athārghya sthāpanaṃ || bhūmiṃ pūrvokta maṃtreṇa maṇḍalasya tu maṇḍalaṃ | kuryāt tatrādhāraśaktiṃ kūrmaśeṣaṃ ca saṃjapet || ādhāraṃ sthāpayet tatra oṃ hrīṁ phaḍiti maṃtrataḥ | ādhāraṃ pūjayet tatrayaṃ vahnimaṇḍalāya ca || namoṃte namavārṇena tato narakapālakaṃ | hūṁ phaṭ maṃtreṇa saṃkṣālya strīṁ vījena niveśayet || tatorcayennṛkapālaṃ japenmaṃtraṃ catuṣṭayaṃ || kālīkapālāya namo hrīṁ hrīṁ hūṁ purvakaṃ vadet | ekādaśākṣaro maṃtro'nena pūjādimāmatā || strīṁ strīṁ strūṁ tāriṇītyuktvā kapāloya namoṃtikaḥ | dvādarśonena bhavet kapālārcā dvitīyakai || hāṁ hīṁ hūṁ procya nīlā kapālāye nama ityayaṃ | ekādaśārṇonenoktā kapālārcā tṛtīyakā || māyā strīṁ hūṁ svargakapālāya sarvāpadaṃ vadet | tato dhārāya sarvāya tathā sarvodbhavāya ca || sarvaśuddhimayāyeti sarvāsurarudhīti ca | devī kapālāya namaścaturtho maṃtra īritaḥ || ṣaṭpaṃcāśat kavarṇoyaṃ kapālasya tu pūjane | tatastasmin kapāle tu pūjayedarkamaṇḍalaṃ || oṃ sūryamaṇḍalāyeti namāṃtoyaṃ navākṣaraṃ | sūryamaṇḍalapūjāyāṃ nṛkapāle manurmataḥ || mūlamaṃtraṃ paṭhaṃ tasmin sudhāvudhyā sulāṃ kṣipet | gaṃdhapuṣpākṣatāḥ kṣiptvā trikhaṇḍākhyāṃ pradarśayet || mudrāṃ sā tu kalau vyastāvaṃguṣṭau kārayatsamau | anāmāṃtargate kṛtvā tarjanyau kuṭilā kṛtī || kaniṣṭhike nijasthāne trikhaṃḍāhvāna karmaṇi | tatastasyāṃ surāyāṃ tu pūjayeccaṃdramaṇḍalaṃ || ekādaśārṇena tataḥ śaṃkhatoyaṃ tu maṃtrayet || hrīṁ śrīṁ hrauṁ oṃ samuccārya hrīṁ strīṁ hūṁ phaṭ samuccaret | hyoṁ humiti vāgvījādi maṃtra ekādaśākṣaraḥ || hrīṁ vījena tato madyaṃ kiṃciccheṣāṃvu niḥkṣipet | śaṃkhamudrāṃ yonimudrāṃ śaṃkhatoyāya darśayet || tatra vṛttyaṣṭa ṣaṭkoṇaṃ dhyātvā deviṃ viciṃtayet | pūrvoktāṃ pūjayitvaināṃ mūle nātha pratarpayet || tarjanī madhyamānāmā kaniṣṭhābhi maheśvaraṃ | sāṃguṣṭhābhiścaturvāraṃ mahāśaṃkhasthite jale || paṃcākṣaroṇunāpaścāttarpya ānaṃdabhairavaḥ | tāro hrauṁ hyauṁ nama iti paṃcārṇo bhairavo manuḥ || p. 173a) tataste nārghyato yena prokṣet pūjanasādhanaṃ | yonimudrāṃ pradarśyātha praṇamedbhavatāriṇīṃ || atha pūjāmāha || āvāhasthāpayitvā tu dhyātvā mudrāṃ pradarśayet | mudrā pradarśya vidhivadupacāraiḥ prapūjayet || atha dhyānaṃ || pratyālīḍhapadāṃ ghorāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ | kharvāṃ lamvodarīṃ bhīmāṃ vyāghracarmāvṛtāṃkaṭau || navayauvana sampannāṃ paṃcamudrāṃ vibhūṣitāṃ | caturbhujāṃ lalajihvāṃ mahābhīmāṃ varapradāṃ || khaḍgakartṛdharāṃ savye vāme muṇḍotpalānvitāṃ | piṃgāgraikaṃ jaṭāṃ dhyāyenmaulā vakṣobhya bhūṣitāṃ || vālārkamaṇḍalākāralocana trayabhūṣitāṃ | prajvalat pitṛbhūmadhye gatā daṃṣṭrāṃ karālinīṃ || sā vai sasmeravadanāṃ sarpālaṃkārabhuṣitāṃ | viśvavyāpakatoyāṃtaḥ śvetapadmoparisthitāṃ || atha mudrāmāha || tārārcane viśeṣeṇa darśayet paṃcamudrikāṃ | yoniśca bhūtinī caiva vījākhyādaityadhūminī || lelihā ceti saṃguptāḥ paṃcamudrāḥ prakīrtitāḥ | yonirmāyādharādhyenurvadhūḥ kūrcaṃ kramādviduḥ || vījānyāsāṃ lakṣaṇaṃ tu krameṇa kathayāmyahaṃ | tarjanya nāmike madhye kaniṣṭhe cakramādapi || karayoryojayeccaiva kaniṣṭhā mūlabhedataḥ | aṃguṣṭhāgraṃ tu niḥkṣipya mahāyoniḥ prakīrtitā || adhomukhīmimāṃ mudrāṃ darśayedvījapūrvikāṃ | vaddhvā tu yonimudrāṃ vai madhyame kuṭile kuru || aṃguṣṭhe tu tadagre tu mudreyaṃ dhūtinī matā | parivartyakarau spṛṣṭvāvaṃguṣṭha tarjanī yugaṃ || arddhacaṃdrākṛtirnyāyaṃ yugapat kārayet samaṃ | adhaḥ kaniṣṭhāmākṛṣya madhyame vīniyojayet || mudraiṣā kathitā devī vījākhyā jñānarūpiṇī | parivartyakarau kṛtvā kaniṣṭhā kaṣṭamadhyamāṃ || anāmayoryugaṃ cādhastarjanīyugalaṃ pṛthak | anyonyaṃ niviḍaṃ vadhvā aṃguṣṭhāgre anāmike || daityānāṃ dhūmakatvākhyā mudraiṣā kathitā priye | cakraṃ visphāritaṃ kṛtvāpyadho jihvāṃ ca cālayet || pārśvestha muṣṭiyugalaṃ lelihāneti kartitā || athāsyāḥ pūjāmāha || śrīmadekajaṭetyuktvā vajra puṣpaṃ pratīcchava | tārādi vahnijāyāṃtamudīrya yajanaṃ caret || saṃtarpya paṃcamudrābhirnamaskuryādalakṣitaḥ || paṃcamudrā yathā || p. 173b) saṃmukhaṃ caturasraṃ ca vṛttaṃ gomukhameva ca | yoni mudreti kathitā mudrāyaṃ ca namaskṛtau || athāsāṃ rakṣaṇamāha || aṃjaliṃ bhūmau saṃsthāpya tatra datvā śiraḥ punaḥ | eṣāmudrā maheśāni khyātā saṃmukhasaṃjñakāḥ || uttānaṃ ca vāmakaraṃ bhūmau kṛtvā maheśvarī | dakṣaṃ karatalaṃ tatra saṃyojya sādhakottamaḥ || karayoraṃgulībhiśca pṛṣṭadeśaṃ parasparaṃ | spṛṣṭvā tatra śiroyogānmudrāsyāccatusrikā || nidhāya bhūmāvuttānāṃguṣṭha muṣṭidvayaṃ śive | mūrddhni yogamaheśāni khyāterya vṛttamudrikā || bhūmau karayugaṃ devī saṃpuṭaṃ vistṛtāṃguliṃ | kṛtvā tatra śiroyogānmudrā gomukhasaṃjñakā || pūrvoktā yonimudrāyā sā bhūmau śirasaṃyutā | yoni mudreti kathitā tārā devyā namaskṛtau || athāsyāḥ mūrddhni bhairavaṃ yajet || tathā ca || tataḥ saṃpūjayeddevyā mastake'kṣobhya saṃjñitaṃ | munidvādaśavarṇena manunā sa nigadyate || akṣobhya vajrapuṣpaṃ ca pratīcchānalavallabhā || asyopāsya maṃtradhyānādikamagrevācyaṃ || atha saṃpūjayet koṇaṃ ṣaṭke devyāḥ ṣaḍaṃgakaṃ || atha divyaughādyā guravaḥ || atha tārā gurūn vakṣye dṛṣṭādṛṣṭa phalapradān | ūrddhvakeśo vyomakeśo nīlakaṇṭho vṛṣadhvajaḥ || divyaughān kathitān vatsa siddhaughān pūjayet tataḥ | vaśiṣṭhaḥ kūrmanāthaśca mīnanātho maheśvaraḥ || harināthaśca mānaughān śṛṇu vakṣyāmi sadgurūn | tārāvatī bhāsvamatī jayā vidyā mahodarī || sukhānaṃdaḥ parānaṃdaḥ pārijātaḥ kuleśvaraḥ | virūpākṣaḥ pheravī ca kathitaṃ tāriṇī kulaṃ || trikoṇa madhye devyagre svaguruṃ pūjayedbudhaḥ | kāmeśvaryādikāḥ pūjyā strikoṇe vahnimaṇḍale || kāmeśvarī dikkaravāsinī ca caṇḍalāyikā || athādho mukhatrikoṇe || iṃdrakoṇe lasaddaṇḍakuṇḍikākṣagunābhayāṃ | gāyatrīṃ pūjayenmastrīṃ brahmāṇamapi tādṛśaṃ || iti ṣaṭkoṇapakṣe trikoṇapakṣetūpaniṣadiviśeṣaḥ || p. 174a) krameṇa koṇatraye vījatrayeṇa brāhmī vaiṣṇavīṃ māheśvarīṃ pūjayediti || athāsyāvaraṇārcā vāmāvartenaiva || tathā ca || vāmāvarte krameṇaiva pūjayedaṃga devatā || atha pūrvādyaṣṭadale mūla mahākālpādyāḥ pūjyā | tatoṣṭau yoginī vāhye saṃpūjyā dalamūlataḥ || mahākālyatha mudrāṇī ugrā bhīmā tathaiva ca | ghorā ca bhrāmarī caiva mahārātrīśca saptamī || bhairavī cāṣṭamī proktā yoginīstāḥ prapūjayet || atha pūrvādi dala catuṣṭaye vai rocanādīn pūjayet || vairocanaṃ tathā śaṃkhapāṇḍaraṃ padmanābhakaṃ | asitābhaṃ yajenmaṃtrī aindrītaśca caturdale || athāgnyādi dala catuṣṭaye nāmakādyāḥ iṣṭyāḥ || vidikṣu pūjayet paścādagni koṇāditaḥ kramāt | nāmakāṃ nāmakāṃ caiva pāṇḍarāṃtārikāṃ tathā || atha vairocanādīnāṃ dhyānamāha || vairocanaṃ dvihastaṃ ca yaṣṭi ṭomaradhāriṇaṃ | pītaṃ vṛṣāsanagataṃ trinetraṃ raktavatsalaṃ || śaṃkhaṃ triśirasaṃ devamasitābhaṃ hiraṇmayaṃ | pustakābhīti varadaṃ vimalaṃ śaśavāhanaṃ || padmanābhaṃ daṃti vaktuṃ pustakaṃ varadā bhayaṃ | pāśaṃ ca vidhṛtaṃ devaṃ trinetraṃ varadaṃ śubhaṃ || śvetāṃ trinetravaradāṃ pustakābhayadhāriṇīṃ | māmakāṃ valadevena saṃyuktena vibhāvitāṃ || kṛṣṇāṃ karālavadanāṃ tāmakā navayauvanaṃ | godhikāyāṃ samārūḍhāṃ śikhirūḍhāṃ ca tālakāṃ || pāṃḍurāṃ śvetavījena caturvāhuḥ samanvitāṃ | raktāṃ lamvodarīṃ dhyāyet paṃcapretāsanasthitāṃ || atha vairocanādi narakāṃtakāṃ tāyāṃ pūjāyāṃ maṃtra viśeṣamāha || ādau praṇavamuccārya nāmādya vījamuccaret | saṃvuddhyaṃtaṃvatannāma vajra puṣpaṃ pratīccha ca || svāhāṃto manurākhyāto dvādaśānāmayaṃ kramaḥ || atha pūrvādyaṣṭa dalāgreṣu brāhmādyaṣṭa mātaraḥ pūjanīyā || dalāgre ca maheśāni brāhmādi paripūjayet || p. 174b) atha pūrvādi dvāre catuṣṭaye padmāṃtakādīn jayet || dvāre pūrvāditaḥ paścāt padmāntakayarmāttakau | vighnāṃtakaṃ samabhyarcya pūjaye narakāṃtakaṃ || atha bhūpurasya daśadikṣu digpālān saṃpūjya tadvahyaṣṭadalāni samabhyarcya bhūpura pūrvadiśi bhūpurayaṃ kalayoraṃtarāle sūryaṃ saṃpūjya devyottarabhāge gurupaṃktyaṃtare vaurddha jayet || bhūpure caiva tadvāhye daśadikṣu yathā kramaṃ | śakrādīṃścāpi vajrādīn pūjayetadanaṃtaraṃ || bhūviṃvābhyaṃtare sūryaṃ gurupaṃktyuttare tataḥ | uttare pūjayedvauddhaṃ punardevī prapūjayet || puṣpāṃjali trayaṃ dadyādyathā saṃkhyaṃ japedbudhaḥ || atha sarvāvaraṇa sādhāraṇa yajanamastramāha || praṇavaṃ pūrvamuccārya nāma saṃvodhanānvitaṃ | vajrapuṣpaṃ pratīccheti hūṁ phaṭ svāheti maṃtritaḥ || etanmaṃtreṇyāsamātraṃ bhinnameva na saṃśayaḥ | anena manunā sarvān parivārān samarcayet || vairocanādiṣu punarnāmādyakṣarapūrvakaṃ || atha balidānaṃ || tatośca nityā pūjāṃte'nvahaṃ devyai valiṃ haret | vāmabhāge trikoṇe ca vṛttaṃ bhūpurameva ca || vidhāya rakatamālyādau arcayitvā yathāvidhiḥ || śrīmadeka jaṭenīla sarasvatī mahogra ca | tārādevī khakhetyuktvā sarvabhūtapiśācarā || kṣasān grasagra samamajāḍyaṃ chedaya chedaya || śrīṁ hrīṁ phaṭ vahni jāyāṃtastāra māyādi ko manuḥ | bhaved dvipaṃcaśadaśaḥ pūjaivaṃ pūrṇatāmiyāt || atha japamāha || tatrādau bhairavasya tataḥ kullukāyāḥ tataḥ sveṣṭadevatāyāśca || akṣobhyasya manuṃ tyaktvā devīṃ tārāṃ japedyadi | siddhihānirbhavettasya rauravaṃ narakaṃ vrajet || akṣobhyasya manuṃ vipra kavacaṃ sāramuttamaṃ | atiguhyaṃ mahādhyānaṃ sarvadhyāneṣu cottamaṃ || agre manuṃ pravakṣyāmi dhyānaṃ caiva tataḥ paraṃ | kavacaṃ ca tataḥ paścāt kathayāmi krameṇa tu || p. 175a) anuttaraṃ samuddhṛtya prapaṃcama vibhūṣitaṃ | akṣobhyeti ca svāhetiramādyaṃtaṃ mahāmanuḥ || svayaṃ ṛṣiśca saṃprokto virāṭ chaṃda udīritaḥ | akṣobhyo devatā proktastrimūrtirnāgarūpadhṛk || viniyogastu niyataṃ puruṣārtha catuṣṭaye || atha dhyānaṃ pravakṣyāmi sarvasaubhāgyadāyakaṃ | sahasrāditya saṃkāśaṃ nāgarūpadharaṃ śubhaṃ || vidyuṭi samaṃ vaktraṃ vahnibhāsvaralocanaṃ | sārddha trivalayopetaṃ jaṭākodyagra saṃsthitaṃ || mahārāvaṇya saṃyuktaṃ surāsura namaskṛtaṃ | sūrya vidyut samaṃ bhāsvanmahāmaṇi śiropari || etadyūyaṃ mahākāyaṃ devīrapi supūjitaṃ || śrīśiva uvāca || akṣobhya kavacasyāsya brahmaviṣṇuśca rudrakāḥ | ṛṣayaśca samākhyātā virāṭ chaṃda udāhṛtaṃ || akṣobhya devatā caiva śrīvījaṃ vījameva ca | svāhā śaktirviniyogaḥ puruṣārtha catuṣṭaye || śrīvījaṃ śirase avyādādi vijiaṃ ca bhārake | akāraḥ skaṃdhame avyāt kṣakāro hṛdi rakṣa tu || bhakāro nābhi me avyādekāro guhyadeśake | maṃtraśaktiśca sarvāṃgaṃ vījaṃ netratraye'vatu || sarvabhāvaiśca akṣobhyo vāhu dvaurakṣayet sadā | brahmārakṣa tu pādau dvauviṣṇurakṣa tu jānunī || mūlādhāraṃ śivomevyāt svādhiṣṭānaṃ vṛṣo'vatu | maṇipūre sadā avyāt śivasya gṛhiṇī ca me || anāhatāmvujaṃ me'vyādiṃdrādi daśadevatāḥ | viśuddhacakreṣṭa tataṃ rakṣāṃ karo me raviḥ || maheśvaraḥ sadā rakṣedājñā cakraṃ suśobhanaṃ | brahmaśukraṃ ca me rakṣennābhiṃ rakṣa tu bhairavī || divyādau gurupaṃktau ca sarvatrākṣobhya ucyate | evaṃ kramavidhānena kavacaṃ ca japecchuviḥ || trisaṃdhyaṃ yaḥ paṭhennityaṃ śradhābhaktiḥ samanvitaḥ | siddhyahānirbhavet tasya nātrakāryā vicāraṇā || atha kullukāyāḥ āvaśyakatāmāha || ajaptvā kullukāmaṃtrama smṛtvā śrīpatiṃ hariṃ | yojayet tāriṇī maṃtra narakeśariṇīyate || japitvā kullukāmaṃtramaṣṭottaraśataṃ sudhīḥ | prajapettāriṇīṃ paścānnānyathā siddhimāpnuyāt || p. 175b) dhṛtvā tu kullukā haste mahādevīṃ samarcayet | athavā mūrddhnī vinyasya pūjayet prajapedapi || anitya japasaṃkhyāmāha || aṣṭottara sahasraṃ vā aṣṭottara śataṃ ca vā | rahasya mālayā maṃtrī japennitya mananyadhīḥ || tathā ca || sahasraṃ śataṃ viṃśati vā japeṃdrasya mārayeti śrutau | rahasya mālayātatā tāriṇī siddhidā bhavet || atastayā prajaptavyā mārayā siddhimicchatā | mahāśaṃkhamayīmālā paṃcāśanmaṇinirmitā || rahasyamālā saṃproktā gopanīyā prayatnataḥ | calamālāsthi khaṇḍe naracitā japamālikā || mahāśaṃkhamayī jñeyā tadabhāve sphāṭikīmatā || atha maṃtradhyānaṃ || maṃtradhyānaṃ pravakṣyāmi japā sarvārthasādhakaṃ | maṃtradhyānāṃ maheśāni śuddhyate brahmahāyataḥ || mūlacakre ca hṛllekhāṃ sūryakoṭiṃ samaprabhāṃ | svādhiṣṭāne pītavarṇaṃ dvitīyaṃ ca vibhāvayet || sūryakoṭi pratīkāśaṃ kūrcavījaṃ mahāprabhaṃ | aṣṭamaṃtraṃ hṛdi dhyāyet kālāgni sadṛśa prabhaṃ || mūlādi brahmaraṃdhrāṃtaṃ sarvāṃ vidyāṃ vibhāvayet | sūryakoṭi pratīkāśāṃ yogibhirdṛṣṭa pūrvikāṃ || jihvāyānyasanādeva mūkopi su kavirbhavet | itthaṃ japaṃ samarpyātha ghaṃṭhāvādanapūrvikāṃ || stutvā tā stutibhiḥ samyak sādhakobhakti saṃyutaḥ || atha stotraṃ yathā || svayaṃ līlayāyā paraṃ viṣṇumūrtirvabhau cenna caivaṃ kathaṃ caṃdracūḍaḥ | tadaṃghri padmodgatāṃvu pravāhī jagannitya vījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || parāyā na cet kṛṣṇa āsīt kathaṃ sa svavaktrā raviṃdadyuternetrabhaṃgyā | smarānervahuvrīhitā kṛchunāmni jagannitya vījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || lasatyā dehastānanākteṣu yasyā madhūnicchurāṃśona paṃcāsyako bhūt | atastena labdhvā sadānaṃda saṃjñāṃ jagannitya vījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || yadīyaṃ rasaṃ sannipīyaścareṇa smarīye mukhe cāmṛte caṃdanādau | ghṛṇāṃ kiṃ vṛtatyāśita kālakūṭo jagannitya vījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || p. 176a) vidhātā yadā yā na cāste svayaṃ saḥ svayaṃbhūḥ kathaṃ syāt tadā toti tūrṇaṃ | nutārābhidheyo na jātaḥ dyulauleḥ jagannitya vījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || tadaṃśaṃ samāyaṃ dvivījaṃ tataḥ syāt tripādeti vedāṃtinoyāṃ vadaṃti | videkāṃkṣaraṃ brahmavījaṃ kūrcaṃ jagannityavījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || tatostraṃ yadā sārddha paṃcākṣarāṃ sā jagattāraṇādugratārā prasiddhā | vinā tārakaṃ sā paraikā jaṭāsyājjagannityavījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || vināstraṃ paṃcākṣaraiḥ kullukeyaṃ svayaṃ nīravāṇī paraṃ citsvarūpā | smṛtāpyekavālaṃraṃ sadāmukti hetuṃ jagannitya vījaṃ bhajetāṃ trinetrāṃ || idaṃ ye janāstotrarājaṃ vivaṃti prasiddhāścate gadyapadya prasaṃge | jagadrūpa pāpādi mukto hi tūrṇaṃ śarīrāṃtare yāṃti tārā samīpaṃ || vipattau niśārddhe japāṃte prabhāte paṭhedyastu bhaktyā tadarthaṃ viciṃtya | bhavennīlavānyādvirephāṃghripadme sajīvastu haṃsaḥ sajīvo na jīvaḥ || iti śrīadvaitanirūpaṇemaṃtrārthavivaraṇātmakatātmakastotrarājanāmastotraṃ saṃpūrṇaṃ | atha kavacamāha || purā kailāśaśikhare tārāṃ papraccha śaṃkaraḥ | guptabhāvena deveśi kathayasva tu sādaraṃ || kenopāyena sahasā śarīraṃ sudṛḍhaṃ bhavet | kathaṃ vā siddhiratulā tavarmatra vidāṃ priye || śrītārovāca || asti guhyataraṃ hyetanniḥ sṛtaṃ mukhapaṃkajān | idaṃ rahasyaṃ paramaṃ kathayāmitvayi priye || śrūyatāṃ sāvadhānena kavacaṃ tanmukhātsṛtaṃ | madhukaiṭabhayoryuddhe kathitaṃ padmajanmanā || tatprabhāvottu deveśanāśaṃ viṣṇurnagacchati | bhavat su kathitaṃ pūrvaṃ tannasmarasi māyayā || uddhṛtaṃ sārabhūtānāṃ kavacaṃ yogināṃ sate | na kasmaicit pravaktavyaṃ na prakāśyaṃ kathaṃcana || śapathaṃ kuru deveśa yadi snehosti sāṃpratī | śrūyatāṃ sāvadhānena kavacaṃ sārasaṃgrahaṃ || satyaṃ satyaṃ punaḥ satyaṃ satyaṃ satyaṃ punaḥ punaḥ | kavacena vinā devayonāmarcayati kṣaṇāt || tamaśnāmi mahogrāhaṃ yoginībhiḥ suniścitaṃ || brahmaviṣṇumaheśānāṃ vījaṃ rakṣa tu mūlakaṃ | tadūrddha śaktivījaṃ tu liṃgaṃ rakṣa tu yatnataḥ || maṇipūraṃ sadā pātu vadhū vījaṃ viśeṣataḥ | anāhataṃ varmavījaṃ pātu me sarvasarvataḥ || astrāṇi sarvadā pātu viṣuddhaṃ kaṇṭhabhūṣitaṃ | śeṣastu pātu me nityamājñāsthānaṃ dvipatrakaṃ || p. 176b) śīrṣaṃ pātu tathā tārā jaṭāpātu sadānanaṃ | nīlasarasvatī pātu hṛdayaṃ me sadāpunaḥ || akṣobhyaḥ pātu sarvāgaṃ vṛhatī pātu bhālakaṃ | ugratārādevatā me gahvaraṃ pātu sarvadā || caraṇai me sadā pātu māyāvījamaśeṣataḥ | urūme sarvadā pātu vadhūvījaṃ sadaiva hi || stanadvayaṃ sadāpātu kūrcaṃ vighnavighātakaṃ | rasanāmasanāpātu lakṣmī devī ca sāsvatī || rasāgraṃ sadā pātu sarasvatī prayatnataḥ | ratiḥ pātu sadāvījaṃ prītirme vadanaṃ sadā || kīrtiḥ kīrtiḥ sadā pātu śāṃtiḥ śāṃtiṃ sadāvatu | puṣṭirmeyā tu puṣṭiṃ ca puṣṭituṣṭiḥ sadāvat || vairocanaṃ pātu śaṃkhaṃ śaṃkha pūrvastathaiva ca | pāṇḍaro me sadāgaṇḍaṃ pātu nityaṃ ca sarvaśaḥ || padmanābhaḥ sadā pātu nābhirmedaśapatrakaṃ | asitābhaḥ pātu liṃgaṃ nāmakaḥ pātu cakṣuṣi || māmakoma tathā hastau grīvāṃ me pātu pāṃḍaraḥ | tārakaḥ pātu hṛdayaṃ draṣṭiṃ padmāṃtako mama || pārśvadvaṃdvaṃ sadā pātu yamāṃtaka narāṃtakau | caraṇau me pātu nityaṃ vighnāṃtaka samāhvayaḥ || tārā me pātu satatamaṣṭāṃgaṃ parameśvarī | idaṃ tu kavacaṃ deva kathitaṃ tanmukhāt sṛtaṃ || pramādādyadi deveśa yatra kutra prakāśyate | yoginībhistadāhaṃ tu svayaṃ ca vadhakāriṇī || yadi bhāgyavaśāllabdhaṃ kenacit sādhakīlavai | tadā tasya mahāsiddhirvapuṣā jāyate dhruvaṃ || niṣiddhebhyo na dātavyaṃ na prakāśyaṃ kathaṃcana | yadi dadyānniṣiddhebhyastadāhaṃ vadhakāriṇī || dadyācchāṃtāya śiṣyāya taṃtra maṃtra yutācya ca | gurupaṃktipuṭā caiva tadā siddhiranuttamā || rahasyaṃ kathitaṃ sarvamanaṃta phaladāyakaṃ | gopitavyaṃ tadā deva na prakāśyaṃ kadācana || iti śrīyoginītaṃtroktaikajaṭākavacaṃ samāptaṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau tārābhedatritayasādhāraṇanityārcananirṇayo nāma caturviṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 24 || 25th prakāśaḥ not available atha śrīvairocanīvidyāyāḥ kramollikhyate || jalapātraṃ kare kṛtvā pūjāsthānaṃ tato vrajet | prakṣālya pādau hastau ca vāsasī paridhāya ca || ācamya vidhivaddevī deśikeṃdra sukhāsane | prāgāsya mukhagāsyaṃ vā dakṣiṇāsyaṃ viśeṣataḥ || svagehādvāmato ramyaṃ devīveśma samācaret | praṇavaiścaiva lajjāṃ ca sakāraśca visargavān || asurakṣayāya rakṣamāye phaṭ ca dviṭhāṃtikaḥ | anenāṃghrī ca prakṣālya jalamīśānatastyajet || atha maṃtrācamanaṃ || maṃtrairācamanaṃ kuryāddevīṃ dhyāyan hṛdaṃvuje | lakṣmīmāyā kūrcavījaistribhiḥ pītvāṃvu sādhakaḥ || p. 177a) lakṣmīmāyā kūrcavījaistribhiḥ pītvāṃvu sādhakaḥ | vāgbhavenāṣṭa saṃpūjya māyābhyāṃ vadvirunmṛjet || kūrcena kṣālayet pāṇimebhirmaṃtraiśca vinyaset | śrīmāyā kūrcavāk kāma tripuṭā bhagavarṇakaiḥ || kāmakalāṃ kuśābhyāṃ ca vaktranāsākṣi karṇayoḥ | nābhi hṛnmastakaṃ cāṣṭau kṛtvāśasturbhavetkṣaṇāt || ācamyaivaṃ chinnamastāṃ vatsarātāṃ prapaśyati | puṇyāhaṃ vācayeddhīmānsāmānyārghyaṃ tato diśet || dvāramabhyukṣyate naiva dvāradevān prapūjayet | dhātāraṃ ca vidhātāraṃ kṣetrapālaṃ tataḥ paraṃ || vighnarājaṃ maheśāni gaṃgā ca yamunāṃ tataḥ | vasudhārāṃ śaṃkhanidhiṃ padmanidhiṃ vasumatīṃ || dvāraśriyaṃ namaskṛtya pūjayaṃ kramataḥ sudhīḥ || oṃkārādi namoṃtena pūjayeddeśikottamaḥ | kiṃcit saṃkucya vāmāṃge vāmapāda puraḥsaraṃ || pūjāsthānaṃ viśeddhīmān astrāya phaṭ samuccaran || adyapātraṃ vidhāyātha kṣetrapālaṃ namatsudhīḥ | ūrddhvaṃ brahmā adhonaṃtaḥ ādhāraḥ śaktiṃ tataḥ paraṃ || kūrmamanaṃtaṃ pṛthivīṃ kalpavṛkṣaṃ tataḥ paraṃ | maṇidevīṃ svarṇa siṃhamaṣṭa śaktistataḥ paraṃ || ānaṃdakaṃdaṃ praṇamet saṃvinnālaṃ tataḥ paraṃ | tataḥ prakṛti patrāṇi vikāramaya keśaraṃ || kamalaṃ sarvatatvaika guṇāḥ satvaṃ rajastamaḥ | sūryavimvaṃ caṃdraviṃvaṃhniviṃvaṃ tataḥ paraṃ || paṃcāśadvījasaṃyuktāṃ karṇikāṃ praṇametsudhīḥ | ātmānaṃ paramātmānamaṃtarātmānameva ca || vikāraṃ keśaraṃ dhīmān praṇameddaṇḍavadbhuvi | divyadṛṣṭyādivyavighnān dūrayet na pūrvakaṃ || astrāya * (?) ca maṃtreṇa hūṁ maṃtreṇāpi suṃdarī | ātmānaṃ rakṣayeddhīmān vahniprākārayogataḥ || śavaṃ vā gajacarmāṇi naracarma maheśvarī | vyāghrājinaṃ kuce laṃvābhūtikāṃgāra saṃbhava || śavacailaṃ maheśāni āsane kalpayetsudhīḥ | ātmānaṃ nīlacolena nīlayadyatnapūrvakaḥ || viśeṣeṇa maheśāni pūjayet sādhakottamaḥ | kūrmacakre viśeddhīmān mukhe sarvasamṛddhaye || pūjayitvā vidhānena viśeddhīmān tadā śuciḥ | uparicāsaneddhīmān śodhayitvā viśeṣataḥ || pūjayitvāsanaṃ dhīmānnādhāraḥ śaktiyogataḥ | śvetasarṣapamādāya vighnānniḥ sārayetsudhīḥ || svargamartya ca pātāle vighnāvighnavināyakāḥ | naśyaṃ tu mama kūrmesmin te sarve ca śivājñayā || p. 177b) tāratrayaṃ tato dadyādastrāya phaḍiti smaraṃ | vinyasta hastayugalaṃ mūrddhorddha kramayogataḥ || dhyātvā guruṃ sahasrāre praṇamyanatimādiśet | guruvāmena meddhīmān tatraiva gurupādukāṃ || gaṇeśaṃ dakṣiṇe dhyātvā praṇame vighnaśāṃtaye | saṃmukhe praṇameddevīṃ chinnamastāṃ vasuṃdharāṃ || ratikāmoparisthātāṃ prāṇāyāma tathā caret | bhūtaśuddhiṃ tataḥ kuryāddhaṃ sa maṃtreṇa sādhakaṃ || oṃkāreṇa purojīva mūrddhamut kṣipya yatnataḥ | nirjīvaṃ dehamākārairvahnivījena dāhayet || tenaiva vāyuvījena tadbhasmāyagamaṃ bhavet | tenaiva megharūpeṇa tatra viṣṭiṃ viciṃtayet || tenaivāmṛta vṛṣṭiṃ ca dhyātvā dehanavīkṛtaṃ | pūrvokta devatārūpaṃ sarvakalmaṣa varjitaṃ || karakacchapikā puṣpaṃ haste mūlena dhārayet | itīyaṃ bhūtaśuddhistu lokānāṃ hitakāriṇī || bhūtaśuddhiṃ samāsādya mātṛkānya samācaret | ṣoḍaśārṇena mūlena prāṇāyāmaṃ samācaret || caṃdrāvedāgni saṃkhyābhirmāyayā vā samācaret | vikāra vidyā daśanairvidyāsu sakalāṣvapi || maṃtranyāsaṃ tataḥ kuryādṛṣyādīn pūrvasūcitām | āsāṃ ṛṣirbhairavohaṃ nāmnā tu krodhabhūpatiḥ || samrāṭ chaṃdo devatā ca chinnamastāḥ prakīrtitā | māyāvījaṃ svāhā śaktiḥ kathitā padmayoginā || dharmārtha kāmamokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitāḥ | uccaret praṇavaṃ pūrvaṃ ākāraṃ viṃdu saṃyutaṃ || khaḍgātha hṛdayāyeti svāhā yuktaṃ kanīyasi | ikāraṃ praṇavāddevī caṃdraviṃdu samanvitaṃ || sukhadgāyatato vācyaṃ śirase tadanaṃtaraṃ | svāhā yuktaṃ tato vācyaṃ pavitrāṃguli saṃyutaṃ || ūkāraṃ praṇavāddevī viṃdulāchitamastakaṃ | śrīvajrāya samāyuktaṃ śikhāyai ca tataḥ paraṃ || svāhāṃtaṃ vinyaseddevī madhyamāyāṃ tataḥ paraṃ | mātrāṃ dvādaśikāmuktvāpāsāya tadanaṃtaraṃ || kavacāya tato vācyaṃ svāhā ca tadanaṃtaraṃ | tarjanyāṃ vinyaseddevī saṃbhuvitsu samāhitaṃ || p. 178a) aukāraṃ praṇavāddevī aṃkuśāya tataḥ paraṃ | netratrayāya saṃyuktaṃ svāhā ca tadanaṃtaraṃ || aṃguṣṭhe vinyaseddevī praṇavādyaṃ tataḥ paraṃ | tryaḥkāraṃ ca visargoktaṃ surakṣayāya suṃyutaṃ || asurakṣayāya saṃyuktaṃ vinyase karayordvayoḥ | hṛdi mūrddhni śikhāyāṃ ca kavace netrayordvayoḥ || nyasedastrākhya paryaṃtaṃ digvidikṣu yathākramaṃ || atha ṣoḍhānyāsaḥ || maṃtraṣoḍhāṃ tataḥ kuryāt trailokyavaśakāriṇīṃ | śrīvārātripuṭoyoniḥ prāsādaṃ praṇavastathā || kāridhvaṃkuśaiḥ kāmakalā kūrcāstrakaiḥ kramāt | ṣoḍaśī maṃtravarṇaiśca pṛthagaṣṭā daśākṣaraiḥ || ebhirvījairmātṛkārṇānsveṣusthāneṣu vinyaset | eṣā brahmasvarūpā hi vījaṣoḍhāḥ prakīrtitāḥ || anyāścanyasanāt sarvavajradehā bhavaṃti hi | sarvaiśvaryayutāste hi jīvanmuktā daśābdataḥ || athāsyāḥ yaṃtramāha || athāsyāḥ maṇḍalaṃ vakṣye yathā vadavadhārayet | dīkṣā karaṃ mahādeviṃ sarvakarma prayojakam || sitaṃ kuryāddalaṃ pūrvamāgneyaṃ raktavarṇakaṃ | yāmye kṛṣṇaṃ tataḥ pītaṃ śuklaṃ caiva tato'sitaṃ || tataḥ pītaṃ prakurvīta karṇikā tasya madhyagā | tatra madhye prakurvīta maṇḍalaṃ caṇḍarociṣaṃ || rajaḥ satvatamorekhārakta śuklasitāṃ kramāt | māyāyugaṃ ca tanmadhye phaḍakṣara samanvitaṃ || vāhyāṃtaraṃ ca cakrasya kuryāt tridvāra saṃyutaṃ | pūrvaṃ raktaṃ tataḥ pītaṃ śuklaṃ raktaṃ yathā kramaṃ || caturdvāra samāyuktaṃ kṣetrapālairadhiṣṭhitaṃ || athocyate yaṃtrarājo vairocanyā maheśvarī | ṣaṭkoṇa prathamaṃ sakhyamadhyadeśe trikoṇakaṃ || sūryavimvaṃ tato dadyāccaturasraṃ tataḥ paraṃ | bhūgolaṃ ca tato dadyāccaturasraṃ tataḥ paraṃ || aṣṭapatraṃ tato dadyādyathā sthānena deśikaḥ | caṃdraviṃvaṃ tato dadyād vahniviṃvaṃ tataḥ paraṃ || bhūgolaṃ ca tato dadyād bhūpura tritayaṃ tataḥ | vajraśūlaṃ samāyuktaṃ koṇetaṃkaṇ niyojayet || kiṃjalkaṃ keśare dadyān maṃtravarṇāt trikoṇake | dūtiḥ kāmopari dhyāyeddevīṃ vairocanīṃ śubhāṃ || p. 178b) bhairavoktaṃ mahaṃ vakṣye yaṃtraṃ samṛddhitaṃ | trikoṇaṃ prathamaṃ lekhyaṃ ṣaṭkoṇairvaṣṭayeccataṃ || trivimvaṃ ca tato dadyād guṇānāṃ pariṇāmakaṃ | bhūpura tritayaṃ kuryād vajraśūlasamanvitaṃ || koṇadeśe tato dadyāt ṭaṃkāstraṃ sumanoharaṃ | yathāsthāne likheddhīmān kartṛkharparakaṃ śubhaṃ || ratiḥ kamopari dhyāyeddevīṃ vairocanīṃ śubhāṃ || athāsyāḥ yaṃtralikhanāṃnaṃtaramarghyādi sthāpanaṃ kāryaṃ || tathā ca || arghyapātrādikaṃ kuryān maṇḍalaṃ purataścaret || atha pīṭhapūjāmāha || ādhāraśaktimārānya paratatvāṃta pūjite | pīṭhe jayākhyā vijayājitā cāpi parājitā || nityā vilāsinī ṣaṣṭīdogdhī ghorā ca maṃgalā | dikṣu madhye ca saṃpūjyā pīṭhavasyena śaktayaḥ || atha svanābhimaṇḍalaṃ devīṃ dhyātvā mānasairupacāraiḥ saṃpūjya yathokta parityā yonimudrāṃtastha puṣpākṣate samānīya punardhyātvā yaṃtra madhye cāvāhya yajet || atha dhyānaṃ || svanābhau nīrajaṃ dhyāyachuddhaṃ vikaśitaṃśitaṃ | tasya keśara madhye tu maṇḍalaṃ caṃḍarociṣaṃ || japākusuma saṃkāśaṃ raktavaṃdhūka saṃnnibhaṃ | rajaḥ satva tamo rekhā yonimaṇḍalamaṇḍitaṃ || viparīta ratiḥsthau ca dhyāyedrati manobhavau | ratiḥ kāmopavisthau ca dhyāyeddevīṃ manoharāṃ || madhyetāṃ ca mahādevīṃ sūryakoṭiḥ samaprabhāṃ | chinnamastāṃkare vāme dhārayaṃtiṃ svamastakaṃ || prasārita mukhī bhīmāṃ lelihānogra jihvikāṃ | pivaṃtiṃ raktadhārāṃ ca nijakaṇṭha samudbhavāṃ || vikīrṇa keśapāśāṃ tāṃ nānāpuṣpa samanvitāṃ | dakṣiṇe ca kare kartṛṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ || digaṃvarīṃ mahāghorāṃ pratyālīḍha padasthitāṃ | asthimālāṃ dharāṃ devī nāgayajñopavītinīṃ || sadā ṣoḍaśavarṣīyāṃ pīnonna tapayodharāṃ | ḍākinī varṇinī yuktāṃ vāmadakṣiṇayogataḥ || dakṣiṇevarṇinīṃ dhyāyed vāmapārśve tu ḍākinīṃ | varṇinīṃ lohitāṃ saumyāṃ muktakeśīṃ digaṃvarāṃ || p. 179a) kapālakartṛkāṃ hastāṃ vāmadakṣiṇa yogataḥ | devīgalocchaladraktadhārāpānaṃ prakurvatāṃ || asthimālāṃ dharāṃ devīṃ nāgayajñopavītinīṃ | ḍākinī vāmapārśve tu kalpāṃta jvalanopamāṃ || vidyucchaṭābhanayanāṃ daṃtapaṃktivalākinīṃ | daṃṣṭrā karālavadanāṃ pīnonna tapayodharāṃ || mahāghorāṃ mahādevīṃ muktakeśīṃ digaṃvarāṃ | laṃvodarīṃ kālarātrīṃ nāgayajñopavītinīṃ || lelihāna mahājihvāṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ | kapālakartṛkāṃ hastāṃ vāma dakṣiṇayogataḥ || devīgalocchaladraktadhārāpānaṃ prakurvatīṃ | karasthita kapālena bhīṣaṇenātibhīṣaṇāṃ || ābhyāṃ niṣecyamānāṃ tu dhyāyeddevīṃ vicakṣaṇaḥ | evaṃ dhyātvā yajeddevī vāmanā bhakti yogataḥ || vāhyārcāṃ tu tataḥ kuryāt puṣpaṃ naivedya dhūpakaiḥ || atha dhyānāṃtaramāha || bhairavoktamahaṃ vakṣye dhyānaṃ sarvasamṛddhidaṃ | svanābhau nīrajaṃ dhyāyet samyak vikaśitaṃ sitaṃ || pūrvavat saṃkaraṃ dhyātvā ratikaṃ darpasaṃyutaṃ | ratikāmoparisthāṃ tu dhyāyeddevīṃ manoharāṃ || tanmadhyetāṃ mahādevīṃ makārajaladopamāṃ | chinnamastāṃ kare vāme dhārayaṃtiṃ svamastakaṃ || prasārita mukhīṃ devīṃ lelihāṃnogra jihvikāṃ | pivaṃtīṃ raktadhārāṃ ca nijakaṇṭha samudbhavāṃ || vikīrṇa keśapāśāṃtāṃ nānāpuṣpa vibhūṣitāṃ | dakṣiṇe ca kare kartṛṃ muṇḍamālāṃ vibhūṣitāṃ || śatārddhena nṛmuṇḍena mālāsrak parikalpitāṃ | anyonya keśapāśena grathitāṃ sumanoharāṃ || digaṃvarāṃ mahārūpāṃ pratyālīḍha padāsthitāṃ | asthimālāṃ dharāṃ devīṃ nāgayajñopavītinīṃ || sadā ṣoḍaśavarṣīyāṃ pīnonnatapayodharāṃ | nānāṃgadā nāgakāṃcīnāganūpurasaṃgatāṃ || nāgakuṃḍala saṃyuktāṃ aṣṭanāga samanvitāṃ | anaṃto vāsukiścaiva takṣakarkoṭapadmakau || mahāpadma tathā śaṃkhaḥ kulikoṣṭau prakīrtitā | anaṃtakulikau citrau karṇamūle niyojitau || vāsukī śaṃkhapālaśca kṣatriyau pītavarṇakau | pratyekaṃ tu phalāsaptaśanasaṃkhyā virājitau || p. 179b) nāgahārāṃ nāgakīṃcī yathāsthāna niyojitāṃ | takṣakaśca mahāpadmo vaiśyāvetau udāhṛtau || nīlavarṇau phaṇā paṃcaśata yuktau tu sāṃgakau | aṃgadaṃ kathitaṃ devyāstābhyāṃ yuktaṃ manoharāṃ || padmakarkoṭakau śūdrau raktavarṇāmudāhṛtau | phaṇātriṃśatasaṃyuktau nūpurau sumanoharau || tābhyāṃ dhṛtāṃ chinnamastāṃ dhyāyedhyāna samādhinā | ḍākinīvaṇinīyuktāṃ vāmadakṣiṇa pārśvataḥ || dakṣiṇe varṇinīṃ dhyātvā yetṛvāmapārśve tu ḍākinī | varṇinī śyāmalāṃ dhyāyet muktakeśīṃ digamvarāṃ || kapālakartṛkā hastāṃ vāmadakṣiṇayogataḥ | devyā dakṣiṇa nāmāstudhāyapānaṃ prakurvatī || muṇḍamālādharāṃ devīṃ nāgayajñopavitinīṃ | devyāḥ saṃdṛśa rūpeṇa bhūṣaṇena ca bhūṣitāṃ || ḍākinīṃ vāmapārśve tu kalpāṃtajvalanopamāṃ | vidyudagni samudbhūtāṃ trinetrāṃ sunoharāṃ || dāḍimī vījasadṛśa daṃtapaṃkti virājitāṃ | draṣṭrā karālavadanāṃ pīnonna tapayodharāṃ || mahādevīṃ muktakeśīṃ mahāghorāṃ digaṃvarāṃ | lamvodarīṃ kālarātriṃ nāgayajñopavītinīṃ || lelihānāgurasanīṃ muṇḍamālā vibhūṣaṇāṃ | kapālakartṛkāhastāṃ vāmadakṣiṇayogataḥ || vāmanāḍyoguladraktadhārāpānaṃ prakurvatīṃ | karasthita kapālena bhīṣaṇenāti bhīṣaṇāṃ || ābhyāṃ niṣevyamānāṃ tu dhyāyeddhyāna samādhinā | evaṃ dhyātvā yajeddevīṃ manasā bhaktiyogataḥ || vāhyārcāṃ tu tataḥ kuryānnaivedyapuṣpadhūpakaiḥ | bhairavoktaṃmidaṃ dhyānaṃ kuryād yatnena deśikaḥ || sarvasiddhipradaṃ sākṣyānmahāpātakanāśanaṃ || yaḥ smaret prātarutthāya devyāḥ pūjanakepi vā tasya siddhirbhaveddevī vāṃchitārtha pradāyinī dhanaṃdhānyaṃ sutaṃ jāyāṃ dvayaṃ hasti na meva ca || vasuvaṃdharāṃ mahāvidyāṃmaṣṭasiddhilabhettu saḥ || p. 180a) atha vījaviśeṣādi maṃtrapakṣemāvarṇaviśeṣeṇadhyeyā || tathā ca || yenaṃ vījena cādyaina yadya dhyānaṃ taducyate | kāmādau niśadā dhyāyellajādau lohitāṃ tathā || māyādau ca bhavet kṛṣṇāvāgādau vaidyuta prabhā || atha yoni mudrāṃ vaddhvā tanmadhye raktacaṃdanākṣatajavāpuṣpaṃnidhāya tatra punardhyāyet || yonimudrāṃ gataṃ kṛtvā sākṣataṃ raktapuṣpakaṃ | dhyāyedevīṃ mahāmāyāṃ sarvakalyāṇakāriṇīṃ || sudhāsāgara dvīpe ca smaredudyānamadbhutaṃ | tasminnavasarastīreśobhanaṃ raktamaṃḍapaṃ || caturdvāra samopetaṃ staṃbharājivirājitaṃ | gavākṣamārge daśakavāyuyukta sa kesaraṃ || sudhāsaṃvisat tataṃ kalpavṛkṣa catuṣṭayaṃ | niviṣṭi ratnastaṃbhe ca saṃsmarennija devatāṃ || śavāsanagatāṃ dhyoyet chinnamaṣṭāṃ mahodarīṃ | caturbhujāṃ śavārūḍhā raktavastrāṃ trilocanāṃ || mukuṭāṭopa saṃpannāṃ dakṣiṇe khaḍgadhāriṇīṃ | sotpalāvā mahastena dorbhyāṃ pustakadhāriṇīṃ || nikṛtya svaśiraḥ khaḍgaiḥ pivaṃti rudhiraṃ vahu | upaddinakarābhāṃ ca caṃdrārddhakṛtaśekharāṃ || yogibhiḥ sevyāmaniśaṃ nāgayajñopavītinīṃ || athāvāhanamaṃtrastu || tatra cāvāhanaṃ kuryānān maṃtreṇānena sādhakaḥ | sarvasiddhiprade pūrvamuccaret sādhakottamaḥ || varṇanīye tato vācya sarvasiddhiprade tataḥ | ḍākinīya tato vācyaṃ devīnāma tataḥ paraṃ || ehyehīti tato vācya maheti tadanaṃtaraṃ | tiṣṭatiṣṭeti vācyaṃ ca māyāyugmaṃ tataḥ paraṃ || phaḍakṣara samāyuktaṃ svāheti tadanaṃtaraṃ | ityāvāhanamuddiṣṭa sthāpanena samanvitaṃ || athāsanadāne maṃtraviśeṣamāha || athāvāhyāsanaṃ dadyāt maṃtrenānena sādhakaḥ | praṇavaṃ prathamaṃ kṛtvā sarvasiddhiprade tataḥ || p. 180b) varṇanīye tato vācyaṃ praṇavaṃ ca tato vadet | ḍākinīya tato vācya praṇavaṃ ca tato vadet || ihaśabdāstiṣṭatiṣṭamāye phaṭ svāhayāyutaṃ | tato dhyātvā yajeddevīṃ yuvatīṃ caṃdrarūpiṇī || atha pūjāmāha || mūlamaṃtreṇa saṃpūjya maṃḍalaṃsyāmaheśvarī | upacāraiḥ prapūjyātha prasūnai raṃjanaistataḥ || tadanujāṃ gṛhītvā ca aṃgadevāṃ prapūjayet | tato dakṣiṇadeśasthāṃ varṇinīṃ pūjayet tathā || praṇavāt sarasvatīvījaṃ prakṛtyai nāmanāmataḥ | tataśca vāmapārśvasthāṃ ḍākinīṃ pūjayennaraḥ || pūrvavat praṇavādistu ḍākinyai nama ityapi || trikoṇe pūjayedādau phaḍanta kavacena tu | kālikāṃ bhuvaneśīṃ ca mātaṃgīmīśa deśataḥ || uttarādi tataḥ paścāt puṭeṣu ca yathākramaṃ | kāmākhyāṃ caiva bheruḍāṃ tathā nīlasarasvatīṃ || māyāvījena prayajet mahāvibhava vistaraiḥ | bhairavaṃ pūjayeddevaṃ saṃmukhe vidhinā munā || samrāṭ chaṃdo dakṣiṇe ca maṃtravarṇān tathauttare | vījaśaktī rakṣodiśi pūjayet kramataḥ sudhīḥ || mātaraḥ padmamadhye ca brāhmyādyāḥ sarvasiddhidā | indrādi lokapālāntāḥ pūjyā astra samanvitāḥ || bhūpure pūjayettāṃśca pūrvādi kramayogataḥ | pīṭhopari yajedrudraṃ paritaśca manoharaṃ || pūrvādiṣu caturdvāre pūjayet sādhakottamaḥ | dvāropari mahālakṣmī brahmāṇaṃ cāgrato yajet || k.etrapālaṃ karālaṃ ca vikarālaṃ tathā punaḥ | praṇavādi namāntena caturthyaṃ tapadena ca || pūrvoktamastvanulomenoktaḥ punarasthāpi lomekamāntaramāha || p. 181a) bāhyāvaraṇamārabhya pūjayen pratilomataḥ | bhūpurādvāhyabhāgeṣu vajrādīni prapūjayet || tadantara surarājādīndvāreṣu dvārayānyajet | karāle vikarālaṃ cāti kālaṃ mahākālakaṃ || ekaliṃgāṃ yoginīṃ ca ḍākinīṃ bhairavajendrākṣīhyasitāṃgīṃ saṃhāriṇīṃ || ṣaḍkoṇeṣu ṣaḍaṃgāni trikoṇe chinnamastakā | ḍākinīṃ varṇinīṃ tārāvāgbhyātatpārśvayoryajet || evaṃ pūjāprakartavyā validānaṃ tataścaret || athādau bhūpurasya vāhye vajrādīni urddhve caṃdrādīn saṃpūjya pūrvādi krameṇa dvārapālān pūjayet || pūrvadvāre karālaṃ ca vikarālaṃ ca dakṣiṇe | paścime cāti kālaṃ ca mahākālaṃ tathottare || praṇavādi namontena pūjāmeṣāṃ samācaret || athaiteṣāṃ dhyānamāha || karālaṃ raktavarṇaṃ ca dvibhujaṃ dvīpasaṃsthitaṃ | paścime vikarālaṃ ca nīlanīraja saṃnibhaṃ || aṃkuśaṃ puṣṭakaṃ vāme javāpuṣpa chaviṃ smaret | garuḍasthaṃ mahākāyaṃ trinetraṃ candraśekharaṃ || mahākālaṃ tathā caiva dvibhujaṃ pītavāsasaṃ || atha pūrvādi krameṇāṣṭadale caika liṃgādyā bhairavyaḥ pūjyā || ekaliṃgāṃ mahādevī ḍhākinī yoginīṃ tathā | bhairavīṃ ca mahāpūrvāṃ bhairavīmatha suvrate || iṃdrāṣī masitāṃgī ca tataḥ saṃhāriṇī kramāt | pūrvādike dale pūjyāḥ śaktayaḥ kramayogataḥ || praṇavādi namontena lajjā vījayutena ca || athāmākrameṇa dhyānamāha || raktāṃ gaurīṃ tathā kṛṣṇā tathā raktāṃ ca piṃgalaṃ | pītāṃ muktāṃ ca dhūmrābhāṃ kathayāmi punaḥ kramaṃ || p. 181b) triśūlavaradāmādyāṃ vyāghracarma samanvitāṃ | trilocanāṃ ca tanvaṃgī nāgayajñopavītinī || dvitīyāṃ suṃdarālokāṃ daṃḍaśaṃkhadharāṃ kare | raktavastraparīdhātāṃ raktanāgopavītinīṃ || asthimālādharāṃ devīṃ vaddhapadmāsanasthitāṃ | tṛtīyāṃ bhīṣaṇākārāṃ lalajihvāṃ mahodarīṃ || kapālakartṛkāhastāṃ kṛṣṇanāgopavītinīṃ | ghoradaṃṣṭrāṃ mahāghorāmattimatto sudāruṇāṃ || caturthī pāvakābhāsāṃ muṇḍamālā vibhūṣitāṃ | kapālakartṛkāhastāṃ khaḍgaśūlasamanvitaṃ || āpiṃgakeśanicayoṃ pracaṃḍāṭṭāṭṭahāsinī | paṃcamīṃ vālasūryābhāṃ ṣaḍbhujāṃ dvipadā tathā || trimukhiṃ ca mahogrāṃcca raktapītāsiptānanāṃ | kapālakartṛkāhastāṃ khaḍgaśūla samanvitāṃ || jaṭājūṭārddha caṃdrāṃ ca prativaktraṃ trilocanāṃ | śavoparisthitāṃ devīmānīyasthānamāśritāṃ || dvīpi carmaparīdhānāṃ vīraghaṃṭhā samanvitāṃ || ṣaṣṭīsuvarṇavarṇābhāṃ sahasranayanojvalāṃ | śaṃkha cakra gadā padma vyagrahastāṃ manoharaṃ || padmopari samāsīnāṃ kṛta padmāsanasthitā | pītavastra parīdhānāṃ snigdhanetrāṃ sudāruṇāṃ || aṣṭhamī ca pravakṣyāmi kālajīmūta sannibhāṃ | trinetrāṃ ḍākinī devīṃ saṃhārakāriṇīṃ || svābhiyuktāṃ sadā dhyāyeddevīṃ trailokyamātaraṃ | pūrvādīśānaparyaṃtaṃ pūjayedvidhivatkramāt || atha validānaṃ || evaṃ pūjāṃ vidhāyātha validānaṃ prakalpayet | dadyād valiṃ pāyasaṃ ca kṛśaraṃ madhusaṃyutaṃ || sa koṣaṃ madhusaṃyuktaṃ raṃbhā puṣpaṃ tathaiva ca | aṃtarāntarato devi paśudānaṃ vidhīyate || p. 182a) samabhyarcya valiṃ pūrvegaṃdha puṣpāṃdinvandanai | dhenumudrāṃ pradarśyātha vāmāguṣṭena saṃspṛśet || yaṃ mantreśodhanaṃ kṛtvāraṃ maṃtre dāruyettataḥ | ṭhaṃ maṃtreṇāmṛtaṃ bhāvyaṃ vaṃ maṃtre plāvayeccata || tryaṣṭadhā prajapenmaṃtraṃ mūlaṃ ṅentaṃ nivedayet | pradarśya saṃmukhe taṃtu punarācamanaṃ tataḥ || atha validānamaṃtra || saṃvuddhyaṃta padaṃ vrūyāddehi ehi padaṃ tataḥ | gṛhna gṛhna imaṃ vrūyādvali śabdastataḥ paraṃ || mamaśabdaṃ samābhāṣya siddhiṃ dehi padadvayaṃ | kavaca dvitayaṃ coktvā karālike padaṃ tataḥ || phaṭ svāhānto mahāmaṃtro validānaṃ vidhau smṛtaḥ || aṣṭottaraśataṃ cāpi sahasraṃ vā maheśvari | japaṃ samācarenmaṃtrī kullukādyaṃ yathāvidhi || japāṃte ca stutiṃ kuryānmālikāṃ śirasi kṣipet | japapūjāṃ samāpyaivaṃ stutvā ca kavacaṃ paṭhet || tatrādau krodhabhairavasya maṃtro japtavyaḥ || stathā ca || ādau japtvā bhairavasya krodhasyāsya manuṃ japet | asthimālāṃ samādāya vajra vairocanī manu || atha krodhabhairavasya maṃtramāha || atha krodha manuṃ vakṣye asādhyaṃ yena siddhyati | vījaṃ hālāhalaṃ gṛhya krodha vījamataḥ paraṃ || bhayaṃkarārṇamābhāṣyāśitāṃgakṣatajasthitaṃ | pralayāgnirmahājvālāmābhāṣya manumuddharet || evamuccāritaḥ krodhaḥ svayameva prasiddhyati || atha ṣaḍaṅganyāsaḥ || tatastu krodha maṃtreṇa ṣaḍaṅganyā samācaret | viṣaṃ vajrayutaṃ vodhi mahākālaṃ nyased hṛdi || p. 182b) viṣaṃhanayugaṃ vajra kūrcādyaṃ vinyasedvahi | hālāhale dehayutaṃ vajrakālanyasecchikhāṃ || viṣamaṃtrayutaṃ vajramāyudhaṃ kavacanyaset | tāravījayutaṃ vajramāyudhaṃ kavacanyaset || tāravījayutaṃ vajramahākālāya netrayo | viṣaṃ hanayutaṃ gṛhya daha gṛhya padānvitaṃ || krodhaṃ vajrayugaṃ tadvat sarvaduṣṭānathāparaṃ | talomāraya varmāstraṃ digvaṃdhāntaṃ ṣaḍagakaṃ || atha dhyānamāha || tatra madhyenyasedbhīmaṃ taptajvālā samākulaṃ | sāṭṭahāsaṃ mahāraudraṃ bhinnāṃjana ca yopamaṃ || pratyālīḍhaṃ caturvāhuṃ dakṣiṇe cakradhāriṇa | tarjanaṃ vāmahastena tīkṣṇadaṃṣṭrākarālinaṃ || kapālaratnamukuṭaṃ trailokyasya vināyakaṃ | ādityakoṭisaṃkāśa aṣṭhanāga vibhūṣitaṃ || aparājita padākrāṃta mudrā vālalaviṣṭitaṃ | anāmikā dvayaṃ vadhvā ākuṃcya tarjanīdvayaṃ || kaniṣṭhāṃ madhyamā caiva jyeṣṭāṃguṣṭhena ca kramāt | eṣa mudrādharaḥ śrīmān trailokyā sādhyasādhakaḥ || atha stuti || iti pūjārvidhīṃ kṛtvā ca yathā valaṃ || vāṃchitārtha prasiddhyarthabhimaṃstavamudīrayet || nābhau śuddhasarojamadhyavilasadvandhūka punyāruṇaṃ | bhāsvadbhāskaramaṃḍalaṃ tadudaraṃ yadyonicakraṃ mahat || tanmadhya viparita maithuna parapradyumna tatkāminī | pṛṣṭhasthāṃ taruṇārkakoṭi vilasattejasvarūpāṃ śivāṃ || vāme chinnadharāṃ śirottare pāṇau vṛhatkartṛkāṃ | pratyālīḍha padāṃ digantavasanomāyuktakeśamrajāṃ || p. 183a) chinnātmīya śiraḥ samucchaladasṛgdhārāṃ pivaṃtīṃ parāvālāditya samaprakāśavilasannetra trayodbhāsinīṃ || vāmādanyatra nāḍī vahuvahalagaladraktadhārābhiruccaiḥ pāyantīmasthibhūṣāṃkarakamalalasat kartṛkāmugrarūpāṃ | raktāmāraktakeśīmapagatavasanāṃvarṇinīmātmaśaktiṃ pratyālīḍhogra pādāmaruṇitamayanāṃ yoginīṃ yogamudrāṃ || digvastrāṃsrastakeśīṃ pralayaghanaghaṭā ghorarūpāṃ pracaṇḍāṃ | daṃṣṭrāduḥprekṣyavaktrodaravivaralasallolajihvograbhāsāṃ || vidyullola jihvograbhāsāṃ || vidyullolākṣigugmāṃ hṛdayataṭalasadbhogibhīmāṃ svamūrtiṃ | sadya chinnātmakaṃṭhapragalita rudhirairḍākinīṃ varddhayaṃtīṃ || brahmeśānācyutādyaiḥ śirasi vinihitā mandapādāravindāḥ | mātmājñeryogimukhyaiḥ patidinamaviśaṃ ciṃtināṃ cityarūpāṃ || saṃsāre sārabhūtāṃ tribhuvanajananīṃ chinnamastāṃ praśastā | viṣṭāṃtāamiṣṭadātrīṃ kalikaluṣaharāṃ cetasā ciṃtayāmi || utpattisthiti saṃhṛtīrghaṭayatuṃ dhatte trirūṣāṃ tanuṃ | traiguṇyājjagato yadīya vikṛtirbrahmācyutaṃ bhūlabhṛt || mātādyāṃ prakṛtiṃ smarāmi sa tataṃ sarvārtha saṃsiddhaye | yasyā smarepadāravindayugalaṃsaṃto bhajente sadā || alipiśitapurandhrī yogapūjāparohaṃ vahuvidha kulabhārārambha saṃbhāvitohaṃ || paśujanaviratoha bhairavī saṃsthitohaṃ | gurucaraṇa parohaṃ bhairavohaṃ śivohaṃ || imaṃ stavaṃ mahāpuṇyaṃ brahmaṇābhāṣitaṃ purā | yaḥ paṭhet prātarutthāya devyāḥ sannihitopi vā || tasya siddhirbhaveddevī vāṃchitārtha pradāyinī | dhanadhānyaṃ sutaṃ jāyā hayaṃ hasti nameva vā || p. 183b) vasundharāṃ mahāvidyāmaṣṭau siddhirllabheddhruvaṃ || iti bhairava prokto devyāḥ stavaḥ samāptaḥ || atha kavacaṃ || bhairavyuvāca || kathitā chinnamastāyādyāyā vidyā sugopitā | tvayā nāthena jīvena śrutā ca gaditā mayā || idānīṃ śrotumicchāmi kavacaṃ pūrvasūcitaṃ | trailokyavijayaṃ nāma kṛpayā kathyatāṃ vibhau || bhairava uvāca || śṛṇu vakṣyāmi deveśi sarvadeva namaskṛte | trailokya vijayaṃ nāma kavacaṃ sarvamohanaṃ || sarvavidyāmayaṃ sākṣāt surāsura jayapradaṃ | dhāraṇāt paṭhanādīśastrailokyavijayīvituḥ || brahmānārāyaṇā rudro dhāraṇāt paṭhanādyataḥ | kartā pātā ca saṃhartā bhuvanāṃnāṃ sureśvari || na deyaṃ paraśiṣyebhyo abhaktebhyo viśeṣataḥ | deyaṃ śiṣyāya bhaktāya prāṇebhyopyadhikāya ca || devyāśca chinnamastāyāḥ kavacasya ca bhairavaḥ | ṛṣiḥ samrāṭ virāṭ chando devatā chinnamastakā || trailokya vijaya muktau viniyogaḥ prakīrtitaḥ | hūṁkāro me śiraḥ pātu chinnamastānatvaprabhā || hrīṁ hūṁ aiṁ tryakṣarī pātu bhālaṃ raktādigamvarī | śrīṁ hrīṁ hūṁ aiṁ dṛśo pātu muṃḍakartṛdharāpimā || sā vidyā praṇavādyaṃtā śruti yugmaṃ sadāvatu | vajra vairocanī ye hūṁ hūṁ phaṭ svāhā dhruvādikaḥ || ghrāṇaṃ pātu chinnamastā svamuṃḍakartṛdhāriṇī | śrīmāyā kūrca vāgvīje vajra vairocanīya hūṁ || hūṁ phaṭ svāhā mahāvidyā ṣoḍaśī brahmarūpiṇī | svayādyā dvāramabhyukṣya dakṣiṇa vāma pārśvayoḥ || p. 184a) uparyadhastritārānte svanāmādyarṇa vījataḥ | gaṇeśaṃ kṣetrapālaṃ ca tathā dvāraśriyaṃ puna || dehalī ca samabhyarcya praviśedyāgamandiraṃ || āgneyādiṣu madhye dikṣu yathā kramaṃ | tritāranā sa vījānne pūjayedgaṇapādikān || gaṇeśa durgā vaṭuka kṣetrapāla catuṣṭayaṃ | ratnamaṇḍapamabhyarcya kāmavaṃratiyutaṃ || vasaṃtaprīti sahitaṃ tannodevi sarasvatīṃ | śriyaṃ paścāt samabhyarca vikiret kusumāṃjali || athavā daśadikṣu daśaśakti samabhyarcya madhye vāgīśvarīṃ puṣpāṃjali mā dīpanāthaṃ yajet || sarasvatīṃ śriyaṃ māyāṃ durgāṃ ca tadanantaraṃ | bhadrakāliṃ tathā svastīṃ svāhā caiva śubhaṃkarīṃ || gaurīṃ ca lokadhātrīṃ ca tathā vāgīśvarīmapi | rakta dvādaśa śaktidbhiḥ sahitaṃ dīpanāthakaṃ || tritārayogaḥ sarvatra vijñeyaḥ sādhakottamaiḥ | sāmānya kramavatkāryamaparaṃ sādhakottamaiḥ || bhūtaśuddhiṃ vidhāyetthaṃ mātṛkānyā samācaret | prāṇāyāma trayaṃ kṛtvānyāsānanyān samācaret || atha vakṣye maheśāni śrīvidyānyāsamuttamaṃ || athādau ṛṣyādinyāsa || ṛṣirasya maheśāni dakṣiṇāmūrtiravyayaḥ | paṃktiḥ chandaḥ samākhyāto devī tripurasundarī || vāgbhavaṃ vījamityuktaṃ śaktistu śaktikūṭakaṃ | kāmarājaḥ kīlakaṃ syādriṣyādinyāsa īritaḥ || atha karāṅganyāsaḥ || aṁ āṁ sauṁ ritiproktaṃ vījaṃ vividhamuttamaṃ | etadvījaṃ dvirāvṛtya madhyamāṃdyaṃgulīṣu ca || śuddhiṃ karasya kurvītatalayoḥ pṛṣṭhayorapi | caturthīnati saṃyuktānāma maṃtraiḥ pṛthak pṛathak || p. 184b) madhyamānāmikā caiva kanyaṣṭhāṃguṣṭha tarjanī | krameṇa nāmavyākhyātamaṃgulīnāṃ maheśvarī || athātmarakṣāṃ digvaṃdhanaṃvāha || vālīvījaṃ trayaḥ pūrvaṃ tathā tripurasuṃdari | ātmānaṃ rakṣarakṣeti kuryādrakṣāṃ hṛdi spṛśan || tathaivāstreṇa mudrāyāḥ kuryādigvaṃdhanaṃ tataḥ || athāsananyāsaḥ || amṛtārṇava śabdapūrva āsanāya tato manuḥ | pādayorvinyaset paścādvālāṃta tripureśvarī || potāṃvujāsanāyāṃte namojānūvininyaset || aiṁ klīṁ sauṁ tripuret yuktvā suṃdarīti padaṃ tataḥ | ṅentaṃ devyāsane cāṃtena madduru dvayaṃ nyaset || haiṁ hvrīṁ hsauṁḥ teṁ tripuravāsinīti ca || cakrāsanā ityamunā sphigadvaya pravinyaset || hyaiṁ hstrīṁ hstrauṁ * * * * * * * * * * (?) || sarvamaṃtrāsanāyāṃte namoguhya pravinyaset | hrīṁ klīṁ tripuramālinyaṃte tataḥ sādhya padaṃ vadet || tatasmiddhāsanaṃ ṅeṃtaṃ nābhideśe pravinyaset | hsraiṁ hśrīṁ hsrauṁ maṃtre tripurāmvā padaṃ tataḥ || paryaṃka śaktipīṭhāsanāya namo vakṣasi vinyaset | trīkūṭavidyā vījāṃte mahātripurabhairavī || sadāśiva mahāpreta yadā padmāsanāya ca | nama ityamunā brahmaraṃdhrasthāne pravinyaset || atha ṣaḍaṃganyāsaḥ || sarvajñatā nitya su tṛptitā ca anādi bodhaśca svataṃtratā ca | aluptatā śaktimanaṃtatā ca ṣaḍādgaraṃgāni śivayoḥ śivādyāḥ || vījāṃte nāma saṃyojya jātiyuktaṃ ṣaḍaṃkaṃ || saṃpūrṇāṃ ciṃtayedvidyāṃ brahmaraṃdhreruṇa prabhāṃ | sravatsudhāṃ ṣoḍaśārṇāṃ mahāsaubhāgyadāṃ smaret || vāmāṃgadeśe saubhāgyadaṇḍinī bhrāmayet tataḥ | viśvajihvāgrahammudrāṃ pādānmūlenyaset priye || trailokyasyatvahaṃ kartā dhyātvaivaṃ kīlakanyaset | saṃpūrṇāmeva vadane veṣṭanatvena vinyaset || punaḥ saṃpūrṇaṃ vadane galārddhaṃ vinyasettayā | punaḥ saṃpūrṇajā dehe vyāpakatvena vinyaset || vyāpakāṃte yonimudrāṃ mukhe kṣiptvābhinaṃdya ca | śrīvidyāpūrṇarūpoyaṃ nyāsaḥ saubhāgyavarddhanaḥ || p. 185a) trailokyaṃ kṣobhavetyā śunyāsaṃ sannaddhavigrahaḥ || atha daṇḍinīmudrā || muṣṭiṃ dhṛtvā caranmaṃtrī tarjanī daṇḍavat tadā | saubhāgyadaṇḍinīnāma ripūn daṇḍayate kṣaṇāt || atha ripu jihvāgrahāḥ || aṃguṣṭaṃ muṣṭigaṃ kuryād ripujihvāgrahā bhavet || atha yonimudrā yathā || saṃyojya hastau deveśi tarjanyāḥ nāmikāṃ yajet | tadvadvāmena saṃsṛjyayonyākāreṇa yojayet || paribhrāmyā nāmikāstu murddhānaṃ paritaḥ priye || atha saṃmohana nyāsaḥ || brahmaraṃdhre jayeddevī maṇivaṃdhe nyaset tataḥ | lalāṭe mālikāṃ kuryāt ṣoḍaśārṇāḥ smaredbudhaḥ || trailokyamaruṇaṃ dhyāyan śrīvidyāṃ manasi smaret | saṃmohanākhyā deveśi nyāsoyaṃ kṣobhakārakaḥ || atha saṃhāranyāsaḥ || pādayorjaṃghayorjānvoḥ kadyolaṃ dhūnipṛṣṭake | nābhau pārśvadvayoścaiva stanayoraṃśayostathā || karṇayorbrahmaraṃdhre ca vadane'ndhūni pārvatī | tataḥ karmapradeśe tu naraveṣṭanataḥ kramāt || saṃhāroyaṃ mahānyāso bījaiḥ ṣoḍaśabhiḥ kramāt | śrīvidyāyāḥ ṣoḍaśārṇairnyāsairviśveśvaro bhavet || sṛṣṭyarthaṃ vinyaseddevī mātṛkāṃ pūrvavat priye || atha vasinyādinyāsaḥ || mātṛkārṇaḥ svarūpāṃ ca varṇāṣṭaka samanvitāṃ | veśinīṃ mātṛkān yasya bījāṣṭaka samanvitāṃ || avargāṃte likhedvījaṃ vahni phāṃte samanvitaṃ | vāmakarṇe viśobhāḍhyaṃ viṃdunādāṃkitaṃ priye || veśinī pūjayed vācāṃ devatāṃ devasuvrate | kavarāṃte maheśāni kāmeśī vījamuttamaṃ || merubhṛtaṃ samuccārya vāgdevīṃ pūjayet tataḥ | ca vargāṃte dhvāṃtarāṃ takṣamāturya svarānvitaṃ || mādinīṃ pūjayed vācāṃ devatāṃ tadanaṃtaraṃ | ṭa vargāṃte vāyuvījaṃ bhūmisaṃsthaṃ maheśvarī || vāmakarṇeṃdu viṃdvādyaṃ vimalāṃ vāgadhīśvarīṃ | ta vargāṃte yamakṣmādyaṃ vāmanetraṃ vibhūṣitaṃ || biṃdunādāṃkitaṃ vījaṃ vāgdevī manunā yajet | pa vargāṃte vyomacaṃdrakṣyātājānila saṃyutaṃ || p. 185b) ūkārasvara saṃyuktaṃ viṃdunāda kalātmakaṃ | jayaṃtīṃ pūjayed vācāṃ devatāṃ suravaṃdite || ya vargāṃte yāṃtakālarepha vāyusamanvitaṃ | vāmakarṇeṃdu viṃdvāḍhyaṃ sarveśīṃ paripūjayet || kṣamā vahnigataṃ sūryaṃ vījena pariveṣṭitaṃ | viṃdunādakalākrāṃtaṃ kaulinīṃ vācamarcayet || śa vargāṃte mahādevīṃ nyaset sarvārthasiddhaye | śiro lalāṭe bhrūmadhye karṇahṛnnābhi maṇḍale || ādhāradehakaṃ yāvannyaseddevīṃ parā priye || atha ṣoḍhānyāsaḥ || ṣoḍhānyāsaṃ tataḥ kuryādyena brahmāṇḍarūpa dhṛk | virāṭ svarūpa varṇātmā śivaḥ sākṣānna saṃśayaḥ || gaṇeśaḥ prathamonyāsaḥ sarvavighnavināśakaḥ | taruṇāditya saṃkāśān gajavaktrāṃ trilocanāṃ || pāśāṃkuśa varābhīti karālśakti samanvitān | etāstu vinyaseddevī mātṛkānyāsavatpriye || vighneśvara śriyāmukto vighnanāthaḥ hriyānvitaḥ | vināyakastathā tuṣṭiḥ śāṃtiyuktaḥ śivottamaḥ || vighnahṛt puṣṭiyuktā ca vighnakartā sarasvatī | vighnarāṭ ratiyuktāśca medhā ca gaṇanāyakaḥ || ekadaṃtaścakāṃtiśca dvidaṃtaḥkāminīpatiḥ | gajavaktro mohanī ca niraṃjana jaṭā tathā || kaparddabhṛt tathā tīvrā dīrghavaktra tataḥ priye | jvālinī sahitaḥ paścānnaṃdā saṃkarṣaṇastathā || vṛṣadhvajaśca surasā gaṇanāthena saṃyutā | kāmarūpānikāṃ paścādgajeṃdraśca guhā yutaḥ || śūpakarṇastu japinī trinetraḥ satyayā yutaḥ | lambodaraśca vighneśi mahānāda svarūpiṇī || caturmūrtiḥ kāmadā ca sadāśivayutā tataḥ | madavihvalā mahānāda āmodo vijayā tathā || durmukhaśca tathā ghūrṇā sumukhā bhūmidā tathā | pramodaśca tathā bhūmireka pādastathā satī || dvijihvaśca ramāyuktaḥ śūlaśca dhvajinīyutaḥ | vīraśca karṇayuktaṃ ca śailāśca makaradhvajā || ṣaṇmukhaśca vikarṇaṃ hi varado bhrukuṭī tathā | vāmadevastathā lajjā vakratuṇḍastataḥ paraṃ || dīrghaghoṇānvitaḥ paścāt dviraṇḍaka dhanurddharau | senānīyāminīyukto grāmiṇīrātri saṃyutaḥ || p. 186a) tamaśca caṃdrikāyukto vimaleśca śaśīyutaḥ | mattavāhana lolā ca jaṭī ca capalākṣiṇī || muṇḍi ṛddhiyutaḥ paścāt khaḍgī ca śubhagāyutaḥ | vareṇyaścaiva garbhā ca vṛṣake tu stathā śivā || bhaktapriyaḥ satvadā ca meghanādaścakāriṇī | gajeśaḥ kālakubjā ca gaṇeśo vighnahāriṇī || mātṛkārṇairnyaseddevī grahanyāsastato bhavet | raktaṃ śvetaṃ tathā raktaṃ śyāmaṃ pītaṃ tu pāṇḍuraṃ || dhūmraṃ kṛṣṇaṃ tathā dhūmraṃ raktadhūmraṃ viciṃtayet | ravimukhyān kāmarūpān sarvābharaṇabhūṣitān || svarairarkaṃ hṛdīnyasyedyavageṇaśaśītataḥ | bhūmadhye ca kavargeṇa bhaumaṃ netraṃ trayanyaset || ca vargeṇa budhaḥ kukṣīṭa vargeṇa vṛhaspatiṃ | hṛdayoparivinyasyattavargeṇa gale bhṛguṃ || pa vargeṇa śaniṃ nābhau rāhuvaktreśavargataḥ | lakṣābhyāṃ tu guḍeketuṃ nyasede varānane || atha nakṣatra vṛṃdānāṃ nyāsaṃ kuryāt sukhapradaṃ | jvalat kālāgnisaṃkāśāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ || matipāṇyāśvinī mukhyā varadā bhayapāṇayaḥ | yugmaṃ yugmaṃ tathā yugmaṃ yugmaṃ yugmena rohiṇī || ekamevaṃ tathā dvaṃdvameka puṣpābhamucyate | lalāṭe rocane paścād vāmadakṣiṇakarṇayoḥ || nāsyādvaye ca deveśi tathā kaṃṭhe nyaset kramāt | puṣpābhaṃ tu pravinyasya khagābhyāṃ śleṣmanāmakaṃ || dakṣaṃ skaṃdhe ghaḍābhyāṃ tu maghāskaṃdhe dvitīyake | cā pūrvaphālguṇī dakṣe kūrparecchaja saṃsthitā || uttarā phālguṇīṃ vāme kūrpare vinyaset priye | ū ñavarṇasthito hasto maṇivaṃdhe ca dakṣiṇe || citrāṭaḍha parātmā ca maṇivaṃdhe nyaset priye | ḍa varṇāṃte tathā svātī viśāṣāḍha sa varṇagāḥ || vinyaset kramato devī dakṣa vāme stanadvaye | tathadasthānurādhāḥ ca nābhau nyaset tu pārvatī || dhakāreṇa yutāṃ jyeṣṭāṃ nyased dakṣakaṭau priye | na paphadyāṃ tathā mūlāṃ nyased vāmakaṭau priye || purvāṣāḍhāṃ vakāreṇa dakṣorau vinyaset tataḥ | bhakāreṇottarāṣāḍhāṃ vāmorau tadanaṃtaraṃ || makārayuktāṃ śravaṇāṃ dakṣajānuni vinyaset | parasthitāṃ dhaniṣṭhāṃ tu vāmajānūni vinyaset || lakāreṇa mahādevīnyasecchatabhiṣāṃ priye | dakṣajaṃghā gatāṃ paścāt pūrvabhādrapadāṃ tataḥ || vaśavarṇaḥ sthitāṃ nyasedvāma jaṃghāgataḥ kramāt | ṣasahottara bhādrapadāṃ tathā dakṣiṇapādake || p. 186b) rakṣābhyāṃ viṃdusargābhyāṃ revatīṃ ca tathā priye | kṣakāreṇa tato viṃdu visargābhyāṃ ca revatīṃ || vāmapāde pravinyasya yoginīnyā samācaret | sitāsitāruṇāṃ ca bhruścitrāpītāśca ciṃtayet || caturbhujāḥ samairvaktraiḥ sarvābharaṇa bhūṣitāḥ | ḍāṃḍīṃ vījadvayaṃ coktvā ḍamaravarayetpriye || vāmakarṇeṃdu nādāḍhyo ḍākinīṃ nama ityapi | svanāṃte tu pravaktavyaṃ cāṃte rakṣapada dvayaṃ || tvagatmane kaṇṭhadeśe viśuddhau vinyaset priye | kakārādyairākinīṃ tu rakārādyaikṣaraiḥ kramāt || pūrvavadvījasaṃyuktairasṛgātmāṃ ca saṃnyaset | anāhataṃ nyaset paścāddakārādi phakāragaiḥ || rākinī ca tathā devī sāṃsānmāmaṇipūrake | varavarṇaiḥ kākinīṃ tu svādhisthāne tathābhidhāṃ || madaḥ svarūpāṃ vinyaset ṣasavarṇaiśca kiṃkinīṃ | mūlādhāresthi rūpāṃ tu vinyased vīravaṃdite || hakṣavarṇaiḥ sitāṃ caiva majjā hākinīkāṃ yajet | brahmaraṃdhre maheśāni nyāsoyaṃ yoginī kramāt || rāśinyāsaṃ tataḥ kuryāt sarvarakṣākaraṃ sadā | raktāśveta haridvarṇaḥ pāṇḍuścitrāsitānyaset || piśaṃgaṃ piṃgalau vabhruvarvurāśita dhūmatāṃ | akārādi catuḥkena vinyaset suravaṃdite || meṣa dakṣiṇa gulphe tu tato dvaṃdvena vai vṛṣaṃ | nyasejjānū nivedastu mithunaṃ vṛṣaṇe tataḥ || dvābhyāṃ karkaṭa saṃkukṣau dvābhyāṃ skaṃdhe tu siṃhakau | anusvāra visargābhyāṃśa vargeṇa ca kanyakāṃ || dakṣiṇe tu śorobhāge vinyased vīravaṃdite | tathā vāmaśirobhāge kavargeṇa tulānyaset || ca vargeṇa tathā skaṃdhe vṛścikaṃ vinyaset priye | ṭa vargeṇa tathā saṃdhau dhanvinaṃ vinyaset priye || makaraṃ tu ta vargeṇa vṛṣaṇe vinyaset priyet | pa vargeṇa tathā kuṃbhe vāmajānūni vinyaset || ya vargeṇa kṣakāreṇa mīnaṃ gulphe tulātmake || atha pīṭhānividhināvinyaset suravaṃdite | sitāsitā'ruṇaḥ śyāmaharityāṃtānyavu kramāt || punaḥ punaḥ kramāddevī paṃcāśat pīṭhapaṃktayaḥ | pīṭhāni saṃsmarevidvān sarvakāmārthasiddhaye || p. 187a) kāmarūpaṃ mahāpīṭhaṃ vārāṇasīṃ tataḥ | nepālaṃ ca tathā pīṭhaṃ tathā vai pauṃḍuvarddhanaṃ || puraḥ sthitaṃ tathāpīṭhaṃ carasthitaṃ tataḥ paraṃ | pūrṇaśailaṃ mahāpīṭhaṃ narvudaṃ ca tataḥ paraṃ || āmrāṭakeśvaraṃ pīṭhamekāmaṃ ca tataḥ paraṃ | tisrotaṃ pīṭhamanaghaṃ kāmakoṭi mataḥ paraṃ || kailāśaṃ bhṛgupīṭhaṃ ca kedāraṃ caṃdrapūrakaṃ | śrīpīṭhaṃ ca tathoṅkāraṃ jālaṃdhara mataḥ paraṃ || mālavaṃ ca tathā pīṭhaṃ kulāṃtaṃ devakoṭakaṃ | gokarṇaṃ ca mahāpīṭhaṃ māruteśvarameva ca || aṭṭahāsaṃ ca virajaṃ pīṭhaṃ rājagṛhaṃ tathā | mahāpīṭhaṃ kollagiri melāpuramataḥ paraṃ || koleśvaraṃ mahāpīṭhaṃ mahāpīṭhaṃ jayaṃtikāṃ | pīṭhamarjayinī caiva vicitraṃ kṣīrikābhidhaṃ || hastināpūrapīṭhaṃ ca uḍḍīśaṃ ca prayāgakaṃ | ṣaṣṭhīśaṃ ca tathā pīṭhaṃ māyuḥpuraṃ jaleśvaraṃ || malayaṃ ca mahāpīṭhaṃ śrīśailaṃ merukaṅgiriṃ | mahendraṃ vāmanaṃ caiva hiraṇyapurameva ca || mahālakṣmīmayaṃ pīṭhaṃ oḍḍīyānamataḥ paraṃ | chāyāchatraparaṃ pīṭhaṃ tathaiva parameśvarī || pañcāśat pīṭhavinyāsaṃ mātṛkāṃ vinyaset priye || gaṇeśaiḥ prathamonyāsaḥ dvitīyastu grahaiḥ smṛtaḥ | nakṣatraistu tṛtīyaḥ syādyoginībhiścaturthakaḥ || rāśibhiḥ paṃcamo jñeyaḥ ṣaṣṭhaḥ pīṭhairnigadyate | evaṃ tripurasuṃdaryāḥ ṣoḍhānyāsaḥ prakīrtitaḥ || ṣoḍhānyāsaṃ mahādevīnyaset sākṣāt sadāśivaḥ || atha tripurānyāsaḥ || tripurākhyaṃ tato nyāsaṃ kuryāt kāmārtha siddhaye | trivījapūrvā mātṛkādyā ṅenamontā maheśvarī || tripurākhyānnyaseddevī mātṛkāyāḥ sthale kramāt | asyāstunyāsa mātreṇa jīvanmukto bhavennaraḥ || atha kāmaratinyāsaḥ || atha kāmānnyaseddevī dāḍimī kusuma prabhān | vāmāṅgaśakti sahitān puṣpavāṇekṣukārmukān || śaktistu kuṃkumanibhāḥ sarvābharaṇabhūṣitāḥ | nīlotpalakarādhyeyā trailokyākarṣaṇakṣamāḥ || nyaset kāmaṃ ratīṃ paścāt kāmaprītipareśvarī | kānteśaḥ kāminī yukto bhrāṃto vai mohinī yutaḥ || kāmukaḥ kamalāyuktaḥ kāmacāro vilāsinī | karṇakalpalate tadvat komalasyāmale tataḥ || kāmavarddhana saṃyuktā vijayā caṃḍavismṛtā | tārāstu vidyayā yukto viśālākṣī yuto namaḥ || p. 187b) vimalo lalitāyukto rātrinātha digaṃvare | ratipriyaśca rāmāśca ratināthaśca kubjikā || malaśca kāṃtayā yukto ramaṇaḥ satyayāyutaḥ | niśākaraśca kalyāṇī maṇḍano bhoginī tathā || naṃdīśaḥ kāmadāyukto madanaśca sulocana | sulāvaṇyāyuto devī tathā naṃdāyitābhidhaḥ || niśācaraścamedinyā rahitāṅga tataḥ paraṃ | kalahapriyayāyuktaḥ puṣpadhanvācakāṃkṣiṇī || mahādhanuśca sumukhī grāmiṇī nalinī yutaḥ | bhīmaśca jaṭinī yukto bhrāmaṇe yāminī yutaḥ || bhramaṇaḥ śikhinī yuktaḥ śyāmamugdhe tataḥ paraṃ | bhrāmaṇī ramayā yukto bhṛgurbhūmī tataḥ paraṃ || bhrāṃtabhrāmaralolā ca bhrāmāvahasuyaṃcare | mohano dīrghajihvā ca sevakaśca tathā satī || tathā ca mugdhalolākṣī mohavarṇa na bhṛṅginī | mohanaśca ca peṭā ca manmatho nāthayāsaha || mataṅgo māriṇī yukto bhṛṃganā paṃka haṃsinī | gāyakena samāyukto tathā vai viśvato mukhī || gaja nandikayāyukto gītī ca madanaṃtaraṃ | nartakaḥ saharaṃjinyā lekhaḥ kāṃtiḥ samanvitaḥ || unmatta karakaṇṭhī ca mattaścaiva vṛkodarī | meghaḥ śyāmānvito devī vilaṃvinī kramāt priye || akārādyairmātṛkāyā sthāneṣu vinyaset priye | anena nyāsa yogena trailokya kṣobhako bhavet || atha navayo vinyāsaḥ || navayonyātmakanyāsaṃvārāvījaistribhiḥ kramāt | triṣu triṣu ca sthāneṣu vakṣyamāṇa krameṇa ca || karṇayościvuke bhūyo maṇḍapo vedane tathā | netrayornāsi vinyasyedaṃśayorjaṭhare punaḥ || tataḥ kūrparayoḥ kukṣau jānūnorliṅgamūrddhani | pādayorguhyadeśe ca pārśvayorhṛdayāṃbuje || stamadvaye kaṇṭhadeśe bījaṃ pratyekakaṃ nyaset | navayonyātmakaṃ nyāsaḥ proktoyaṃ parameśvariḥ || atha krameṇa pīṭhatatva śrīcakranyāsaḥ || punarvālāṃ samuccārya caturasraṃ tu ciṃtayet || punarvālāṃ samuccārya golakatvena ciṃtayet | golakanyāsa yogena śrīcakraṃ pariciṃtayet yet || ṣaṭcakreṣu lalāṭeṣu sīmaṃte ca śirovile | navasthāneṣu saṃkalpānyaseddevi tataḥ paraṃ || p. 188a) atha śrīvidyāgurunyāsāśca || śiro lalāṭa bhruvaktra jihvāyat saṃdhikoṭiṣu | ṣoḍaśārṇānyasedvaktre svarasthāneṣu ca kramāt || lalāṭagalahṛnnābhi mūlādhāre ca paṃcakaṃ | brahmaraṃdhre mukhe svāṃte vījatrayamatho nyaset || ādhāra hṛdaye brahmaraṃdhre vījatrayaṃ tataḥ | karapādeṣu hṛdayaṃ paṃcavījāni vinyaset || vyāpakaṃ pālakaṃ kuryān mahāsaubhāgyahetave | śrīvidyāṃ hṛdaye devī saṃpūrṇāṃ vinyasetsudhīḥ || śrīvidyāyāṃ brahmaraṃdhreṣu pṛṣṭhato guravaḥ kramāt || atha tithi nityānyāsaḥ || tithi nityā tato devī mātṛkā svarasaṃyutā | mātṛkāvinyasedvaktre sarvasaubhāgyadāyikā || atha ṣoḍaśī nityānyāsaḥ || prathamā suṃdarī vidyā mahātripurasuṃdarī | kāmeśvarī samākhyātā tathaiva bhagamālinī || nitya klinnā ca bheruṇḍā tathaiva vahnivāsinī | vajreśvarī ca dūtī ca tvaritā kulasuṃdarī || nityā nīlapatākā ca vijayā sarvamaṃgalā | jvālāmālinī ciṃtrāṃtā paṃcadaśaḥ prakīrtitāḥ || athaitāsāṃ krameṇa maṃtrānāha || śṛṇu devī pravakṣyāmi nityāmaṇḍalamuttamaṃ | kāmeśvarī mahāvidyā sarvalokavaśaṃkarī || vālāvāgbhava hṛccāṃte kāmeśvarī padaṃ likhet | icchāmaphalaprāptāṃte prade sarvapradaṃ likhet || tataḥ satvavaśaṃ vrūyāt kali sarvajagatpradaṃ | kṣobhanāṃte karaṃ brūyāt hūṁkāra tritayaṃ likhet || paṃcavāṇān samālikhya vilomena kumārikāṃ | eṣā kāmeśvarī vidyā prasaṃgā kathitā priye || vāgbhavaṃ bhagaśabdāṃte bhagebhagini cālikhet | bhagodarī bhagāṃte ca bhagamāre bhagāvahe || bhagaguhya bhagaprānte yoniprāṃte bhagāṅkite | nipātīni ca sarvāṃte tato bhagavaśaṃkarī || bhagarūpe tato likhya nīrajāyatalocane | nityaklinna bhagaprāṃte svarūpe sarva cālikhet || p. 188b) bhagānimehyānayeti varadetha samālikhet | rate surate subhage klinne klinna drave tataḥ || kledaye drāvayedve ca sarvasatvān bhageśvarī | amoghe bhagavicce cakṣu bhayakṣobha sarva ca || satvān bhageśvarī vrūyād vāgbhavaṃ plūṁ janmādikaṃ | bheṁ plūṁ bhoṁ vlūṁ heṁ vlūṁ haiṁ vlūṁ klinne caiva tataḥ punaḥ || sarvāṇi ce bhagānyaṃte mevaśaṃ cānayeti ca | strīvījaṃ cāharaprāṃte balamātmakamakṣaraṃ || bhuvaneśīṃ samālikhya vidyeyaṃ bhagamālinī | prasaṃgāt kathitā vidyā sarvalokavaśīkarī || parāvījaṃ samuccārya nityaklinne madadrave | vahnijāyānvitormaṃtro nityaklinneyamīritā || sarvasaubhāgyadā nityaṃ sarvaiśvarya pradāyinī || praṇavaṃ pūrvamuddhṛtya tathāṃkuśayutaṃ likhet | tanmadhye vilikheddevī bhavoyānmakamakṣaraṃ || ca vargamaṃtyahīnaṃ tu vilikhed vahnisaṃsthitaṃ | caturddaśa svaropetaṃ viṃdunādātmakaṃ pṛthak || vahniṃ jāyānvito maṃtro bheruṇḍāyāḥ phalapradaḥ | bhuvaneśīṃ samuccārya ṅentā ca vahnivāsinī || hṛdatoya manurdevi vidyeyaṃ vahnivāsinī || praṇavaṃ bhuvane śāṃtīṃ phalamānmakamakṣaraṃ | sa visarga śaśīpaścānnityaklinne madadrave || vahnijāyānvitā vidyā sarvaiśvaryapradāyinī | mahāvajreśvarī vidyā prasaṃgā ca mayeritā || parāvījaṃ samuccārya śivadūtī ca ṅeyutāṃ | hṛdaṃte ca manuṃ devī dūtīgrā sarvakāmada || oṃkāravījamuccārya parāṃte vahumālikhet | khecachekhaṃ samālikhya strīvījaṃ ca samālikhet || hūṁkāraṃ kṣeparācāstraṃ vidyeyaṃ ṣoḍaśākṣarī || athavā || kheṁ ca strīṁ caiṁ chaṁ hūṁ caiṁ ca kṣeṁ visarga samolikhet | hūṁkāraṃ ca parādevīṃ vidyeyaṃ dvādaśākṣarī || tvaritānāma vidyeyaṃ triṣu lokeṣu durlabhā | sarvasiṃhāsanamayī vālaiva kulasuṃdarī || vālayāpuṭitāṃ kuryāt tathā caitanya bhairavīṃ | paṃcavāṇāśca deveśi nityā śakrākṣarī bhavet || trailokya vimalā vidyā nityā syāt parameśvarī | paṃcākṣaraṃ vāṇavījaṃ nityayena parāpriye || p. 189a) praṇavaṃ bhuvaneśānīṃ phalamātmakamakṣaraṃ | sumātrakaṃ dvitīyaśca bhuvaneśyaṃ kuśaṃ tataḥ || nityaśabdaṃ samuddhṛtya saṃbuddhyā tu madadrave | kavacaṃ cāṃkuśaṃ devī vidyā nīlapatākinī || vāṃtaṃ samāyuktaṃ tataḥ śakrasvarānvitaṃ | vijayāyai namodevī nityāyaṃ vijayāpriye || athavā || vāṃte kālāgni vāyuśca tataḥ śakravibhūṣitaḥ | nādaviṃdu kalāyuktā vidyeyaṃ vijayā bhavet || caṃdraṃ vāruṇasaṃyuktaṃ tāravījaṃ samālikhet | tārahṛdbhagavatyaṃte jvālāmālini devi ca || dviruccārya ca sarvāṃte bhūtasaṃhārakālike | jātavedasi saṃlikhya jvalaṃtī padayugmakaṃ || jvāleti prajvala dvaṃdvaṃ hūṁkāra dvitayaṃ likhet | caturthyāṃ tu tato devī likhecca sarvamaṃgalāṃ || hṛdayaṃto manurdevī nityeyaṃ sarvamaṃgalā || athavā || caṃdraṃ vāruṇa saṃyuktaṃ tāravījaṃ samālikhet | caturthyaṃtāṃ tato devī vilikhet sarvamaṃgalāṃ || hṛdayaṃto manurdevi nityeyaṃ sarvamaṃgalā | vahnivījatrayaṃ hūṁ ca astraṃ svāhānvito manuḥ || iyaṃ nityā mahādevī jvālāmālinikāparā | kavargāṃtaṃ svarāṃtaṃ ca śarasvara vibhūṣitaṃ || viṃdunādakalākrāṃtaṃ vicitrā parameśvarī | akārādiṣu sarvāsu svareṣu kramato yajet || * * * * * * * (?) ni śrīnityā viśvamātṛkā || svaravadvinyasennityāṃ nīrajāyata locane || atha prakaṭayoginīnyāsaḥ || ādhārādiṣunādeva nādāṃte brahmarandhreke | prakaṭādyānyaset paścānnyāsaḥ prakaṭayoginī || atha rahasyayoginīnyāsaḥ || śirolalāṭe bhrūmadhye kaṇṭha hṛnnābhiśekhare | ādhāravyāpakaṃ yāvadrahasya yoginīṃ nyaset || atha sthitinyāsaḥ || sthitiṃ nyāsaṃ tataḥ paścācchrī vidyā ṣoḍaśākṣaraiḥ | paṃcākṣalīṣu karayorbrahmaraṃdhre mukhe hṛdi || evaṃ vinyasyanātyādi pādāṃte caiva madrije | galādi nābhiparyaṃtamaparaṃ hi tataḥ paraṃ || brahmaraṃdhrādi kaṇṭhāṃte mekaṃ vinyasya pādayoḥ | aṃgulīṣu ca vinyasya nyāso'yaṃ sthirakārakaḥ || p. 189b) atha sṛṣṭinyāsaḥ || sṛṣṭinyāsaṃ tataḥ kuryāt sarvasiddhipradāyakaṃ | brahmaraṃdhrāṃtike bhāle ghrāṇe netre śrutauṣṭake || daṃtāṃtorddhvaradhodevi jihvāyāṃgala kūcake | pṛṣṭhe sarvāṅga hṛdayestana kukṣiṣu liṃgake || śrīvidyārṇenyaseddevī maṃtrī sarvasamṛddhaye || atha svadehe avyā abhedavudhyā yathokta kāmakalāṃ dhyātvā āyudhanyāsaḥ kāryastathā ca || evaṃ kāmakalārūpaṃ devatāmayamātmanaḥ | vapurviciṃtya śivayoḥ'rāyudhānyā samācaret || drāṁ drīṁ klīṁ plūṁ saḥ ityete kāmavāṇāḥ prakīrtitāḥ | yāṁ rāṁ lāṁ vāṁ māṁ idaṃ kāmeśvaryāśca vāṇapaṃcakaṃ || drādipaṃcayādi paṃcayaṃ saṃmohanasaptamaḥ | ṅeṃtāt kāmeśvaradhanuḥ ṅenamoṃtaṃ samuddharet || anena ca śarānādho haste saṃdhārayeddhanuḥ | vāmadevyāstathā maṃtrī dhārayedaikṣa vaṃdhanuḥ || drādiyādijaṃ jaṃ haṃ netyaṃ kāmeśvari padāṃtike | vāṇebhyo nama ityetāṃ dakṣiṇādhaḥ kare nije || devyāḥ pravinyasedvāṇānyauṣyātyaṃva ca sādhakaḥ | drādiyādīni bhūyopi mukha ātaṃ sa viṃdukaṃ || syād vaśīkaraṇāyaṃti kāmeśvaripradaṃ tataḥ | pāśāya nama ityaṃtaṃ vāmorddha vinyaset kare || yādi drāvīni gagaṇaṃ vahnivāmākṣi viṃdumat | syād vaśīkaraṇāyeti tataḥ kāmeśvarīti ca || pāśāya nama ityevaṃ vāmorddhva vinyaset kare | drādiyādīnikrāṃ sarvastaṃbhanāya padaṃ tataḥ || kāmeśvarī padaṃ paścādaṃkuśāya namo likhet | dakṣiṇorddhe kare devyā vinyasedaṃ kuśaṃ tataḥ || drādiyādīnikroṃ sarvastaṃbhanāya padaṃ tataḥ | kāmeśvari padādūrddhvamaṃkuśāya namo likhet || dakṣiṇorddhe kare devyā vinyasedaṃkuśaṃ tataḥ | mūlena vyāpakaṃ kṛtvā na ca mudrāḥ pradarśayet || atha vyāpakanyāsaḥ || sarvāṃge vinyased vidyāṃ vyāpakatena suṃdarī || atha nyāsa samayamāha || prātaḥkāle'thavā pūjāsamaye homakarmaṇi | japakālepi vā teṣāṃ viniyogaḥ pṛthak pṛthak || p. 190a) pūjākāle samastaṃ vā kuryāt sādhakasattamaḥ || atha navamudrā pradarśayet || tathā ca || evaṃ vinyastadehaḥ san mudrā saṃdhārayet kramāt | anāmābhyāṃ kaniṣṭhābhyāṃ madhyamābhyāṃ kareṇa tu || aṃguṣṭāvanujāgnau ca daṃḍavat tarjanī dvayaṃ | kṣobhiṇīyaṃ mahāmudrā drāviṇī tu nigadyate || etasyā eva vidyāyā madhyame tarjanīyute | sarvavidrāviṇīnāma dvitīyā parikīrtitā || etasyā eva vidyāyā tarjanī madhyamāyugaṃ | aṃkuśākārarūpeṇa yojayet parameśvarī || trailokyākarṣaṇī vidyā tṛtīyā parikīrtitā | puṭākāraukarau kuryāt tarjanyau cāṃkuśākṛtī || paripṛṣṭa krameṇātha madhyame tadadho gate | krameṇa tena manuci kaniṣṭhānāmikādvayaṃ || saṃyojyagharṣayet sarvāmaṃguṣṭhā cāgradeśagau | sarvāvaśakarī mudrā caturthī parameśvarī || saṃmukhau tu karau yojyau madhyamāgarbhagenuge | tarjanībhyāṃ vahiryukta anāme sarale kuru || madhyamānakha deśe tu tatoṃguṣṭhau ca daṃḍavat | unmādinīnāma mudrā paṃcamī parikīrtitā || krameṇa paṃcavāṇānāṃ manavaḥ parikīrtitā | etasyā eva vidyāyāstarjanyau madhyamāvuje || kuryānmahāṃkuśākārau mudreyaṃ tu mahāṃkuśā | aṃkuśākhyaṃ mahābījaṃ manurasyāḥ prakīrtitāḥ || vāmadakṣiṇavāhuṃ tu dakṣiṇaṃ savyahastagaṃ | vāhuṃ kuryāt tato devī hastau saṃgharṣayet kramāt || kaniṣṭhānāmikā dvaṃdvaṃ madhyamā pṛṣṭagaṃ tataḥ | tarjanī madhyamaṃ kuryādubhayatra maheśvarī || aṃguṣṭau sakalau kṛtvā pārthive yojayedimāṃ | khecarīyaṃ mahāmudrā trailokya kṣobhakāriṇī || vijayādyaṃ mahāvījaṃ manurasyāḥ prakīrtitaḥ | eṣā samaya mudre ca sarveṣāṃ parikīrtitā || parispṛṣṭau karau devitvarddha caṃdrākṛtī tataḥ | tarjanyaṃguṣṭhayugalaṃ yugapat yojayet tathā || tryadhaḥ kaniṣṭāvaṣṭaṣve madhyamena tu yojayet | anāmike ca kuṭile sarvādhastānni yojayet || vījamudreya vikhyātā manurasyā hasaumiti | pūrvoktā yonimudrā tu navamī parikīrtitā || śakti vṛṃde sphuraṃtīyaṃ tasmāt sādhāraṇī bhavet | vāgbhavaṃ manuretasyā yato viśvasya mātṛkā || evaṃ vinyasta dehaḥ sanmudrāsannaddha vigrahaḥ | aṃtaryāgavidhiṃ kuryād yena sākṣāt svayaṃ vibhuḥ || p. 190b) aṃtaryāgavidhiṃ kṭvā vahiryajanamācaret | arghyādi sthāpanaṃ kṛtvā śrīcakraṃ vai samuddharet || atha śrīcakramāha || viṃdutrikoṇa vasukoṇa daśārayugmamanvaśra nāgadala saṃyuta ṣoḍaśāraṃ | vṛttatrayaṃ ca dharaṇī sadanatrayaṃ ca śrīyaṃtrarājamuditaṃ paradevatāyāḥ || etadyaṃtraṃ trivṛtta rahitamiti kecit tathā ca | caturvahniṃ samutpādya paṃcaśaktiṃ tataḥ śive || prāk pratyat kramamārgeṇa marmasaṃdhyādikaṃ bhavet | aṣṭādaśaṃ tu marmāṇi caturviṃśati saṃdhayaḥ || caturbhiścaiva śrīkarṇaiḥ paṃcakaiḥ śivaśaktibhiḥ | cakra krameṇa yuktābhiḥ saṃvaddhābhiḥ parasparaṃ || navacakrasvarūpeṇa śaṃbhostu bhava śaktibhiḥ | catvāriṃśa trayaḥ koṇāḥ vṛttaṃ cāṣṭadalaṃ tathā || punarvṛttaṃ kalā patraṃ trivṛttaṃ bhūpuratrayaṃ | caturddaśītamārabhya bhūpurāṃtaṃ maheśvarī || catvāri śiva cakrāṇi śakti cakrāṇi vai śṛṇu | caturddaśāramārabhya trikoṇāṃtaṃ maheśvarīṃ || paṃca vai śakti cakrāṇi dakṣiṇāmūrti saṃmate || athavā || ānaṃdabhairavamate cakrāṇi śṛṇu yatnataḥ | caturdaśāramārabhya bhūpurāṃtaṃ maheśvarī || catvāri śivacakrāṇi śāktāni śṛṇu yatnataḥ | vahirdaśāramārabhya viṃdvaṃtaṃ parameśvarī || paṃca vai śakti cakrāṇi trivṛttarahitaṃ priye || atha likhanaprakāramāha || tatrādaumānaṃ yathā || racayet sthaṃḍile yaṃtraṃ hastamātraṃ tathā bhuvi | ratnādiṣu vinirmāṇe mānamicchāvaśād bhavet || bhedaḥ saṃkathito devi racanāṃ śṛṇu yatnataḥ | tatra prāṅmukha āsīnaścakrarājaṃ samālikhet || bhūpradeśe sameramye siṃdūrarajasātha vā | kuṃkumādya rajobhiśca bhūmau cakraṃ samālikhet || ṛjurekhaṃ netraramyaṃ saṃdhiṃ bheda samaṃ kuru | atha vāhena raupyābhyāṃ tāmre vā vahudhātubhiḥ || paṭṭaṃ viracya śrīkhaṇḍaraktacaṃdana nirmite | paṭṭe saṃsthāpya vilikhellekhanyā hemayā priye || rocanā kuṃkumābhyāṃ tu kastūrīcaṃdanādibhiḥ || p. 191a) īśānādagniparyaṃtamṛjurekhāṃ samālikhet | īśānādagnestadagrābhyāṃ rekhe cākṛṣya deśikaḥ || ekīkṛtya ca cāruṇyāṃ śaktirekhā parāpriye | trikoṇākāra rūpāstu tasyā upari saṃlikhet || trikoṇākārarūpāṃ tu śaktidvaya mudāhṛtaṃ | pūrvaśaktyagrabhāgeṣṭa mānayaṣṭi vadā caret || rekhāṃ tu parameśāni vāyurākṣasa koṇagāṃ | saṃdhibheda krameṇaiva tayoḥ śaktyoḥ tataḥ paraṃ || rekhe cākṛṣya koṇābhyāṃ tadagrāt pūrvage kuru | vahnimaṇḍalametaṃ tu pūrvāgāṃ vīravaṃdite || cakradvayama bhūdaṃte tataḥ śṛṇu varānane | pūrvaśaktiḥ sa vahnibhyāṃ koṇābhyāṃ suravaṃdite || pūrvarekhāstu vistārya tathā paścimavahnitaḥ | vāyurākṣasa koṇābhyāṃ rekhāṃ paścimagāṃ tathā || vistārya yojayeddevī saṃdhibheda krameṇa tu | yonyagrahāṃ pūrvadeśe dakṣiṇottarataḥ kramāt || tathā rekhe yonisaṃsthaṃ paścimasyā diśi kramāt | koṇābhyāṃ yojayitvā tu daśakoṇaṃ tadā bhavet || tathaiva devadeveśi dvitīyaṃ daśakoṇakaṃ | īśāna vahnige rekhe pūrvayonyāgrayoḥ kramāt || vāyurākṣasa koṇāgre rekhe vistārya suṃdari | paścimāgre tato devī yojayedindra digpate || ekatra pūrvakoṇāgre cuṃvinīṃ tu manoharīṃ | yojayed devadeveśi yathā paṃktyamukaṃ bhavet || daśakoṇasya deveśi tyaktvā koṇa catuṣṭayaṃ | daśakoṇāṃtare devi madhye rekhāṃ pravāsayet || tadvaddakṣiṇabhāte tu tathā cottabhāgake | ṣaṭkoṇasya tato devī saṃdhibhedaḥ krameṇa tu || yoniṃ vahniṃ ca saṃyojya śakrāraṃ jāyate yathā | kakṣā madhye gatāṃ rekhāṃ ṛjurūpāṃ tu yojayet || ṛjvā kṛtiryathā devi jāyateti manoharaṃ | saṃmukhaṃ paṃcaśaktyagraṃ prāṅmukhaṃ caturagnikaṃ || viṃduṃ trikoṇamadhyāṃśa cakrametadvarānane | madhye cakraṃ tu jānī hi daśārayugaraṃ tathā || śakrakoṇāṃkitaṃ devi vāhyamadhyāṃtakaṃ bhavet | etaccakraṃ maheśāni sarvasaubhāgyavarddhanaṃ || sarvasāmrājyavaṃ devī sarvopadravanāśanaṃ | aneka hayamāṇikya suvarṇa paripūrakaṃ || mahāmokṣapadaṃ devi vāgvilāsakalaṃ mahat | etadvāhya maheśāni vṛttaṃ pūrṇeṃdu sannibhaṃ || p. 191b) tadyutaṃ kurumīnākṣi vasupatraṃ manoharaṃ | tataḥ ṣoḍaśapatraṃ tu vilikhya suravaṃdite || caturasraṃ caturdvārasahitaṃ parameśvari | catuḥṣaṣṭiryataḥ koṭyo yoginīnāṃ mahāmate || cakresmin sa viśeṣāstu sādhakaṃ mānayaṃti hi || athāsyāvayavabhedena saṃjñāvarṇā phalānyāha || caturasraṃ mātṛkārṇairmaṇḍitaṃ siddhihetave | muktāmāṇikya ghaṭitaṃ samastaravirājitae || trailokyamohanaṃ nāma kalpadruma phalaṃpradaṃ | ṣoḍaśāraṃ caṃdraviṃvarūpaṃ tu sakalālayaṃ || sarvāśāpūrakaṃ bhadre sravet pīyūṣavarddhitaṃ | aṣṭapatraṃ maheśāni javākusumasannibhaṃ || sarvasaṃkṣobhaṇaṃ nāma sarvakāma prapūrakaṃ | etaddvayaṃ varārohe sṛṣṭicakraṃ śubhapradaṃ || sarvāmnāyādi devyāstu maṇḍitaṃ sarvasiddhidaṃ | caturdaśāraṃ deveśi dāḍimī kusumaprabhaṃ || anaṃtaphaladaṃ bhadre sarvasaubhāgyadaṃ sadā | daśāraṃ taptahemābhaṃ siṃdūraṃ sadṛśaṃ priye || sarvārthasādhakaṃ cakraṃ ciṃtitaṃ manasā sadā | dvitīyamapi paṃktyagraṃ javā kusumasannibhaṃ || sarvarakṣākaraṃ cakraṃ na * * * * * (?) śive | etat trayaṃ maheśānisthiti cakraṃ sukhapradaṃ || dakṣiṇāmnāya pūjāṃ ca yathepsita phalapradaṃ | aṣṭakoṇaṃ varārohe vālārka kiraṇāruṣaṃ || padmarāga samaprakhyaṃ sarvarogaharaṃ sadā | udyat sūrya sahasrābhaṃ vaṃdhūka kusumaprabhaṃ || sarvasiddhipradaṃ cakraṃ sa kalālayamīśvarī | trikoṇaṃ sarvasaṃbhūtaṃ kāraṇaṃ bhūtidaṃ sadā || viṃducakraṃ varārohe sarvānaṃdaṃ mayaṃ priye | sadāśivamayaṃ cakranāyakaṃ parameśvarī || etaccakraṃ tu saṃhārarūpaṃ brahmamayaṃ sadā | paścimāmnāya saṃsevyaṃ trayamatra prapūjitaṃ || śrīkaivalyapradānācca * * * * * * * * (?) | caturvarga pradānācca śrīcakramiti kathyate || athāsya merurūpamaṃtrātmakatvamāha || śrīcakramapi deveśi * * (?) rūpaṃ na saṃśayaḥ | lakāraḥ pṛthivī vījaṃ tena bhūviṃvamucyate || p. 192a) sakāraścaṃdramā bhadre kalāḥ ṣoḍaśa rūpadhṛk | tasmāt ṣoḍaśapatraṃ tu hakāraḥ śiva ucyate || aṣṭamūrtiḥ sadābhadre tasmādaṣṭadalaṃ bhavet | ikārastu samādāmāyā bhuvanāni caturdaśaḥ || pālayaṃti parātasmācchakrakoṇaṃ bhavet priye | śaktirekhā daśasthāne sthitvā sūtre jagattrayaṃ || viśvajyotiritikhyātā sā viṣṇurdaśarūpiṇī | rakārāt parameśāni cakraṃ vyāpya vijṛṃbhate || daśakoṇakarī tasmāt prakāro jyotiravyayaṃ | kalādaśānvito vahni daśakoṇa pravartakaḥ || kakārānmādanaṃ devī śivaṃ cāṣṭa svarūpakaṃ | yoniramya tadā cakraṃ vasuyonyaṃkitaṃ bhavet || arddhamātrāguṇān bhūtānāgarūpādyataḥ sthitā | trikoṇarūpā yonistu viṃdunā vaiṃdavaṃ bhavet || kāmeśvara svarūpaṃ ca viśvādhāra svarūpakaṃ || atha darśanaphalaṃ || samyak kratuśataṃ kṛtvā yatphalaṃ samavāpnuyāt | tatphalaṃ labhate bhaktyā kṛtvā śrīcakradarśanaṃ || mahāṣoḍaśadānāni kṛtvāyallabhate phalaṃ | tatphalaṃ samavāpnoti kṛtvā śrīcakramuttamaṃ || sārddhatrikoṭi tīrtheṣu snātvā yat phalamaśnute | tatphalaṃ labhate baktyā kṛtvā śrīcakradarśanaṃ || atha pūjāphalaṃ || koṭiliṃga pratisthāyāṃ yatphalaṃ samudāhṛtaṃ | tatphalaṃ labhate nūnaṃ śrīcakrasya ca pūjanāt || atha dānaphalaṃ || śrīcakraṃ kārayitvā tu yo dadyāt sādhakāya ca | bhūcakraṃ tena dattaṃ hi sa śailavana sāgaraṃ || atha śrīcakrapādodakaphalaṃ || gaṃgāpuṣkaranarmadā ca yamunā godāvarī gomatī gaṃgādvāra gayā prayāga vadarī vārāṇasī siddhiṣu | revāsetu sarasvatī prabhṛtiṣu brahmāṇḍa bhāṇḍodare tīrthasnāna sahasrakoṭi phaladaṃ śrīcakrapādodakaṃ || atha sāmānyapīṭhe punarasyāḥ yo viśeṣastamāha || mahācakrasya saṃsthānaṃ bāvayet sthiramānasaḥ | udyaccaṃdrodayākṣudhva raktapīyūṣavāridheḥ || madhye haimamayīṃ bhūmiṃ smarenmāṇikyamaṇḍitāṃ | navaratnamayaṃ dvīpaṃ svaprabhā paṭalairdiśāṃ || p. 192b) mukhāni śoṇiyaṃtraṃ ca lelihānaṃ nabhasthalaṃ | iti sāhasrasaṃkhyābhiryojanānāṃ suvistaraṃ || tanmadhye naṃdanodyānaṃ madanonmādanaṃ mahat | karuṇātoya parikhaṃ svarṇaprākāraveṣṭitaṃ || nityābhyudita pūrṇendu jyotsnāmālā virājitaṃ | sadā sahavasaṃtena kāmadevena rakṣitaṃ || prāṃtevakula punnāga nāgakeśarapaṃcakaiḥ | pārijātāṃ munāraṃganāgaraṃgāti muktikaiḥ || elālavaṃga kakkolamālatī mallikādibhiḥ | jamvīra madhujamvīra dāḍimī mātu liṅgakaiḥ || sephālikā nārikelaiḥ kadalī pūgapādapaiḥ | nāgavallīmuralatā cakravallī latādibhiḥ || kālāguru mahendrendu kapittha paṇasādibhiḥ | kharjūrītāla śrītālīhiṃtālī devadārubhiḥ || pāṭalī yūthikājātī sallatī latikādibhiḥ | sa tomara ca niṣpaṃdī kadaṃbaṃ ca uḍuṃvaraiḥ || vṛttaṃ madhukamṛdvīkaśāmakuṃddhā dalairapi | atisphuranmahodāra divyakalpadrumādibhiḥ || sarvadā phalasaṃpannaiḥ sarvatra kusumojjvalaiḥ | hrīṃkāramukharairbhṛṃgairmāyadbhiḥ kokilairvṛtaṃ || mādyat kokilasallāpavācāli tadigaṃtaraṃ | unmattaśukasaṃvādhakatva kūjitajṛṃbhitaṃ || sārikāmadhurālāpa saṃpūrita namoṃtaraṃ | cakora cakrakāraṃdusārasālī virājitaṃ || makaraṃdurasonmattamarāla mithunojvala | jātīpunnāgasaṃmiśra parāgapaṭalotkaraiḥ || marudbhirmaddha saṃcārairāceṣṭita jagattrayaṃ | nānāpuṣpalatākalpa sevitaṃ vṛkṣa khaṃḍakaiḥ || paryaṃka dīrghakot phullakamalotpalasaṃbhavaiḥ | rajobhirdhūsaraiḥ samyaksevitaṃ malayānilaiḥ || dhyātvaivaṃ naṃdanodyānaṃtadaṃtaḥ praṇavaṃ smaret | śuddhakāṃcana karpūravālukābhiralaṃkṛtaṃ || sevārthamutsukoneka surasiddha niṣevitaṃ | tanmadhye maṃḍapaṃ dhyāyed vyāptaṃ brahmāṇḍa maṇḍalaṃ || taruṇāditya saṃkāśaṃ caturasraṃ suśobhanaṃ | ratnatejaḥ prabhāpuṃjaḥ piṃjarīkṛta diṅmukhaṃ || madhyestaṃbha vinirmuktaṃ koṇastaṃbha virājitaṃ | mahāmāṇikya vaiḍūrya ratnakāṃcana nirmitaṃ || p. 193a) muktādāmavitānāḍhyaṃ ratnasopāna maṇḍitaṃ | samaṃ vāyusamākrāṃtaṃ gaṃdhadhūpataraṃgitaṃ || jātīcaṃpaka punnāgaketakī mallikādibhiḥ | gaṃdhotpalasitāṃbhojamādhavī himavedibhiḥ || ratnakāṃcana vaiḍūrya muktā nirmitapakṣakaiḥ | ratnacāmaraghaṃṭādi vimānairūpaśobhitaṃ || vaddhvābhiścitra mālābhiḥ saṃsṛtābhiralaṃkṛtaṃ | ratnaputtalikā koṭibhūṣitaṃ paramādbhutaṃ || nānāratnādibhirdivyaiścitritaiṃ viśvakarmaṇā | tanmadhye vedikāṃ dhyāyet vipulāṃ śatabhojanāṃ || sahasrādi saṃkāśāmeka māṇikyanirmitāṃ | caturdvāra samopetāṃ maṇikyadvāratoraṇāṃ || pradīpaiḥ pūrṇakuṃbhaiśca sarvataḥ samalaṃkṛtāṃ | dhyātvaivaṃ vedikā madhye pīṭhaḥ caṃdrakalāmayaṃ || caṃdrakāṃta śilākḷptaścatuścaraṇaśobhitaṃ | nānāmāṇikya ratnādi citra yatra manoharaṃ || japāruṇa lasadvastra samākīrṇa mahāmṛdu | talpaṃ mahopadhānena maṃḍitaṃ pāṭalāvaraṃ || ev'm śrīcakrasaṃsthānaṃ dhyātvā pūjāṃ samārabhet || paścimādi tu madhyāṃtaṃ vilomena maheśvarī | navaratnamayaṃ dvīpaṃ navakhaṇḍa virājitaṃ || mātṛkādyana tannāmnā namoṃ tena samarcayet || athoktarītyā pīṭhamabhyarcya kāmakalā pūrvikāṃ devīṃ dhyātvā śrīyaṃtra viṃdā vā cāhayet anyāsā tripuraviṃdu trayaṃ nāstyaiva śāstrataḥ || viṃdu trayorddha mātrābhiḥ kevalaṃ viśvamātṛkā | tattasmāt kāraṇāddevī tripurāśaktirucyate || viṃdutraya samāyogāṃ triviṃdau tripurāsthitā || viṃduṃ saṃkalpayedvaktraṃ tadadhasthāṃ kucadvayaṃ | tadadhastva parārddhaṃ ca ciṃtayet tadadho mukhaṃ || evaṃ kāmakalārūpā sākṣādakṣararūpiṇī | tatrasthe vaindave pīṭhe tatra nityakalāṃvuje || tatra kāmeśvare pīṭhe niṣṇāṃ tat sadharmiṇī | ājñāloka trayeśānīṃ brahmaviklīśa śāsanī || akārādi kṣakārāṃtā varṇāvayava suṃdarī | mūlādi brahmaraṃdhrāṃtaṃ viśataṃ tu svarūpiṇīṃ || udyadbhāsvat samābhāsāṃ javā kusumasannibhāṃ | sadyaḥ satapta hemābhāṃ dāḍimī kusumojvalāṃ || p. 193b) sugaṃdhodvāmakusuma pūrvadhammillarājitāṃ | tanuketakasaṃrājannīlaṃ bhramarakuṃtalāṃ || bhṛṃgarekhā sphuranmukto māṇikya tilakojvalāṃ | sphuradratnāvalīramyā mukuṭojvalakiṃkiṇīṃ || āraktaka sphuraccaṃdravadanāṃ vidrumādhamāṃ | rājaccaṃdrakalā sphūrti tilakāṃ ca samujvalāṃ || karṇaṃyuṃ visphurannīlalokṣikṣepasuṃdarīṃ | hāramuktāvalī rājatsvarṇatāṭaṃkarājitāṃ || karṇabhūṣaṇa tejobhiḥ kapolasthalamaṃjirāṃ | mukhacaṃdrojvalachukrākaramauktikanāsikāṃ || smitamādhūryavijita brahmavidyā rasapradāṃ | rājadvidrumavallībha vāhuvallī virājitāṃ || raktotpaladalākāra sukumāra karāṃbujāṃ | karāṃvuja nakhajyotsnā virājita nabhasthalāṃ || suvṛtta niviḍottuṅga kucabhārālasāṃ śivāṃ | navamuktā mahāhārapatanonnata vakṣasaṃ || śātodarī nimnacābhiṃkṣābha madhyama suṃdarīṃ | anarghya ratnaghaṭita mekhalā lagnakiṃkiṇīṃ || nitaṃvaviṃva subhagāṃ romarāji virājitāṃ | raktāṃśuka sphurattejo vyāpta trailokyamaṇḍalīṃ || divyakaṃcukasaṃrājadratna citravicitritāṃ | kadalī lalitastaṃbha sukumārorujājitāṃ || navaratna sphurattejo maṃjīravyāpta devatāṃ | brahmaviṣṇumaheśāni sphuranmauli padāṃvujāṃ || karpūra sakalonmiśra tāṃbūla pūgitānanāṃ | pravālavallīghaṭitavāṃśaṃkṣauma guṇānvitāṃ || dvitīyā caṃdrarekhāṃkaśṛṇīmākarṣaṇakṣamaṃ | saddīptyā bhrāmarī bhūtaguṇamikṣu śarāsanaṃ || kamalākārasaṃrājatpaṃcavāṇāśca vibhratīṃ | mahanmṛgamadodāma kuṃkumāruṇa vigrahāṃ || sarvābharaṇa śobhāḍhya sarvālaṃkārarājitāṃ | srvadevamayī devīṃ sarvācāraḥ svarūpiṇīṃ || sarvasaubhāgyajananīṃ sarvasaubhāgyasuṃdarīṃ | evaṃ dhyāyan mahādevī kadamvavana madhyagāṃ || athavā pādādārabhya śiroṃtaṃ dhyāyet || udyat sūrya sahasrābhāṃ vaṃdhūka kusumaprabhāṃ | javākusumasaṃkāśāṃ padmarāga samaprabhāṃ || taḍitpuṃjanibhāṃ taptāṃ kāṃcanābhāṃ pareśvarīṃ | raktotpaladalākāra pādapallavarājitāṃ || p. 194a) anarghya ratnaracita maṃjīra caraṇadvayāṃ | pādāṃgulīyakakṣipta ratnatejo virājitāṃ || kadalī lalitastaṃbha sukumāra urudvayāṃ | nitaṃva viṃva vilasadraktavastra pariskṛtāṃ || mekhalāvaddhamāṇikya kiṃkiṇī nādavibhramāṃ | arakṣamadhyamā nimnanābhīcchātodarīṃ parīṃ || rāmarājīlato bhūtamahāphala ivānvitāṃ | saṃvṛtta niviḍottuṃga kucamaṇḍala rājitāṃ || anarghya mauktika sphārahārābhārādharārjitāṃ | navaratnamayodīptagraiveya varabhūṣaṇāṃ || śrutibhūṣā manohārī kapolasthala maṃjarī | udyadādityasaṃkāśātāṭaṃka sumukhaprabhāṃ || pūrṇacaṃdramukha prakṣavadanāṃbhojalohitāṃ | sphuranmadanakodaṇḍa subhravāṃ padmalocanāṃ || lalāṭe paṭṭasaṃrājasadratna latikāṃkitāṃ | muktāmāṇikya ghaṭita mukuṭasthala kiṃkiṇīṃ || sphuraccaṃdrakalārājanmukuṭāṃ locanatrayāṃ | pravālavallī vilasadvāhuvallī catuṣṭayaṃ || ikṣuko daṇḍa puṣpeṣu pāśāṃkuśa catuṣṭayāṃ | sarvadevamayīmamvāṃ sarvasaubhāgyasuṃdarīṃ || sarvatīrthamayīṃ devīṃ sarvadevasvarūpiṇīṃ | sarvaśāstramayīṃ nityā sarvāmara namaskṛtāṃ || sarvāmnāyamayīṃ devīṃ sarvāya tanasevitāṃ | sarvānaṃdamayīṃ jñānamātṛkāṃ siddhidāṃ parāṃ || athāvāhanamaṃtra trikhaṃḍā mudrevāha || mahāpadmavanāṃtasthe kāraṇānaṃda vigrahe | sarvabhūtahite mātarehyehi parameśvarī || pūrvokta yonimudrāyā pṛthak khaṇḍatrayaṃ kuru | aṃguṣṭābhyāṃ kaniṣṭābhyāṃ madhyamābhyāṃ kareṇa tu || trikhaṇḍanāma mudreyaṃ tripurāhvānakarmaṇi | vahannāḍīpuṭadvāre nāgatāṃ ciṃtayet tataḥ || kāmeśvara śivasyāṃke sthāpayet kulasuṃdari | vidyāyāhvānarūpiṇyā mudrayā ca trikhaṃḍayā || saṃsthitāṃ ciṃtayet tatra śrīpīṭhāṃ tannivāsinīṃ | mudrāḥ saṃdarśayeddevī tarpaṇaistu tridhā yajet || sāṃgaṃ saṃkalpayeddeha devyāstu parameśvarī | gaṃdhapuṣpākṣatādīni devyaiḥ samyak nivedayet || upacāraiḥ ṣoḍaśabhiḥ saṃpūjya paradevatāṃ | rarpaṇāni punardadyāt trivāraṃ mūlavidyayā || p. 194b) etasmin samaye devī tithi nityāḥ samarcayet || kāmeśvaryādikā nityā vicitrāṃtā maheśvarī | pratipatyaurṇamāsyāṃtaṃ tithirūpāḥ prapūjayet || vibhāvya ca mahānnyāsamagradakṣottaraṃ kramāt | rekhā suvilikhet tatra paṃcapaṃca krameṇa tu || akārādikṣakārāṃtaṃ dakṣiṇāsyāṃ viciṃtayet | tataḥ svapūrvarekhāyāṃ dīrghakarṇā vipaṃcakaṃ || vilikhyottara rekhāyāṃ śaktyādi vilikhet tataḥ | anusvārāṃta mātrāstu visargā ṣoḍaśīṃ yajet || vāmāvartena deveśi nityā ṣoḍaśa kīrtitāḥ | pratipattithimārabhya paurṇamāsyaṃ tamadrije || ekaikāṃ pūjayennityāṃ mahāsaubhāgyamāpnuyāt | kṛṣṇapakṣe maheśāni pūjayet tithimaṃḍale || vicitrādyā varārohe yāvat kāmeśvarī bhavet | pūjanīyā vilomena krameṇāpi maheśvarī || kalā ṣoḍaśa deveśi yāvaccaṃdrakalāḥ kramāt | sa saubhāgyaṃ mahādevī prāpnoti guruṇā sanāt || kāmeśvaryādikā nityā pūjayitvā tataḥ kramāt | tithi nityā tridhā devī pūjayedbhāgya hetave || punaḥ śrītripurānityāṃ yajet saubhāgya hetave || etasmin samaye devi gurūn saṃpūjayedvudhaḥ | puṣpasaṃkoca yogena kathayāmitavānaghe || raśmi vṛṃda * * * * (?) guruṇāṃ ca śatādhikaṃ | jñātvā saṃkocayet puṣpaṃ mamihāsiddhihānidā || puṣpasaṃkocayennācenaṣṭaṃ dvādaśa saṃtatiṃ | saṃtatyā naṣṭarūpā ca na bhaveddevatā priye || ata eva mahāpuṣpaḥ samyak saṃkucitaṃ priye | kāmarājākhya vidyāyā guruvastu samṛddhitā || madhye prāk tryasra madhyepi gurupaṃktiṃ tridhā yajet | parākhyā nyūjayedādau parāpara vibhaktikān || tataḥ parāndevadevi gurut saṃpūjayet priye | divyaughāstu parā siddhiḥ saptasaṃkhyā varānane || ānandanātha śabdāṃtā vijñeyo vīravaṃdite | paraprakāśo deveśi tataḥ paraśivomataḥ || parāśaktistathā devī kauleśvara iti priye | śuklā devī kuleśāna kāmeśvaryādikāḥ kramāt || p. 195a) munisaṃkhyāstu guravaḥ parākhyā divyarūpiṇaḥ | bhogāḥ kiṃ nastu samayoḥ vedākhyā sahajāstathā || parāparākhyāḥ siddhaughaṃ mānavaughaṃ śṛṇu priye | gagaṇo viśvakamalau madanābhuvanastathā || līlasvātmamaye paścānnāga saṃkhyā tu mānavaḥ | aparā parameśāni akṣarāṇi yatā ime || etat trayaṃ tu niyataṃ deśikānyaṃ hitāya ca | mayoddhataṃ maheśāni puṣpa saṃkucitaṃ priye || mānavaughāṃtikaṃ paścāt svagurutritayaṃ yajet | parameṣṭhī guruḥ paścādguruḥ paramasaṃjñakaṃ || svaguruśca maheśāni pūjayecca gurutrayaṃ | athavā mānavaughāṃte ekaṃ svagurumarcayet || ayaṃ prakāraḥ kathitaḥ prakārāṃtaramucyate || aṃtyaṃ sarvaprakārāṇāṃ mānavaughāstakaṃ tathā | guravo navasaṃkhyātā eva saṃkhyā bhavaṃti hi || navacakreśvarī yasmāt tāvat puṣpaṃ prakāśayet | mānavaughe tadā devī daśasapta bhavaṃti hi || paścāt saṃkocayet puṣpaṃ navamaṃ śrīguruṃ yajet || ājñātta guruśiṣyāṇāṃ kathayāmitavānaghe | gurubhyo nama uccārya pādukābhyāṃ namo likhet || guruṃ tu paramāṃte ca parameṣṭhyāṃtake tathā | eteṣāṃ pādukāṃstadvadācāryebhyo namo bhavet || gurupaṃkti prapūjyātha svayaṃ śrītripurā bhavet | gurupaṃkti vihīnastu puruṣaḥ paṃktivarjitaḥ || puṣpasaṃkocamārgeṇa mayā siddhiḥ kṛtā priye | kṛpayā parameśāni sādhakānāṃ hitāya ca || gurukramaṃ prapūjyātha yajedāmnāya devatā | trailokyamohane cakre sarvāśā paripūrake || sarvasaṃkṣobhake cakre pūrvāmnāyaṃ prapūjayet | sarvasaubhagyake cakre tathā sarvārthasādhake || sarvarakṣākare cakre dakṣiṇāmnāyamarcayet | navacakreṣu deveśi kuveromnāyamarcayet || vaiṃdavaḥ parameśāni madhye siṃhāsanaṃ yajet | anenaiva prakāreṇa pūjayecca parāṃvikāṃ || śrīvidyā ca tathā lakṣmīrmahālakṣmīstathaiva ca | triśaktitvaritā caiva lakṣmīḥ paṃcaprakīrtitāṃ || p. 195b) śrīvidyā ca paraṃ jyotirparānihvalaśāṃbhavī | ajapā mātṛkā ceti paṃcakoṣāḥ prakīrtitāḥ || śrīvidyāpārijāteśī paṃcavāṇeśvarī tathā | trikūṭā paṃcavāṇeśī paṃcakalpalatāḥ smṛtāḥ || śrīvidyā mūlapīṭheśī sudhā śrīramṛteśvarī | siddhi lakṣmīti vikhyātā paṃcakāmadughāsmṛtāḥ || śrīvidyā annapūrṇā ca mātaṃgī bhuvaneśvarī | vārāhīṃ ca mahādevī paṃcaratnāḥ prakīrtitāḥ || śrīvidyāpūjanasthāne cakrarājo maheśvarī | mahālakṣmīśvarī vṛṃdamaṇḍitāsanasaṃsthitā || sarvasaubhāgyajananī śrīvidyā pūjayāmi ca | ityuccārya paraṃ jyotiḥ koṇāśca pūjayet sudhīḥ || anenaiva prakāreṇa pūjayet paṃcapaścikāṃ || atha krameṇāsāṃ maṃtrānāha || mūlavidyā maheśāni śrīvidyāḥ parikīrtitā || vāruṇāṃtaṃ vahnisaṃsthaṃ viṃdunāda samanvitāṃ | lakṣmī devyai padaṃ proktā lakṣmī vījamudāhṛtaṃ || praṇavaṃ pūrvamuccārya hrīmātmaka samarcayet | śrīpuṭaṃ cānu kamalekamalāya prasīda tu || lāya madhye gatāṃ bhūmiṃ rudrasthāne niyojayet | prasīda yugalaṃ dadyācchrīvījaṃ bhuvaneśvarīṃ || śriyo vījāṃ tato dadyānmahālakṣmī vahṛnmanaḥ | saptaviṃśati varṇānnā mahālakṣmī manurmataḥ || śrīvījaṃ ca parāvījaṃ kāmavījaṃ samālikhet | iyaṃ triśaktirdeveśi triṣu lokeṣu durlabhā || caṃdreṇa sādaraṃ lakṣmī devī dīrghākṣi maṇḍitāṃ | viṣṇukūleśvarī vidyā prasaṃgāt kathitāpriye || trivījaṃ ca parāvījaṃ sakāmi tripuṭoditā | paṃcakāmeśvarī vidyāvāṇābhyāse samīritā || vāgbhavaṃ vāmanetraṃ ca dhruvāṃtaṃ viṃdusaṃyutaṃ | mūlapīṭheśvarī vidyā suguptā kathitā mayā || parāvījaṃ tu śrīvījaṃ valemānmakamakṣaraṃ | rājyaderājyalakṣmīti caṃdraḥ sargavibhūṣitaḥ || vilomanādyavījāni sudhāḥ śrīsampramāśitā | vāgbhavaṃ bhuvaneśānīṃ śrīvījaṃ tadanaṃtaraṃ || p. 196a) vipattadādi khaphare nityavastu samālikhet | viyattadādikāṃtaṃ ca phromityeva manurmataḥ || cavarga tṛtīyaturyaṃ māyārephendu saṃyutaṃ | mahāmakhaṃ samuddhṛtya saṃkarṣaṇi padaṃ likhet || kāli mahādiruktvā ca vipadiṃduḥ samanvitāṃ | māyāvījaṃ ca kathitaṃ siddhilakṣmyāḥ mahāmanuṃ || annapūrṇā ca deveśi uttarāmnīya kīrtitā | mātaṅginyai dviṭhāṃtaṃ ca vāṅmāyāḥ śrīpuṭāṃ likhet || iyamātaṅginīṃ vidyā dvādaśārṇā samīritā | viyadagni samāyuktaṃ vāmanetreṃdu bhūṣitāṃ || bhuvaneśī maheśāntidurlabhā bhuvanatrayaṃ || vāṅmāyāṃ pūrvamuddhṛtya saṃvuddhyā bhagavatyapi | vārtāli deśavārāhi yugmavārāhi mukhyati || aṃdheaṃdhini naśyaṃti ruṃdherudhini tatparaṃ | jaṃbhejaṃbhini nahyaṃtaṃ mohemohini na hṛtaṃ || staṃbhestaṃbhini hṛdyuktaṃ mamukaṃ staṃbhayedvayaṃ | sarvaduṣṭa praduṣṭānāṃ sarveṣāṃ sarvamuddharet || jihvāstaṃbhaṃ kurudvaṃdvaṃ śīghravaśyaṃ kuru dvayaṃ | vāgluṇṭha trayaviṃduṃ ca maṃtraṃ pāvakavallabhā || mahāvidyā mahākhyātā sarvataṃtreṣugopitā || śrīvidyāpūjane sthāne cakrarāje maheśvarī | mahākāmeśvarī vṛṃdamaṇḍitāsanaṃ saṃsthitāṃ || sarvasaubhāgyajananī pādukāṃ pūjayāmi ca | ityuccārya paraṃ jyotiḥ koṣāṃtaṃ pūjayet sudhīḥ || anenaiva prakāreṇa pūjayet paṃcapaṃcikāṃ || śaivaṃ tu darśanaṃ devīvaiṃdaveṣu prapūjayet | parito darśanaṃ śāktaṃ cakrasya parameśvarī || śauraṃ tu darśanaṃ devi bhūviṃve prathame priye | śivasya vāmato devī vaiṣṇavaṃ darśanaṃ yajet || sṛṣṭicakre bhavet sūryadarśanaṃ kamalekṣaṇe | sthiti cakre ca saṃpūjyavauddha darśanamuttamaṃ || evaṃ saṃpūjya sakalaṃ śrīvidyāṃ parito yajet | tarpaṇāniṣu narddadyāt trivāraṃ tatvamudrayā || sarvopacārairārādhya mudrāḥ saṃdarśayet kramāt || athāṃgāvaraṇaṃ kuryācchī vidyāmanu saṃbhavaṃ | agnīśāsuravāyavyā madhye dikṣāṅga pūjanaṃ || māyālakṣmīmayaṃ vījaṃ yugmāt pūrvakrameṇa tu | kathitaṃ yojayeddevī trayaṃ vā parameśvarī || saṃpuṭa kramayogena cātha vā vīravaṃdite | saṃyojya pūjayet sarvāḥ kramādevaṃ varānane || trailokyamohane cakre prakaṭāṃ yoginīṃ yajet || sadyaḥ saṃtapta hemābhāḥ siddhayedaśasuṃdarī | sadyaḥ saṃtapta hemābhāḥ pāśāṃkuśadharā priye || p. 196b) mahābhāṇḍīraratnānisuḥ suvarṇāṃkitā nidhiṃ | prayacchatyaḥ sādhakebhyaḥ padmahastāstu pūjayet || siddhinīdhyānaṃ || citrāṃvarā bhayakarāṃ caṃdrabhāsāṃ trilocanāṃ | aṇimādi mahāsiddhi manuṇāṃ ciṃtayecchive || caturasre caturdvāre yoginyaḥ siddhidāyikāṃ | aṇimāṃ paścimedvāre dakṣakoṇe prapūjayet || laghimāmuttaredevi paścime pūjayet tataḥ | pūrvadvāre tu mahimāmuttare pūjayecchive || īśitvaṃ siddhiṃ deveśi dakṣiṇadvāri pūjayet | vaśitvaṃ siddhiṃ vāyavye tenaiva kramato jayet || bhukti siddhiṃ tathāgneya tenaiva kramabhāvataḥ | icchāsiddhiṃ pūrvabhāge nair-ṛtye ca prapūjayet || prāptiḥ siddhiḥ sarvakāmā siddhidā parameśvarī | adhorddhva kramayogena jñātavyā suravaṃdite || brāhmī māheśvarī caiva tatheṃdrāṇī tṛtīyake | kaumārī vaiṣṇavī caiva ṣaṣṭī vārāhikā bhavet || cāmuṇḍā ca mahālakṣmīrapareṇa ca bhāgataḥ || brahmāṇyādyāstu tatraiva yaṣṭavyāḥ kramaśaḥ priye | brahmāṇī pītavarṇā ca caturbhiḥ śobhitāmukhaiḥ || varadābhayahastā ca pustakākṣara satkarā | māheśī śvetavarṇā ca trinetrā sūtradhāriṇī || kapālamālāṃ paraśuṃ dadhānāpāṇibhiḥ priye | kaumārī raktavarṇā ca śaktitomaradhāriṇī || varadābhayahastā ca dhyātavyā parameśvarī | vaiṣṇavī śyāmavarṇā ca śaṃkhacakragadābjakān || hastapadmaiśca vibhrāṇā divyabhūṣaṇabhūṣitā | vārāhī śyāmalachāyā kolavaktra samujvalā || halaṃ ca muśalaṃ khaḍgaṃ phetakaṃ dadhatīṃ karaiḥ | aindrī tu śyāmavarṇā ca raktotpalalasatkarā || cāmuṇḍā kṛṣṇavarṇā ca śūlaṃ ḍamarukaṃ tathā | khaḍgaṃ vetālakaṃ caiva dadhānā dakṣiṇairbhujaiḥ || mahālakṣmī tu pītābhā padmadarpaṇameva ca | mātuluṃga phalaṃ caiva dadhāṃ parameva ca || paścimādi krameṇaiva prakaṭāścaturasrake || p. 197a) kṣobhaṇā drāvaṇākarṣa vaśyonmāda mahāṃkuśā | khecarī vīrayonyaśca trikhaṃḍā cakramād yajet || vāmāvarteṇa saṃpūjya vāyavyādiṣu pūrvavat | etāṃ saṃpūjyadeveśīṃ tripurāṃ pūjayet parāṃ || aṇimāsiddhipurataḥ sarvakāmārthasādhakīṃ | sarvasaṃkṣobhaṇīṃ mudrāṃ darśayet kamalālaye || sarvāsāpūrakaṃ cakraṃ guhya yoninyadhisthitāṃ | ṣoḍaśāraṃ tato devī pūjayet kāryasiddhaye || kābhākarṣaṇikā devī vuddhyākarṣaṇa rūpiṇī | ahaṃkārākarṣaṇī ca śabdākarṣaṇarūpiṇī || sparśākarṣaṇa rūpā ca rūpākarṣaṇarūpiṇī | rasākarṣaṇa rūpā ca gaṃdhākarṣaṇarūpiṇī || ciṃtākarṣaṇarūpā ca dhairyākarṣaṇarūpiṇī | smṛtvākarṣaṇarūpā ca nāmākarṣaṇarūpiṇī || paścimādi krameṇaiva ṣoḍaśāre svarānvitā | etā nityā kalādevi caṃdramaṇḍalamadhyagāḥ || svaralagnāḥ smarennityāṃ smare pīyūṣavarṣiṇī | pāśāṃkuśa sudhāpūrṇa kāśmīraghaṭadānadā || cakreśvarīṃ yajeddevīṃ tripureśīṃ samṛddhidāṃ | kāmākarṣaṇarūpāyāpurataḥ pūrayet priye || sarvavidrāviṇī mudrāṃ darśayitvā nivedayet || sarvasaṃkṣobhave cakre yajedguptatarāṃ vudheḥ | anaṃga kusumāṃ prācyāṃ ka vargeṇa prapūjayet || dakṣiṇe ca cavargeṇa tathā cānaṃga mekhalāṃ | anaṃgamadanāṃ paścāt ṭavargeṇa ca paścime || tavargeṇottare paścādanaṃgamadanāturāṃ | vahnikoṇeṅga rekhāṃ ca pavargeṇa prapūjayet || rākṣasenaṅgavegāṃ ca yavargeṇa prapūjayet | vāyavye tu śavargeṇa tathānaṃgāṃkuśāṃ yajet || aiśānyāṃ lakṣavargeṇa saṃpūjyānaṃgamālinī | deviguptatarā etā vaṃdhūka kusumaprabhā || pāśāṃkuśanālanīlotpalakarāṃ smaret || cakreśvarī tato devī yajet tripurasuṃdarīṃ | anaṃgakusumādye tu sarvasāmrājyadāyinīṃ || sarvākarṣaṇa mudrāṃ ca darśayet muravaṃdite || cakrapūjyāṃ prapūjyātha caturthaṃ cakramarcayet | mahāsaubhāgyade cakre kaṭavarṇavirājite || p. 197b) saṃpradāyākhyayoninyaḥ sarvābharaṇabhūṣitā | pāśāṃkuśaudarpaṇaṃ ca pānapātraṃ sudhāmayaṃ || vitraṃtyaḥ sarvasubhagāḥ paścimādi vilohitaḥ | sarvasaṃkṣobhiṇī śaktiḥ sarvavidrāviṇī tathā || sarvākarṣaṇa śaktiśca sarvāhladanakāriṇī | sarvasaṃmohanī śaktiḥ sarvastaṃbhanarūpiṇī || sarvajaṃbhana śaktiśca sarvato vaśakāriṇī | sarvaraṃjana śaktiśca sarvātmā vaśakāriṇī || sarvārthasādhakī śaktiḥ sarvasaṃpattirūpiṇī | sarvamaṃtramayī śaktiḥ sarvaduḥkha kṣayaṃkarī || cakreśvarīṃ siddhidātrīṃ parāṃ traipuravāsinīṃ | yoginīṃ pūjayet tatra saṃpradāyamidāṃ parāṃ || vaśyamudrāṃ pradarśyātha nivedya tadanaṃtaraṃ | sarvārthasādhake cakreṇa bhavarṇaviśobhite || javākusumasaṃkāśa sphuranmaṇi vibhūṣitāḥ | mahāsaubhāgya gaṃbhīrāpīna vṛttaghanastanī || ratnapeṭī viniḥkṣipta sādhake sitamānasaḥ | nānāratnamayāṃ divyā ca dadhatīrhasitānanāḥ || pāśāṃkuśau ca dadhatīḥ saṃsmaret tatra yoginīḥ || paścimādi vilomena pūjayet sarvasiddhidā | sarvasiddhipradā devī sarvasaṃpatpradā tathā || sarvapriyakarī caiva sarvamaṃgalakāriṇī | sarvakāmapradā devī sarvaduḥkha vimocanī || sarvamṛtyu praśamanī sarvavighna vināśinī | sarvāṃgasuṃdarī devī sarvasaubhāgyadāyinī || paścimādi vilomena daśāre pūjayedimāḥ | sarvasiddhipradā devī purataḥ kramanāyikāṃ || sarvasiddhipradāṃ devīṃ pūjayet tripurāṃ priye | sarvānmādini mudrāṃ ca darśayitvā nivedya ca || sarvarak.ākare cakre makṣavarṇa virājite | paścimādi vilomena nigarbhayoginīṃ yajet || udyadbhāsvat sahasrābhā muktālaṃkārabhūṣitāḥ | pāśaṭaṃkāyudha jñānamuktāvaradasatkarāḥ || devyaḥ prapūjayedetā pathepsita phalapradā | sarvajñā sarvaśaktiśca sarvaiśvaryapradā tathā || sarvajñānamayī devī sarvavyādhi vināśinī | sarvādhāra svarūpā ca sarvapāpaharā tathā || p. 198a) sarvānaṃdamayī devi sarvarakṣā svarūpiṇī | sarvepsitapradā devyaḥ guhyā sarvārthasiddhidā || paścimādi krameṇaiva pūjayet paktiyonike | sarvajñāpurato devī cakreśīṃ mālinīṃ yajet || mahāṃkuśāṃ mahāmudrāṃ darśayitvā nivedya ca || madhye cakre maheśāni yoginīṃ pūjayet priye | sarvarogahare cakre vasukoṇe sureśvarī || sarvarogahare cakre vargāṣṭaka vijṛṃbhate | paścimādi vilomena rahasyā yoginīṃ yajet || śrīkaṇṭhaparitodhastāddāḍimī kusumaprabhā | raktavastraparīdhānā raktagaṃdhānulepanā || raktapuṣpākṣataiḥ samyak pūjayet sarvasiddhidā | nānābharaṇa gaṃbhīrāḥ paṃcavāṇa dhanurddharāḥ || pustakaṃ varadānaṃ ca dadhatī varga saṃsthitā | vargāṣṭaka mahāvarṇā viṃdunādāṅkitāṃ likhet || avargāṃte phalaṃ vakṣyā vāmakarṇeṃdu viṃdumān | devī vā devatā pūjyāveśinīnāma suṃdarī || kavargāṃte kalayutāṃ parāṃ kāmeśvarīṃ likhet | ca vargāṃ tena vakṣyāḍhyaṃ vāmanetra śaśīśamaṃ || anenamādinī pūjyā ṭhavargāṃte tataḥ paraṃ | vāyukṣmā vāmakarṇe tu viṃdumadvikalāṃ yajet || tavargāṃtejakālakṣyā vāmākṣīṃdu kalātmakaṃ | aruṇāṃ pūjayeddevī pavargāṃtetha kathyate || vyomavīja mahīnīra vāyucaṃdreśa bhūṣitaṃ | anena jayanī pujyāyavargāṃtetha likhyate || sa rephakāra pavanapraṇavāṃ kena pūjayet | sarveśvarīṃ lavargāṃte kṣamavahnīśa viṃdumat || anena kaulinīṃ devīṃ pūjayedaṣṭamīṃ vudhaḥ | aṣṭakāṃte maheśāni etāḥ vāgdevatā yajet || paṃcavāṇān samuccārya kāmakāmeśvarīmayān | bhaṃjanākhyā maheśāni pūjayeccāpa devatāḥ || dharmārthakaṃ kāmavīṇaṃ dvitīyaṃ tvathamātmakaṃ | kāmeśvaryā mohanākhyāṃ pūjayeccāpadevatāṃ || dvitīyaṃ bhuvaneśāni pāśayugmaṃ vaśaṃkaraṃ | kāmeśasya ca kāmasyāstrailokyakarṣaṇaṃ priye || aṃkuśaṃ ca samuccārya staṃbhanāya samuccaret | kāmeśvarasya kāmesyāścāṃkuśaṃ pūjayet kramāt || p. 198b) ṣaḍaṃgāvaraṇādvāhye āyudhāṣṭakamarcayet | koṇatrayeṣu saṃpūjyāstrisraḥ kūṭātrayānvitāḥ || paścimādi krameṇaiva caturdikṣu prapūjayet | kāmeśvarī rudraśaktimādyaḥ kūṭena cārcayet || dvitīyena ca kūṭena rudrākhyāṃ śaktivaiṣṇavīṃ | dakṣakoṇe samabhyarcya tṛtīye naiva pūjayet || bhagamālāṃ brahmaśaktimuttare viśvamātṛkāṃ | cakreśvarīmaṃ vikākhyāṃ kāmeśīṃ purato yajet || vījamudrāṃ pradarśyātha cakrapūjāṃ nivedayet | kāmeśvarī śuklavarṇā śuklamālyānulepanā || muktāsphurasphurabhūṣā nānābharaṇabhūṣitā | pustakaṃ cākṣa sūtraṃ ca vadanaṃ cābhaya kramāt || dadhatī cāgrataḥ pūjyāḥ rudraśaktiḥ prakīrtitāḥ || vajreśvarī kuṃkumā sphuradratnavibhūṣitā | vālārkavasanā nīlakarṇacuṃvitalocanā || ikṣuko daṇḍapuṣpeṣu varadābhayaśobhitā | vajreśvarī dakṣabhāge viṣṇuśakti maheśvarī || uttare bhagamālāṃ vā sadyaḥ saṃtapta hemabhā | anarghya ratnakhacitā bhūṣaṇā bhuvaneśvarī || pāśāṃkuśa jñānamudrā varadā nadakalāṃvujā | brahmaśakti maheśāni tāpatraya nikṛṃtanī || sarvānaṃdamaye cakre rājavaiṃdava saṃjñake | brahmarūpaṃ viṣṇurūpe sāṃbhavaṃ śṛṇusuṃdari || parāpara rahasyākhyāṃ yoginīṃ tripurāṃ yajet | kūṭatrayaṃ samuccārya sarvavidyā svarūpakaṃ || samasta devatā rūpaṃ vastuvastumayaṃ yajet | cakre samarpitāmeva mahātripurasuṃdarīṃ || saṃpūjya pūjayet tatra parāpara rahasyagāṃ | upacāraiḥ samabhyarcya gaṃdhapuṣpākṣatādibhiḥ || yoginīṃ siddhidāṃ nityāṃ bhogakāmārthasiddhaye | śrīvidyā ṣoḍaśārṇaṃ tu bhuktimukti phalapradāṃ || samastacakra cakreśīṃ sarvāmnāya namaskṛtāṃ | sarvāmnāyeśvarī vidyālaṃkṛtā brahmarūpiṇīṃ || upacāraiḥ samabhyarcya gaṃdhapuṣpākṣatādibhiḥ | tarpaṇāni punardadyāt trivāraṃ mūlavidyayā || yonimudrāṃ pradarśyātha mudrāḥ saṃdarśayet kramāt | tripurā sphaṭikābhāsāmuktā ratnavibhūṣitā || p. 199a) pustakaṃ cākṣamālāṃ ca kalaśaṃ padmamuttamaṃ | dadhatīṃ ciṃtayennityaṃ mahāpātakanāśinīṃ || tripureśīṃ sarvarūpā suṃdarī kuṃkumaprabhā | sarvālaṃkāra saṃpannāṃ pustakaṃ cākṣamālikāṃ || varadābhayau ca dadhatīṃ sāmarthyaṃ hasitānanā | anayā sadṛśī devī dhyeyā tripuravāsinī || āraktalocanāṃ prāṃte mahāmadavighūrṇitāṃ | tripurā śrīmaheśāni pīnavṛttaghanastanīṃ || udyadbhāsvat sahasrābhāṃ divyālaṃkāramaṇḍitāṃ | pustakaṃ japamālāṃ ca varadā cā bhayaṃkaraiḥ || dadhatī sakalānaṃdāmālinīṃ kathyatedhunā | iṃdragopaprabhādevī pāśāṃkuśa kapālinī || mahābhītiharā samyak sādhakānāṃ kṣaṇādiyaṃ | siddhāṃ vā parameśānīṃ dhyāyed bhayavināśinīṃ || saṃpatpradā bhairavīvat mahāsiddhapradāyinīṃ | cakreṇa siddhisahitā prati cakrādhi devatā || atigahvaramevedaṃ jñātvā cakraṃ samarcayet | pādukāṃ pūjayāmīti namaskārotha vā bhavet || svāhā home tarpaṇe tu tarpayāmīti saṣmaret || athavā raśmayaḥ sarvādevīrūpeṇa ciṃtayet | śrīcakre parameśāni svataṃtre svasvasannibhā || gopitavyaṃ tvayā bhadre svayoniriva pārvatī | naivedyaṃ ṣaḍrasopetaṃ kāmadhenuḥ pavitrikaṃ || datvā karpūrasahitaṃ tāṃbūlaṃ paraśaktaye | nitya homaṃ prakurvaṃti pūrvokta vidhinā priye || pūrvavad validānaṃ ca dadyāt sarvasamṛddhaye | vaṭukāya maheśāni yoginībhyaśca vallabho || gaṇeśaḥ kṣetrapālābhyāṃ pūrvavad valimutsṛjet | vāmabhāge tu tasyātha maṇḍalasyo parikṣipet || ādhāraṃ pūjayet tatra valimannodakānvitaṃ | sakāraṇaṃ maṃtrayitvā sarvabhūta valiṃ haret || ṣoḍaśārṇena manunā trivāraṃ vīravaṃdite | tāraṃ ca bhuvaneśāni sarvavighnapadaṃ tataḥ || kṛtyaḥ sarva ca bhūtebhyo hūṁkāraṃ vahnivallabhāṃ | samuccārya valiṃ dadyānmudrayā tatva saṃjñayā || valipaṃcakamākhyātaṃ sadārakṣākaraṃ paraṃ | yathāśakti japaṃ kuryāt stutiṃ ca parameśvarī || p. 199b) atha makaraṃda stotraṃ || śrīvīje nādaviṃdu dvitayaśaśikalā kālarūpasvarūpemātarmedehi vṛddhiṃ jahijahi jaḍatāṃtrā himāṃdīnanāthe | ajñānadhvāṃtanāśakṣamavirucirasatprollasatpādapadmabrahmeśādyaiḥ sureṃdraiḥ suragaṇavivute śaṃbhukāṃte namāmi || lajjāvījasvarūpā trijagati varade krīḍayā saṃsthitāyātāṃ nityaṃ śaṃbhu śaktiṃ tribhuvanajananīṃ pālayaṃtīṃ jagacca | saṃsārādyāṃ nidānāṃ sakalaguṇamayīṃ saccidānaṃdarūpāṃ tejorūpāṃ trinetrāṃ tribhuvana timirājñānahaṃtrīṃ namāmi || klīṃ vīje kāmarājyaṃ dhṛta kusuṃmadhanurvāṇa pāśāṃkuśāḍhyāṃ vaṃde bhāsvat svarūpe ravinibhavapuṣo mohayaṃtīṃ trilokān | kīcīmaṃjīrahārāṃgadamukuṭalasatsvarṇamāṇikyabhūṣairbhāsvaṃtīmiṃdu##- vāṇīvījasvarūpe tribhuvana jaḍatādhvāṃta vidhvaṃsinī tvaṃ tvaṃ śabda brahmarūpā śrutirapi ca sadāgīyamānā tvameva | mātarbhedehi vuddhiṃ mama sadasi mahādvaṃdva saṃkṣobhakartrīdātrī vācaspaterapyatirvividhapadaṃ tvatpadāṃbhojamīḍe || sauḥ śaktiḥ kāryajātau ghaṭapata vikṛtauddṛṣṭa hetau sahāyāmāyā kecinmahatvaprabhṛti pariṇatau mūlabhūtā tvameva | kiṃcidvākya prapaṃca bhramamati nivṛttau hetu bhūtāsividyā | vidyāvibhrāṃta vṛṃdakṣayagati jagatāṃ me nire śuddhabhāvaṃ || oṃ mātaste namostu śrutimathita gurutryakṣara brahmarūpe mithyājñānāṃdha kūpe patitamanudinaṃ pāhimāmakṣahīnaṃ | mohakrodha pralobha prathamagaticayaḥ śatrubhiḥ pīḍyamānaṃ patnīputrādibhṛtyairnata vividhajanaiḥ śṛṃkhalābhirnivaddhaṃ || hrīṁkārākhyaḥ svarūpe mama daha duritaṃ vyādhi dāridrya vījaṃ mātastvatpādapadme hṛdayaparisare prārthaye bhaktirūpāṃ | tvaṃ vā nityaṃ ca lakṣmīstvamasi girisutā brahmaviṣṇvādirūpā ciṃtannityaṃ śaraṇye kṛtamiha jananītvat kaṭākṣaika vṛṃdaiḥ || p. 200a) śrīkāre śrīsvarūpe vitaramayi kṛpāṃ dhyānayuksatyarūpe svarṇaṃ māṇikya ratnādikadhanamakhilaṃ tvatpadārcā suyogyaṃ | vidyāṃ tvaṃ dehi mokṣaṃ bhavabhava dahanairdevi daṃdahyamānaṃ yogīṃdraiḥ sevyamānairamṛtarucivayairmokṣayatvaṃ ca dīnaṃ || kāmoyoniścaturthaḥ svaradaśapatiterbhauvaneśiṃ ca vījaṃ tāvadvarṇāvalitvaṃ na taja na varadetvatpade baktimīḍe | tvatpādāṃbhojayugmaṃ hṛdayasarasije sannidhāyaika ciṃtādhyāyaṃtaḥ karmavaṃdhāṃ dvigatakalimalāmuktavaṃto munīṃdrāḥ || brahmeṃduḥ kāmadevo viyadamaragururbhauvaneśākhyavījaṃ tāvadvarṇaḥ svarūpairghaṭita tanulatāṃtvaṃ prapannosmimātaḥ | viṣṇurbrahmekṣamūrddhni maṇimukuṭaruciḥ prollasatyādapadmeyogīṃdrairdhairyamānaṃ prapadana khacayadyotavidyotamāne || induḥ kāmaḥ sureśau vipadanalayutaṃ vāmanetrārddha caṃdrairyuktaṃ yadvījametattadapi tava vapuḥ saccidānaṃdarūpaṃ | vālātvaṃ bhairavītvaṃ tribhuvana jananītāriṇī nīlavāṇītvaṃ gaurītvaṃ ca kālī sakalaguṇamayītvaṃ mahāmokṣadātrī || sauṃkāre vīrarāje tribhuvanajñanite śaktirādyā tvamevatvaṃ yuktaḥ śaṃbhureṣaḥ prabhavati calituṃ tvāṃ vinājāḍyavānsaḥ | brahmāviṣṇuḥ kapardī jananī tava kṛpāleśa mātrācchaśīrān gṛhnaṃtaḥ sṛṣṭirakṣā pralayamavirataṃ cakriretvatpadasthā || aiṃ vījaṃ vāgbhavākhyaṃ tvamiha jaḍamati dhvāṃta caṃdraprakāśaṃ mātaḥ kāruṇya dhārāmṛtakaliṃ tadṛśā rakṣamāṃ nāthahīnaṃ | mohyaṃte mohitāste tava janani mahāmāyayāvaddhacittā | kāruṇyaṃ prārthayaṃtastavapadayugalajñānavaṃto munīndrāḥ || klīṁkāraṃ vījarūpaṃ tava sudati manuśreṣṭha madhyepradeśe sākṣādbrahmasvarūpī madanatanuriyaṃ brahmaṇo mohakartrī | ājñāṃtaḥ smeravaktrāmvuja kuharalasatsākṣa pīyūṣadhārāvedāḥ sāṃgādiyaṃte tu hinagirisuteprāpta māhendrarūpe || hrīṁkāre kālarūpetvamihaśaśimukhīṃ hrīḥ svarūpātvameva | tvaṃ kṣāṃtistvaṃ ca kāṃtirharihara kamalo bhūtarūpā tvameva || p. 200b) tvaṃ siddhistvaṃ ca ṛddhiḥ smararipu mahiṣītvaṃ ca saṃmohayaṃtī vidyātvaṃ muktiheturbhava jaladhigatāṃ duḥkhahaṃtrī tvameva | śrīvīje śrīkalāḍhye madhuripumanasā madhyamadhyādyabhedyāmātastvadṛṣṭileśādamarapatirasau prāptavānsvaḥ patitvaṃ || ityevaṃ ṣoḍaśārṇaḥ prathitamanuvaraḥ svargamokṣaiḥka hetuḥ | siddheraṣṭau labhaṃteya iva manuvaraṃ sarvadā ced bhajaṃte || pūjayitvā vidhānena mahātripurasuṃdarīṃ | idaṃ stotraṃ paṭhitvā tu devī sāyujya māpnuyāt || iti śrīrudrayāmalemahātaṃtre umāmaheśvarasaṃvāde śivavaktrāṃvujavinirgata śrīmahātripurasuṃdarī makaraṃdākhyastavaḥ samāptaḥ || atha mahātripurasuṃdarī kavacamāha || śrīdevyuvāca || bhagavan devadeveśa lokānugrahakārakaḥ | tvat prasādān mahādeva śrutā maṃtrāstvanekadhā || sādhanaṃ vividhaṃ devakīlakoddhāraṇaṃ tathā | śāpādidūṣaṇoddhāra śrutastvatto mayā prabho || rājarājeśvarī devyāḥ kavacaṃ sūcitaṃmapi | śrotumicchāmi tvattastat kathayasvamapi prabho || śrī īśvarovāca || lakṣavāra sahasrāṇi vāritāsi punaḥ punaḥ | strīsvabhāvān mahādevi pṛcchasitvaṃ mayi priye || atyaṃtaguptakavacaṃ sarvakāma varapradaṃ | prītaye tava deveśi kathayāmi śṛṇuṣva tat || asya śrīṣoḍaśīvidyā kavacasya ṛṣismṛtaḥ | mahādevasya prastāraḥ paṃchiśchaṃda udāhṛtaṃ || rājarājeśvarī devī devatā parikīrtitāḥ | sarvārthasādhane devi viniyogaḥ prakīrtitaḥ || pūrvemāṃ bhairavīpātu vālā māṃ pātu dakṣiṇe | nālinī paścime pātu trāsinī tu uttareva tu || ūrddhvaṃ pātu mahādevī mahātripurasuṃdarī | adhastātpāttu deveśi pātālatalavāsinī || ādhāre vāgbhavaḥ pātu kāmarājastathā hṛdi | bhrāmaraḥ pātu sāṃ nityaṃ mastake sarvakāmadaḥ || brahmaraṃdhre sarvagātre chidrasthāne ca sarvadā | mahāvidyā bhagavatī pātu māṃ parameśvarī || p. 201a) aiṁ klīṁ lalāṭe māṃ pātu pāyāt || hrīṁ klīṁ vlūṁ saśvanetrayoḥ nāsāyāṃ karṇayoścaiva drāṁ dreṁ drīṁ civuke tathā || sauṁḥ pātu gale hṛdaye mama saḥ hrīṁ nābhideśake | kala hrīṁ klīṁ strīṁ guhyadeśe sa hrīṁ pātu pādayoḥ || sa hrīṁ māṃ pātu sarvatra sa klīṁ pātu me saṃdhiṣu | jalesthale tathākāśe dikṣu rājagṛhe tathā || hūṁ khemāṃ tvaritā pātu sa hrīṁ sa klīṁ namo bhavaṃ | haṃsaśca pāyāṃ mahādevi paraṃ niṣkala devatāḥ || vijayā maṃgalādūtī kalyāṇī bhagamālinī | jñānā ca mālinī vidyā sarvadā pātu māṃ śivā || ityevaṃ kavacaṃ devi devānāmapi durlabhaṃ | tava prītyā mayākhyātaṃ gopanīyaṃ prayatnataḥ || idaṃ rahasyaṃ paramaṃ guhyādguhyataraṃ priye | dhanyaṃ yaśasya māyuṣyaṃ bhogamokṣapradaṃ śubhaṃ || duḥsvapnanāśanaṃ puṃsāṃ naranārīvaśaṃkaraṃ | ākarṣaṇakaraṃ devistaṃbhoccāṭakaraṃ śive || idaṃ kavacama jñātvā rājarājeśvarīṃ śivāṃ | yo'rcayedyoginī vṛṃdaiḥ sa bhakṣo nātra saṃśayaḥ || na tasya maṃtrasiddhiḥ syāt kadācidapi śāṃkari | ihaloke ca dāridryaṃ rogaduḥkhabhayāni ca || paratra narake gatvā paśuyoni mavāpnuyāt | tasmādeta sadābhyāsādadhikārī bhavet tataḥ || madvaktranirgatamidaṃ kavacaṃ supuṇyaṃ pūjāvidheśca purato vidhinā paṭhedyaḥ | saubhāgyabhoga lalitāni śubhāni bhuktvā devyāḥ padaṃ bhajati tatpunaraṃtakāle || iti kulāṃta saṃhitāyāṃ śrīmahātripurasuṃdarī ṣoḍaśīkavacaṃ saṃpūrṇaṃ || atha tripurabhairavasya maṃtramāha || māyālakṣmīstathā haṃsaḥ prāsāda vīja eva ca | vahnijāyāṃtako maṃtro bhavet tripurabhairavaḥ || ṣaḍaṃgaṃ mūlamaṃtreṇa vali pūjādike tathā || atha dhyānaṃ || ekavaktraṃ trinayanaṃ caturvāhuḥ samanvitaṃ | dakṣiṇecāṃkuśaṃ khaḍgaṃ vāmakheṭakapāśakau || dhārayaṃtaṃ raktavarṇaṃ vṛṣāsanagataṃ vibhuṃ | ūrddhvakeśaṃ hāduhāraṃ kapālamālayānvitaṃ || p. 201b) evaṃ vidhaṃ sarādevidhyāya tripurabhairavaṃ || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau śrīvidyānityārcananirṇayanāmāṣaḍviṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 26 || atha tripurabhairavyākramo likhyate || atha pūjāvidhiṃ vakṣye sarvataṃtreṣu gopitaṃ | devyāstripurabhairavyā viśeṣyayannirūpitaṃ || pīṭhaṃ nyāsāṃtaṃ vidhāyansavyādinyāsaṃ kuryāt | ṛṣirasya maheśāni dakṣiṇāmūrtiravyayaḥ || nyasecchirasi pūjyatvāt paṃktiḥ chaṃdomukhe priye | devatā hṛdaye vālātripurā parameśvarī || vījaṃ vāgbhavamityuktaṃ śaktistārtīya mūhayet | nābherācaraṇaṃ nyasya galādānābhi cāparaṃ || mūrdhādi galaparyataṃ tryakṣaraṃ vinyaset kramāt || atha vidyānyāsaḥ || vidyānyāsaṃ tataḥ kuryātribhirvījaiḥ kramācchive | karayorvinyasedādau maṇivaṃdhe talegrake || dakṣavāme ca vinyasya kukṣu kūrparapāṇiṣu | punardakṣe tu vāme tu pādayośca tathā nyaset || nādāṃte hṛdayaliṃge nyaseddevi tataḥ paraṃ | eteṣvaṃgeṣu deveśi saṃhārakramato nyaset || vidyāsṛṣṭhi krameṇaiva jānīhi parameśvari | navayonyātmakanyāsa kuryād vījaistribhistataḥ || śrīvidyāyāḥ krameṇaiva pūrvameva samīritaṃ || atha rabhyādinyāsaḥ || mūleratiṃ hṛdi prītiṃ bhruvormadhya manobhavāṃ | vālāvījaistribhirnyasyet sthāneṣveṣu vilomataḥ || amṛteśiṃcayogeśīṃ viśvayoniṃ kramādimāḥ | vilomavījairvinyasya mūrtinyāsamathācaret || pravinyaset pathā pūrvaṃ bhṛguvāmāgni saṃyutaṃ | sadyādi paṃcahasvādyaṃ vījanyāse prakīrtitaṃ || atha vāṇanyāsaḥ || paṃcavāṇāṃ krameṇaiva karāṃguliṣu vinyaset | aṃguṣṭādi kaniṣṭāṃtaṃ krameṇa parameśvari || tatasteṣu ca sthāneṣu nyaset kāmānyathā kramaṃ || atha karāṅganyāsaḥ || ṣaḍdīrghayuktenādyenaṃ vījenāṅga kriyā matā | mūrddhni pāde tathā vaktre guhye hṛdaya paṃkaje || thānta dvayaṃ samālikhya vahnisaṃsthe krameṇa hi | mukhavṛttena netreṇa vāmena parimaṇḍitaṃ || p. 202a) vāṇadvayamidaṃ proktaṃ mādanaṃ bhūmisaṃsthitaṃ | caturthasvaraviṃdvādyanādarūpaṃ varānane || kāṃtaṃ śakrasamārūḍhaṃ vāmakarṇa vibhūṣita | vindunāda samāyuktaṃ sargavān caṃdramā priye || paṃcavāṇa maheśāni nāmāni śṛṇu pārvati | drāvaṇo kṣobhano devi vaśyākarṣaṇa saṃjñakau || tathānmādaḥ krameṇaiva nāmāni parameśvari | drāmādyāṃ drāviṇīṃ mūrddhni drīmādyāṃ kṣobhinīṃ pade || klīṁ vaśīkaraṇīṃ vaktre guhye hūṁ vījapūrvikāṃ | ākarṣaṇīhyadi punaḥ sargānta bhṛgu saṃsthitāṃ || saṃmohinīṃ kramādevaṃ vāṇanyāsoyamīritaḥ | parāvījaṃ madhyavāṇaṃ vāgbhavaṃ parameśvari || hūṁ vījaṃ kramāt priye || paṃcakāmā ime devināmāni śṛṇu vallabhe | kāmamanmatha kandarpya makaraṃ dhvajasaṃjñakāḥ || mīnaketu maheśāni paṃcamaḥ parikalpitāḥ || atha subhagādinyāsaḥ || bhālabhrūmadhya vadane laṃvikā kaṃṭhahṛtsuna | nābhyadhiṣṭānayoḥ paṃcatārādyā subhagādikāḥ || vākkāmavījaṃ vrūṁ strīṁ sastārāḥ paṃcoditāstvamī || atha bhūṣaṇaṃ nyāsaḥ || nyasecchirasi bhālabhrukarṇākṣi yugavonapi | gaḍayorāṣṭaryo daṃtapaṃktyorāsyenyasetsvarān || civuke ca gale kaṃṭhe pārśvayostana yugmake | dormūlayoḥ kūrparayoḥ pāropāstatpṛṣṭa deśayoḥ || nābhau guhye punarścovojanvorvaijaṃghayostataḥ | sphicoḥ mattalayoḥ paśrāt caraṇāṃguṣṭha pṛṣṭayoḥ || kādirāṃ nānyasettvarṇān sthaleṣveṣu samāhitaḥ | kāṃcyāgraiveyake paścāt kaṭake hṛdigūhyake || karṇayorgaṃḍayomolaulavaśakṣalaṣānhasau | aṣṭāviṃmān pravinyasyedevaṃ deśika saptamaḥ || atha dhyānaṃ || oṃ udyadbhānu sahasrakāṃtimaruṇakṣaumāṃ śirāmālikāṃ raktāliptapayodharāṃ japavaṃṭī vidyāmabhītivaram || hastākṣairdadhaṃtī trinetravilasadvaktrāravidaśriyaṃ | devīvahna himāṃśu ratnamakuṭāṃ vande samaṃ dakṣiṇāṃ || yonyākhyā hṛdivikhyātā trailokyarakṣaṇā bhavet | trailokyadrāvaṇaṃnāma mukhasthāparameśvarī || bhrūmadhyasthā maheśāni trailokyākarṣaṇī bhavet | lalāṭasthā maheśāni trailokyavaśakāriṇī || p. 202b) brahmaraṃdhrasthitā saiva sarvāhlādakarīparā | paṃcamudrāmayī devī yonimudrā pradarśayet || atha pātrādi saṃsthāpanavidhāya yaṃtra vilikhet | tatontaryajanaṃ kṛtvā vāhyapūjāṃ samācaret || tatra prāṅmukha āsīno yaṃtroddhāraṃ prakalpayet | īśānādagni paryaṃtaṃ ṛjurekhāṃ samālikhet || īśādagnestadagrābhyāṃ rekhe ākṛṣya deśikaḥ | ekīkṛtya ca vāruṇyāṃ śaktirekhā parā śive || trikoṇākārarūpaṃ tu śaktidvayamidaṃ śive | pūrvaśaktyāgra bhāve tu maṇiyaṣṭivadā likhet || rekhāṃ tu parameśāni vāyurākṣasa koṇagām | saṃdhibheda krameṇaiva tayoḥ śaktyostataḥ parāṃ || rekhe ākṛṣya koṇābhyāṃ udagrān pūrvagāṃ kuru | vahnimaṃḍala me tat syāt pūrvāgraṃ suravaṃdite || navadyoni viśobhāḍhyaṃ cakrarājamidaṃ bhavet | etad vāhe tu saṃlekhyaṃ vṛttaṃ pūrṇendu saṃnibhaṃ || tallagnamaṣṭapatraṃ tu rasraṃ likhecchive | caturdvāra viśobhāḍhyaṃ sarvānandakaraṃ sadā || vilikhya pūjayed yaṃtra hemarūpyādi paṭṭake | bhūmau caṃdanapīṭheṣu kuṃkumā gurucaṃdanaiḥ || siṃdūrarajasā vāpi kastūrī pusṛṇādibhiḥ | suvarṇaratna lekhanyā kalpitaṃ mṛṇmaye yathā || vilikhya yaṃtraṃ deveśi pūjā dravyāṇi sādhayet || atha ādhvāra śaktyādi hrīṁ jñānātmane namaḥ || ityaṃtaṃ saṃpūjya pūrvādi keśareṣu madhye ca icchādi navaśaktiṃ yajet || icchājñānā kriyā ceti kāminī kāmadāyinī | ratīpriyā tathā naṃtā madanonmādinīti ca || etā tripurabhairavyā pīṭhaśaktiḥ prakīrtitā | vāgbhavaṃ lauhitaṃrāyai śrīkaṃṭhalohitonalaḥ || dīrgharāva ai parāpaścādayarāyai hrauṁ puna | sadāśiva mahāpretaṃ ṅentaṃ padmāmanaṃ namaḥ || anena majunādadyādāsanaṃ śrīgurukrama | pūrvamadhyama yoneścāntarāle pūjayet tataḥ || paṃcabhiḥ praṇavairmūrtirtasyāmāvāhya devatāṃ | tato vākśakti kamalā hasakha phaṁsasau punaḥ || atha mūlamaṃtrāṃte vindumadhye devyāmūrti saṃkalpa || p. 203a) trikhaṇḍā mudrayā pūrvavaddevīṃ dhyātvā cā vāhya yathā śaktarītyā sarvaupacārairārādhyāvaraṇārcanamācaret || tathā ca || abhīśāsura vāyavya madhyādiṣvaṃga pūjanaṃ | uttarasyāṃ dvayeṃ devī dakṣiṇasyāṃ dvayaṃ tathā || agre caiva krameṇaikaṃ paṃcavāṇān tato yajet | paṃcakāmāṃstathādevi vāṇadyat paripūjayet || madhye yoni trikoṇeṣu tenaiva kramayogataṃ | vālāvīja krameṇaiva ratiḥ prītirmanobhavā || tatoṣṭayoniṣu pūrvādi krameṇa svamaṃtra pūrvikā śubhagādyaṣṭa śaktayaḥ || svamaṃtrāṃte maheśāni pūjanīyāṣṭa yoniṣu | śubhagā ca bhagā ceti tathā ca bhagasarpiṇī || bhagamālinyanaṃgā ca anaṃgakusumā tathā | anaṃgarekhā cānaṃgamadanā parikīrtitāḥ || tatoṣṭapatreṣu pūrvādi krameṇa asitāṃgādibhiḥ sahabrāhmyādyaṣṭamātaraḥ || mātaro bhairarvākasthāmada vibhrama vihvalāḥ | aṣṭapatreṣu saṃpūjyā yathāvat kusumādibhiḥ || tadvahiḥ caturasreṣu indrādīṃstadvahiḥ punaḥ | teṣā maṃtrāṇi saṃpūjya yathā śaktyā japaṃ caret || atha bhairavi stotraṃ || raktatpānayā śrītripurestoṣyaṃtīṣṭa phalāptaye | yayā vrataṃtitāṃ lakṣmīṃ manujāḥ surapūjitāṃ || brahmādayastuti śatairapi sūkṣmarūpāṃ jānaṃti naiva jagadādimanādimūrti | tasmāt dvayaṃ kuca natāṃtara kuṃkumābhāṃ stūlāṃstubhaḥ sakalavāṅmayamātṛbhūtāṃ || sadyaḥ samudyata sahasra divākarābhāṃ vidyākṣasūtravaradābhaya cihnahastāṃ | netrotpalaistribhiralaṃkṛta cakra padmāṃtvāṃtārahārarucirātriṃpurebhajāmi || siṃdūrapūraruciraṃ kucabhāra namūṃ janmāṃtare sukṛta puṇyaphalaikagamya | anyonyabhedakalahākulamānasāste jānaṃti kiṃ jaḍadhiyastavarūpamamva || sthūlāṃ vadaṃti munayaḥ śrutayogṛṇaṃti sūkṣmāṃ vadaṃti vacasāmadhi vā samanye | tvāṃ mūlamāhura pare jagatāṃ bhavānimatyāmahevayamapārakṛpāṃvurāśiṃ || caṃdrāvataṃ śakalatāṃ śaravindu śubhrāṃ paṃcādaśākṣaramayīṃ hṛdibhāvayāmi | tvāṃ pustakaṃ japavaṭīmamṛtāḍhya kuṃbhaṃ vyākhyāṃ ca hastakamalairdadhatī trinetrāṃ || p. 203b) śaṃbhustvamadritanayā kalitārddhaṃ bhāgo viṣṇustvameva kamalāparivaddhadehaḥ | padmodbhavastvamasi vāgadhivāsa bhūmisteṣāṃ triyā ca jagati tripuretvameva || āśritya vāgbhavabhavāṃścaturaḥ parādīn bhārān padeṣva vihitān samudīrayantī | kaṃṭhādibhiśca karaṇaiḥ paradevatāṃ tvāṃ mamvimayīṃ hṛdi kadāpi na vismarāmi || ākuṃcya vāyumavajitya ca vairiṣaṭkaḥ mālokyaniścaladhiyānijanāsikāgraṃ | dhyāyaṃti mūrddhni kalitendu karāvataṃśaṃtvadrūmamamvakṛtinastaruṇārkamitraṃ || tvaṃ prāpyamanmatha riporvapurarddhabhāgaṃ sṛṣṭiṃ karoṣi jagatāmiti vedavādaḥ | satyaṃ tadadritanayejagadekamātarnyacedaśeṣajagatāṃsthitireva na syāt || pūjāṃvidhāya kusumaiḥ surapādapānāṃ pīṭhetavāmva kanakāvalagahvareṣu | gāyaṃti siddhavanitāḥ sahakinnarībhirāsvāditā samaraṇāruṇa netrapadmāḥ || dvidyudvilāsa vapuṣaḥściyamudvahaṃtīḥ yāṃtī suvāsa bhavanācchiva rājadhānīṃ | śaṃbhośca vaktra kamalāni vikāśayaṃtī devīṃ bhaje hṛdiparāmṛtasikta gāyatrīṃ || ānaṃtyajanmabhavasaṃbhava saṃśrutīnāṃ caitanya mātra vapuryaṃta vacāśrayāmi | brahmendra viṣṇubhirupāsita pādapadmāṃ saubhāgya janmavasatīṃ tripure yathāvat || śabdārthabhāvita vanaṃsṛjatīṃdrurūpāyātadvibharti punararka tanuḥ svaśaktyā | vahnyātmikā harati tatsakalaṃ yugāntetāṃ śāradāṃ manasi jātu na vismarāmi || nārāyaṇīti narakārṇavatāriṇīti gaurīti khedaśamanīti sarasvatīti | jñānapradeti nayanatrayabhūṣitetitvāmadrirājatanayeti vudhāvadaṃti || yestuvaṃti jaganmātaḥ ślokairdvādaśabhiḥ kramāt || tvāmanuprāpyayuste parāṃgatiṃ || iti bhairavīstavarājaḥ samāptaḥ || atha tripurabhairavīkavacaṃ || namaḥ tripurabhairavyai || śrīpārvatyuvāca || devadeva mahādeva sarvaśāstra viśārada | kṛpāṃ kuru jagaṃnātha dharmajñosi mahāmate || suṃdarīyā purāproktā vidyā tripurapūrvikā | tasyāṃ tu kavacaṃ divyaṃ mahyaṃ kathaya tatvataḥ || p. 204a) tasyāṃstadvacanaṃ śrutvā jagāda jagadīśvaraḥ | adbhutaṃ kavacaṃ devyāḥ sundaryādi viruipivai || śrī-īśvara uvāca || kathayāmi mahāvidyā kavacaṃ sarvadurlabhaṃ | śṛṇuṣvatvaṃ ca vidhinā śrutvā gopyaṃtva pāpi tat || yasyāḥ prasādāt sakalaṃ vibharmi bhuvanatrayaṃ | nyasyā sarvaṃ samutpannaṃ yasyā madyāpi tiṣṭati || mātāpitā janmānyā jagadrakṣā svarūpiṇī | siddhidātrī ca siddhāsyāda siddhā duṣṭajaṃtuṣu || * * * * * * * * (?) sarvabhūta svarūpiṇī | kakāraḥ pātumāṃ devī kāminī kāmadāyinī || aiṁkārī pātumāṃ devī mūlādhāra svarūpiṇī | īkārī pātumāṃ devī ravisarvastu svaḥpradā || lakārī pātumāṃ devī indrāṇī varavallabhā | hrīṁkārī pātumāṃ devī sarvatra śaṃbhusuṃdarī || etairvarṇermahāmāyāṇaṃbhavīpātu mastakaṃ | kakāre pātumāṃ devī sarvāṇī haragehinī || makāre pātumāṃ devi sarvapāpa praṇāśinīṃ | kakāre pātumāṃ devī kāmarūpadharā sadā || kakāre pātumāṃ devī śamvarāri priyā sadā | lakārī pātumāṃ devī dharādharaṇi rūpadhṛk || hrīṁkārī pātumāṃ devī śaṃkarārddha śaririṇī | aitairvarṇairmahāmāyā kāmarāja priyāvatu || makārī pātumāṃ devī sāvitrī sarvadāyinī | kakārī pātu sarvatra kalāsvara svarūpiṇī || lakārī pātumāṃ devī lakṣmīḥ sarvasulakṣaṇā | hrīṁkāri pātu sarvatra devī tribhuvaneśvarī || etaivarṇairmahāmāyā pātu śaktisvarūpiṇī | vāgbhavaṃ mastakaṃ pātu vadanaṃ kāmarājikā || śakti svarūpiṇī pātu hṛdayaṃ maṃtrasiddhidā | suṃdarī sarvadā pātu sundarī parirakṣatu || raktavarṇā sadā pātu saṃdarī sarvadāyinī | nānālaṃkāra saṃyuktā suṃdarī pātu sarvadā || sarvāṃgasuṃdarī pātu sarvatra śivadāyinī | jagadāhlāda jananī śaṃbhūrūpāṃ ca māṃ sadā || sarvamaṃtramayī pātu sarvasaubhāgyadāyinī | sarvalakṣmīmayī devī paramānandadāyinī || pātumāṃ sarvadā devī nānāśaṃkhanidhiḥ śivā | tataḥ padmanidhirdevī sarvāṇī sarvadāyinī || p. 204b) dakṣiṇāmūrti māṃ pātu ṛṣiḥ sarvatra mastake | paṃkti chaṃdaḥ svarūpā tu sarvasaṃkṣobhiṇī sadā || sarvasiddhipradā pātu sarvākarṣaṇakāriṇī | kṣobhiṇī sarvadā pātu vaśinī māṃ sadāvatu || ākarṣiṇī sadā pātu saṃmohinī sadāvatu | ratirdevī sadā pātu bhagā māṃ sarvadāvatu || māheśvarī sadā pātu kaumārī sarvadāvatu | sarvāhlādanakārīyāṃ pātu sarvavaśaṃkarī || kṣemaṃkarī sadā patū sarvāṃgasuṃdarī sadā | sarvāṃga yuvatiḥ pātu sarvasaubhāgyadāyinī || vāgdevī sarvadā pātu * * * * (?) sadāvatu | vaśinī sarvadā pātu mahāsiddhipradā sadā || sarvavidrāviṇī pātu gaṇanāthaḥ sadāvatu | durgādevī sadā pātu vaṭuḥkā sarvadāvatu || kṣetrapālaḥ sadā pātu pātu cādhāraśaktikā | anantaḥ sarvadā pātu varāhaḥ sarvadāvatu || pṛthivī * (?) sadā pātu svarṇasiṃhāsanaṃ tathā | raktāmṛtaṃ ca satataṃ pātu mā sarvakālataḥ || sudhārṇavaḥ sadā pātu kalpavṛkṣaḥ sadāvatu | madanodyāna satataṃ pātu māṃ sarvasiddhaye || dikpālāḥ sarvadā pātuṃ indrādyāḥ sakalāstathā | vāhanāni sadā pātu astrāṇi pātu sarvadā || astrāṇi sarvadā pātu yoginyaḥ pātu sarvadā | siddhāḥ pātu sadā devī sarvasiddhipradāvatu || sarvāṅgasuṃdarī devī sarvatra sarvadāvatu | ānandarūpiṇī devi nitsvarūpā cidātmakā || sarvāṅgasuṃdarī pātu sundarī bhava suṃdarī | pṛthagdevālaye ghore saṃkaṭe durgame girau || araṇye prāṃtare vāpi pātu māṃ suṃdarī śivā | idaṃ kavacamityuktaṃ maṃtroddhāraśca pārvati || yaḥ paṭhet prayato bhūtvā trisaṃdhyaṃ niyataḥ śuciḥ | tasya sarvārthasiddhiḥ syādyadyanmanasi vartate || gocanā kuṃkumena raktacaṃdana kena vā | svayaṃbhū kusumaiḥ śuklairbhūmiputreśanaiścare || śmaśāne prāṃtare vāpi śūnyāgāre śivālaye | saśaktyā guruṇā yaṃtraṃ pūjayitvā kumārikāḥ || tanmanuṃ pūjayitvā ca gurupaṃktiṃ viśeṣataḥ | pūjayitvā yathā śaktyāstutvā ca vidhināmunāṃ || p. 205a) dhārayed guruṇā yantra pūjayitvā kumārikā | tathaiva ca || devyai valiṃ nivedyātha naranārjāra sūkaraiḥ | na kulairmahiṣaiḥ pūjayitvā vidhānataḥ || dhṛtvā suvarṇa madhyasthaṃ kaṃṭhe vā mastake bhuje | sutithau śubhanakṣatre suryasyodayane tathā || dhārayitvā ca kavacaṃ sarvasiddhiṃ labhennara | kavacasya ca māhātmyaṃ nāhaṃ varṣa śatairapi || śakromi tu maheśāni vaktuṃ tasya phalaṃ ca yat | nāsti caurabhayaṃ tasya na tatra vyādhipīḍanaṃ || na durbhikṣa bhayaṃ tatra na cāpi pīḍanaṃ sadā | vighna praśamane sarvaṃ sarvavyādhi vināśanaṃ || sarvarakṣākaraṃ taṃtoścaturvarga phalapradaṃ | yatra tatra na vaktavyaṃ na dātavyaṃ kadācanaṃ || maṃtra prāpya vidhānena pūjayet sanataṃ sudhī | tatrāpi durlabhaṃ manye kavacaṃ devi rūpiṇaṃ || guroḥ prasādaṃ māsādya vidyāṃ prāpya sugopitāṃ | tatrāpi kavacaṃ divyaṃ durlabhaṃ bhuvanatraye || ślokaṃ vāstavamenaṃ vāyaḥ paṭhet prayataḥ śuciḥ | tasya sarvārthasiddhiḥ syācchaṃkareṇa prabhāṣitaṃ || guruḥ devo haraḥ sākṣāt patnī tasya ca pārvatī | abhedena yajedyastu tasya siddhiradūrataḥ || iti viśvasārataṃtre tripurabhairavīkavacaṃ samāptaḥ || atha vaṭukasya || māyā ca vaṭukaṃ ṅentamāpaduddhāraṇāya ca | kuru dvayaṃ vaṭukāya hrīṁ prakṛtivarṇakaḥ || vṛhadāraṇyaka muniñchandonuṣṭupa devatā | bhairavo hrīṁ vījaśaktībhāḥ kīlakamudāhṛtaṃ || atha ṣaḍaṃganyāsaḥ || ṣadīrghayuktayā śaktyā ca kāreṇa ca tadvaye | anyāni jāti yuktāni praṇavādyāni kalpayet || evanyastattanurdhyāyecchuddhasphaṭikasaṃnibhe | dīptaśubhrāṃ varābhītaṃ kiṃkiṇī jālanūpure || yutaṃ ratnaṃ mayaiḥ smeravadanaṃ kuṭilālakaṃ | dakṣaśūlaṃ pare daṃḍaṃ dadhatī vaṭurūpiṇaṃ || dvibhujaṃ saṃsmaredevaṃ kāryārthaṃ sātvikaṃ dvijaiḥ | vaiṣṇavastu caturvāhuṃ jaṭāmukuṭadhāriṇaṃ || triśūlapāśadaṃḍāṃśca dadhaṃtaṃ ca kamaṃḍaluṃ | vāmī vāme kapālaṃ ca dakṣa daṃḍaṃ viciṃtayat || samāptaścāyaṃ tripurebhairavyāḥ kramaḥ || atha mahālakṣmī kramolikhyate || tataḥ pīṭhanyāsāṃtaṃ karmavidhāya ṛṣyādinyā samācaret || p. 205b) tadyathā || ṛṣyādi brahmagāyatrī mahālakṣmīḥ prakīrtitāḥ | saṃśodhya manunā pāṇiṃ praṇavādyaṃ hṛdaṃtakaṃ || aṃgulīṣu kramāṃnmaṃtrī vinyasedvīja paṃcakaṃ | mṃtraśeṣaṃ nyasenmaṃtrī talayorubhayorapi || mūrddhādi caraṇaṃ yāvanmaṃtreṇa vyāpakanyaset | śeṣaṃ saptārṇa.kaṃ maṃtrī vinyaseddhṛdi dhātuṣu || paṃcavījaiḥ paṃcamaṃtrī śeṣaiḥ ṣaṣṭhaṃ tu kalpayet | caturthyaṃ tairjñāna mukhyairyuktaṃ cāpi ṣaḍaṃgakaṃ || jñānaiśvaryaśakti valevīryaṃ tejaśca ṣaṭkramāt | evaṃ nyasya manurmaṃtrī ciṃtayediṣṭadevatāṃ || ādau smaret samudyānaṃ sarvartu pratiśobhitaṃ | maṃjulairbhurjapatraiścarasālaiḥ śrīdrumairapi || tāstaistamālairhintālaiḥ śālaiśca vakulairapi | karkaṃdhu vaṃdhujīvaiśca caṃpakairūpaśobhitaṃ || maṃdāndolita karpūrakadalīdalamaṇḍitaṃ | aśokaśaralānāgaḥ kovidāra manoramaṃ || mallikā yuthikākuṃda madayaṃtī sugaṃdhikā | drākṣāvallī nāgavallī mādhavī devadārubhiḥ || namerubhilavaṃgaiśca vakulaistilakaistathā | śobhitaṃ karṇikāraiśca caṃdanai raktacaṃdanaiḥ || vaṃjulairmāttuliṃgaiśca dāḍimīlakucaiḥ śubhaṃ | nārikelaiśca kharjūraiḥ pūgaiḥ kuravakairvṛttaṃ || mālatī ketakī jātī pāraṃtī tulasī vṛtaṃ | saṃdāvartairdamanakaiḥ sarvartu kusumojvalaṃ || pramadaiḥ pijumardaiśca maṃdārairupaśobhitaṃ | śirīṣaiḥ paṇasairuccaiḥ śākhoṭaiḥ kuṭajairghanaiḥ || avega gamanaḥ spṛṣṭaṃ sumanogaṃdhavaṃjulaṃ | mahāsanaṃ tasya madhye smarenmaṃtrī manorathaṃ || bhrama bhramaramālābhīralaṃkṛta caturdiśaṃ | kekīkekāravākīrṇaṃ lakṣmaṇāsā rasāvṛtaṃ || varavya haṃsasaṃghātaṃ cakrakāraṃḍakojjvalaṃ | phullaiḥ sarasijairanyaiḥ kahlāraiḥ kairavairapi || nīleṃdīvarasaṃghaiśca sugaṃdhi kusumairvṛttaṃ | sarvartu śobhikalpadruvanamaṇḍitamujvalaṃ || p. 206a) pūritaṃ tatra tanmadhye ratnamaṇḍapa kuṭṭimaṃ | samudyadarka saṃdoha kiraṇadyuti bhāsvaraṃ || himaraśmi karavrātasiktāmṛta suśītalaṃ | prollasadgālita svarṇaprākāra sumanoharaṃ || navaratnamaya prodyat kapālāghalivṛtaṃ | nūtanodyanmahāratnaracitottuṃga gopuraṃ || taptagālita hemaugha daṃḍadhvaja samūhakaṃ | vaiḍūryādi mahāratnaracitaṃ staṃbharājitaṃ || saṃtapta svarṇaracita gavākṣa śatasaṃkulaṃ | hemaratna sphuraddvīpa sahasra sumanoharaṃ || nānāvidhakṣaumavastra racitābhiśca kāṃcanaiḥ | sa kṣudra ghaṃṭikāyuktaḥ patākābhirathāvṛtaṃ || śaradrākā sudhāraśmidukūlaracitaiḥ śubhaiḥ | vicitra vasanodbhūtairyutaṃ caṃdrātapairapi || kāṃcanorvīmaṇi prātakuṭṭimālaṃkṛtaṃ śubhaṃ | ghanasārā gurunakha kastūrī kuṃkumairapi || tamālairdravyajātaiśca sugaṃdhibhirathetaraiḥ | āmodita caturdvāraṃ maṇḍapaṃ praviciṃtayet || tadaṃtaḥ pārijātasya mūlasiṃhāsanaṃ navaṃ | nānāratnagaṇākīrṇe tato devī viciṃtayet || vālabhāskara sat kāṃtiṃ śaśiśekharamaṇḍitaṃ | muktāhārojvalāṃ ramyāṃ ratnākalpa vibhūṣitāṃ || hastāṃbhojaiśca vibhrāṇāṃ nūtanāṃ śālimaṃjarī | padmadvayaṃ kastubhaṃ ca sasmitāsya saroruhāṃ || vikacotpala saṃśobhi locana traya śobhitāṃ | kvaṇannūpura saṃsphulla raktotpala padadvayāṃ || nitaṃva viṃva vilasadrasanādāmamaṃjulāṃ | valitrayalasaddevī madhye deśe suśobhitāṃ || gaṃbhīrāvarta kṛnnābhihradamaṃḍalamaṇḍitāṃ | yakṣakardama saṃlipta pīnonnata ghaṭastanīṃ || kuṃbhīkuṃbhodbhavaḥ prāpya muktādāma virājitāṃ | kṣaumottarāsaṃgavatīṃ puṣpadāma subhūṣitāṃ || māṇikya svarṇakhacita vaiḍūryādyaṃgadojvalāṃ | kāṃcanodyat padmarāga maṇisaṃvaddhakaṃkaṇāṃ || nānāvidhalasadratna mudrikā laṃkṛtāṃguliṃ | kaṃcukaṇṭha kalārāvāṃ svarṇagraivedyarājitaṃ || vicitra nānālaṃkārālaṃkṛtāṃgī suvismitāṃ | udyadarka prabhābhāsvadratnatātaṃkaśobhitāṃ || p. 206b) karṇapūrī kṛtaḥ svarṇavaddharatnāṃkurāṃ śubhāṃ | pravāla vilasat kāṃtirucirādharapallavāṃ || sisvaraprollasadramya daśanāvaliśobhitāṃ | nirlāṃchana śaradrākā tārādhipa śubhānanāṃ || paṃcasāyakakodaṃḍavilāsyadhikacillikāṃ | vibhrāṇānāsikāṃ prodyattila puṣpotvalodyatāṃ || śītāṃśu sa kalākāra rucirājikarājitāṃ | ghanasaugaṃdhyasaṃpanna mṛganābhi viśeṣatāṃ || manākkuṃcita sa snigdha nīlamaṃjula mūrddhajāṃ | pārijātadru kusuma gaṃdhavāhi sumūrddhajāṃ || taptahāṭaka saṃvaddha nānāratnaugha śekharāṃ | sauṃdarya bhūmeravadhiṃ tejasāṃ janmabhūmikāṃ || vilāsa lakṣmībhavanaṃ mahālakṣmīṃ viciṃtayet | vāmādhaḥ karamārabhya dhyāyed dakṣakarāvadhi || āyudhāni mahālakṣmyāḥ karāṃvuja gatāni ca | dharmādi kalpite pīṭhe bhūpura dvāraśobhite || dalāṣṭake keśarāḍhye karṇikāyāṃ yajedimāṃ | vibhūtirunnatiḥ kāṃtiḥ sṛṣṭiḥ kīrtiśca sannatiḥ || vyuṣṭirut kṛṣṭi ṛddhiśca saṃproktā navaśaktayaḥ | dadyādvījenāsanaṃ ca svānunā mūrtikalpanaṃ || dakṣabhāge yajeddevyāgaṇa paṃcānyatastathā | sumanojālahastaṃ ca puṣpābharaṇamarcayet || aṃgāni pūjayedādau yathāsthānaṃ ca maṃtravit | aṣṭapatresthitā pūjyā umāśrī ca sarasvatī || durgādharaṇi gāyatryau devyuṣā ceti śaktayaḥ | nānālaṃkāraṇāḍhyā smaraṃ bhojadvaya pāṇayaḥ || aṃghriprakṣālanārthaṃ ca prodyate jahnu sūryaje | pūjanīya prayatnena karābhyāṃ dhṛta cāmare || nidhipūjyau ca varuṇaṃ paścime chatradhāriṇīṃ | paritaśca yajedrāśīn grahānna ca tatorcayet || caturdaṃtāṃ diggajāṃśca yajedāśā sumaṃtravit | lokapālāṃstadastrāṇi tat tadvāhye yajet punaḥ || atha lakṣmī stotraṃ || agastiruvāca || p. 207a) mātarnamāmi kamale kamalāyatākṣī śrīviṣṇuhṛt kamalavāsini viśvamātaḥ | kṣīrodaje kamalakomala garbhagaurī lakṣmī prasīda satataṃ namatāṃ śaraṇye || tvaṃ śrīrūpendra sadane madanaika mātarjyotsnāsi pūrṇatara caṃdra manoharāsya | sūryaprabhāsi ca jagattritaye prabhāsi lakṣmīprasīda satataṃ namatāṃ śaraṇye || tvaṃ jātavedasi sadā dahanātma śaktirvedhastvayā jagaditaṃ sakalaṃ vidadhyāt | viśvaṃbharopi vibhṛyādakhilaṃ bhavatyā lakṣmīḥ prasīda satataṃ namatāṃ śaraṇye || tvadbhaktametadamale harate haropitvaṃ pāhi saṃsividadhāsi parāparāsi | iṃdrovabhūva harirapyamaletvadāptyā lakṣmī prasīda satataṃ namatāṃ śaraṇye || śūlaḥ sa eva sa vudhaḥ sa guṇī sa dhanyomānyaḥ sa eva guṇarūpa kalākalāpaiḥ | ekaḥ śuciḥ sa hi pumāṃ sakalepi loke yatrāpatattava śubhe karuṇā kaṭākṣaḥ || yasmin vasekṣaṇa mahopuruṣe gajeśvestraiṇye tṛṇe sarasi devakule gṛhebje | ratnepatattriṇī paśau śayane dharāyāṃ sa śrīkameva kamale tadihāsti nānyat || tvatsṛṣṭameva sakalaṃ śucitāmupaiti tvat tyaktametadakhilaṃ tvaśucīhalakṣmī | tvannāmayatra ca sumaṃgalameva tatra śrīviṣṇupatni kamalekamalālayeti || lakṣmīṃ śriyaṃ ca kamalāṃ kamalālayāṃ ca padmāṃ ramāṃ nalina yugmakarāṃ ca māṃ ca | kṣīrodajāmamṛtakuṃbhakaredvirāṃ ca viṣṇupriyāmiti sadā japatāṃ kvaduḥkhaṃ || iti stutyā bhagavatīṃ mahālakṣmīṃ haripriyāṃ | praṇanāma sapatnīkaḥ sāṣṭāṃgaṃ daṃḍavanmuniḥ || śrīruvāca || uttiṣṭhottiṣṭha bhadraṃte mitrāvaruṇa saṃbhavaṃ | patite tvaṃ muniśreṣṭha lopāmudre śubhavrate || stutyā nayā prasannāhaṃ priyatāṃ yadabhīpsitaṃ || vyāsa uvāca || iti śrutvātha sa muniḥ pratyuvācaḥ śriyaṃ tataḥ | praṇipatya mahāvāho bhaktigarbhamidaṃ vaca || agasty uvāca || yadi deyo varomahyaṃ varayogyosmyahaṃ yadi | ye paṭhiṣyaṃti te stotraṃ tvadbhaktā satkṛtaṃ sadā || p. 207b) teṣāṃ kadācit saṃtāpo māstu māstu daridratā | māstuceṣṭa viyogaśca vicchedomāstu saṃtate || sarvatra vijayaścāstu māstu saṃpatti saṃkṣayaḥ || śrīruvāca || evamastumune sarvaṃ yattvayā paribhāṣitaṃ | etat stotrasya paṭhanaṃ mama sānnidhyakārakaṃ || alakṣmīḥ kālakarṇī ca tadgehena viśet kvacit | gajāśca paśuśāṃtyarthemetat stotraṃ sadā japet || vālagrahābhi bhūtānāṃ vālānāṃ śāṃtikṛtparaṃ | bhūrjapatre likhitvā ca vadhnīyāt kaṃṭhadeśataḥ || idaṃ vījaṃ rahasyaṃte rakṣaṇīyaṃ prayatnataḥ | śraddhāhīne na dātavyaṃ na deyaṃ cā śucau kvacit || iti lakṣmīstotraṃ saṃpūrṇaṃ || atha lakṣmīkavacaṃ || atha vakṣye maheśāni kavacaṃ sarvakāmadaṃ | yasya vijñāna mātreṇa bhavet sākṣāt sadāśivaḥ || arcanaṃ pūjanaṃ tasyā maṃtrajāpaṃ japennaraḥ | sa bhavet pārvatīputraḥ sarvaśāstra puraskṛtaḥ || vidyāvatārthinā sevyā viśeṣe viṣṇuvallabhā || asya śrīcaturakṣarī viṣṇuvanitā kavacasya bhagavān śrīśiva ṛṣiranuṣṭupchaṃdaḥ vāgbhavīdevatā vāgbhavaṃ vījaṃ lajjāśaktiḥ ramākīlakaṃ kāmavījātmakaṃ kavacaṃ mama svakavitva pāṇḍitya sarvasiddhi samṛddhaye viniyogaḥ || aiṃkāro mastake pātu vāgbhavī sarvasiddhidā | hrīṁ pātu cakṣuṣormadhye cakṣuryugme ca śāṃkarī || jihvāyāṃ mukhavṛtte ca karṇayordaṃtayorabhi | oṣṭhādhare daṃtapaṃktau tālumūle halau punaḥ || pātu māṃ viṣṇuvanitā lakṣmīḥ śrīvarṇarūpiṇī | karṇayugme bhujadvaṃdvestanadvaṃdve ca pārvatī || hṛdaye maṇivaṃdhe ca grīvāyāṃ pārśvayoḥ punaḥ | pṛṣṭhadeśe tathā guhye vāme ca dakṣiṇe tathā || upasthe ca nitaṃve ca nābhau jaṃghadvaye punaḥ | jānucakre padadvaṃdve guṭikeṅgulimūlake || svadhātu prāṇadhāktyāṃ me sīmatyāṃ mastake punaḥ | sarvāṃge pātu kāmeśī mahādevī samunnati || puṣṭiḥ pātu mahāmāyā utkṛṣṭiḥ sarvadāvatu | ca ṛḍdhi pātu me devī sarvatra śaṃbhuvallabhā || p. 208a) vāgbhavī sarvadā pātu pātu maṃ haragehinī | ramā pātu sadā devī pātu māyāsvarāt kṣayaṃ || sarvāṃge pātu māṃ lakṣmīrviṣṇu māyā sureśvarī | vijayā pātu bhavane jayā pātu sadā mama || śivadūtī sadā pātu suṃdarī pātu sarvadā | bhairavī pātu sarvatra bhāruṇḍā sarvadāvatu || tvaritā pātu māṃ nitya mugratarā sadāvatu | pātu māṃ kālikā nityaṃ kālarātriḥ sadāvatu || vanadurgā sadā pātu kāmākhyā sarvadāvatu | yoginyaḥ sarvadā pātu mudrā pātu sadā mama || pātrā pātu sadā devyāścakrasthā yogiṇīgaṇāḥ | sarvatra sarvakāryeṣu sarvakarmasu sarvadā || pātu māṃ devadeveśī lakṣmī sarvasamṛddhidā | iti te kavacaṃ divyaṃ kathitaṃ sarvasiddhaye || yatra tatra na vaktavyaṃ yadīcchedātmano hitaṃ | śaṭhāya bhaktihīnāya niṃdakāya maheśvarī || nyūnāṃge nātiriktena darśayenna kadācana | na stavaṃ darśayed divyaṃ saṃdarśya śivahā bhavet || kulīnāya maheśāya durgā bhaktiparāya ca | vaiṣṇavāya viśuddhāya dadyāt kavacamuttamaṃ || nijaśiṣyāya śāṃtāya dharmiṇe jñānine tathā | śanau maṃgalavāre ca raktacaṃdanakaistathā || yāvakaiśca likhenmaṃtraṃ sarvamaṃtra samanvitaṃ | vilikhet kavacaṃ divyaṃ svayaṃbhu kusumaiḥ śubhaiḥ || svaśukraiḥ paraśukraiśca nānāgaṃdha samanvitaiḥ | gorocanā kuṃkumena raktacaṃdana kena vā || su tithau śubhayoge vā śravaṇāyāṃ raverdine | aśvinyāṃ kṛtikāyāṃ vā phālguṇyāṃ ca maghāsu ca || pūrvabhādrapadā yoge svātyāṃ maṃgalavāsare | vilikhet prapaṭhet stotraṃ śubhayoge surālaye || āyuśmān prītiyoge ca brahmayoge viśeṣataḥ | iṃdrayoge śubhe yoge śuklayoge tathaiva ca || kaulave vālave caiva vaṇije caiva sattame | śūnyāgāre śmaśāne vā vijane ca viśeṣataḥ || kumāri pūjayitvā ca yajeddevī sanātanīṃ | matsyairmāṃsaiḥ śākasūrpaiḥ pūjayet paradevatāṃ || p. 208b) ghṛtādyaiścopakaraṇairdhūpadīpairviśeṣataḥ | brāhmaṇān bhojayitvā ca pūjayet parameśvarīṃ || āṣeṭakamupākhyānaṃ tatra kuryāddina trayaṃ | tadā bhaven māhārakṣā śaṃkareṇa ca bhāṣitaṃ || māraṇadveṣaṇādīnilaṃbhaṃte nātra saṃśayaḥ | sa bhavet pārvatī putraḥ sarvaśāstra vahiḥ kṛtaḥ || gurudeve haraḥ sākṣāt patnī tasya harapriyā | abhedena yajedyastu tasya siddhirnadūrataḥ || paṭhati ya ihamartyo nityamādrātarātmā japaphala manumenaṃ lapsate sau vidhāyaṃ | sa bhavati padamuccaiḥ saṃpadāṃ pāda namraḥ kṣitipamukuṭa lakṣmī lakṣaṇānāṃ virāyaḥ || iti śrīviśvasārataṃtre lakṣmīkavacaṃ saṃpūrṇaṃ || athātaḥ saṃpravakṣyāmi nārāyaṇa mahāmanuṃ | namo nārāyaṇāyeti tārādyoṣṭhākṣaro matuḥ || chaṃdaśca devīgāyatrī sādhya nārāyaṇo muniḥ | devatā paramātmāsya paṃcāgavidhirucyate || kujolkaśca maholkaśca avīcolkodyulka eva ca | sahasrolkaścaturthyaṃtaḥ svāhāṃtāheti saṃyutaiḥ || paṃcāṃgamaṃtrāḥ saṃproktā aṃguṣṭhādāvapi nyaset | kirīṭahārakeyūramakarākṛti kuṇḍalaṃ || śaṃkhacakragadāpadmahastaṃ pītāṃvarā kṛtiḥ | śrīvatsālaṃkṛtaṃ vakṣaḥ sthala śrībhūmi saṃyutaṃ || ātmajyotiḥ saṃpradīptaḥ sahasrāditya tejasaṃ || samāptaścāyaṃ mahālakṣmīṃ kramaḥ || atha mātaṃgī kramo likhyate || atha vakṣye mahādevī mātaṃgīṃ sarvasiddhidāṃ | asyāḥ sevanamātreṇa vāksiddhiṃ labhate dhruvaṃ || ṛṣiḥ syāddakṣiṇāmūrti virāṭ chanda udīritaḥ | mātaṅgī devatā devī sarvasiddhiḥ pradāyinī || aṅganyāsa karanyāsau kuryānmaṃtrī samāhitaḥ | ṣaḍdīrghamājā vījena praṇavādyena kalpayet || p. 209a) ṣaṭkoṇāṣṭadalaṃ padmaṃ likhedyaṃtraṃ manoramaṃ | etasmin pūjet pīṭhe navaśaktiḥ kramādimāḥ || vibhūtirunnatiḥ kāṃtiḥ sṛṣṭiḥ kīrtiśca sannatiḥ | vyuṣṭirutkṛṣṭi ṛddhiśca mātaṃgī padapaścimāḥ || sarvāṃte śakti kamalāsanāya nama ityatha | vākśakti lakṣmī vījāḍhyo manurāsana saṃjñakaḥ || tatra pūjā prakartavyā javāpuṣpeṇa maṃtravit | aṣṭaśaktiścāṣṭadale prajapet su samāhitaḥ || ratiḥ prītirmanobhavā kriyā śraddhā ca śaktayaḥ | anaṃgakusumānaṃga madanāmadanālasā || ityaṣṭa śaktīḥ saṃpūjya upahāraḥ samanvitaḥ | tato devīṃ parāṃ dhyāyet sādhakaḥ sthiramānasaḥ || śyāmāṃgīṃ śaśiśekharāṃ trinayanāṃ sadratnasiṃhāsane saṃsthāṃ ratna vicitrabhūṣaṇayutāṃ saṃkṣīṇamadhyasthalīṃ | āpīnastana maṇḍalāṃ smitamukhīṃ dhyāyed dadhatīṃ kramādvedairvāhubhiraṃkuśāsi latike pāśaṃ tathā kheṭakaṃ || evaṃ dhyātvā mahādevī gaṃdhapuṣpairmanoharaiḥ | naivedyaṃ tu mahādevyai pāyasaṃ śarkarānvitaṃ || atha mātaṃgī stotraṃ || ārādhya mātaścaraṇāṃ vrajaṃte brahmādayo viśruta kīrtimāyuḥ | anye paraṃ vāgvibhavaṃ munīṃdrāḥ parāṃ śriyaṃ bhaktibhareṇa cānye || namāmi devīṃ navacaṃdramaulīṃ mātaṃginīṃ caṃdrakalāvataṃsāṃ | āmnāyavāgbhiḥ pratipāditārthaṃ pravodhayaṃtīṃ śukamādareṇa || vinamra devāsuramauliratvainīrājitaṃ te caraṇāraviṃdaṃ | bhājaṃti ye devi mahīpatīnāṃ bhajaṃti te saṃpratimādareṇa || mātaga leelāgamane bhavatyāsiṃjānamaṃjīramiṣādbhajaṃte | mātastvadīyaṃ caraṇāraviṃdaṃ akṛtrimāṇāṃ vacasāṃ niguṃphaṃ || patātpadaṃsiṃjatanūpurābhyāṃ kṛtārthayaṃtī padavīṃ padābhyāṃ | āsphālayaṃtīṃ karavallakīṃtāṃ mātaṃgiṇīmaddhṛdayaṃdhunotu || nīlāṃdukāvaddha nitaṃvaviṃvāṃtālī dalenārpita kaṇabhūṣāṃ | mādhvīmadāghūrṇita netra padmāṃghanastanīṃ śaṃbhuvadhuṃ namāmi || taḍillatākāṃtama lakṣyabhūṣaṃcireṇa lakṣyaṃ navaromarājyā | smarāmi bhaktyā jagatāmadhīśe valitrayāṃkaṃ tava madhyaviṃvaṃ || p. 209b) nīlotpalānāṃ śriyamāvahaṃtīṃ kāṃtyā kaṭākṣaiḥ kamalākarāṇāṃ | kadamvamālāṃcitakeśapāśāṃmataṃga kanyāṃ hṛdibhāvayāmaḥ || dhyāyeyamārakta kapolakāṃtaṃ viṃvādharanyastalanomaranyāṃ | ālolalāṃlāyatamāyatākṣaṃmarddhasmitaṃ te vadanaṃ maheśi || stulyā tayā śaṃkara dharmapatnīṃ mātaṃginīṃ vāgadhi devatāṃtāṃ | stuvaṃti ye bhaktiyutā manuṣyāḥ parāṃ śriyaṃ nityamupāśrayaṃti || iti mātaṃgīstotraṃ saṃpūrṇaṃ || athāsyāḥ kavacaṃ || śrībhairava uvāca || śṛṇu devi pravakṣyāmi mātaṃgī kavacaṃ śubhaṃ | vinā dhyānaṃ vinā maṃtra vinā homaṃ vinā valiṃ || yena smaraṇa mātreṇa sādhako dharaṇīpatiḥ || śrībhairava uvāca || mātaṃgī kavacaṃ divyaṃ sarvarakṣākaraṃ nṛṇāṃ | kavitvaṃ ca dhanitvaṃ ca gajavāji sukhāni ca || sukhadaṃ śubhadaṃ satyamaṇimādi pradāyakaṃ | brahmaviṣṇu maheśānāṃ teṣāmādyā maheśvarī || ślokārddhaṃ ślokamekaṃ vā yastu samyak paṭhennaraḥ | tasya haste sadaivāsti rājalakṣmī na saṃśayaḥ || ucchiṣṭa vadano bhūtvā kamalāsana saṃsthitaḥ | yonimudrāṃ kare vadhvā śakti dhyānaparāyaṇaḥ || brahmaraṃdhraṃ samānīya ucchiṣṭa nāma saṃsthitāṃ | lalāṭaṃ lakṣayennityaṃ mahācāṇḍālinīti ca || netrābhyāṃ suṣṇumukhī rakṣeddevī rakṣatu nāsikāṃ | mahāpiśācinī cāsmān mukhe rakṣa tu sarvadā || lajjā rakṣatu māṃ daṃte coṣṭaḥ sanmārjane karāṃ | civuke kaṃṭhadeśe ca ṭhakāra tritayaṃ tataḥ || sa visarga mahādevī hṛdayaṃ pātu sarvadā | nābhau rakṣa tu māṃ nityaṃ kālikā raktalocanā || udare pātu cāmuṇḍā liṃge kātyāyanī tathā | ugra caṇḍā gude pātu pādau rakṣa tu cāṃvikā || bhujau rakṣa tu śarvāṇī hṛdayaṃ caṃḍabhīṣaṇā | jihvāyāṃ mātṛkā rakṣet pūrvaṃ rakṣa tu puṣṭikā || uttare kṛttikā rakṣed vidyā rakṣa tu paścime | vijayā dakṣiṇe rakṣenmedhā rakṣa tu cāgneye || nair-ṛtyāṃ prajñayā rakṣed vāyavyāṃ pātu lakṣaṇā | īśānyāṃ rakṣayeddevī mātaṃgī śubhakāriṇī || p. 210a) ūrddhvaṃ pātu mahādevī devānāṃ hitakāriṇī | pātāle pātu māṃ nityaṃ vāsukī viśvarūpiṇī || kaṃṭhadeśa svarā pātu ājñācakre tu bhakṣakaiḥ | kakārādi ṭhakārāṃtaṃ dvādaṃte hṛadye priyāṃ || maṇipūraḍādiphāṃtaṃ daśavarṇa svarūpiṇī | ṣaṭpatre ṣaḍavarṇābhyāṃ vādilāṃtā sadāvatu || vādisāṃte sadā devī catuṣpatreṣu rakṣa tu || oṃ krāṁ śrīṁ prīṁ chrīṁ chrīṁ ṭhaḥ hrīṁ ṭhaḥ svāhā | imaṃ maṃtraṃ samuccārya dhārayedvāmake bhuje || kaṃṭhe vā dhārayedyastu sa ca devo maheśvaraḥ | taṃdṛṣṭā devatāḥ sarve praṇamaṃti sa dūrataḥ || tasya tejaḥ prabhāvena gaṃtuṃ caiva na śakyate | iṃdrādīnāṃ bhajet satvabhūpatiḥ sevakopamaḥ || icchā siddhirbhavet tasya aṇimādistathaiva ca | kīrti ca kavitāṃ lakṣmīmāraṇādīni yāni ca || saṃsadā bhajate rājñāṃ kadācidbhakti pūjanāt | ajñātvā kavacaṃ devi sumukhī yojayennaraḥ || tasya naśyaṃti deveśi yogiṇyo bhakṣayaṃtitaṃ | ihaloke duḥkhabhāgīparaṃ mūko bhaviṣyati || janmakoṭi sadāmūko maṃtrasiddhiṃ na viṃdati | gurupādaṃ namaskṛtya yadā maṃtraṃ labhet sudhī || tadā tu kavacaṃ devi sa kalā gurusevayā | ihaloke nṛpo bhūtvā paremuktimavāpunyāt || navodhyot paraśiṣyāya durjanāya sureśvarī | niṃdakāya kuśīlāya śaktihiṃsā parāya ca || yo dadāti sa pāpiṣṭho mātaṃgī kavacaṃ śubhaṃ | pivaṃ tu rudhiraṃ tasya yoginyo bhakṣayaṃtitaṃ || tasmād rahasya paramaṃ sarvasiddhi labhaṃtite | gopyādgopyataraṃ gopyaṃ guhyādguhyataramataṃ || na prakāśyamidaṃ bhadre prāṇaiḥ kaṃtha gatairapi | pūjā koṭisamaṃ stotraṃ stotrakoṭi samo japah || japakoṭi samaṃ dhyānaṃ dhyānakoṭi samaṃ layaḥ | layakoṭi imāṃ vidyā na prakāśyā kadācana || iti śrīguhyakālītaṃtre mātaṃgī kavacaṃ saṃpūrṇaṃ || atha sadāśivasya || tāramāyādharā vījapūrvaḥ paṃcākṣaro manuḥ | aṣṭavarṇo bhavedasya vāmadevī munirmataḥ || p. 210b) devaḥ sadāśivaḥ proktaḥ paṃktiśchaṃda udāhṛtaṃ | māyā prāsāda vījābhyāṃ bheditābhyāṃ ca ṣaṭsvaraiḥ || ṣaḍbhistathā maṃtravarṇaiḥ ṣaḍaṃgāni sajātibhiḥ | dhyāyet tataśce siṃdūrāruṇaṃ smeraṃ trilocanaṃ || ṭaṃkaṃ mṛgaṃ tathā devīmāliṃgataṃ varapradaṃ | hastaiścaturbhirārakta padmaṃ ca dadhatīṃ karaiḥ || pīnavṛtta ghanottuṃgastanāṃ vāmāṃka saṃsthitāṃ | raktapadmasamāsīnaṃ raktasraggaṃdhalepanaṃ || samāptaścāyaṃ mātaṃgī kramaḥ || atha bhuvaneśvarī kramo likhyate || tatra pīṭhanyāsāṃtaṃ karmavidhāya ṛṣyādinyāsaṃ kuryāt || ṛṣiḥ śaktirbhavecchaṃdo gāyatrī devatā manoḥ | kathitā suras'mghena sevitā bhuvaneśvari || ṣaṭdīrghayuktavījena kuryādaṃgāni ṣaṭkramāt | saṃhāra sṛṣṭimārgeṇa mātṛkānyasta vigrahaḥ || maṃtranyāsaṃ tataḥ kuryāt devatābhāvasiddhaye | hṛllekhāṃ mūrddhni vadane gaganāṃ hṛdayāṃvuje || raktāṃ karālikāṃ guhye mahocchūṣmāṃ padadvaye | ūrddhva prāgdakṣiṇodīcya paścimeṣu mukheṣu ca || sadyādi hrasva vījāḍhyānyastavyā bhūta sa prabhā | aṃgāni vinyaset paścājjāti yuktāni ṣaṭkramāt || brahmāṇaṃ vinyasedbhāle gāyatryā sahasaṃyutaṃ | sāvitryā saṃyutaṃ viṣṇuṃ kapāle dakṣiṇe nyaset || vāgīśvaryā samāyuktaṃ vāmagaṃḍe maheśvaraṃ | śriyā dhanapatinyasyed vāmakarṇāgrake punaḥ || ratyāsmaraṃ mukhenyasya puṣṭyā gaṇapatiṃ nyaset | sadyaḥ karṇoparinidhiḥ karṇagaṇḍāṃtarāṃlayoḥ || nyastavyau vadane mūlaṃ bhūyaścetāṃtanau nyaset | kaṃthamūle stanadvaṃdve vāmāṃśe hṛdayāṃbuje || savyāṃśe pārśvayugale nābhideśe ca deśikaḥ | bhālāṃśa pārśvajaṭharapārśvāṃśā parake hṛdi || brahmāṇyādyāstatonyasyā vidhinā prokta lakṣaṇā | mūlena vyāpakaṃ dehe nyaseddevīṃ viciṃtayet || udyaddinadyutimiṃdukirīṭāṃ tuṃgakucāṃ nayanatrayayuktāṃ | smeramukhīṃ varadāṃ kuśapāśāṃbhīti karāṃ prabhaje bhuvaneśīṃ || prajapenmaṃtravinmaṃtraṃ dvātriṃśallakṣamāṇataḥ | triḥ svāhāktaiḥ prajuhuyādaṣṭadravyairdaśāṃśataḥ || p. 211a) dadyādarghyaṃ dineśāya tatra saṃciṃtya pārvatīṃ | padmamaṣṭadalaṃ vāhye vṛttaṃ ṣoḍaśabhirdalaiḥ || vilikhet karṇikāmadhye ṣaṭkoṇamati suṃdaraṃ | tataḥ saṃpūjayet pīṭhaṃ navaśakti samanvitaṃ || jayākhyā vijayā paścādajitāhvāparājitā | dityavilāsinī dogdhrī aghorāmaṃgalā nava || vījāḍhyamāsanaṃ datvā mūrtiṃ tenaiva kalpayet | tasyāṃ saṃpūjayeddevī māvāhyāvaraṇaiḥ kramāt || madhya prāgyāmya saumyeṣu paścimeṣu yathā kramāt | hṛllekhādyāḥ samabhyarcyāḥ paṃcabhūta samaprabhāḥ || varapāśāṃkuśābhīti dhāriṇyo mitabhūṣaṇāḥ | sthāneṣu pūrvamukteṣu pūjayedaṃgadevatāḥ || ṣaṭkoṇeṣu rājenmaṃtrī paścānmithunadevatāḥ | iṃdraṃ koṇe lasaddaṇḍa kuṇḍitākṣa guṇābhayaṃ || gāyatrīṃ pūjayenmaṃtrī brahmāṇama pitā dṛśaṃ | rakṣakoṇe cakraśaṃkhagadāpaṃkajadhāriṇīṃ || sāvitrīṃ pītavasanāṃ yajedviṣṇuṃ ca tādṛśaṃ | vāyukoṇeparaśvakṣamālā bhayavarānvitāṃ || yajet sarasvatīmacchāṃ rudraṃ tādṛśa lakṣaṇaṃ | vahnikoṇe yajed ratnakuṃbhaṃ maṇḍikaraṇḍakaṃ || karābhyāṃ vibhrataṃ pītaṃ tuṇḍilaṃ dhananāyakaṃ | āliṃgya savyahastena vāmenāṃvudhadhāriṇīṃ || dhanadāṃka samārūḍhāṃ mahālakṣmīṃ prapūjayet | vāruṇo madanaṃ vāṇapāśāṃkuśaśarāsanaṃ || dhārayaṃtaṃjapālakaṃ pūjayedratnabhūṣaṇaṃ | savyena pratimāśliṣya vāmenotpaladhāriṇīṃ || pāṇinā ramaṇāṃkasthīratiṃ samyak samarcayet | aiśāne pūjayet samyak vighnarājaṃ priyānvitaṃ || śṛṇi pāśadharaṃkāṃtā varāṃgasya krūrāṃguliṃ | mādhvī pūrṇakapālāḍhyaṃ vighnarājaṃ digaṃvaraṃ || puṣkale vigaladratna sphuraccakaṣadhāriṇaṃ | siṃdūrasadṛśākārāmuddāmamadavibhramāṃ || dhṛtaraktotpalāmanyapāṇināddhvajo spṛśāṃ | āśliṣṭhakāṃtā maruṇāṃ puṣṭimarghe digaṃvarāṃ || karṇikāyāṃ nidhīpūjyau ṣaṭkoṇo bhayapārśvayoḥ | aṃgāni keśareṣvetāḥ paścāt patreṣu pūjayet || anaṃga kusumā paścādanaṃga kusumāturā | bhuvanapālā gagaṇairvegā caiva tataḥ paraṃ || śaktirekhā gaṇārekhā rekhā caivāṣṭa śuktayaḥ | pāśāṃkuśa varābhīti dhāriṇyāruṇavigrahāḥ || p. 211b) tataḥ ṣoḍaśapatreṣu karālī vikarālyumā | sarasvatī śrīdurgai vā lakṣmī śrutvau smṛtirdhṛtiḥ || śraddhā medhāmatiḥ kāṃtiḥ kuryāt ṣoḍaśa śaktayaḥ | khaḍgakheṭakadhāriṇyaḥ śyāmāḥ pūjyāścamātaraḥ || padmādvahiḥ samabhyarcyāḥ śaktayaḥ paricārikāḥ | prathamānaṃga rupāsyādanaṃgamadanā tataḥ || madanāturā bhuvanavegā tathā bhuvanapālikā | syāt sarvaśaśirānaṃgavedanānaṃgamekhalā || caṣakaṃ tālavṛṃtaṃ ca tāṃbūlaṃ chatramujvalāṃ | cāmare cāṃkuśaṃ puṣpaṃ vibhrāṇāḥ karapaṃkajaiḥ || sarvābharaṇa saṃdiṣṭān lokapālān vahiryajet | vajrādīni ca tadvāhye devīmitthaṃ prapūjayet || atha bhuvaneśvarī stotram || athānaṃdamayīṃ sākṣācchabda brahmasvarūpiṇīṃ | iḍesakala saṃpatyai jagatkāraṇamaṃvikāṃ || ādyāmaśeṣa jananīmaraviṃda yonerviṣṇoḥ śivasya ca vapuḥ pratimādayitrīṃ | sṛṣṭiṃ sthitiḥ kṣayakarīṃ jagatī trayāṇāṃ srutvā śivaṃ vimalayāmyahamaṃviketvāṃ || pṛthvī jalena śikhinyamarutāṃvareṇa hotrendunādinakareṇa ca mūrtibhāja | devasya manmatha riporapi śaktimattāhetustvameva khalu parvatarājaputrī || triḥ srotaśaḥ sakalaloka samarcitāya vaiśiṣṭakāraṇamavaititadevamātaḥ | tvat pādapaṃkajaparāga pavitratāsuddhyaṃbhorjaṭāsu satataṃ parivartenaṃ yat || ānaṃdayet kumudinī madhipaḥ kalānāṃ nānyāsinaḥ kamalinī mathanetarāmvā | ekasyamodanavidhau parameka īṣṭatvaṃ ca prapaṃcamabhipannayasiḥ sudṛṣṭyā || adyāpya śeṣajagatāṃ navayauvanāsiśailādhirājatanāapyati komalāsi | eṣāṃ prasūrapitayā na samīkṣitā sidhyeyāsi gauriṃ manasā na pathisthitāsi || āhlādya janmamanujeṣu cirāddurāpaṃ tatrāpi pāṭavamavāpya nijeṃdriyāṇāṃ | nābhyarcayaṃti jagatāṃ janayitri yetvāṃ niḥśreyaṃ nikāgramadhiruhya punaḥ pataṃti || karpūracūrṇa himavāri viloḍite naye caṃdanena kusumaiśca sujāta gaṃdhaiḥ | ārādhayaṃtihimavāni samutsukāstvāṃ te khalvaśeṣa bhuvanāpi bhuvaḥ prathaṃte || p. 212a) āviśya madhya padavīṃ prathame saroje suptābhirāja sadṛśīrivacarya viśvaṃ | vidyullatāvalayavibhramamudbhavaṃtī padmāni paṃcariha na pṛthumaśruvānā || tannirgatā mṛtarasairabhiṣivyagātraṃ mārgeṇa tena vilayaṃ punarapyavāptā | yeṣāṃ hṛdi sphurasi jātu na te bhaveyurmātarmaheśvara kuṃduṃ vinigarbhabhājaḥ || ālaṃvikuṃtalabhavāmabhirāmavaktrāmāpīsta varanataṭīṃ tanu vṛttamadhyāṃ | ciṃtākṣasūtra kalaśā likhitādya hastāmāvartayāmi manasā tava gauramūrti || āsthāya yogamavajitya ca vairiṣaṭkamāvadhya ceṃdriyagaṇaṃ manasi prasanne | pāśāṃkuśā bhayavarāḍhyakārāṃ suvaktrāmālokayaṃti bhuvaneśvari yoginastvāṃ || uttaptakāṭakanibhaiḥkaribhiścaturbhirāvartitā mṛtaghaṭairabhiṣicyamānā | hastadvayena naline rucire vahaṃtī padmāpi sā bhavya varābhavasitvameva || aṣṭābhirugra vividhāyudhavāhinībhirdevillarībhiradhiruhya mṛgādhirājaṃ | dūrvādaladyutiramartya vipakṣapakṣānnyakkurvatītvamasi devi bhavāni durgā || āvirnnidāghajalaśīkaraśobhivaktrāṃ guṃjāgaṇena parikalpitahārayaṣṭiṃ | śubhrāṃśukāmamitakāṃtimanaṃgataṃtrāmādyāṃ puliṃda taruṇīṃmasakṛt smarāmi || haṃsairgatairasita nūpuradūrahastairmurterivāpyu vacaneranugamyamānāṃ | padmādivorddhamukharūḍhasu jātanālau śrīkaṇṭhapatni śirasaivadadhetavāṃghrīṃ || dvābhyāṃ samī tu mati dṛptimatena dṛṣṭyāmutpādya bhālanayanaṃ vṛṣaketanena | sāṃdrānurāgataralena nirīkṣyamāṇe jaṃghe ubhe api bhavānitavānatosmi || urūpyanāmijitahasti karāvalepausthaulanamārdavatayā paribhūtalastauḥ | śroṇībharasya sahano parikalpyavartaustaṃbhāvirāvaya sā tava madhyameva || śroṇyostanau ca yugapat prathayiṣyatoccairvālyātyavacayasā parihṛṣṭasāraḥ | romāvalī vilasitena vibhāvya mūrtirmadhyastavasphuratu me hṛdayasya madhye || p. 212b) sakhyāsmarasya haranetra hutāśabhīrorlāvaṇya vāritanayai navayauvanena | āpādyadattanivapallalamapradhṛṣyaṃmābhiḥ kadāpi tava devi na vismareyaṃ || īśopagūhapi śunaṃbhasitaṃ dadhāna kāśmīrakuṃkuma * (?) mū svaṃ na paṃkajete | snānotthitasyakariṇaḥ kṣaṇalakṣaphenau siṃdūraratau smarayataḥ samadasyau kuṃbhau || kaścātiriktagaladujvalakāṃtidhāraḥ ime bhautujau nijaripormakaradhvajena | kaṇṭhagrahāya racitau kiladīrghapāśau mātarmamaśrutipathaṃ na vilaṃghayete || nātyāyataṃ racitamaṃvubhilāsacaurye bhūṣābhareṇa vividhena virājamānaṃ | kaṇṭhaṃ manoharaguṇaṃ girirājakanye saṃciṃtya tṛptimupayāni kadāpi nāhaṃ || atyāyatākṣamabhijāta lalātapaṭṭaṃmaṃda smitenadaraphullakapolarekhaṃ | vidyādharaṃ vadanamunnatadīrghanāsaṃyaste smaratya sakṛtanuḥ sa eva jātaḥ || ādistuṣāravaralekha manalpagaṃdhapuṣpoparibhramadalivrajanirviśeṣaṃ | yaśceta sā kalayate tava keśapāśaṃ tasya svayaṃ galati devi purāśapāśaḥ || śruti sucaritapāśaṃdhīmatāṃ stotra me tat paṭhati ya ihamartyo nityamārdrāṃtarātmā | sa bhavati padamuccaiḥ saṃpadāṃ pādanamraḥ kṣitipamukuṭalakṣmīrlakṣmaṇācāṃ cirāyaḥ || iti śrī bhuvaneśvarī stotraṃ samāptaṃ || atha bhuvaneśvarī kavacaṃ || devyuvāca || bhuvaneśyāśca deveśī yāyā vidyā prakāśitā | etāścādhitya gatāḥ sarvāḥ śrotumicchāmi sāṃprataṃ || trailokya maṃgalaṃ nāma kavacaṃ yatpuroditaṃ || īśvarovāca || pārvatī śṛṇu vakṣyāmi sāvadhānāvadhāraya | trailokyamaṃgalaṃ nāma kavacaṃ maṃtra vigrahaṃ || siddhavidyāmayaṃ devi sarvaiśvarya pradāyakaṃ | paṭhanādhāraṇānmartya strailokyaiśvarya bhāgbhavet || trailokya maṃgalasyāsya kavacasya ṛṣiḥ śivaḥ | chaṃdo virāṭ jagaddhātrī devatā bhuvaneśvarī || dharmakāmārtha mokṣeṣu viniyogaḥ prakīrtitaḥ | hrīṁ vījaṃ me śiraḥ pātu bhuvaneśī lalāṭakaṃ || p. 213a) aiṁ pātu dakṣanetraṃ me hrīṁ pātu vāmalocanaṃ | śrīṁ pātu dakṣakarṇaṃ me trivarṇātmā maheśvarī || vāmakarṇaṃ sadā pātu aiṃ ghrāṇaṃ tu me sadā | hrīṁ pātu vadanaṃ devī aiṃ pātu rasanā mama || vāk tripuṭā trivarṇātmā kaṇṭhaṃ pātu parāmvikāṃ | śrīṁ skaṃdhau pātu niyataṃ hrīṁ pātu bhujau sarvadā || klīṁ karau tripuṭeśānī tripuṭaiśvarya dāyinī | āṁ pātu hṛdayaṃ hrīṁ me madhyadeśaṃ sadāvatu || kroṁ pātu nābhideśaṃ sā tryakṣarī bhuvaneśvarī | sarvavījaṃ sadā pṛṣṭe pātu sarvavaśaṃkarī || hrīṁ pātu guhyadeśaṃ me namo bhagavatī kaṭiṃ | māheśvarī sadā pātu śaktinī jānuyugmakaṃ || annapūrṇe sadā pātu svāhā pātu padadvayaṃ | sāmāṃ daśākṣarī pāyādanna purṇākhilaṃ vapuḥ || tāraṃ māyā rasā kāmaḥ ṣoḍaśārṇā tataḥ paraṃ | śirasthāḥ sarvataḥ pātu viṃśatyannāsthikā mudā || tāradurge yugaṃ rakṣa svāheti ca daśākṣarī | jaya durgā ghanaśyāmā pātu māṃ sarvato mudā || māyā vījādikā caiṣā daśārṇau ca tataḥ parā | pratapta kāṃcanā bhāsā jayadurgānaneva tu || tāraṃ hrīṃ duṃ durgāyai namoṣṭa varṇātmikā parā | śaṃkhacakradhanurvāṇadharā māṃ dakṣiṇeva tu || mahiṣamardinī svāhā vasuvarṇātmikā parā | nair-ṛtyāṃ sarvadā pātu mahiṣāsuranāśinī || māyā padmāvatī svāhā saptārṇā parikīrtitā | padmāvatī padmasaṃsthā paścime māṃ sadāvatu || pāśāṃkuśa puṭāmāyai hi parameśvari svāhā | trayodaśārṇā tārādyā sāśvārūḍhānaneva tu || sarasvatī paṃcaśaro nityaklinne madadrave | svāhāratpakṣarī nityāmāmuttare sadāvatu || tāraṃ māyā ca kavacaṃ khecara kṣatato vadhūḥ | krūṁ kṣe hrī phaṭ mahāvidyā dvādaśārṇā khilapradā || ariṣṭotvādibhiḥ pāyācchivā koṇe sadā ca māṃ | aiṁ klīṁ sauṁḥ sā tato vālā māmūrddhadeśatovatu || viṃdvaṃtāṃ bhairavī vālā bhūmau māṃ sarvadāvatu | iti te kavacaṃ puṇyaṃ trailokyaṃ maṃgalaṃ paraṃ || p. 213b) sārāt sārataraṃ puṇyaṃ mahāvidyaugha vigrahaṃ | asyāpi paṭhanāt sadyaḥ kuveropi dhaneśvaraḥ || iṃdrādyāḥ sakalāḥ devādhāraṇāt paṭhanādyataḥ | sarvasiddhīśvarāḥ saṃtaḥ sarvaiśvaryamavāpnuyuḥ || puṣpāṃjalyaṣṭakaṃ dadyānmūlenaiva sathak pṛthak | saṃvatsaraśatāyāstu pūjāyāḥ phalamāpnuyāt || prītimanyonyataḥ kṛtvā kamalā niścalā gṛhe | vāṇī ca nivasedvaktre satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ || yo dhārayati puṇyātmā trailokya maṃgalābhidhaṃ | kavacaṃ paramaṃ puṇyaṃ sopi puṇyavatāṃ vacaḥ || sarvaiśvarya yuto bhūtvā trailokyavijayī bhavet | puruṣo dakṣiṇe vāhau nārī vā manuje tathā || vahu putravatī bhūtvā vaṃdhyāpi labhate sutaṃ | brahmāstrādīni śastrāṇi naiva daṃśaṃtitaṃjanaṃ || etat kavacama jñātvā yo bhajed bhuvaneśvarīṃ | dāridryaṃ paramaṃ prāpyaso cirānmṛtyumāpnuyāt || iti śrīrudrayāmale devīśvarasaṃvāde trailokyamaṃgalaṃnāma kavacaṃ samāptaṃ || atha śivasya || namaḥ śivāyeti maṃtraḥ paṃcārṇastārāpūrvakaḥ | ṣaḍakṣaroyaṃ viprāṇāṃ bhuktimukti prasādhakaḥ || vāmadevo muniḥ paṃktiśchaṃdo devaḥ sadāśivaḥ | ṣaḍvarṇaistu ṣaḍaṃgāni kalpayet sādhakottamaḥ || tato dhyāyeta gokṣīra rajatādri samaprabhaṃ | cārucaṃdra kalārāja jaṭāmukuṭamaṇḍitaṃ || paṃcavaktradharaṃ śaṃbhuṃ paṃcavaktraṃ trilocanaṃ | śārdūla carmavasanaṃ ratnābharaṇabhūṣitaṃ || dakṣorddha haste ṭaṃkaṃ ca varaṃ ca dadhataḥ karaiḥ | vāmorddha haste hariṇaṃ dadhānamabhayaṃ para || suprasannamukhāṃbhojaṃ niviṣṭaṃkuśaviṣṭare | brahmaviṣṇumaheśādyaṃ stutaṃ bhaktyā surāsuraiḥ || viśvādyaṃ viśva vapuṣaṃ bhavabhīti haraṃ bhavaṃ || samāptaścāyaṃ bhuvaneśvarī kramaḥ || atha dhūmāvatī kramaḥ || athātaḥ saṃpravakṣyāmi dhūmāvatyā manuṃ paraṃ | pippalādo muniśchaṃdonivṛjjyeṣṭhāsya devatā || ṣaṭdīrgha viṃduyuktena dhakāreṇa ṣaḍaṃgakaṃ | ādyavījadvayāṃ tasthaiḥ ṣaḍvarṇairnyā samācaret || p. 214a) aṃguṣṭhādau ṣaḍaṃgeṣu punardevīṃ viciṃtayet | vivarṇā caṃcalā kṛṣṇā dīrghā ca malināṃvarā || vimukta kuṇḍalā dīrghā vidhavā viraladvijā | kākadhvajarathārūḍhā vilaṃvita payodharā || śūryahastāti rukṣākṣī dhūtahastātvarānvitā | pravaddharo mātu bhṛśaṃ jaṭilā kuṭilekṣaṇā || kṣutpipāsārditā nityaṃ sadā kalaha tatparā | evaṃ vidhāṃ sadā dhyāyet tataḥ karma samācaret || pūrvokte pūjayet pīṭhe jyeṣṭhāṃ śatru nivṛttaye | keśareṣu ṣaḍaṃgāni patrasthā aṣṭaśaktayaḥ || kṣudhātṛṣṇaratirnidrānir-ṛtirdurgātīruṣā | akṣameti tato devā iṃdrādyā āyudhānvitāḥ || evaṃ jyeṣṭhāṃ samārādhya siddhamaṃtraḥ prajāyate || p. 214b) atha dhūmāvatī kavacaṃ || pārvatyuvāca || devadeva mahādeva bhaktānugrahakārakaḥ | dhūmāvatyāstu kavacaṃ brūhi me karuṇānidhe || mahādeva uvāca || asti guhyatamaṃ loke kavacaṃ śatrunigrahaṃ | sarvepsita pradaṃ devi tava snehāt prakāśyate || yacchrutvā rāmacaṃdreṇasaṃgare rāvaṇo hataḥ | bhārgaveṇāapi yacchrutvā jitaṃ sarvaṃ carācaraṃ || tameva kavacaṃ vacmi sāvadhānāvadhāraya | kavacasya mahādevi pippalāda ṛṣiḥ smṛtaḥ || chaṃdo virāṭ devatā ca śrīmaddhūmāvatī priye | śatrūṇāṃ māraṇe devī viniyogaḥ prakīrtitaḥ || oṃ dhūmāvatī sadā pātu śiro me śatrumarddiṇī | caṇḍarūpā mahādevī lalāṭe pātu māṃ sadā || kṣutkāmā nayane pātu pātu bhīmā śrutī mama | kākadhvajā nāsikāṃ me sarvaśatruvināśinī || pralaṃvoṣṭhī sadā pātu vadanaṃ muṇḍamālinī | vikṛtāsyā sadā pātu galaṃ me ripusūdinī || dhūṁ vījākhyā sadā pātu ghāṭaṃ me riṣṭatāriṇī | skaṃdhau kaṃkālinī pātu nṛmuṇḍasragvibhūṣaṇā || śuṣkamāṃsā sadā pātu bhīṣaṇā me bhujaddhayaṃ | lamvastanī sadā pātu dhūmavarṇāstana dvayaṃ || sūryahastā ca hṛdayaṃ pātu bhairavamādinī | śatru māṃsapriyā pātu pṛṣṭhaṃ me rudhirapriyāṃ || madirā ghūrṇanayanā pātu pārśve kirīṭinī | karālinī sadā pātu kukṣiṃ me śavavāhinī || vajratuṇḍā pātu nityaṃ kaṭideśaṃ śiva priyā | karāla vadanā pātu guhyadeśaṃ digaṃvarāṃ || ghorāṭṭahāsinī pātu jānunī viraladvijā | pādau me pātu satataṃ kṣutpipāsā kulā sadā || ghoraghaṇṭhā sadā pātu sarvāṃge śaṃkara priyā | iti te kathitaṃ devī kavacaṃ ripu nigrahaṃ || yasya prapaṭhanāddevī sarvasiddhikare sthitā | na tasya śatru pīḍāsyādduṣṭapīḍā kadāpi na || grahapīḍā bhūtapīḍā na bhavet kulasuṃdarī | dhūmāvatī samabhyarcya kṛṣṇapuṣpeṇa sādhakaḥ || matsyamāṃsā savairdevīṃ pūjayitvā yathā vidhiṃ | mahāmāṃsasya dhūpena dhūpayettāṃtra maṃtravit || p. 215a) aṣṭottara śatāvṛttiṃ paṭhedekamanāṃ priye | pakṣamātreṇa deveśi ripuṃhanyānna saṃśayaḥ || etat sarvaṃ maheśāni māraṇeṣu niyojayet | kavacasmaraṇāddevi ripuryāti yamālayaṃ || iti śrīrudrayāmale dhūmāvatīkalpe dhūmāvatīkavacaṃ || athāghorasya || athātaḥ saṃpravakṣyāmi sā ghorāstrājñayaṃ manuṃ | māyā sphuradvayaṃ caiva prasphuraddvitayaṃ vadet || paścādvadetturutururūpāṃ te ca caṭadvayaṃ | pracaṭa dvitayaṃ paścāt kahadvayaṃ vamadvayaṃ || vaṃdhadvayaṃ ghātaya dvi hūṁ hūṁ phaṭ śaravarṇakaḥ | manuḥ prokto ghoramuniḥ tirṣṭupchaṃdosya devatā || aghorarūpaṃ vaṃ vījaṃ hrīṁ śaktiḥ parikīrtitā | śaraṃ tu daśadigdaṃti divākaramitairmanāḥ || varṇaiḥ kuryāt ṣaḍaṃgāni padanyāsotha vakṣyate | kaṭau ca vaktragala hṛnmābhyaṃ dhūkarajānuṣu || sa jaṃghāpādayoścaivaṃ padānye kādaśanyaset | śaraṃ tu netravasvaddhira saṃvedāddhi vedakaiḥ || rasanetramitairvarṇairmṛtpadāni bhavaṃtyume | dhyāyet tato meghakālaṃ bhīmadaṃṣṭraṃ trilocanaṃ || bhujaṃgabhūṣaṇaṃ raktavasanā lepaśobhitaṃ | paraśuṃ karavālaṃ ca vāṇīstriśikhameva ca || dadhānāṃ dakṣiṇairhastairurddhādi kramataḥ paraiḥ | ḍamaruṃ kheṭakaṃ cāpaṃ nṛkapālaṃ ca vibhrataṃ || samāptaścāyaṃ dhūmāvatī kramaṃ || atha vagalāmukhī kramaḥ || athātaḥ saṃpravakṣyāmi staṃbhanīṃ vagalāmukhīṃ | nārāyaṇo muni striṣṭupchandaśca vagalāmukhī || devī vījaṃ tu hṛllekhā svāhā śaktiḥ samīritā | viniyogāsya vikhyātaḥ puruṣārthaścatuṣṭaye || hṛllekhā hṛdayaṃ proktaṃ śivaśca vagalāmukhī | śikhā tu savaduṣṭānāṃ tato vācaṃ mukhaṃ padaṃ || staṃbhayeti ca varmoktaṃ jihvāṃ kīlaya netrakaṃ | buddhirvināśayāstraṃ syāt ṣaḍaṃgaṃ nyāsa īritaḥ || mūrdhhni bhāle bhruvormadhye netrayoḥ śotrayo rasoḥ | gaṇḍadvaye tathā coṣṭhe dharāsya civukeṣu ca || gale ca dakṣadormūle tanmadhye maṇivaṃdhake | aṃgulīnāṃ tathā mūle hastāgre caiva meva hi || p. 215b) anyed vāmabhujādau ca dakṣoru mūlake tataḥ | dakṣa jānuni gulphe cāṃguli mūle padāgrataḥ || gaṃbhīrā ca madonmattāṃ taptakāṃcana sannibhāṃ | caturbhujāṃ trinayanāṃ kamalāsana saṃsthitāṃ || mudgaraṃ dakṣiṇe pāśaṃ vāme jihvāṃ ca vajrakaṃ | pītāṃvaradharā sāṃdra vṛtta pītapayodharāṃ || hemakuṃḍalabhūṣāṃ ca pītacaṃdrārddhaśekharāṃ | pītabhūṣaṇa bhūṣāṃ ca svarṇasiṃhāsana sthitāṃ || evaṃ dhyātvā ca deveśīṃ śatrūstaṃbhanakāriṇīṃ | bhūḥpradośa manoramye puṣpāmoda sudhūpite || gomayenātha saṃlipte maṇḍapetvāsanaṃ caret | sauvarṇe vātharaupye vā paittare vātha bhūrjake || karpūrāguru kastūrī śrīkhaṃḍa kuṃkumairapi | lipedyaṃtraṃ prayatnena lekhanyā hematārayoḥ || madhye yoniṃ samālikhya tadvāhye tu ṣaḍasrakaṃ | tadvāhyeṣṭadalaṃ padmaṃ tadvāhye ṣoḍaśacchadaṃ || caturasra trayaṃ vāhye caturdvāropaśobhitaṃ | yatra noktāṃ devatāyāḥ pīṭhaṃdā pīṭhaśaktayaḥ || tatra māyoditaṃ pīṭhaṃ jñeyetā eva śaktayaḥ | tadvījena yajet pīṭhaṃ yadvā māyāmunātha vā || tatrāvāhya yajeddevīṃ su pītairupacārakaiḥ | yajedaṃgāni ṣaṭkoṇe pūrvadvārādiṣu kramāt || gaṇeśaṃ vaṭukaṃ cāpi yoginyaḥ kṣetrapālakaṃ | īśānādi niṛtyaṃtaṃ gurupaṃktiṃ samarcayet || vagalā pūrvapatre tu staṃbhinī ca tataḥ paraṃ | jaṃbhinī mohinī valyā acalā caṃcalā tathā || durddharṣākalmaṣā dhīrā kalpanā kālakarṣiṇī | bhrāmikā maṃdagamanā bhogākhyā caiva yogikā || etāḥ ṣoḍaśapatreṣu gaṃdhapuṣpākṣatairyajet | ṣoḍaśa svara saṃyuktā saṃpradāyāt kulāgame || yajecca patra madhyeṣu kalpite cāṣṭapatrake | brāhmyādyaṣṭau tu pūrvādau vāhanāyudha saṃyutāḥ || lokeśāṃśca tadastrāṇi pūjayed vāhyatastathā | yonimadhye mūladevīṃ tripuṣpāṃjalibhiryajet || dhūpadīpai su naivedyairgaṃdhatāṃvūladīpakaiḥ | nīrājya vidhivat paścājjapa saṃkhyānnivedayet || p. 216a) atha vagalāmukhī stotraṃ || oṃ pītavastrāṃ su netrāṃ ca dvibhujāṃ dāhaddhojvalāṃ | śilāparvatahastāṃ ca smaraṃtī vagalāmukhīṃ || madhya sudhāddhi maṇimaṇḍapa ratnavedyāṃ siṃhāsano parigatāṃ paripītavarṇāṃ | pītāṃvarābharaṇamālyavibhūṣitāṃgī devī namāmi dhṛtamudgara vairi jihvāṃ || jihvāgramādāthakareṇa devīṃ vāmena śatruparipīḍayaṃtī | gadābhighātena tu dakṣiṇena pītāmvarāḍhyāṃ dvibhujāṃ namāmi || triśūladhāriṇīmamvī sarvasaubhāgyadāyinī | sarvaśṛṃgāraveśāḍhyāṃ devīṃ dhyātvā prapūjayet || calat kanaka kuṇḍalollasita cārugaṇḍasthalāṃ lasat kanakacaṃpakadyuti virājita caṃdrānanāṃ | gadāhata vipakṣakāṃ kalita lola jihvā calāṃ smarāmi vagalāmukhīṃ vimukhasanmukhastaṃbhinīṃ || pīyūṣo dadhimadhya cāru vilasadratnojjvale maṇḍape tat siṃhāsana mauli pāṭita ripu pretāsanādhyāsinīṃ | svarnābhāṃ kalapīḍitāri rasanāṃ bhrāmyadgavā vibhramāṃ yastvāṃ paśyati yāṃti tasya vilayaṃ sadyopi sarvāpadaḥ || devitvaccaraṇāmvuje vitanuteyaḥ pītapuṣpāṃjaliṃ mudrāṃ vāmakare nidhāya ca punarmaṃtrī manojñājñākṣaraṃ | pītadhyānaparopi kuṃbhaka vaśādvīje smaret pārthivaṃ tasyā mitramukhasya vāghṛdayago staṃbho bhavet tatkṣaṇāt || maṃtrasthānadalaṃ vipakṣadalane stotraṃ pavitraṃ ca te yaṃtraṃ vādi nimaṃtriṇāṃ trijagatāṃ yaṃtraṃ pavitraṃ ca te | mātaḥ śrīvagalenināma lalitaṃ yaḥ stūyate te mukhe tannāma grahaṇena saṃpadi mukhastaṃbho bhavedvairiṇāṃ || vādīmūkati śaṃkitaḥ kṣitipatirvaiśvānaraḥ śītatiḥ krodhīśāṃtatidurjanaḥ sujanatiḥ kṣipraṃ mukhaṃ khaṃjati || garvī kharvati sarva eva jagati tvadyaṃtra yaṃtritāḥ | śrīnitye vagalāmukhi pratidinaṃ kalyāṇi tubhyaṃ namaḥ || duṣṭastaṃbhanakaṃ ca vighnaśamanaṃ dāridrya vidhvaṃsanaṃ bhūbhṛtsaṃgamanaṃ ca yanmṛgadṛśāṃ cetaḥ samākarṣaṇaṃ | saubhāgyaika niketanaṃ mama dṛśo kāruṇya pūrṇe kṣaṇaṃ mṛtyormāraṇamāvirastu parato mātastvadīyaṃ vapuḥ || tvaṃ vidyā paramā triloka jananī vighnaugha saṃchedinī yogākarṣaṇakāriṇī ca su mahadvaṃdaika saṃchedinī | duṣṭoccāṭanakāriṇīṃ janamanaḥ saṃmohatha saṃdhāyinī jihvākīlana vaibhavā vijayate brahmāstrastu vidyā parā || p. 216b) mātaḥ staṃbhayamadvipakṣavadanaṃ jihvāṃ calaṃ kīlaya brāhmīṃ mudrayamudrayāsudhiṣaṇāṃ vahnergatiṃ staṃbhayaḥ | śatrūṃścūrṇayacūrṇayāśugadayā gaurāṅgi pītāṃvare vighnaughaṃ vagale hara pratidinaṃ kāruṇya pūrṇekṣaṇe || mātarbhairavi bhadrakāli vijaye vārāhi viśvāśraye śrīnitye samaye maheśi vagale kāmeśi vāme rame | mātaṃgī tripure parātparatare svargāpavargapradedāso haṃśaraṇāgataṃ karuṇayā viśveśvari trāhimāṃ || śāṅkaghe caurasaṃghe praharaṇasamaye vaṃdhane vārimadhye vahnyai vāde vivāde prakupitta nṛpatau divya kāle niśāyāṃ | vācyātvaṃ staṃbhane vā ripu vadhasamaye nirvipattauraṇe vā gacchaṃstiṣṭhaṃ strikālaṃstava paṭhanamidaṃkārya siddhipradaṃ ca || mātaryaścanaraḥ sadāstavamidaṃ devyāḥ paṭhet sādhanaṃ dhṛtvā yaṃtramidaṃ tathaiva samaye vāhau kare vā gale | rājāno varayoṣitopi karaṇaḥ sarpāmṛgeṃdrāḥ khalāḥ staṃbhayāṃti niṣīvite ripugatā lakṣmīryathā siddhyati || anudinamabhirāsaṃ sādhakoya strikāle paṭhati tribhuvaneśaḥ pūjyate devavargaiḥ | bhavati sakalakṛtyaṃ tasya dṛṣṭvāvaloke bhavati paramasiddhau lokamātastathaiva || iti śrīnāradaviracite pītāṃ vagalāstotraṃ saṃpūrṇaṃ || atha vagalāmukhī kavacaṃ || śrīmahogratārovāca || rājñā maṇḍalakādīnāṃ maṇḍalo parisarpatāṃ | sa garvāṇāṃ mahādeva dhanairvikṛta cetasāṃ || gajasarpāri jaṃtūnāṃ bhajanaṃ vada śaṃkara || śrībhaira uvāca || purā kṛta yuge devi vā takṣobhamupasthite | saptārṇavānāmekatvagamakṣobhaṃ yayuḥ surā || seṃdrāssaviṣṇaveḥ sarvesubhayān māmupasthitāḥ || devā ūcuḥ || śivaśaṃkararudreśa rakṣāsmān śaraṇāgatān | mahāvātādi vikṣobha kṣudhānasmānmahārṇavāt || tacchrutvāhaṃ sureśāni kavacaṃ pūrvanirmitaṃ | dattavān sarvadevebhyo mahābhaya nikṛṃtanaṃ || kavacaṃ vagalāmukhyāḥ śivaprāṇapradaṃ mahat | pūrvaṃ bhasmāsuratrāsādbhayavidrāvitaḥ svayaṃ || paṭhate tacca matprāṇān rakṣatvaṃ parameśvarī | śivaprāṇapradaṃ tasmād viśrutaṃ rakṣakaṃ paraṃ || ṣaṭtrīśaddakṣavāmedhyād vagalā paramāśiraḥ | sahasrāre guruḥ pātu śaktyā paramayojjvalaḥ || p. 217a) cidrūpā paramāśaktirlalāṭaṃ śivagehinī | bhūyugaṃ me mahākālī netrayugmaṃ pareśvarī || karṇayugmaṃ pītapuṣpapriyā mevyāt kapolayoḥ | civuke paramāśaktireṣṭayoḥ paramākalāḥ || vadanaṃ sakalā pātu paraṃbrahmasvarūpiṇī | pītapuṣpārcitā kaṇṭhaṃ skaṃdhau skaṃdastanapradā || pītāṃvarā dakṣabhujaṃ vāmāṃ vāmāṃgahāriṇī | hṛdayaṃ sa stanadvaṃdvaṃ bhānu viṃvamukhaikadhṛk || pṛṣṭaṃ caṃdradharaṃ mevyāt kaṭiṃ kaṃdarpya rūpadhṛk | hṛtpaṃkajaṃ saiva śaktirviśuddhaṃ jīvarūpiṇī || ājñā cakraṃ viṃdurūpā paraṃbrahmakuṭuṃbinī | brahmaraṃdhra sahasrāraṃ paṃkajākhya svarūpadhṛk || pātumāṃ paramāśaktiścāmarī kuṭilālakā | ṣaṭtriṃśadakṣarāvidyā pītāpīta vapurddharā || pītapuṣpārcitā pīta naivedyādi valipriyā | sarvāṅgaṃ me śubhā pātu vairi staṃbhanakāriṇī || brahmaraṃdhreṣu paramāsaṃsārārṇavatāriṇī | tārayen māṃ mahādevī manovāṃchitadāyinī || ājñā cakre guraurūpā mahābhayanivāśinī | sarvavidyā varā pātu jihvā śāstra vapurddharā || viśuddhau ṣoḍaśadale jīveśvara vapurddharā | ṣaṭtriṃśat tatvarūpākhyā kaṃṭhasthā māṃ sadāvatu || hṛtpaṃkaje bhavānīśarūpārūpa parātmikā | iṃdriyādi mahāśatrūn vidārayatu dāruṇā || maṇipūre daśadale mahāviṣṇu svarūpadhṛk | dārayannakhilānmohān māṃ māyā sā parāvatu || prajāpati svarūpeyaṃ svādhisthāne ṣaḍdale | sṛṣṭisthitā parāvidyā māṃ mohādvagalāvatu || gaṇeśarūpadhṛk pātutvādhāre māṃ caturdale | ṣoḍaśa svararūpeyaṃ pātu māṃ paramākalā || kaṁ khaṁ gaṁ ghaṁ tathā ṅṁ caṁ chaṁ jaṁ jhaṁ ñṁ tathā vatu | ṭaṁ ṭhaṁ ḍaṁ ḍhaṁ tvamākārāṇaṃ taṁ thaṁ daṁ tathā vatu || dhaṁ naṁ paṁ phaṁ tu śatrubhyaḥ pātu māṃ dhyāna tatparāṃ | vaṁ bhaṁ maṁ yaṁ vidāyārtha śatrūn māṃ vāktvarūpiṇī || raṁ laṁ vaṁ śaṁ tathā ṣaṁ saṁ śatrujihvāṃ vidārya tu | me vācaṃ me mukhaṃ jihvāṃ sadā rakṣa tu śāṃkarī || haṁ laṁ kṣaṁ sakalaṃ pātu rakṣan me paramaṃ yaśaḥ | praṇavaṃ sthiramāyā ca tṛtīyaṃ tritayaṃ tathā || ya stṛtīyaṃ svarādyugmaṃ yādādyaṃ svarapaṃcamaṃ | kā dvitīyaṃ dakṣanetre sarvaduṣṭa vahu smṛtaṃ || ṣaṣṭhyaṃtaṃ ca tathā vācaṃ staṃbhayāthāpi jihvayā | dvitīyayā kālayeti tathā buddhiṃ vināśaya || sthira māyā tathā tāraṃ cāṃte vahni vadhūṃ priye | eṣā vidyā mahāvidyā śatrunstaṃbhanakāriṇī || p. 217b) tridhā maṃtraṃ samuccārya sarvāṅge vyāpakaṃ kuru | jayatyeva na saṃdehaḥ śatrūn śūrānmahāhave || kulālamṛtikāṃgṛhya vāmahastena dīpakaṃ | kṛtvā prajvālya tailena vāme sthāpya manuṃ japet || trirātraṃ staṃbhayatyeva śatrusenāṃ mahāhave | gauravarṇāṃ pītapuṣpairvālāṃ saṃpūjya bhāvataḥ || nyāsāṃ vidhāya dehena bhajan yogī japanmanuṃ | pītopacāraistāṃ śaktiṃ saṃtoṣya parivāraṇāṃ || vaśayatyeva lokeśaṃ kiṃ punaḥ kṣudramānuṣaṃ | vācastaṃbhana kārastu vīraśaktiṃ śubhānanāṃ || ṣoḍaśābdāṃ suvarṇāṃ ca alaṃkṛtya yajet priye | sahasra mūlamaṃtraṃ tu japtvā vācaspaterapi || staṃbhayatyeva paramāṃ vācaṃ kiṃ kṣudramānuṣaṃ | vaśīkaraṇa kāmastu vadvāparikaraṃ dṛḍhaṃ || śaktiṃ liṃgopari sthāpya trisahasraṃ japenmanuṃ | indrāṇīṃ vaśayatyeva kiṃ punaḥ kṣudramānuṣīṃ || maṇḍalādhīśa vaśa kṛduttarābhimukhaṃ sthitaḥ | dakṣānanāṃ suṃdarīṃ tu soḍaśābdāṃ śucismitāṃ || kucayostu karairdatvā pītādyāṃ hasitānanāṃ | liṃge saṃsthāpya saṃcuvanmukhaṃ pītā manuṃ japan || trisahasraṃ mahārāja vaśayatyeva nānyathā | yena kenāpyupāyena vagalābhakti tatparaḥ || staṃbhayet sakalāṃllokānvaśayatyeva śāṃkarī | mārayecchatru saṃghātamuccāṭayati parvatān || devānāṃ sthapatiścandraḥ chādayet kiṃ paraṃ janaṃ | asya pārvati māhātmyaṃ kavacasya kvavarṇitum || mahādraudāruṇe cāṃte pralayādāvupasthite | staṃbhitaṃ ca tadā devi vātasaṃghaṃ sakṛjjapāt || evaṃ sā paramā vidyā mahāśatruvidāriṇī | nāstike taskare duṣṭenmūḍhe paṇḍitamāninī || na deyā hṛdayā vidyā dadanvandhamavāpnuyāt | suśīlāya sudāṃtāya gurubhaktiparāya ca || viśuddhāya mahāmaṃtrajāpine deyamuttamaṃ | kṛtvā purā sukavacaṃ japenmaṃtraṃ samāhitaḥ || nānyathā staṃbhinī vidyā siddhāsyāditi niścayaḥ || iti śrīekavīrātaṃtre mahogratārāsaṃvāde vagalāmukhīkavacaṃ saṃpūrṇaṃ || p. 218a) atha mṛtyuñjaya bhairavasya || oṃ jūṁsaḥ iti maṃtrasya prokto mṛtyuṃjayābhidhaḥ | ṛṣiḥ kalāho daityādi gāyatrīchanda īritaṃ || mṛtyuñjayo mahādevo devatā parikīrtitaḥ | ṣaḍdīrghayu tṛguṇā ṣaḍaṃgavidhirīritaḥ || padmadvayasthitaṃ smeraṃ caṃdrārkāgni vilocanaṃ | hasteṣu jñānamudrāṃ ca pāśamakṣākṣimālike || karpūrābhaṃ śīrṣacaṃdraḥ karādvāmṛtadhārayā | arddhāṃgaṃ vahubhūṣāḍhyaṃ kāntyā viśvavimohanaṃ || samāptaścāyaṃ vagalāmukhī kramaḥ || iti śrītaṃtracaiṃtāmaṇau tripurabhairavī-mahālakṣmī-mātaṅgī##- nāma saptaviṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 27 || atha pratyeka nityārcanaṃ nirṇīya sakalāṣṭa sādhanopa yuktatvāt prathamataścakra pūjāmāha || cakrapūjāṃ pravakṣyāmi sarvataṃtreṣu gopitaṃ | abhīṣṭa siddhidānātaḥ paraṃ kiṃcana vidyate || sarveṣāmeva devānāṃ śriyā proktepsitapradā | vaidikairapi kartavyā bhīṣṭasiddhyai purohitaṃ || kṛtvā tu kaulikaṃ devi pūrṇāḥ syustanmanorathā || śāṃtike pauṣṭike vaśye cākṛṣṭaustaṃbhamāraṇe | vidveṣoccāṭane māhe parasainya parājaye || ājñā siddhau ca mokṣārthe siddhisādhana hetave | upasarga vināśāya guhadoṣa nivāraṇe || rājyaṃ bhraṃśe nareṃdrāṇā sa lakṣmī haraṇāya ca | apatyalābhe cāniṣṭe upavyādhi nivāraṇe || prajā śāṃtā vanāvṛṣṭyāṃ mātṛ cakraṃ pratiṣṭhite | dīkṣākāle ca madane pavitre guru parvaṇi || vipattau deśikendrāṇāmatha vā gotramelane | prasthāne ca pravāse vā utsavā naṃdasaṃpadau || apekṣitaṃ tadā kārya manujaiścakra pūjanaṃ | sarvadevapriyaṃ gopyaṃ tadvidhiṃ kathayāmyatha || samayaścakra pūjāyā aṣṭadhā parikīrtitaḥ | sahasotyattite kārye kārye vā pūrṇatāṃ gate || devatotsāha divase kaulikasyāgamepi vā | umāmāheśvare yoge yoge vā śaktisaṃgame || valirājyaṃ kāmadine cakrapūjāti harṣadā | pradoṣe vā bhijiti vā niśīthe vāṣṭamīyutā || navamyāṃ cedbhavedyoga umāmāheśvarābhidhaḥ | bhaumāṣṭamyāṃ caturdaśyāṃ yogoyaṃ śaktisaṃgamaḥ || āśvinasyāsite pakṣe trayodaśyādi paṃca ca | valirājyamidaṃ proktaṃ yatheccha krīḍanāya tu || tat kāmadinamityāhuḥ somavāre trayodaśī | pūrvasmindivase snātvā devīmabhyarcya kāmanāṃ || p. 218b) kṛtvā saṃkalpayeccakrapūjāṃ dayād valiṃ paśoḥ || balidānaprakārastu āyavācyaḥ || evaṃ datvā valiṃ samyaṅnityakṛtyaṃ vidhāya ca | tṛtīye praharerāmānarānścārthe nimaṃtrayet || amuktyāḥ prītaye devyā manmanoratha siddhaye | cakrapūjot savārthaṃ tvaṃścomayāmaṃtritāhyasi || atha nimaṃtraṇa prakāramāha || tato nimaṃtrayet sarvān yoginyo yogināmapi | puṣpaṃ datvā kare savye saṃbhāṣāvaraṇaṃ tathā || adyame gṛhṇa pūjārthaṃ nimaṃtraṇaṃ karomyahaṃ | tata āgamanaṃ kuryāt pādau prakṣyālya pāṇinā || ācāryāya sukhaṃ devi maṃtreṇaiva nimaṃtrayet || aṣṭādhikā nimaṃtrāstu striyo nyūnāstu tat kṛte | strībhyaśca puruṣānyūnā adhikāste tu hānidā || sarve kaulavratasthā vā prāgdakṣāya ca varjitāḥ | bhavaṃti dīkṣā niratā nimaṃtryāścakrapūjane || tasyāṃ rātrau tu saṃpūjyā devaṃ svayamataṃdritaḥ | kulaśabda dvidhā proktā kulajeti piśācinī || trayodaśārṇaṃ svāhāṃtamaṣṭottara sahasrakaṃ | japenniśi tataḥ paśyeccakre vighnaṃ tathā śubhaṃ || vighne dṛṣṭe na kartavyaṃ kāryaṃ vā śāṃtipūrvakaṃ | śāṃtirgaṇeśvaro homo grahāṇāṃ bhairavasya ca || tato vahirvaliṃ dadyādimaṃ maṃtramudīrayan || oṃ namaśca triruccāryahyamukakṣetrapālakaṃ | ehyehi bhagavan pūjāṃ gṛhnayugmaṃ valiṃ tathā || bhakṣayugmaṃ cakra vighnakarān staṃbhaya yugmakaṃ | hūṁ phaṭ svāhā saptacaturvarṇonmaṃtraḥ prakīrtitaḥ || dinasya kṛtyaṃ nirvartya sāyaṃ cakraṃ prapūrayet || śrīdevyuvāca || sāṃprataṃ śrotumicchāmi nirṇayaṃ melakasya tu | kasmin sthāneṣu kurvīta kulacakraṃ samudbhavaṃ || kena cakraṃ prakartavyaṃ kathayasva maheśvaraḥ || śrībhairava uvāca || kathayāmi varārohe cakrasthāna paraṃ śṛṇu | śmaśāne ekavṛkṣe ca parvate mātṛkā gṛhe || prāsāde śūnya vāseṣu nadītīre araṇyake | eteṣvekaṃ ca saṃmārjya praliptaṃ gomayena tu || tuṣakeśādikaṃ śodhyaṃ kiṃkarī kiṃkareṇa vā | śmaśānaṃ tu prayogaṃ ca varaṇā ekavṛkṣakaṃ || p. 219a) parvatāgre bhavet kollāgṛhamātrāṭṭahāsakaṃ | prāsādastu jayaṃtī ca caritaṃ śūnyaveśma ca || srakāhyakaṃ nadītīramaraṇyaṃ devikoṭakaṃ | sthānaṃ ca kathitaṃ bhadre udbhavaṃ kathayāmite || avargaṃ pūrvamuddiṣṭaṃ kavargāgneya saṃsthitaṃ | ca vargaṃ dakṣiṇe bhāge ṭha vargaṃ nair-ṛte smṛtaṃ || ta vargaṃ paścime bhadre vāyavye tu pa vargakaṃ | ya vargamuttarebhāge śavargamīśa saṃsthitaṃ || eṣu sthāneṣu suśroṇi cakrasya tu samudbhavaṃ | utsthānaikaṃ samāgatya kuryādvīrasya yojanaṃ || vartanaṃ kathayiṣyāmi ācāryasya tu lakṣaṇaṃ | vahuśastraśrutā dhīrā daśapacchānugāminaḥ || pāraṃparya kramajñāna gurusiddhaḥ prapūjakāḥ | pūrṇābhiṣeka sampannā advaitācāravartinaḥ || lajjānujñāṃ guroḥ samyak syāta ku * (?) saṃga gataḥ | sarvasatva dayā bhūtadaṃbhamātsarya varjitaḥ || kṣāṃtodāṃtaṃ śucirnityaḥ putravacchiṣya pālakaḥ | ebhirguṇaiḥ samāyukta ācāryaḥ sthānu suṃdarī || atha maṇḍalamāha || kṣaumikena susūtreṇa sumitaṃ kārayet priye | sureṣāṃ pātayedbhūmau aṣṭakoṇāṣṭa patrikā || keśaraṃ ca ṣaḍaṃgulyaṃ karṇikāṣṭāṃgulāni ca | dvādaśāṃgula patrāṇi dalasaṃdhi dviraṃgulaṃ || caturaṃgula caṃdrāṇi vartulākāramaṃḍalaṃ | tadvāhye dvārabhāgāni dvādaśāṃgulamānataḥ || caturdvāraścatuḥkoṇaṃ koṇeṣu padmalāṃchitaṃ | karṇikā pītavarṇā ca keśaraṃ raktameva ca || patraṃ śvetakṛtaṃ bhadre dalasaṃdhi harītakaṃ | kṛṣṇadvārayutaṃ devi śuklaṃ caṃdrāṃ śumaṇḍalaṃ || rogopaśāṃtaśāṃtyarthaṃ bhadramaṇḍalamālikhet || śivoktaṃtaṃ vadiṣyāmi śrūyatāṃ varavarṇini | pītasūtreṇa suśroṇi sumitaṃ kārayet priye || ā hūṁṭhāni ca hastāni bhūmau sūtreṇa pātayet | ṣaḍaṃgulaṃ karṇikā ca caturaṃgulakeśara || dvādaśāṃgula patrāṇi śaśimaṇḍalaśobhanaṃ | pītabhadrairdalaṃ bhadre kṛṣṇena dalasaṃdhiṣu || caṃdraṃ śuklena kurvīta raktena dvarāmeva ca | evaṃ vidhaṃ suśobhaṃ ca surekhe samameva ca || pūrve kapālaṃ śuklena kṛṣṇenāsiṃca dakṣiṇe | paścime haritaṃ bhadre ḍamaruṃ ca suśobhanaṃ || uttare śuklapītena triśūlaṃ varasuṃdarī | śikhāṃśa grahaṇe deviyauṣṭyākarṣaṇa karmaṇi || p. 219b) viṣot kaṭoyaṃ sarvatra ālikhen maṃḍalāni ca || gaṇeśvaraṃ vadiṣyāmi adhunā varavarṇini | raktasūtreṇa sumitaṃ trihastāyata maṇḍalaṃ || karṇikā keśare patre hastamekaṃ tu vāhayet | sūrya caṃdra jalasthāne hastamekaṃ tu varṇayet || dvārakaṃ hastamālikhya caturasraṃ suśobhanaṃ | karṇikā haritā proktā keśaraṃ pītameva ca || jalarūpaṃ site naiva sūryaṃ raktena cālikhet | caṃdraṃ śvetena darvyeṇa patraṃ rakta suśobhanaṃ || dvāraṃ śvetaṃ suśobhāḍhya ma * (?) siṃ pūrvakṛṣṇakaṃ | dakṣiṇe śvetanarakaṃ kṛṣṇaśūlaṃ ca paścime || uttare haritākāraṃ ḍamaruṃ ca suśobhanaṃ | vaśyākarṣaṇa vedheṣu maṃḍalena maheśvarī || pratānakaṃ vadiṣyāmi idānīṃ vīramātari | gocarmarajjunā bhūmyāṃ pātayet saṃitena ca || dvihastamārabhyamitaṃ caturdvāra vibhūṣaṇaṃ | karṇikā paṃca aṃgulyā keśaraṃ caturaṃgulaṃ || patraṃ ṣoḍaśamaṃgulyā dvihastaṃ jalabhāgataḥ | śiraścatvāra maṃgulyā sarvadvārāṇi vāhayet || karṇikā haritā bhadre keśaraṃ raktameva ca | dalaṃ kṛṣṇena kurvīta dalasaṃdhiṃ jalaṃ tathā || raktena tu suśobhāni dhūmena dvāra vāhayet | aśiṃ kapālaṃ paraśuṃ triśūlaṃ ca catuṣṭayaṃ || caturdvāra samālikhyaṃ yathā śobhāṃ vrajet priye | mahāsādhana kāle māraṇe ca viśeṣataḥ || pretānakaṃ likhedbhadre maṇḍalaṃ sarvasiddhidaṃ | śāṃtikaṃ pauṣṭikaṃ vaśyamāraṇaṃ ca sulocanaṃ || viśeṣa maṇḍalaṃ yena jñātvā karmasamārabhet || punaranya prakāreṇa pravakṣyāmi viśeṣataḥ | sthūlena kalirityāhuḥ kṛṣṇena maraṇaṃ bhavet || vakrehāni bhavedghoraṃ chinnerāja bhayāni ca | asadṛśaḥ kṛte patre maṃtrasiddhirnna jāyate || tasmāt prayatnaṃ kurvīta yadīcchet siddhimuttamaṃ | evaṃ karmavibhāgāni jñātvā karma samārabhet || kimanyat pṛcchase devī kathitaṃ rajjupātanaṃ || p. 220a) atha pūjā dravyamāha || yat sarvaṃ bhakṣapānāni dravyaṃ vittānusārataḥ | kalpayitvā tu suśroṇi sarvaṃ dravyaṃ kṣamāpayet || caṃdanaṃ ca pavitraṃ ca gaṃdhamālyaṃ ca mohinīṃ | āsanaṃ dhūpa siṃdūra sthāpayecca yathā kramaṃ || nānāvidhāni māṃsānihyanekā matsyajātayaḥ | caturvidhāni bhakṣāṇi upadaṃ śāpadaṃśakāḥ || pūrvoktaṃ sakalaṃ dravyaṃ pūrṇamatra prakalpayet || atha krameṇa aṣṭakāṣṭakamāha || tatrādau vīrādīnāṃ pādaprakṣālana dravyamāha || pādaprakṣālanaṃ devi sāṃprataṃ kathayāmi te | vacaḥ priyaṃgu surabhī uśīraṃ caṃdanaṃ tathā || vālaṃ māṃsi tathā cauraṃ samabhāgāni kārayet | piṣṭodakena bhāgena ślakṣṇaṃ kṛtvā yathārthataḥ || uṣṇodaka ghaṭe madhye vahisthāne nidhāpayet | ekaika vīrapādau ca kṣālayedudakena tu || aṭṭahāseva cotpannaṃ caritrāyāṃ priyaṃgukaṃ | kolāpuryāṃ tu surabhirjayaṃtyāṃ ca uśīrakaṃ || ujjenyāṃ vadanaṃ bhadre prayāge vālameva ca | vārāṇasyāṃ ca māṃsī ca karṇamodyāṃ tu caurakaṃ || etadaṣṭau samākhyātā aṣṭau kṣetrasya lāṃchanaṃ || upahāravidhiṃ vakṣye śṛṇutvaṃ varavarṇini | caṃdanaṃ ca pavitraṃ ca gaṃdhamālyaṃ ca mohinī || āsanaṃ dhūpa siṃdūraṃ dāpayecca yathā kramaṃ | caṃdanaṃ virajaṃ bhadre pavitraṃ merukaṃ tathā || hādrāpuraṃ bhavedgaṃdhaṃ mālyamelāpuraṃ smṛtaṃ | kāśmīraṃ mohanī jñeyā āsanaṃ merukaṃ tathā || tagaraṃ dhūpamityāhuḥ siṃdūraṃ puṇḍravarddhanaṃ | etānyaṣṭau bhūṣaṇāni upakṣetrasya lakṣaṇaṃ || yathā krameṇa dātavyamācāryādīn vicakṣaṇaḥ | upahāra vidhānaṃ ca saṃkṣepāt kathitaṃ mayā || vali saṃsthāpanaṃ bhadre adhunā kathayāmite | vṛhadārumaya pātre odanaiḥ paripūrite || samucchritaṃ vaijayaṃtyā paṃcaraṃgika kārayet | achidra aṃtarmālyena dāpayed valibhājane || vicitrapuṣpamālyena yathā śobhāṃ vrajet priye | tathā tena prakartavyaṃ devatālaya śobhanaṃ || matsyamāṃsāni dhūpāni tilapiṣṭaṃ ca modakaṃ | vṛkṣāmlarudhiraṃ bhadre āraktakaṃ tathaiva ca || p. 220b) etadaṣṭau mayākhyātāḥ saṃdoha valikarmaṇi | parastīre bhavenmāṃsamatsyaṃ pṛṣṭāpuraṃ tathā || kudgaṇḍivo bhaveddhūpaṃ sopānetilaṃ piṣṭakaṃ | kṣīrake modakaṃ bhadre māyā puryāmlameva ca || āmrātake bhavedraktaṃ gṛharāje alaktakaṃ | samudraṃ dārupātraṃ ca odanaṃ merumeva ca || ahirājaṃ tu mālāṃ tu sragdānaṃ raktamālyakaṃ | brahmāviṣṇuśca rudraśca īśvaraśca sadāśivaṃ || paṃcaraṃga patākāṃ ca śuddhā paṃcanivāsinī | sāmudramudaraṃ bhadre nābhimeruḥ prakīrtitaḥ || kuṇḍalākhyā hi rājaṃ vannetra romaṃ ca sarvaśaḥ | prāṇo'pānaḥ samānaṃ ca udānavyā nameva ca || devatā paṃcakaṃ bhadre śuddhāsana nivāsinī | ūrddhvaścāsamadhaḥ śvāsaḥ caṃdrasūryau prakīrtitau || trayastriṃśat koṭi devāromakūpe vyavasthitā | vali saṃsthāpanaṃ bhadre sa vāhyābhyaṃtarāṇi ca || kathitaṃ sarvaśāstrāṇi dagdhāghṛtamivoddhṛtaṃ || madyaṃ cāṣṭavidhaṃ proktaṃ mahāmāṃsāṣṭakaṃ tathā | aṣṭau ca bhairavāsteṣāṃ sthāne vīrāḥ prakīrtitāḥ || bhairavyastu tathā proktastathā cāṣṭau ca mātaraḥ | tāsāṃ sthāne śaktayaḥsyure tadvaivāṣṭakāṣṭakaṃ || atha pūjāmāha || arcācakraṃ svavidyāyāstanmadhye sthāpayedghaṭaṃ | madyapūrṇaṃ tatra devī māvāhyārcanamācaret || nānāvidhāni māṃsānihyanekā matsya jātayaḥ | caturvidhāni bhakṣāṇi upadaṃśopadaṃśakāḥ || ete samyak pūjayitvā sāṃgāṃ sāvaraṇāṃ surāṃ | śaktayaśca tathā vīrāḥ pūjyāḥ puṣpākṣatādibhiḥ || athavā || pratyakṣaṃ pūjayeddevī śaktiṃ śaktiḥ svarūpiṇīṃ | vīraṃ bhairavarūpeṇa puruṣeṣu prayojayet || yāvat pramāṇaṃ yoginyaḥ svacakre paripūjitāḥ | yāvat pramāṇaṃ deveśi guravo bhairavādayaḥ || dikpālāntā maheśāni puruṣāṃ yaṃtramadhyagāḥ | tāvat pramāṇaṃ deveśi nāryaśca puruṣā tathā || cakrasthāna vibhāgaiśca tat tadvudhyā niveśeyet | madhye viṃdau mayāsārddhaṃ tvāṃ vai yugmātmikāṃ yajet || p. 221a) pūrvoktairmaṃtrarūpaiśca pūjākalpe prakīrtitaiḥ | sarvaṃ vivicya vidhivadupacāraiḥ prapūjayet || cakre yā devatā saṃkhyāḥ saṃjñācārghāsanāni ca | pātrāṇi pūrṇakumbhāśca pratyakṣāṇi nivedayet || nānāvidhairalaṃkārairvastrayugmaiḥ pṛthak pṛthak | puṣpadhūpākṣataiścaiva sugaṃdhaiśca manoharaiḥ || śrīkhaṇḍā gurukarpūrairmṛgamābhi vilepanaiḥ | mudrābhiśca namaskārairgītavādyaistathaiva ca || vinayena mahādeviṃ toṣayediṣṭadevatāṃ | saṃtarpya japahomādi sarvaṃ pūrvavadācaret || atha kāmyādau dhyāna viśeṣamāha || varadā bhayahastāstu prasannavadanāḥ śubhāḥ | śuklāṃ varaparīdhānāḥ śāṃtikarmaṇi ciṃtayet || pāśāṃkuśa mahācāpa puṣpavāṇadharāyudhāḥ | raktāmvaradharā devyāvaśya karmaṇi ciṃtayet || kṛṣṇā kṛṣṇāṃvarā raudrā raudrāyudha parigrahāḥ | bhīmakaṃkāladhāriṇyo maṃtra mālāvarā karāḥ || kapālakartṛkāhastā pivaṃtyo rudhirāsavaṃ | carvaṃtposthīni khādaṃtyo māraṇaivaṃ viciṃtayet || pītāṃvara parīdhānā vajrahastā mahābalāḥ | staṃbhanekari kuṃbhasthā dhyātavyāḥ śrīkulāṃvike || uccāṭane mṛgārūḍhāḥ dhvajahastā su caṃcalāḥ | dhūmravarṇā mahādevyoḥ parvatānyā tapaṃ tyapi || mohane nīlarūpāśca ākṛṣṭau kapilāruṇau | kapotāścaiva vidveṣe citrāroga vivarddhane || evaṃ karmānurūpeṇa carkāmnāyamidaṃ priyaṃ | yaṣṭyaṃ phalapradaṃ samyak bhaviṣyati na cānyathā || pūjā japastathā homaṃ maṃtravidyā gaṇasya ca | dhyānaṃ cakroktamārgeṇa śāṃtikādau yathā vidhiḥ || atha balidānaṃ || pūjā gṛhāduttaratastrikoṇe bhūgṛhāṃtare | ucchiṣṭa bhairavaṃ tatra gaṃdha puṣpādibhiryajet || ucchiṣṭa doṣo bhavati cakrapūjā mahotsave | taddoṣa parihārārthaṃ bhairavaṃ pūjayāmyahaṃ || tālatrayaṃ tathocchiṣṭa bhairave hi dvayaṃ tathā | valiṃ gṛhṇayugaṃ hūṁ phaṭ svāhā dvāviṃśadakṣarā || anena balidānaṃ tu pūjāṃ tesyāṃ prakalpayet | pūjāgāraṃ samāgatya praṇameccakra saṃsthitāṃ || paṭhet stotramidaṃ bhadre ekākārasubhāvitaḥ | namaste cakravartistu namaste jñānadāyine || namaste śivarūpāya namaste bhavatārakaḥ | aṣṭāṣṭakāstu yoginyaḥ kṣetrapālāstathaiva ca || p. 221b) bhairavaṃ ca imaṃ cakraṃ ekākāraṃ namāmyahaṃ | evaṃ stotraṃ paṭhedādyaṃ niveśya svayamāsane || jyeṣṭānu kramataḥ sthāpyaṃ cāsaneṣu yathāvidhiḥ | strīṇāmanyatamaṃ sthānaṃ puṃsāmanyatamaṃ pṛthak || athavā mithunaṃ kṛtvā kramāt samupaveśayet | paṃktyākāreṇa vā samyak cakrākāreṇa vā punaḥ || śivaśaktidhiyāḥ sarvān cakramadhye samarcayet || gurupātraṃ samādāya madyāmṛtayutaṃ kare | pariṣiṃcet sāmayikāṃ nītiṃ śāṃtiṃ svayaṃ paṭhan || jayaṃti devyā harapādapaṃkajaṃ prasanna vāmāmṛta mokṣadāyakaṃ | anaṃta siddhāṃtamati pravodha kṛnnamāmi sāṣṭāṣṭakayoginīgaṇaṃ || yoginī cakramadhyasthaṃ mātṛmaṇḍala veṣṭitaṃ | namāmi śirasānāthaṃ bhairavaṃ bhairavīṃ priyaṃ || anādi ghorasaṃsāra dhyāṃta vidhvaṃsakāriṇe || namaḥ śrīnāthavaidyāya kulauṣadhavidhāyine | āpadoduritaṃ rogāḥ samayācāra laṃghanāt || yeḥ sarvete vyapohaṃ tu divyacakrasya melanāt | āyurārogyamaiśvaryaṃ kīrtirlābhaḥ śubhojayaḥ || kāṃtiṃ manorathaścāstu pāṃtu sarvāśca devatāḥ || saṃpūjakānāṃ pratipālakānāṃ yatīṃdra yogīṃdra tapodhanānāṃ | viśvasya rāṣṭrasya purasya rājñaḥ karotu śāṃtiṃ bhagavān kuleśaḥ || naṃdaṃ tu sādhakakulādapi darśakāye sṛṣṭvāghanākhya caturakta mahātvayāye | naṃdastu sarvakulakaularatāḥ parāyetvanye viśeṣa padabhedaka śāṃbhavāye || naṃdaṃ tu siddhaguravastadanukramaughājyeṣṭānujāḥ samayino vaṭukāḥ kumāryaḥ | ṣaṭyoginī pravaravīra kulaiḥ prasūtānaṃdaṃ tu bhūmipati godvija sādhulokāḥ || naṃdaṃ tu nītinipuṇā niravadyaniṣṭhāni matsarā nirūpamā nirūpadravāśca | nityaṃ niraṃjanaratā guravo niraṃtāḥ śāṃtograśāṃtamanaso hṛta śokaśaṃkāḥ || naṃdaṃ tu yoginiratāḥ kulayogayuktā ācārya sāmayika sādhaka putrakāśca | bhāvodvijā yuvatayo yatayaḥ kumāryodharme bhavaṃ tu niratā guruśiṣyayuktāḥ || naṃdaṃ tu sādhaka kulānyaṇimādyaniṣṭāḥ śāpāḥ pataṃtu samayadyuṣi yoginīnāṃ | sā śāṃbhavī sphuratu kāpi mamāpyavasthā yasyāṃ guroścaraṇa paṃkajameva labhyaṃ || p. 222a) yāścakra krama bhūmikā vasatayo nāḍīṣuyāḥ saṃsthitāyāḥ kāyadrumaromakūpanilayāyāḥ saṃsthitā dhātuṣu | ucchvāsormimaruttaraṃganilayāniśvāsavāsāśvayāstā devyo ripupakṣabhakṣaṇa parāstṛpyaṃ tu kaulārcitāḥ || yādivyāḥ kulasaṃbhavāḥ kṣitigatāyā devatāstopagāyā nityaṃ prathitaprabhā śikhigatāyā mātaraḥ svāśravyāḥ | yo māmamṛtamaṇḍalāmṛtamayāyāḥ sarvagāḥ sarvadātāḥ sarvāḥ kulamārgapālanaparāḥ śāṃtiṃ prayacchaṃtu me || ūrddhvaṃ brahmāṇḍake vā divigagaṇatale bhūtale niṣkale vā pātāle vā nale vā salila pavanayoryatra kutrasthito vā | kṣetre pīṭhopapīṭhādiṣu ca kṛtapadā dhūpadīpādi māṃsaiḥ prītādevyaḥ sadānaḥ kṛtavalividhināpāṃtu dhīreṃdravaṃghāḥ || brahmā śrīśeṣadurgāguhavaṭukagaṇāḥ bhairavāḥ kṣetrapālā vetālāditya rudrā grahavasu munayaḥ siddhayo guhyakādyāḥ | bhūtā gaṃdharvavidyādharaṛṣipitaraḥ kinnarāyakṣanāgāyogīśāścāranāḥ kiṃ puruṣamunisurāścakragāḥ pāṃtu sarve || dehasthā khiladevatā gajamukhāḥ kṣetrādhipā bhairavāḥ yoginyo vaṭukāśca yakṣapitaro bhūtāḥ piśāgrahāḥ | anye bhūcaradikvarāśca khacarā vetālakāśceṭakāstṛptāḥ syuḥ kulaputrakasya pivataḥ pānaṃ madīyaṃ carut || satyaṃ cedgurudakṣadevapitaro vedāgamā yoginī prītiścet paradevatā yadi bhavedvedāḥ pramāṇaṃ hi cet | śākteyaṃ yadi darśanaṃ bhavati vedājñāpyamoghāsticetsatpaṃcāpi ca kulikāśca yadi cetsyānme jayaḥ sarvadā || tṛpyaṃ tu sādhakāḥ sarve sa mudrāḥ sa gaṇādhipāḥ | yoginyaḥ kṣetrapālāśca mamadehe vyavasthitāḥ || śivādya vaniparyetaṃ brahmādi staṃbha saṃyutaṃ | kālājñādi śivāṃtaṃ ca jagadyajñena tṛpyatāṃ || paṭhitvebhyarcanāpātraṃ samudvāsya gurustataḥ | dadyācchiṣyāya kuṃbhasthaṃ yoginībhyaḥ pṛthak pṛthak || pātraṃ tathaiva vīrebhyaścetarebhyaḥ svayaṃ pivet || vakṣyetha kaulikācāraṃ lokadvaya phalapradaṃ | pātramelāpakaṃ carma procyate kārakaṃ || na bhrātā na pitā mitraṃ pātramelāpakādṛte | adīkṣitairanācāraira maṃtrajñaira daivataiḥ || dūṣitaiḥ samayarduṣṭaiḥ prapaṃca vratadhāribhiḥ | strīdviṣṭairgurusaptaiśca bhaktihīnairdurātmabhiḥ || p. 222b) anabhiścairanya pānaiḥ paśubhiḥ kṣudrakarmabhiḥ | padavākya pramāṇajñaiḥ śruti smṛtyartha vedibhiḥ || strīdviṣṭairguru saptaiśca bhaktihīnairdurātmabhiḥ | anabhijñairanyayānaiḥ paśubhiḥ kṣudrakramabhiḥ || pādavākya pramāṇajñaiḥ śrutismṛtyarthaḥ vedibhiḥ | kulopadeśahīnaiśca vaiṣṇavavratakāribhiḥ || brahmatejo mukhaiḥ pātramelanaṃ naiva kārayet | tvat pūjā nirataiḥ śāṃtaiḥ paradravya parāṅmukhaiḥ || kulopadeśakuśalaiḥ kulamārga pravartakaiḥ | strīpriyaiḥ strīstutairddhatyaiḥ suṃdarairmṛduvādibhiḥ || kulamārgeti guptaiśca vidyāvadbhiḥ surūpakaiḥ | prayogasiddhairdravyādyairbhāgya vadbhiśca kāmukaiḥ || brahmabhaktairājamānyairmilitairdevayogataḥ | kuryāt pātrasya melāpaṃ saukhya vṛddhirdvayorbhavet || ekapātraṃ na kurvīta yadi sākṣāt kuleśvaraḥ | maṃtrāḥ parāṅmukhāyāṃti vighnāścaiva pade pade || na dadyādbhairavāyāpi svapātrasthita hetukaṃ | yadi dadyācca mohena devatāśāpamāpnuyāt || āsanaṃ bhojanaṃ pātraṃ manyavraśayanādikaṃ | anabhijñairanarhaiśca śaṃkaraṃ naiva kārayet || śroto bhedena vā kuryāt kaulikaiḥ pātramelanaṃ | pūrvadakṣiṇayoraikyamudakpaścimayostathā || yogibhiryoginībhiśca pradattaṃ pūrṇapātrakaṃ | svamaṃtra pādukā mūlamaṃtrajaptaṃ pivet tataḥ || kvacidyadicchayā prāpta malipātraṃ tu bhaktitaḥ | ādāya pūrvavahutvā pivet tacca guruṃ smaret || gurubhaktiyutānāṃ ca gurujyeṣṭha kaniṣṭhayoḥ | svajyeṣṭhasyāpi cocchiṣṭaṃ khādennānyasya karhicit || jyeṣṭhe kanīyase yojyaṃ na punargrāhayet tataḥ | śaktyucchiṣṭaṃ pivenmadyaṃ vīrocchiṣṭaṃ tu carvaṇaṃ || ātmocchiṣṭaṃ na dātavyaṃ parakīyaṃ na bhakṣayet | ucchiṣṭaṃ bhakṣayet strīṇāṃ tābhyāṃ nocchiṣṭamarpayet || svasya melāpakasyāpi sthāpayedekamaṇḍale | pātraṃ tatorcayeddevīṃ tarpaṇādi samācaret || utthāpyānyonya pātre ca dadyādanyonya hastayoḥ | dvayoraikyaṃ smaranyeyamiti pātrasya melanam || p. 223a) vālopi dīkṣitaḥ pūrve jyeṣṭasya tu kulāgame | dvijopi dīkṣitaḥ paścādantyajaḥ pūrvadīkṣitaḥ || dvijaḥ kaniṣṭhaḥ sa jyeṣṭha iti śāstra viniścayaḥ | svaśaktiṃ vīraśaktiṃ ca dīkṣitāṃ gururūpiṇīṃ || pāyayitvā pivenmadyamiti śāstrasya niścayaḥ | tasmāt sulakṣaṇāṃ śaktiṃ gaṃdha puṣpākṣatādibhiḥ || abhyarcya devatā vuddhyā bhogapātraṃ nivedayet || śrīmadbhairava śeṣa vā mṛtalasaccandrāmṛtaplāvitaṃ kṣetrādhīśvarayoginī janagaṇaiḥ siddhaiḥ samārādhitaṃ | ānaṃdārṇavakaṃ na cātyakamidaṃ sākṣāt trikhaṇḍāmṛtaṃ vaṃde śrīprathamaṃ karāṃvujayutaṃ pātraṃ viśuddhīpradaṃ || sarvāmnāya kalakalāpakalitaṃ kautūhala dyotakaṃ caṃdropendra mahendra śambhu varuṇa brahmādibhiḥ sevitaṃ | dhyātaṃ devagaṇaiḥ paraṃ munigaṇairmokṣārthibhiḥ sarvadā || lokānāmativarddhanaṃ sukhakarapātraṃ dvitīyaṃ namaḥ || madyaṃ māṃsaka matsyakaṃ harihara brahmādibhiḥ pūritaṃ mudrāmaithuna dharmakarma sukhadaṃ kṣārāmlatiktāśrayaṃ | ācāryārcitamaṣṭabhairava kalānyāsena saṃśodhitaṃ pāyāt paṃcamakāra saṃyutamidaṃ pātraṃ tṛtīyaṃ namaḥ || āvirbhūta sa golakuṇḍa sukhadaṃ brahmādi rudrārcitaṃ nārājyaṃ prathamoṃ gajātakusumaṃ divyādhi kūṭaṃ paraiḥ | machochaumalamuttamottamarasaṃ saṃsevya divyāmṛtaṃ bhūyaḥ paṃcaka muktikāmakamidaṃ pātraṃ caturthaṃmude || ādhāre bhujagādhirāja valaye pātraṃ mahīmaṇḍalaṃ madyaṃ saptasamudra vāri piśitaṃ cāṣṭau ca digdaṃtinaḥ | sohaṃ bhairavamarcayan pratidinaṃ tārāgaṇairlakṣitaṃ āditya pramukhaiḥ surāsuragaṇairājñākaraiḥ kiṃkaraiḥ || chatraṃ cāmara bhadrapīṭha paramānaṃdāyiṃtadāpi rāmārājñya manoharaṃ sukhakaraṃ sāyujya sāmrājyadaṃ | nānāvyādhibhavāṃdhakāra haraṇaṃ janmāṃtaraṃ nāśanaṃ śrīmatsuṃdaritarpaṇendra varadaṃ pātraṃ ca ṣaṣṭaṃ bhajet || jāgrat svapnasuṣuptituryapurato caitanya sākṣāt pradaṃ vidyudbhāskara vahnicendra dhanuṣajyotiḥ kathābhāṣitaṃ | iḍāpiṃgalamadhyagā trivalayā sat kuṇḍalīcorddhagāpātraṃ saptamapūraṇena taruṇānaṃdādhikaḥ pātumāṃ || p. 223b) khaḍgaṃ pādukamaṃjanaṃ ca guṭikaṃ sārasvataṃ satyadaṃ mṛtyorvaṃcanamugrakāryaṃ grahaṇaṃ dehasthireḥ kāraṇaṃ | pāyāt siddhikaraṃ manaḥ sthirakaraṃ vaśyaṃ jagaghoṣitāṃ pātraṃ cāṣṭasiddhikaraṇaṃ prauḍhaḥ prasannaṃ sadā || sarvānandakaraṃ sadāśivapadaṃ dvaṃdvaika bhaktipradaṃ sāmrājyaṃ sukhadaṃ manorathakaraṃ tvaṃ jñānavidhvaṃsanaṃ | āyuḥ kīrtiyaśovivarddhanakaraṃ saṃsāra mohachidaṃ pātreyaṃ navanātha śakti navakaṃ prauḍha pratāpoditaṃ || tripātraṃ paṃcapātraṃ vā saptapātramathāpi vā | navapātraṃ pivedvāpi ṣoḍaśārddhaṃ pivenna hi || yāvanna calate dṛṣṭiryāvanna calate manaḥ | tāvatpānaṃ prakurvīta paśuyāna mataḥ paraṃ || pūrṇābhiṣeka yuktānāmānaṃ devi nigadyate | karābhyāṃ pātramuddhṛtya smaran mūlaṃ ca pādukāṃ || āgalāṃtaṃ pivenmadyaṃ sa mukto nātra saṃśayaḥ | pītvā pītvā punaḥ pītvā yāvatyatati bhūtale || utthāya ca punaḥ pītvā punarjanma na vidyate | ānaṃdāt tṛpyate devī mūrchayā bhairavaḥ svayaṃ || camanāt sarvadevāstu tasmāt tritayamācaret || brahmājñānī kulācāre surāṃ pītvā sa balanmuhuḥ | bhūmau patati tasyāṅgelagaṃti yadi reṇavaḥ || tāvat kālaṃ reṇu saṃkhyaṃ brahmaloke samodate | pītvā pītvā japitvā ca muktaḥ koṭī kulaiḥ saha || brahmaloke vaseddevi satyaṃ satyaṃ na saṃśayaḥ | tatraiva vyāpti māpnoti na punaḥ prapatediha || pītvā ca pūjayitvaiśāmīśatvaṃ labhateddhruvaṃ | tatraiva layamāpnoti punarnnaiva nivartate || tatra matteṣu vīreṣu kāryākāryaṃ na vidyate | tatra yadyat kṛtaṃ karma śubhaṃ vā yadi vā śubhaṃ || tatsarvaṃ devatā prītyai jāyate mātra saṃśayaḥ | jalpo japaphalaṃ taṃdrā samādhirabhidhīyate || vikriyā pūjanaṃ proktaṃ charditaṃ bhairavo valiḥ | mūrchāsyācchakti saṃyoga stotraṃ tatkāla bhāṣaṇaṃ || nyāsovayava saṃsparśo bhojanaṃ havanakriyā | dhyānaṃ vīkṣaṇaṃ proktaṃ śayanaṃ vaṃdanaṃ bhavet || tadullā sa kṛtānāṃ ca yā ceṣṭā sā ca satkriyā | kāryākāryavikāraṃ tu yaḥ karoti sapātakī || etaccakragatā vīrā vijñeyāḥ parayoginaḥ | ye nā sruvaṃti manujāḥ sākṣādbhairavarūpatāṃ || saṃmoda kopaśamanaṃ patanodgāṇa nartanaṃ | veṇuvīṇādivādyaṃ ca kavitā racanādikaṃ || rodanaṃ bhāṣaṇaṃ pātaḥ samutthānaṃ vijṛṃbhaṇaṃ | gamanaṃ vikriyā devī yoga ityabhidhīyate || p. 224a) vikṛtiṃ manaso hitvā yadollāsaḥ pravartate | tadā tu devatā bhāvaṃ bhajaṃte yogapuṃgavāḥ || kaulikān bhairavāveśān yo vā niṃdati mūḍhadhīḥ | tannāśayaṃtya saṃdeho yoginyo nātra saṃśayaḥ || yadvadbhakimadāveśādadmuktaṃ kauliko mataḥ | tat tadbhavatya saṃdigdhaṃ śubhaṃ vā yadi vā śubhaṃ || tāro namo bhagavati madyamāṃsavihāriṇī | rati priye cakradevī vada kaulikavallabhe || satyaṃ manogatamedyet yuktvā madyaṃ palānvitaṃ | pradadyāt kaulikebhyastattanmattāḥ pravruvaṃtite || tatra kaścidakaulaścenna ca sphurati bhāratī || na niṃdenna haset drapyeccakre madhumadā kulān | etaccakragatāṃ vārtāṃ vahirnaiva prakāśayet || tebhyodrohaṃ na kurvīta nāhitaṃ ca samācaret | baktyā saṃrakṣayettānnai gopayecca prayatnataḥ || cakre ca pramadāṃ dṛṣṭvā ciṃtayed devatādhiyā | modate vaṃdate bhaktyā sa gacched yoginī padaṃ || pravṛtte bhairavī cakre sarve varṇād vijātayaḥ | nivṛtte bhairavī cakre sarve varṇāḥ pṛthak pṛthak || striyotha puruṣaḥ paśuścāṇḍālo vā dvijottamaḥ | cakra madhye na bhedosti sarve deva samāḥ smṛtāḥ || cakramadhye gatāḥ sarve puruṣāḥ śivarūpiṇaḥ | striyaḥ sarvāśca pārvatyā tasmādbhedaṃ na kārayet || kāmuko na striyaṃ gaccheda nicchaṃti madīkṣitāṃ | sadyaḥ saṃskāra saṃśuddhāṃ vihitatvād vrajet striyaṃ || sahasracakra pūjātorājyabhraṣṭo nṛpo bhavet | paṃcāśadbhiśca putrāptirnīrogodaśabhirbhavet || yasya cakrasya pūjāyāṃ ratāt skhalati cāṃganā | avaśyaṃ sārvabhaumo sauvarṣamadhye bhaviṣyati || yathepsita priyāprāptyai paṃcadhāpūjanaṃ caret || atha kaulikārcanaṃ || maheśvaraṃ samālokya pūjayedvidhi pūrvakaṃ | yathā vibhavarūpeṇa paṃcatatvaṃ navadya ca || sadā tuṣṭā bhaveddevī sarvān kāmāṃllabhedapi | anyathā naiva siddhiḥ syāt kruddhā bhavati yoginī || medinīṃ yastu pūrṇāṃ ca brāhmaṇo vedapārage | datvā yatphalamāpnoti tatphalaṃ kaulikārcane || aśvamedha sahasrāṇi vājapeya śatāni ca | īṣṭvā yat phalamāpnoti tatphalaṃ kaulikārcane || p. 224b) merutulya suvarṇaṃ tu brāhmaṇe vedapārage | datvā yatphalamāpnoti tatphalaṃ kaulikārcanāt || vāpī kūpa taḍāgidi kṛtvā yatphalamāpnuyāt | tatphalāllakṣaguṇitaṃ kaulikānāṃ prapūjanāt || kapilāṃ ca gavāṃ datvā yatphalaṃ labhate naraḥ | tatphalaṃ koṭi guṇitaṃ kaulikānāṃ prapūjanāt || atha dūtīyāgaḥ || puruṣeṇa vinā kiṃcit prakṛtyā kriyate nahi | tathā śaktiṃ vinā devophalaṃ dātu kṣamo nahi || tasmāt puṃśakti saṃyogaṃ kṛtvā maṃtraṃ prasādhayet | kaulike vāmamārge ca pumāndevo na siddhyati || ātmānaṃ tu śivaṃ dhyāyed devatāṃ śaktirūpiṇīṃ | krīḍetyaṃ ca makāraistu suprītā tasya devatā || dakṣamārge mātṛbuddhiḥ strībuddhiḥ kaulike pathi | yasya tāstā dṛḍhatarātasya tuṣṭāttu devatā || etadrahasyamākhyātaṃ gopyaṃ mātari jāravat || śaivāḥ smārtā yājñikāśatānna kurvaṃti pārvatī | kaulānāmāgamajñānāṃ tāṃtrikācāravartināṃ || anukalpapradātṝṇāṃ madhyasthānāṃ tathaiva ca | devīti buddhiryositsuyeṣāmatirar caṃcalā || teṣāṃ kālī subhaktānāṃ sarvadā niścitātmanāṃ | āvaśyakī śaktipūjā pīṭhapūjā vadīśvari || kālīvuddhyaiva saṃpūjyā na kāmākulayādhiyā | caturthāśramiṇā muktāye kālyarcana tatparāḥ || kaulikā vāpya kaulā vāme caitanmatavartinaḥ | teṣāṃ nityā śaktipūjāprāhaivaṃ māṃ puradviṣaḥ || sā śaktirdvividhā jñeyā svakīyā ca parāṅganā | svajātiḥ saṃbhavāyā tu pariṇītā bhavet priye || sā svakīyā samuddiṣṭā tathāneyaṃ praśasyate | parakīyā paṃcavidhātāḥ krameṇa vravīmyahaṃ || saṃjīvadbhartṛkā caikā tādṛgeva mṛtapriyā | dāsī veśyā tathā'nūḍhā praśastā cottarottaraṃ || ajātavatsā yuvatītā svādyaiva praśasyate | kadācijjātavatsāpi sā sarvasadṛśīmatā || abhāve pūrvapūrvāyāḥ parāgrāhyā hi sādhakaiḥ | sādhikāyāstu kaulāyā evameva pumānapi || na sādhakaṃ vinā nāryo na puṃsaḥ sādhikāmṛte | maṃtrāḥ siddhyaṃti deveśi kalpakoṭi śatairapi || p. 225a) parastrī saṃgamo madyopaśūnvā prāṇimāraṇaṃ | svārthaṃ cennarakāyaiva devyarthaṃ sukṛtāya hi || ko hetunnavijānāmi devīprītikarā ityame | na pāpa janakaṃ yadvadyajñārthaṃ paśughātanaṃ || na kilviṣakarastadvat parastrīsaṃgamādikaḥ || atha śaktīnāṃ jātiviśeṣaḥ || naṭīkāpālinī veśyā rajakīnāpitāṃgatā | brāhmaṇī śūdrakanā ca tathā gopālakanyakā || mālākārasya kanyā ca na ca kanyāḥ prakīrtitāḥ || nānyūnāṃgyonādhikāṃgyo na sthūlānādhikaṃ kṛśā | na chinnanāsāṃgulikā na dīrghā na ca vāmanā || na guṇḍitā na kubjāśca mūkāṃdha vadhirā na ca | na kekarā na khaṃjāśca bhinnayonirgalātkucā || vālāpatyāśca nityebhyo na kāryāḥ śaktayastvimāḥ | vadāmi yogyāṃ sādhikyāṃ yābhistuṣpatikālikā || gaurāṃgī yuvatī ramyāsmerāsyā cāruvigrahā | viśālalola nayanā pīnonnatapayodharā || viśālajamanā bhogāvali traya virājitā | supārśva tanumadhyā ca susvarā kuṃcitālakā || vicitraveśābharaṇā vicitrāṃ varadhāriṇī | vicitra sraksamākīrṇā vicitraratidāyikā || sadā prasannavadanā devyā bhaktiparāyaṇā | kaulikācaraṇajñā ca sādhake bhakti tatparā || bhayahīnā smeramukhī sarvadā priyavādinī | samayācāra sampannā maṃtrajñā bhayavarjitā || vidagdhā cā prasūtā ca dhairya svātaṃtrya saṃyutā | evaṃ guṇa samāyuktāḥ pūjayet sarvayoṣitaḥ || atha vidyāviśeṣe śaktiviśeṣamāha || gaṃdharūpā jātibhedairmahāvidyāḥ prakīrtitāḥ | tat kramaṃ devadeveśi śṛṇu yatnena sāṃprataṃ || rūpagaṃdha krameṇaiva nāmadadyān maheśvarī | mātṛ pitṛ kṛtaṃ nāmatyaktvā yatnena pārvatī || svayaṃ nāmapradadyādvai yathā yogena pārvatī || yā kṛṣṇa nīlakṛṣṇābhā madhupiṃgalalocanā | sādhakā kāṃkṣi hṛdayā puṃgaṃdhāniṃdyagaṃdhikā || tasyāṃ kālī samāyojyā sā kālī parikīrtitā || p. 225b) madyagaṃdhā tu yā nārī raktanetrāti niṣṭhurā | mahogratārā sā proktā mahāpāpa vināśinī || sarvadā bhojanāśaktā vahubhojyāti caṃcalā | trailokyamohanākārācchinnā vidyāḥ prakīrtitā || sarvalakṣaṇa saṃyuktā nānāgaṃdha samākulā | suṃdarī cārukeśāṃ ca dīrghanetrā manoharā || nānāvilāsakuśalā kulaśāstravicariṇī | guruvakṣaḥ sthalākrāṃtā madhyā viraladarśinī || suṃdarī sā bhavedgaurī sarvakārya pravartinī || yā sā tṛtīyā gaurāṃgī madhugaṃdhānulepanā | tripurānāma sā devī svapuṣpa kramasādhinī || cārvaṃgī cārunetrā ca kaṃjapadmāsanasthitā | pītābharaṇabhūṣāṃgī kamalāḥ parikīrtitā || guṃjāhāra vibhūṣādyā śyāmā caṃcalalocanā | cāruhāsā tu mātaṃgī vidyākhyātā maheśvarī || divyavarṇā kṛśāṃgī ca divyagaṃdhānulepanā | bhuvaneśī mayā proktā nānābhūṣaṇabhūṣitā || piṃganetrā piṃgakeśā kiṃcidduccāṭihāsinī | dhūmāvatī ca sā proktā siddhavidyā śṛṇu priye || laṃvavaktrā ca laṃvauṣṭhī pītavarṇāti niścalā | bagalā sā maheśāni kīrtitā tava suvrate || daśavidyā imākhyātā śaktirūpeṇa pārvatī | daśavidyā maheśāni mātṛ strībhaginī kramāt || krīḍaṃti satataṃ devi vidyā eva na saṃśayaḥ | daśakramo maheśāni daśavidyā su yatnataḥ || sarvathā kārayeddevi nānyathā yugakoṭibhiḥ | na hi siddhyaṃti deveśi daśapadma japena vaiḥ || tasmāt sarvaprayatnena sva sva vidyā kramaṃ caret | ātmīyā ca parā caiva śaktimātraṃ maheśvari || maṃtrādhi devatā vuddhyā pūjyāḥ sarvopacārakaiḥ | vividhaiḥ phalatāṃbūlairvastrālaṃkāra hemabhiḥ || saṃpūjya vidhivadbhaktyā vahu hetuṃ pradāpayet | saṃbhogavāsanāṃ dhṛtvāyaḥ kuryācchakti pūjanaṃ || sa dāridryamavāpnoti nārakī ca bhaveddhruvaṃ || p. 226a) vahubhiḥ kiṃ vaco jālaiḥ samāsāt samayaṃ śṛṇu | nirdiśyate śaktipūjā kaulikānāṃ dine dine || pratyahaṃ ca surādānaṃ tat svīkāro'nvahaṃ tathā | nityatoktastayorddevi kulamārgarateṣu ca || heyāheya vicāropi viralaḥ śaktiṣu priye | anukalpapradā tṛṇāmapi nityatvameva hi || vihāyagarhitā śaktiryogyā eva hi gṛhyate | itareṣāṃ śaktipūjākāmyā naimittikī tathā || samādhisthita cittānāmitarāsāṃ nirākṛtiḥ | vidhānaṃ kalayedāniṃ maṃtrānapi ca pārvatī || snātāṃ divyāṃ varadharāṃ nānālaṃkāra maṇḍitāṃ | yuvatīṃ pīna vakṣojāṃ tathā cākṛta bhojanāṃ || haste gṛhītvā vāmorau sthāpayecchaktimuttamāṃ | aśaknuvā * (?) voḍaṃtāṃ devyā vāmetha cāsane || vāmabhāge samālikhya trikoṇaṃ padmavartulaṃ | śvetarakta samāyuktāṃ nālaṃ siṃdūracarcitaṃ || sādhakaḥ prāṅmukho bhūtvā devīṃ pratyuṅmukhīṃ yajet | uḍḍiyānaṃ tu tretāyāṃ kṛte pūrṇagiriṃ yajet || jālaṃdharaṃ dvāpareṣu kāmapīṭhaṃ kalau yuge | tāni catvāri vakṣyāmi guhyādguhyatarāṇi ca || ṛṣyādivaṃ caredādau tataḥ śodhanamācaret || ṛṣyādikaṃ śṛṇvidānīṃ etasya suravaṃdite | śrīśaktipūjanasyāsya gonardda ṛṣirīritaḥ || vikṛtiśchaṃda ākhyātaṃ śaktirūpā yadādanu | mahākālī devatā ca kāmo vījamudāhṛtaṃ || śaktirvadhūrbhauvaneśī kīlakaṃ samudāhṛtaṃ | śivaśaktiḥ sāmarasya prakāśe viniyogatā || saṃsarga paṃcadīrghādyairvadhūvījaiḥṣaḍaṃgakaṃ | vidhāyātmaniśaktyaṃgenyāsaṃ vācyamathā caret || strīcechakti padasthāne bhairaveti padaṃ vadet | yoṣidyoni padasthānesyāliṃga padakalpanā || gurupadeśataścāpi svavuddhā vā sureśvari | druhaḥ sarvatra kartavyo liṃge tat tatpadeti ca || samānaḥ kiṃtu gāyatryā māsamāno bhayatra hi | nyāsoddhāramidāniṃ tvaṃ sāvadhānā niśāmaya || p. 226b) trayākāso ramārāvo yoginī roṣayoṣitā | ḍākinī pralayohāraḥ phetkārī karṇikāpi ca || preto nṛsiṃhaḥ kulikaṃ cichaktiḥ sarvaśeṣagāḥ | ekaikaṃ parato dadyād vījaṃ nāmnā surārcite || tānyapyādau kaulikī ca bhagamālinyanaṃtaraṃ | ratipriyā tathā'naṃgo'kulā samayapālinī || madanonmādinī kāmāveśinī tadanaṃtaraṃ | vittonmāthinyapi tato mohanyākarṣaṇī tathā || smarāturānaṅga rūpānaṅga hṛpramodinyanaṃtaraṃ | saṃtāpinī tataḥ saṃkṣobhiṇī ca tridaśārcite || sarvaśeṣe parijñeyā sāmarasya svarūpiṇī | etāḥ ṣoḍaśa vaikāryā ṅeṃtāḥ pūrvārṇa saṃyutā || strīkartṛkatve puṃliṃgā bhairavārcana karmaṇi | namaḥ śeṣeṣu sarveṣu sthānāni kalpayādhunā || śiraḥ kapolau ca galaḥ skaṃdhau vakṣaḥ kuvau tathā | pārśvo kukṣiścanābhiścavastirvaṃkṣaṇa eva ca || ūrujānū ca jaṃghe ca pādau yoniśca śekhagau | jīvanyāsa vadetasyāḥ sāmarasyamathā caret || eta deveti saṃproktaṃ śaktiśodhanamīśvarī | kṛtvā prahastu karo datvānu hṛdurojayaoḥ || kāmapīṭhetha vā devī nābhau maulīyakīmate | manuṃ gṛṇanvakṣyamāṇaṃ vāraikaṃ vā trivārakaṃ || jīvanyāsātmakamidaṃ śaktiśodhanamācaret | anena śuddhyate śaktirnānyathā maṃtrakoṭibhiḥ || māyākāmo vadhūrlakṣmīḥ kūrcaḥ prāsāda eva ca | śākinī ḍākinī cāpi vījānyaṣṭaupuraḥ smaret || bhogānaṃda kalāśaktirjīvātmā paramātmakāḥ | prativiṃvādvaitasaṃjñakātmyanāmalayā'bhidhān || daśakūṭān kramāt procya brahma tadviparītakaṃ | dvayaṃ daśāṃta uccāryamevamarddhārddhasammitaṃ || tato mamānu hṛdayetavānu hṛdaye vadet | dadhātu mama vācyuktvāte vācaṃ samudīrayat || mameṃdriyeṣu tadanu pravadet kamalānane | te iṃdriyāṇi ca saṃbhāṣya mama vācaṃ juṣasva ca || tataḥ siddhikarālīti tvāṃ mahyaṃ niyunaktu ca | yaivatvaṃ ca sa evāhaṃ ya evāhamitīrayet || p. 227a) saivatvaṃ saṃdhināyuktamubhau tadanukīrtayet | śivaśakti samārasya māpannau tadanaṃtaraṃ || tadaikamiti saṃkīrtya sādhayāva itīrayet | sa saṃdhistāra hṛcchīrṣa maṃtrastadanu suṃdari || ayaṃ maṃtraḥ samuddiṣṭaḥ śaktiśodhana karmaṇi | aṣṭottaraśatārṇādyona nyūnonāpi cādhikaḥ || dhyānaṃ pūrvoditaṃ yatte bhagavatyā mayā tava | śaktiṃ ca tādṛgākāraṃ dhyāyedvīkṣyāṅga saṃcayaṃ || bhairavadhyānasadṛśa mātmānaṃ ca vibhāvayet | tata āvāhayeddevīṃ śaktyaṃge pīṭhasannibhe || vakṣyamāṇena maṃtreṇa sādhakoṃjali mudrayā | māyākāmavadhūrāva kamalā yoginīruṣaḥ || ḍākinī cāpi phetkārī na vaitānyādigānihi | ehyehi bhagavatyuktvā mahākālī samīrayet || śaktipīṭhe'nusānnidhyamāveśaya samuddharet | tatastvāmahamullikhyāvāhayāmi ca kīrtayet || sarvaśakti samābhāvya svarūpiṇi tato vadet | tāraṃ pratiṣṭha śīrṣaṃ ca śakti mūlamanuṃ śṛṇu || māyārāvaḥ smaro nārī śaktaye hṛdayaṃ tataḥ | maṃtro navākṣaraḥ proktaḥ śaktipūjana karmaṇi || ṛṣyādirnāsti caitanya na chando vījaśaktayaḥ | kiṃtu pādyādi sarvopacārādyarpaṇa hetukaḥ || japtavyo naiva cāyaṃ hi tripura pravaco yathā | sarvopacārānye tena pradadyāt kiṃtu śaktaye || pādyadānādi naivedyadānāṃtaṃ yadyadiṣyate | na cānyamaṃtro bhinnāsti manmate jagadīśvari || kūrcateyaṃtu mauleyā tadamūlaṃ vibhāvyatāṃ | śaktipūjā vaśiṣṭaṃ yat puṣpasraganulepanaṃ || yadātmane dīyate tat sāmarasyārcanaṃ bhavet | tadamaṃtraṃ prakartavyaṃ mevamīśāna śāsanaṃ || tato datvā karaṃ śaktiryonipīṭhe japaṃ caret | sādhakaḥ śaktigāyatryā śatamarddhārddhameva vā || yonipīṭhe japaprakhyo na japaḥ kvāpi vidyate | sadyaḥ prabhāvajanako maṃtrāṇāṃ pīṭha uttamaḥ || maṃtrāṇāṃ valahīnānāṃ prayoga kṣīṇacetasāṃ | anuddhṛtānāṃ śāpebhyo nyūnādhikyārṇatājuṣāṃ || gurumliṣṭānāmapi ca pradānonaujasāṃ tathā | ajñānavidhi pūjānāma pātrārpaṇabhagināṃ || tyaktānāṃ vismṛtānāṃ ca tathā caivā prabhāvināṃ | saṃdhukṣaṇārthamubhayaṃ proktaṃ tripuravairiṇā || ekaṃ nirvāṇa maṃtreṇa saṃpuṭīṃ kṛtya tajjapaṃ | kaulāsane nāparaṃ ca yonipīṭhe japakriyā || kaulāsanaṃ yonipīṭhe japaḥ strīṇā manugrahaḥ | gurustrī śaktitā cāpi miśrībhūya japedvayoḥ || anyaiḥ samindhanaṃ matrairvījādhikya karaṃ paraṃ || p. 227b) athātaḥ śaktigāyatrīṃ śṛṇu devi mahāphalaṃ | kāmavījād bhagavatīṃ ṅentāṃpurata īrayet || vidmahe yonimālinyai dhīmahīti tataḥ paraṃ | tannaḥ śaktiriti procya sarvaśekhe pracodayāt || eṣā hi śakti gāyatrī sarvāgama sugopitā | etāṃ ni nālaśakyarcāna śaktyarcāṅgiko tapaḥ || yathāśakti japitvaināṃ tatsamarpya ca śaktaye | vāmorāvupaveśyaiva kuryān mūlajapaṃ priye || pūjayenmadanāgāre raktacaṃdanacarcite | bhage tadīye vijñeyā nāḍyastisraḥ pravāhikāḥ || ekottarāhikā cāṃḍī saurī cānyā tu vāhikāḥ | āgneyī cāparājñeyā pūjayettāstu sādhakaḥ || aṃbu sravati cāṃḍī sā puṣpaṃ sravati bhānavī | vījaṃ sravati cāgneyītāstu nāmabhirarcayet || vāgbhavādyairnamoyuktaiḥ pūjayet suprasannadhīḥ | dhyānaṃ kuryān maheśāni gahvare makarānane || tāmracūḍaśikhākāraṃ gajavaktra samaprabhaṃ | tatra sthānaṃ ciṃtayeddevīṃ vidyāṃ bhuvanamohinīṃ || bhagamālāmaṃtrastu || vāgbhavaṃ bhagaśabdāṃte bhagebhagini cālikhet | bhagodari bhagāṃte tu bhagamāle bhagāvahe || bhagaguhye bhagaprāṃte yoniprāṃte bhagāṃtake | nipātinī ca sarvāṃte tato bhagavaśaṃkarī || bhagarūpe tato lekhyaṃ nīrajāyata locane | nityaklinne bhagaprāṃte svarūpe sarva cālikhet || bhagāni mehyā namoṃte varadetha samālikhet | rete svarete bhagavat klinna klinna drave tataḥ || kledaya drāvayaścātha sarvasatvān bhageśvari | amoghe bhagavīcce cakṣubhaḥ kṣobhaśca sarva ca || satvān bhageśvari vrūyādvāgbhavaṃ vrūṁ japādidaṃ | bhaṁ plūṁ māṁ vlūṁ ca haiṃ klinne tataḥ paraṃ || sarvāṇi ca bhagānyaṃte meva śañcānayeti ca | strīvījaṃ ca haraprāṃte valamātmakamakṣaraṃ || bhuvaneśīṃ samālikhya vidyeyaṃ bhagamālinī | caturthyaṃtaṃ yajeddevī bhage puṣpaṃ viniḥkṣipet || prakṣālya kuladravyeṇa gaṃdhapuṣpaiḥ samarcayet | dhūpadīpādikaṃ kṛtvā paścādāvaraṇaṃ yajet || ihāpyā vāhanaṃ nāsti jīvanyāsā maheśvarī | athaivaṃ ca vidhānenatāḥ ṣoḍaśopacārakaiḥ || iṣṭadevīṃ prapūjyātha sarvasiddhīśvarośvaro bhavet || p. 228a) arcayedgaṃdhapuṣpādyaiḥ svaśivaṃ tadanaṃtaraṃ | athanyāsaṃ pravakṣyāmi śivātmānaṃ vibhāvayet || paṃcavaktraṃ mahādevaṃ kalāyuktaṃ nyaset kramāt | īśānassarvavidyānāṃ śaśinī prathamākalā || īśvarassarvabhūtānāmaṅgadā tadanaṃtaraṃ | brahmādhipati śabdāṃte brahmaṇodhipatiḥ punaḥ || brahmeṣṭadā śivomestu marīci saṃpuṭa nyaset | sadāśivaḥ samuccārya aṃśumālinyathā parā || tatpuruṣāya vidmaheṃ kalāśāṃtiritīritā | mahādevāyadhīmahi kalāvidyā tathaiva ca || tanno rudraḥ padaṃ paścāt pratiṣṭā kathitā kalā | pracodayāt samuccārya nivṛttiḥ syāt tataḥ paraṃ || pūrvapaścimayāmyeṣu uttareṣva pāru kramāt | hṛdaye vinyaseddevī aghorebhyaḥ stamaḥ kalā || atha ghorebhyo mohāṃ ca grīvāyāṃ vinyaset tataḥ | ghorāṃte syāt kriyāpaścād dakṣiṇāṃśe pravinyaset || namastestu kṣudhāṃ paścāt kalāṃ pṛṣṭhe nyaset kramāt | rudrarupebhya ityaṃte tṛṣāntāra namoṃtakāḥ || vāmadevāya namoṃte rajāsyād guhyadeśake | mukha savye pravinyasya rakṣāṃ jyeṣṭhāyavai namaḥ || rudrāya namo ratiṃ paścād vāmamukhaṃ kalāmimāṃ | kālāya nama ityaṃte pālinī urudakṣiṇe || kalakāmāya deveśi vāme vikaraṇāya ca | namaḥ padaṃ samuccārya saṃyamanīndakṣajānuni || valakriyā samādiṣṭā vāme vikaraṇāya ca | namoṃte vṛddhimuccārya dakṣiṇe sphici vinyaset || balapramathanāya namo rātriṃ vāme pravinyaset | sarvabhūtadamanāya namonte brāhmaṇīkalā || kaṭideśe pravinyasya manau te mohinīṅkalāṃ | dakṣiṇe pārśvakenyasya unmanāya namojvalāṃ || pādayostana nāsāsu mūrddhni vāhu yugenyaset | sadyo jātodbhavāssamyagaṣṭau maṃtrī kalāḥ kramāt || sadyojātaṃ prapadyāmi siddhiḥ syāt prathamāḥ kalā | sadyo jātāya vai bhūyo namaḥ syādṛddhirīritā || bhavedyutistṛtīyāsyāda bhave tadanaṃtaraṃ | lakṣmīścaturthī kathitā tato nāti bhave padaṃ || medhākhyā paṃcamī proktā kalā bhūyo bhavasvanāṃ | prajñā samīritā ṣaṣṭī bhavāṃte syāt prabhā kalā || p. 228b) udbhavāya namaḥ paścāt sudhāsyādaṣṭamī kalā | praṇavādyāścaturthyaṃtā namoṃtāśca pravinyaset || evanyā sa vidhiṃ kṛtvā svayaṃ śaivaṃ vibhāvayet | paṃcākṣaraṃ puraskṛtya rudra dhyānaparāyaṇaḥ || sāmarasyamayaṃ kṛtvā rakṣārthaṃ kavacaṃ paṭhet | vadhvā tu kṣobhiṇīṃ mudrāṃ yaṃtra madhye viniḥkṣipet || bhagaṃ kuṃḍaṃ śruvo liṃgamādyaṃ caiva tu vīryakaṃ | sarvatatvaṃ samuccārya sahasraṃ japamācaret || dharmādharma havirdīpta ātmāgnau manasā śruvā | suṣumṇā vartmanā nityamakṣa vṛttirjuhomyahaṃ || svāhāṃ toyaṃ mahāmaṃtra āraṃbhe parikīrtitaḥ | śivaśakti samāyogo yoga eva na saṃśayaḥ || śītkāro maṃtrarūpaṃ ca vacanaṃ stavanaṃ bhavanaṃ bhavet || āliṃganaṃ ca kastūrī karpūraṃ cuṃvanaṃ bhavet | nakhadaṃṣṭrākṣatādīni puṣpāṇi vividhāni ca || mathanaṃ tarpaṇaṃ viddhi vījapāto visarjanaṃ || āliṃganaṃ cuṃvanaṃ ca stanayormardanaṃ tathā | darśanaṃ sparśanaṃ yonirvikāraṃ liṃgagharṣaṇaṃ || praveśaṃ sthāpanaṃ śakternnavapuṣpāṇi pūjayet | na dadyāccumbanaṃ yastu daridro jāyate dhruvaṃ || āliṃganaṃ vinā devi kuṣṭī bhavati pārvatī | vinā daṃtakṣatairdevi loke bhavati niṃditaḥ || āliṅgane haredrogān dhanadhānyādi cuṃbane | nakhadaṃtakṣatādyaiśca tadā mokṣaḥ prajāyate || sāyujyaṃ saṃgame tasyāt satyameva na saṃśayaḥ | prakāśākāśahastābyāmavalaṃvyonmanī śrucā || dharmādharma kalā snehapūrṇamagnau juhomyahaṃ | svāhāṃtoyaṃ mahāmaṃtraḥ śukratyāge prakīrtitaḥ || śuddha maṃtrauṣadhe naiva yānaistu maṃthanaṃ caret | madhyamāne ca tasyā hi jāyate tatvamuttamaṃ || gṛhnīyāt tatprayatnena dravyaṃ kuṇḍodbhavaṃ śubhaṃ | tenāmṛtena divyena kāilkāṃ tarpayet sadā || sānnidhyāt tatkṣaṇādvāpi prītā siddhiṃ prayacchati | samasta devatānāṃ tarpaṇaṃ ca sadāmṛtaiḥ || guruṇāṃ sādhakānāṃ ca sarveṣāṃ tarpaṇaṃ caret | te nāmṛtena divyena sarve tuṣṭā bhavaṃti ca || yat kāmaṃ kurute maṃtrī tatkṣaṇādeva siddhyati || kulāmṛtaṃ samādoya tatrārghe niḥkṣipedbudhaḥ | tataḥ somakalāḥ pūjyāḥ sādhakairnirmalāḥśayaiḥ || p. 229a) madhubhāṇḍa sahasraistu māṃsa bhāraśatairapi | naiva tuṣṭā bhaveddevi bhagaliṅgāmṛtādṛte || kuladravyaṃ ca saṃśodhya śivaśaktimayaṃ priye | jīvāmṛtaṃ parabrahmarūpaṃ niḥkṣipyasuṃdari || arghyapātrāmṛtairyaṣṭvā nirvikalpaḥ sadānaghaḥ | arghadravyaiśca deveśi yonau devīṃ prapūjayet || yonipūjāṃ vinā pūjā kṛtā vāpya kṛtā bhavet | dutīyāge kṛtaṃ maṃtrī sarvajñāyate dhruvaṃ || na tasya punarāvṛttiḥ kalpakoṭi śatairapi | yaiḥ kṛtayajanaṃ dūtyāstairiṣṭāḥ kratavo'khilā || sarvatīrthamayaḥ proktaḥ sarvadevamayo bhavet | puraścaryādi sakalaṃ kṛtaṃ tena na saṃśayaḥ || aśvamedha sahasrāṇi vājapeya śatāni ca | āsamudrā ca dharaṇī dattā tena sa dakṣiṇā || merumaṇḍala tulyāni suvarṇānyarpitāni vai | go koṭi dānādyat puṇyaṃ tatpuṇyaṃ jāyate priye || tasmāt sarvaprayatnena dūtīyāgaṃ samācaret | pūjā saṃpūrṇade bhadre sarvāriṣṭa pranāśakaṃ || yonipūjāyutā pūjākṛtāmapyakṣayā bhavet | āyurārogya vibhavānamitā labhate naraḥ || anenaiva vidhānena viṣārtto nirviṣo bhavet | putrārthī labhate putraṃ dhanārthī labhate dhanaṃ || mātaṃgī śaktimabhyarcya tayāssākaṃ samarcayet | mātaṃgī manmathopetāṃ sarvakāmārthasiddhaye || śaktyā sākaṃ sadā pujyā mātaṃgī maṃtradevatā | sā devī śaktihīnā tu na dadāti manorathaṃ || pūrṇābhiṣeka rahito yaḥ śaktiṃ śodhayennaraḥ | sodhamaḥ patito rogī paṃcatvaṃ labhate dhruvaṃ || iṃdriyāṇāma dhṛṣyatvāt kāmalābhādi saṃbhavāt | prāyaḥ kalau kaulikeyaṃ paṃthā naraka hetave || uttamā nityapūjāsyān madhyamaṃ parvapūjanaṃ | māsapūjādhamā proktā māsādūrddhaṃ paśurbhavet || māse vātha trimāse vā ṣaṇmāse vatsarepi vā | śrī guruṃ pūjayed bhaktyā prāptai tat strīsutādikān || tadabhāve tat kulīnaṃ tacchiṣyaṃ vānyayoginaṃ | saṃtoṣayet kuladravyaṃścakrapūjā puraḥsaraṃ || atha cakrasya viśeṣācāramāha || ucchiṣṭo na spṛśeccakraṃ kuladravyaṃ tathā guruṃ | vahiḥ prakṣālya ca karau kuladravyāṇi dāpayet || madyabhāṃḍaṃ samuddhṛtya na pātraṃ paripūrayet | bhogapātraṃ surākuṃbhaṃ niḥkṣipenna kadācana || p. 229b) cakramadhye suvidhiṃ vā karāsya kṣālanādikaṃ | yaḥ karoti hi mūḍhātmā sa bhavedā padāṃ padaṃ || niṣṭīvanaṃ malaṃ mūtramadho vāyuvisarjanaṃ | śrīcakramadhyeyaḥ kuryāt sa bhavedyoginī paśuḥ || cakramadhye ghaṭe bhinne pātre vā skhalite tathā | dīpanāśe rāṣṭrapīḍā tacchāṃtyai cakrapūjanaṃ || parihāsaṃ pralāpaṃ ca viḍaṃvaṃ vahubhāṣaṇaṃ | audāsīnyaṃ bhayaṃ krodhaṃ cakramadhye vivarjayet || pātrahastaścakramadhyena bhramet pūrṇapātrakaṃ | ciraṃ na sthāpayeddhaste nālapetyotrapāṇikaḥ || pādābhyāṃ na spṛśet pātraṃ na ca bhidyāt kadācana | naikahastena dātavyaṃ na viṃduṃ pātayedadhaḥ || pātraṃ na cālaye sthānānna mudrāvarjitaṃ pivet | sa śabdaṃ na pivenmadyaṃ na kuryāt pātrasaṃkaraṃ || pātrasyāṃśa dvayaṃ madyapūrṇaṃ tryaṃśaṃ turīyakaṃ | nānyonyaṃ tāḍayet pātraṃ na pātraṃ tāḍayedadhaḥ || sādhāraṃ noddharet pātramanādhāreṇa niḥkṣipet | riktaṃ pātraṃ na kurvīta na pātraṃ laṃghayet tathā || prakṣālya gopayet pātraṃ namoṃto vipramīkṣaye || śrīcakrasthaṃ kuladravyaṃ dadyādyo vā kule jane | phalāni tasya naśyaṃti kruddhā bhavati devatā || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau sakalasādhāraṇacakrārcananirṇayo nāmāṣṭāviṃśatitamaḥ prakāśaḥ || 28 || atha yaṃtranirmāṇa pratiṣṭhāmāha || śrīdevyuvāca || deveśa śrotumicchāmi yaṃtrasthāpana nirṇayam | yaṃtraṃ tu gṛhamityuktaṃ yaṃtraṃ pīṭhaṃ prakīrtitaṃ || sthirayaṃtre pratikṛtau nāvāhana visarjane | pratiṣṭāpya mahāyaṃtraṃ tatadyaṃtraṃ visarjayet || yaṃtra pratiṣṭhāmāsādya vidyāṃ tatra vibhāvayet | jīvanyāsaṃ tataḥ kṛtvā vidyāṃ tatra vibhāvayet || yaṃtraṃ pratiṣṭhāṃ kṛtvādau devaṃ tatra pratiṣṭhayet | tadā visarjanaṃ nāsti na cāvāhanameva ca || ataḥ kālasya vyatyāsād yaṃtrameva pratiṣṭhayet | mūrtiṃ svahṛdgatī tatra dhyātvā pūjya visarjayet || p. 230a) sphāṭikādiṃ svarṇaraupyaṃ yaṃtraṃ ca kārayet priye || yāvajjīvaṃ suvarṇesyādraupye dvāviṃśatiṃ priye | tāmre dvādaśakaṃ varṣaṃ varṇe'naṃta phala * (?) ka || * * * * * * * * (?) maṇyādau kimvadāmite || vidrume racite yaṃtre padmarāgetha vā priye | indranīletha vaiḍūrye sphāṭike marakaṭepi vā || dhanaṃ putra tathā dārān yaśāṃsi labhate dhruvaṃ | suvarṇa racite pīṭhe bhūpālā ca śavartinaḥ || rajate na kṛtaṃ yaṃtraṃ āyurārogyakāṃmadaṃ | tāmreṇa racite yaṃtraṃ sarvaiśvarya pradaṃ mataṃ || yaṃtraṃ tu sphāṭikaṃ svacchaṃ manobhilaṣitapradaṃ | māṇikyā racitaṃ yaṃtraṃ rājyadaṃ bhuktimuktidaṃ || kṛtaṃ marakaṭe yaṃtraṃ sarvaśatruvināśanaṃ | lauha trayodbhavaṃ yaṃtraṃ sarvasiddhikaraṃ mataṃ || śrīkhaṇḍaṃ śāṃtidaṃ jñeyaṃ pauṣṭikaṃ raktacaṃdanaṃ | śrīparṇī pīṭhamuddiṣṭaṃ pūjārthaṃ dhanarājyadaṃ || vaidrumaṃ vahulā saṃpadbhūrjapatre catuḥpadā | gaṇḍakī bhavapāṣāṇo bhuktirmuktira dūrataḥ || bhūmau siṃdūra rajasā racitaṃ sarvakāmadaṃ | sīsakāṃsyādiṣu kṛte saṃpattiṃ saṃtataṃ haret || phalakāyāṃ padebhittau sthāpayenna kadācana | sthāpitaṃ yadi mohena nāśayet taddhanaṃ kulaṃ || teṣāṃ madhye sphāṭikastu sarvasiddhipradaṃ bhavet || atha trilohānāṃ saṃkhyāmāha || daśabhāgaṃ suvarṇasya tāmrasya dvādaśaṃ tathā | ṣoḍaśaṃ rajatasyāpi etallohatrayaṃ smṛtaṃ || atha parimāṇamāha || arddhāṅgulyena homasya rajatasya tathaiva ca | tāmrasya pūrvasaṃkhyau ca māṇikyādau yathecchayāṃ || palapramāṇaṃ kartavyamarcā pīṭhaṃ manoharaṃ || agniraṃgula vistāra prāk pratyagdakṣiṇottaraṃ | parārddhorddhaṃ prakurvīta caturasraṃ samaṃ tataḥ || māṇikyādika pīṭhaṃ tu mānanyūnaṃ na doṣakṛt | śrīparṇā caṃdanādīnāmadhikaṃ cenna doṣakṛt || mahāśaṃkhe śilāyāṃ ca na ca yaṃtravicāraṇā || athavā || ekatolaṃ dvitolaṃ vā tritolaṃ paṃcatolakaṃ | rasatolaṃ vedatolaṃ saptāṣṭatolakaṃ tathā || daśatolaṃ sūryatolaṃ kalāsaṃkhyakatolakaṃ | radatolaṃ catuḥṣaṣṭhitolakaṃ śatatolakaṃ || p. 230b) yaṃtraṃ manojñaṃ sukhadaṃ surekhaṃ pīṭhamuttamaṃ || atha prastāramāha || cāturvidhyā hi cakrasya prastārāśca bhavaṃti hi | bhūkūrma padmaprastārā meruścāpi tathā vidhaḥ || nimnarekhā samāyogo bhūprastāre mayoditeḥ | kūrmapadmaka prastāra ūrddhvarekhā mayoditā || bhūprastāro dvidhā devi ūrddhva pātālabhedataḥ | tribhiḥ kramādunnataṃ syāt kramot kramamathāpi vā || dvitrikramādunnatopi dvidvikramamathāpi vā | yvāṃtaraṃ yavārddhaṃ vā tilayuktilameva vā || taṇḍulārddhaṃ tacca vā syāt tadvaya kramabhedataḥ || meruḥ svarge ca kailāśe martyaloke prakīrtitaḥ | bhūprastārastu pātāle tritayaṃ kīrtitaṃ mayā || kaṃjakūrma ratnagarbhāḥ sarvatrapūjane śubhāḥ | śubhāḥ sarvamaheśāni sarvasiddhi pradāyakāḥ || ūrddhvarekhābhidheyaṃ tu pūjārthaṃ mṛtyugocaraṃ | sthāpanārthaṃ tu pātālarekhā ca kutracinmatā || atha yaṃtralikha na karṇikādīnāṃ likhane sthānamāha || paṃcavṛttāni saṃlikhya tatra yaṃtraṃ likhedbudhaḥ | ādyaṃ syāt karṇikā sthānaṃ keśarāṇāṃ dvitīyakaṃ || tṛtīyaṃ dalamadhyasya dalāgrāṇāṃ caturthakaṃ | paṃcame būpuraṃ likhyamevaṃ yaṃtravidhau smṛtaṃ || keśara dvayayuktaṃ ca dalaṃ proktaṃ maheśvarī | daṇḍākāraṃ viṃduvaktraṃ tadvayoktaṃ maheśvari || pātālarekhā prastāre keśare mukhyaviṃdunā | ūrddhvarekhā vidhau devi rekhā keśaratā matā || śrīvidyāyāṃ kālikāyāṃ keśarāṇi kvacicca vā | śrīvidyāyāṃ mahādevi keśarāṇi na kārayet || yathā dalaṃ keśareṇa viyuktaṃ karmavarjitaṃ | tathā trikoṇaṃ deveśi biṃdunāvarjitaṃ bhavet || viṃduhīnaṃ tu yadyaṃtraṃśa ca vadbhavet | tathaivāṣṭa dalayorddhe vṛttaṃ yatnena kārayet || vṛttaṃ vinā cāṣṭadalaṃ garbhabhūṣaṇavarjitaṃ | ṛjurekhā bhavellakṣmīrvakrarekhā daridratā || na rātrāvaṃkayedyaṃtraṃ sādhakastu kadācana | pramādādaṃkite caiva devatāśāpamāpnuyāt || yaṃtramātre maheśāni nirṇayaḥ kathito mayā | ādhirupācca viṃvasya pūjāyāśca viśeṣataḥ || p. 231a) sādhakasya ca viśvāsāddevaḥ sānnidhyamicchati || atha yaṃtrāṇāṃ dhyānamāha || devyuvāca || pūrve saṃsūcitaṃ nātha yaṃtradhyānaṃ tvayāṃ prabho | kathaṃ dhyeyaṃ kiṃ viśiṣṭaṃ kiṃ dhyeyādhyeyameva hi || vṛttaṃ mūrtisvarūpaṃ vā mekhalāvat svarūpakaṃ | kiṃvā rekhāmayaṃ dhyeya kiṃvā vai bhūsvarūpakaṃ || viśvarūpaṃ smaredvāpi tatsarvamapi kathyatāṃ || īśvara uvāca || dhyānaṃ tu trividhaṃ proktaṃ yaṃtramātre maheśvarī | ādau virādviśvarūpaṃ dviścacaṇḍasvarūpiṇaṃ || yaṃtraṃ saṃbhāvayeddevi sarvatra kathitaṃ tvidaṃ | śrīcakrādau mahādevi virādrūpe tu sāmyatā || dvitīyaṃ ca kathaṃ dhyeyaṃ tanmevada maheśvari | tejaḥ puṃjanibhārekhā sarvacaitanyarūpiṇī || sarvadarpaṇa vadbhāvyaṃ svaprakāśaḥ svarūpiṇaṃ | caitanyaṃ bhāvayet sarvaṃ viṃdvādiṃ bhūpurāṃtakaṃ || mūlatejaḥ prakāśena abhinnaṃ bhāvayet priye | rṛtīyaṃ śṛṇu deveśi merurūpaṃ sanātanaṃ || uttarottaramuccaṃ syādviṃdvārabhya vibhāvayet | viṃdvadho bhāvayeddevi ekaikottarataḥ śive || navottara krameṇaiva bhāvayedvā maheśvari | kālīvidyā vidhau devi navaratnaṃ svarūpiṇīṃ || rekhāṃ saṃbhāvayeddevi meru prastāravacca vā || śrīcakraṃ vījasaṃyuktaṃ niṣphalaṃ parameśvari | vījahīnaṃ tu yaccakraṃ nirvījaṃ siddhidaṃ na hi || sṛṣṭi cakraṃ bhavedādau sthiticakraṃ dvitīyakaṃ | bījasaṃlekhanaṃ devi tridhātragaditaṃ mayā || vījaṃ vinā tu nirvījaṃ tadyaṃtraṃ siddhidāyakaṃ | dalākāraṃ kalau pūjya nānyathā siddhidaṃ śive || maṃtracaitanyakaṃ devi yaṃtracaitanyakaṃ tathā | gurucaitanyakaṃ devi svasmitritayabhāvanā || na tatra dhyānarūpādi tejo yaṃtraṃ vibhāvanā | sa prapaṃce tu saṃsāre durāvārāmṛtaḥ śive || bhāvanaiva tu saṃproktā bhāvanā siddhidā matā || atha sarvasādhāraṇa yaṃtra saṃskāramāha || śrīdevyuvāca || cakrabhedo mahādevatvat prasādānmayāśrutaḥ | idānīṃ śrotumicchāmi pratiṣṭhākarma nirṇayam || śrī śaṃkara uvāca || śṛṇu devi pravakṣyāmi jagatkāriṇi kaulinī | tasyodyāpana karmāṃgaṃ sarvavarṇa vinirṇayaṃ || lagne śubhagrahopete'nukūle guṇaśālini | pratiṣṭhāṃ kārayedeṣāmṛkṣatithyādike kṣaṇe || snātvā saṃkalpayenmaṃtrī gurorcana mācaret | gururmaṃtreṇa vilikhedyaṃtraṃ svarṇaśalākayā || paṃcagavyaṃ tataḥ kṛtvā śivamaṃtreṇa maṃtritaṃ | tatra cakraṃ kṣipenmaṃtrī praṇavena samāhitaḥ || p. 231b) tasmāduddhṛtya taccakraṃ sthāpayet svarṇapaṃkaje | paṃcāmṛtena dugdhena śītalena jalena ca || snāpayeccaṃdanenāpi kastūrī kuṃkumena ca | hāṭakaiḥ kalaśairdevi aṣṭabhirvāri pūritaiḥ || kaṣāya jalasaṃpannaiḥ snāpayen maṃtramuccaran | sa ta uttolya tadyaṃtraṃ sthāpayeddhema pātrake || yaṃtrarājāya vidmahe mahāmaṃtrāya dhīmahī | uccaredet tadaṃte tu tanno yaṃtraḥ pracodayāt || spṛṣṭvā yaṃtraṃ kuśāgreṇa gāyatryā cābhi maṃtrayet | aṣṭottaraśataṃ devī devatā bhāvasiddhaye || ātmaśuddhiṃ tataḥ kṛtvā ṣaḍaṃgairdevatāṃ yajet | tatrā vāhya yajeddevīṃ jīvanyāsaṃ ca kārayet || upacāraiḥ ṣoḍaśabhirmahāmudrādibhiḥ sadā | phalatāṃbūla naivedyairdevīṃ tatra samarcayet || yadṛ sūtrādikaṃ dadyādvastrālaṃkārameva ca | mukuraṃ cāmaraṃ ghaṇṭhāṃ yathāyogyaṃ maheśvarī || sarva me tat prayatnena dadyādātma hiterataḥ | trirātraṃ pūjayeddevīṃ trisaṃdhyaṃ ca punaḥ punaḥ || tato jape sahasraṃ tu sakalepsina siddhaye | balidānaṃ tataḥ kṛtvā praṇamedyaṃtra rājakaṃ || aṣṭottaraśataṃ hutvā saṃpātājyaṃ viniḥkṣipet | homakarmaṇya śaktiścedvimuṇaṃ japamācaret || dhenumekāṃ samādāya svarṇa śṛṃgādyalaṃkṛtam | gurave dakṣiṇāṃ dadyāt tato devyā visarjanaṃ || atha kaulikādevi śeṣamāha || devyuvāca || deveśa śrotumicchāmi rahasyātirahasyakaṃ | vāmināṃ caiva kaulānāṃ yaṃtrasaṃskāra karma ca || śiva uvāca || athocyate mahāyaṃtra saṃskāraḥ sarvasiddhidaḥ | śubhehni snānamācarya śubhe lagne śubhe kṣaṇe || kṛta nityakriyā maṃtrī prāṅmukho vāyudaṅmukhaḥ || pūrvokta dhādu dravyaiśca suṃdaraṃ sumanoharaṃ | surekhe śubhadaṃ yaṃtraṃ lekhayitvā vidhānataḥ || pratiṣṭhāṃ ca tataḥ kuryād yathā śāstra pramāṇataḥ | śubhe lagne puṇyakāle śailādi vihitasthale || maṃtrī kalpānusāre tu pūrvedyuradhivāsayet | sāyaṃ saṃkalpavidhivadghaṃṭasthāpana pūrvakaṃ || p. 232a) gaṇeśādīn samabhyarcya dikpālān paripūrayet | madyaṃ māṃsaṃ tathā matsyaṃ mudrāṃ maithunameva ca || yaṃtra saṃskāra karmādau dravya me tanmayeritaṃ | yathāśaktyopacārādyaiḥ pūjayen mūladevatām || sugaṃdha tailagaṃdhādyairdravyaistamadhi vāsayet | caṃdretyādi ca maṃtreṇa japaghoṣa purassaraṃ || ityadhi vāsitaṃ kṛtvā saṃyatotiti teṃdriyaḥ | prātarnityaṃ vidhāyādau tato yāgasthale viśet || patākādhvajasaṃkīrṇe divyamaṇḍalamaṇḍite | vitāna cāmaracchatra puṣpamālā virājite || maṃgalāṃkura patrādyaiḥ kalaśaiḥ paribhūṣite | maṇḍalaṃ sarvato bhadre rekhā sāhasrasaṃyutaṃ || sāmānya bhadraṃ vā devi vedyāśco parito likhet || athavā dakṣiṇe vāme vakṣye vāruṇamaṇḍalaṃ | catusraṃ catuḥ ṣaṣṭiḥ koṣṭhaṃ vidyāṃ niveśayet || aṃtyoyāṃtima paṃktyostu dikṣu koṣṭāni mārjayet | madhyastha caturakṣīṇi tadvārākhyāni pūrvavat || pītaḥ śyāmaḥ śveta haridrajobhiḥ paripūrayet | koṇakoṣṭhaṃ vihāyaika paṃcāśatyādasaṃgitāḥ || pīṭhasya pāṇḍuro raktaḥpīta kṛṣṇaiḥ prapūrayet | āgne pītaḥ koṇakoṣṭānyā raktaharitāsitaiḥ || śvetavarṇena catvāri madhye vṛttāni kārayet | pūrayedatha tasyorddhaṃ vitānaṃ vaṃdhayed yathā || ṣaṭtriṃśadaṃśavyāsārddhaṃ vṛttamādyaṃ tu pītataḥ | tat pītaṃ karṇikākāraṃ sitarekhā vṛtaṃ tataḥ || dvitīyaṃ dviguṇa vyāsa rūpakeśara saṃyutaṃ | pītaraktaḥ śvetavarṇa mūlamadhyāgrakeśaraṃ || dvisaptatyaṃśikāśvetāṃ tasyāgre kuru rekhikāṃ | tṛtīyaṃ tu tṛtīyāṃśe tulya vyāsaṃ tu vartulaṃ || śvetamaṣṭadalaṃ tatra raktāṃ cāṃtaddalāṃtaraṃ | śvetaṃ vahiḥ kṛṣṇavarṇā raktāṃgaṃ taddalāṃtare || śvetaṃ vahiḥ kṛṣṇā prāgvadrekhāṃ sitāṃ kuru | tadvahirvṛtta saṃlagnān ṣoḍaśārān prakalpayet || śyāmapītāruṇaḥ śvetai tadaṃtastudya vā kṛtī | śitā pītāruṇaḥ śyāmaharitāḥ paṃcarekhikāḥ || kāryāḥ su rucirāḥ paṃcasyāṃtarevaṃ prapūrayet | vajraśaktirdaṇḍakhaḍgapāśa dhvajagadyaṃ likhet || p. 232b) pūrvatastu tathaiśānyāṃ śūlacakrāṃvujānvitaṃ | vāma dakṣiṇayoretanmaṇḍalaṃ vāruṇāhvayaṃ || prāṅmukho vāgyato bhūtvā saṃkalpyābhīṣṭasiddhaye | paṃcaśuddhiṃ samācarya kurvannakṣata saṃyutaṃ || saṃsthāpya maṃḍale tatra yajedādhāraśaktitaḥ | pīṭhamaṃtraṃ samāstīrya sthāpayet kalaśaṃ budhaḥ || dīkṣākramokta vidhinābhiṣeka kalaśaṃ tathā | paṃcagavyaṃ tataḥ kuryācchivamaṃtra vivodhitaṃ || tena su snāpayenmaṃtrī yaṃtraṃ ca praṇavaṃ japan | paṃcāmṛtena haviṣā dadhnā ca payasā kramāt || tata udvartanaṃ kṛtvā jelana sthāpayedapi | paṃcagavyaṃ samānīya taṃtra yaṃtraṃ samāhitaḥ || japan kṣipet suvarṇādau vedamūla purassaraṃ | tata uddhṛtya svarṇādi pātraṃ saṃsthāpya maṃtravit || paṃcāmṛtena tīrtheṇa śītalena jalena ca | sahasraśīrṣāmaṃtreṇa mūlamaṃtra puraḥsaraṃ || susnāpyayāvamānena karpūrāgurunīrataḥ | sarvauṣadhi jalairgaṃdhairjalairyatnena mārjanaṃ || tataḥ śuddhadukūlena jalamutsārya sādhakaḥ | paridhāyadukūledve svarṇanirmitadolayā || maṇḍaletaṃ samānīya nṛtyagītairjayasvanaiḥ | kuṃkumādyairvilipyātha pūjyaḥ sarvopacārakaiḥ || pīṭhapūjāṃ tataḥ kuryāt svasvakalpokta mānataḥ | kuśaiḥ kulīnairvā devi śatamaṣṭottaraṃ japet || pūrvoktāṃ yaṃtragāyatrīṃ japtvā devatvamāpnuyāt | atheṣṭaṃ devatāṃ dhyātvā mudrayā vāhayet tataḥ || jīvanyāsaṃ tataḥ kuryāt pūjayediṣṭadevatāṃ | nṛtyagītaiśca vāditraiḥ paṃcaghoṣa puraḥ saraṃ || tato japediṣṭa maṃtramaṣṭottara sahasrakaṃ | kuṇḍe vā sthaṃḍile maṃtrī haviṣā saṃskṛte nale || yathāvidhi vidhānena śruco homaṃ samācaret | grāsa pramāṇaṃ ca caruṃ mūlenākṛṣya maṃtravit || ghṛtaśruvaṃ tato datvā juhuyādagni saṃmukhe | paṃcaviṃśati tatvaiśca tatvena tarpaṇaṃ caret || p. 233a) iṃdrādi dikpatibhyaśca dadyāt pūrvoditaṃ valiṃ | tata āvṛtti devebhyo ghṛtenāhuti mācaret || tadaṃte devi maṃtreṇa hunedaṣṭottaraṃ śataṃ | mātṛkā yuktaṃ maṃtraṃ tu japa jaya jayasvanaiḥ || gatvā homa samīpe tu datvā pūrṇāhutiṃ tataḥ | toṣayet svarṇavastrādyaiḥ pradadyād dakṣiṇāmapi || kṣakāraiḥ paṃcabhirdevī vīrapūjāṃ samācaret | śaktiṃ kumārikāṃ vālā pūjayet paṃcapaṃcakaṃ || kuryād daśāṣṭakaṃ vāpi kuladravyaiḥ samastakaiḥ | trailokyanātho bhavati yaṃtrapūjanayogataḥ || bhūtaśuddhyādikaṃ kṛtvā kalpoktanyā samācaret | niśāyāṃ śaktipūjāṃ ca dūtīyāgaṃ ca kaulikā || makāraiḥ paṃcabhiryuktaṃ careyurvāminorcanaṃ | evaṃ dinatrayaṃ kṛtvā tato nityakramaṃ bhajet || sṛṣṭisthiti layatvena suṃdarī yaṃtrapūjanaṃ | sṛṣṭisaṃhāramārgeṇa kālikā yaṃtrapūjanaṃ || sṛṣṭisaṃhāramārgeṇa tārācchinnā ca pītabhāḥ | evaṃ devī pratiṣṭhāyāṃ kramaḥ sānnidhyakārakaḥ || strī śūdrāṇāṃ vāmināṃ ca kaulikānāmayaṃ vidhiḥ | vidhiyuktaṃ prakartavyaṃ vidhihīnaṃ na kārayet || vidhihīnasya vighnāni yāni te kathayāmyahaṃ | kalahodvegadvaṃdvaśca vyādhiśūlaṃ jvaraṃ tathā || rājopadravahāniśca dravyanāśaṃ rujaṃ tathā | cihlākākāśca kākulyo śivo phetkāradāruṇā || kapotāśca gṛhe tasya āruhaṃti viśaṃti ca | vighnaṃ kurvaṃti vai tasya vidhānaṃ gupta saṃsthitā || chidraṃti tasya yoginyo nānāvighnaiḥ pravādhyate | sarpavṛścikalūtāśca kīṭāścaiva tu dāruṇāḥ || daśaṃti ca mahā ugrā preritāste marīcibhiḥ | vṛṣaiścāśvairgajendraiśca meghairvajrāsanistathā || upadravaṃti duṣṭāśca jvaro bhūtādayastathā | lūtāgardabhāpasmārā abhibhavaṃti nānyathā || iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau yaṃtrakarmaṇādipūrvakapratiṣṭhāṃtanirṇayanāmonatriṃśattamaḥ prakāśaḥ || 29 || atha mālāṃ pravakṣyāmi dvividhā sā sthirā calā | sthirā tu sthiracittānāṃ caṃcalā calacetasāṃ || p. 233b) tat sādhanaṃ tridhā proktaṃ prathamā varṇamālike | dvitīyā japamālā syāt tṛtīyāṃguḷimālikā || athācalamālāmāha || akārādi kṣakārāṃtairviṃdumanmātṛkākṣaraiḥ | anuloma vilomasthai kḷptayā varṇamālayā || ekaikaṃ varṇamuccārya varṇanāṃtaritaṃ manuṃ | sudhīrevaṃ lakārāṃtaṃ tata āṃtaṃ samānayet || kṣakāraṃ merurūpaṃ tu laṃghayenna kadācanā | sakṛdevoccaretkṣantu tadaṃte noccarenmanuḥ || merūhīnā ca yā mālā merūhīnā ca yā bhavet | aśuddhā ca bhavedatra sā mālāniḥ phalā bhavet || citriṇī vistaṃtvābhā brahmanāḍīgatā tu yā | tayā saṃgrathitā dhyeyāṃ sarvakāma phalapradā || aṣṭottaraśate japtetvādau klīvaṃ samuccaret || ṛ ṝ ḷ ḹ varṇe catuṣṭāyaṃ klīvaṃ pracakṣate | varṇānāmaṣṭamaṃ vāpi kāmyabheda krameṇa tu || a ka ca ṭa ta pa yadvā ityevaṃ cāṣṭavargakaṃ || kiṃ vā mṛta trayaṃ procya praṇavāṃte ca mātṛkā | anuloma vilomātu tvaṣṭottaraśatī bhavet || māyā vākkāma śrīyogāt mātṛkā varṇa yogataḥ | anuloma vilomābhyāṃ tvaṣṭottaraśatī bhavet || trayaṃ gurau trayaṃ devi gāṇape parikīrtitaṃ | nyūnātirikte dvitayaṃ śeṣamiṣṭāyayo jayet || aṣṭottaraśatīmālā sarvakāryārthasiddhidā | nātṛkā varṇarūpatvā prokteyaṃ sthiramālikā || akārādi kṣakārāṃtaṃ saiveyaṃ tvakṣamālikā | mālā paṃcāśakā proktā sūtraśakti śivātmikā || grathanaṃ kuṇḍalī śaktirlaghāṃte merusaṃsthitaḥ | etadguptataraṃ kuryādakṣa sūtra śivātmakam || prakaṭaṃ naiva kartavyaṃ na meruṃ laṃghayet kvacit | suptakīlita saṃmudrāchinnavyā kīrṇayogataḥ || dhanairvairī vīryahīna kāṇakhaṃjādayopi ye | tepi siddhā bhavaṃtyeva sthiramālā prabhāvataḥ || athāsyā dhyānam || aṃtarvidruma bhāsamānaṃ bhujagī suptotha varṇojvalāṃ ārohāmavarohikāṃ śatamayīṃ vargāṣṭakāṣṭottarāṃ | sākṣād brahmamayīṃ kṣameruśikharāṃ śrīmātṛkākṣā valīṃ vidyāṃ naumisamastamaṃtrajananīṃ jñānaika dīpāṃkurāṃ || p. 234a) idānīṃ devatābhede mālābhede vadāmyahaṃ | daṃtākṣamālā śrīkālyāṃ tārāyāṃ naraśaṃkhajā || chinnamastāvidhau śastā narāsthimālikā śubhā | raktacaṃdana vījānāṃ mālāsyāt tripurā vidhau || svayaṃbhūmālikādevi bhairavyāṃ bālikā vidhau | bhujāmālā tu mātaṃgyāṃ dhūmrāyāṃ kharadaṃtajā || haridrākṣā tu brahmāstre kapālākṣā tu māvidhau | vālāyāṃ bhuvaneśvaryā sphāṭikī parikīrtitā || śvetaguṃjā siddhividyā vidhau proktā maheśvari | śaṃkhamālā vaiṣṇave ca iṃdrākṣā śaktamātrake || bhadrākṣā śarabhe proktā gaṇeśa gajadaṃtajā | tripuṭāyāṃ putrajīvī goviṃde tulasī matā || ratnasvarṇairaupyamayī tathā tāmramayī śive | auḍuṃvaro vījamayī vaṭavījamayī tathā || pūgī phalamayī mālājātī phalamayī tathā | madhumatyākarṣaṇārthe vīravidyā vidhāvapi || pūrvāmnāya sphāṭikajairdakṣiṇe rudranetrajaiḥ | pravālairmauktikairdevi paścimāmnāya daivataiḥ || uttarāmnāya devānāṃ mahāśaṃkhākhyamālikā | ūrddhvāmnāya svayaṃ bhūtthā pātāle ratnasaṃbhavā || pravālaiḥ sūryamaṃtre ca mauktikaiḥ śaktimātrake | śivaśaktimayīmālā rudrākṣa sphaṭikairyutā || rudrākṣa svarṇasaṃyuktā mālā hariharātmikā | rudrākṣaraupya saṃyuktā mālāvidhi śivātmikā || sarvamaṃtreṣu rudrākṣā śaktimaṃtredivā na hi || tathā ca || śivaśakti viyogatvānna rudrākṣairdivā japaḥ | viyoge pūjitā kālī sahasā na prasīdati || rudrākṣaiḥ śaktimaṃtrastu divā yo japati priye | sa durgati mavāpnoti japastasya nirarthakaḥ || iti śāpa purādattestatkathā kathyate śṛṇu | kadācit samaye devi dakṣa yajñaḥ parāyaṇaḥ || sakalā ṛṣayo devāyakṣa vidyā dharoragāḥ | putrī jāmātṛ saṃbaṃdhādgṛheṇākāritā ca tā || p. 234b) mahādevaḥ satyavatī tena nā kāritā kratau | satī ca bhartṛ nikaṭe uktā tatra pragamyate || śiva uvāca || mamaivā kāraṇaṃ tena na kṛtaṃ prāṇavallabhe | tava lajjā kathaṃ nāsti tvayā tatra pragamyate || priyo devaḥ priyaḥ prāṇāpriya eva hi bhūṣaṇaṃ | māṃ vihāya kathaṃ devi tvayā tatra pragamyate || pātivratyamidaṃ kvāsti pratiyogāṃ vihīnataḥ | tathāpi tava vāṃchā cet śīghraṃ gaṃtuṃ kṛpāṃ kuru || bharturājñāṃ gṛhītvā ca prasthitaṃ yāgamaṇḍape | tat siṃhena kṣaṇānnītaṃ brahmaṇo yāgamaṇḍapaṃ || tena nādaritā kanyā duḥkhinā dīnamānasā | adhomukhī sthitā tatra pārvatī rūpaśā vahan || sarve devāścātra saṃti madbhartā nātra dṛśyate | mahadduḥkhaṃ mama kṛta me tāvad hṛdayasthitaṃ || etasminnaṃtaredevi dakṣaprajāpatiḥ svayaṃ | śivaniṃdo paro bhūtvā punarnindārtha mudyataḥ || anācārita rūpo bhūdviṣṇunā vāritopi ca | muhurnniṃdā paro bhūtvā bhaṃgī vṛṣa bhavāhanaḥ || śmaśānavāsī māṃsāśī nagno dhīrataro virāṭ | kapālī ca triśūlī ca muṇḍamālā vibhūṣitaḥ || bhasmoddhūlita sarvāṃgo vyāghrājina samāsthitaḥ | laṃpaṭo lolupaśceti vahuniṃdā paro bhavet || duḥkhitā niṃdayā tvaṃ hi maṇḍapādvahirāgatā | dūre netrāṃtare gatvā vahni kuṇḍaṃ vidhāya ca || satītyaktvā tatra dehaṃ vahni rūpātvatāṃgatā | śivohaṃ krodharūpeṇa jvālā bhāsvara maṇḍalaḥ || sat krodhena maheśāni bhasmībhūtaṃ jagattrayaṃ | majvālayā samutpanno vīrabhadro mahāvibhuḥ || koṭikālāṃta dahano duḥsahaḥ sarvajaṃtuṣu | dakṣaprajāpateryajñadhvaṃ sā nārthaṃ samudyataḥ || triśūla hastī krūraśca yajñadhva.ṃ sa parāyaṇaḥ | śavaddhapāṃ śivāṃ devi gṛhītvā skaṃdhagocarām || rodanaṃ cakratustasmāt patitāścā śrūviṃdavaḥ | tatrā śrūvindavo jātāḥ mahārudrākṣa vṛkṣakāḥ || sthāvaratva manuprāpya martyānugrahakāraṇāt | phalaṃti sarvakālaṃ hi avicchinna phalapradā || śrūyate tena rudrākṣaṃ triṣu lokeṣu viśrutaṃ | netra trayā samutpannā dhanāśrīkaḥ prakīrtitaḥ || p. 235a) vāmanetrāt samutpanno moraṃgīyaḥ prakīrtitaḥ | dhanāśrī koṣṭhadaśa ca pārvatīya manurbhavet || ekaviṃśati vaktrāṃtaṃ malākī parikīrtitaḥ | evaṃ vaktrāṇi jātāni rudrarodana saṃbhavāt || sphuṭavaktre pārvatīye pratiṣṭhā sphuṭameva ca | dhanāśrīkeśarākāṃti rekhāyāṃ jāyate prabho || malākiye vahnināśastat kālaṃ jalamadhyataḥ | jalopari samāyātī sa malākīrtitaḥ || tena yat kriyate karma tadanaṃtaphalaṃ bhavet | anyamaṃtre siddhirūpā śaktimaṃtre divā na hi || iti kāraṇato devi rātrāveva japasmṛtaḥ | rātriḥ saṃyogarūpāsyād vidyātvaṃ ca maheśvari || vidyogarūpo deveśo maṃtraśāstrai prakīrtitaḥ || atha rudrākṣa mahātmyaṃ varṇayāmi samāsataḥ | rudrākṣa mokṣa kāmastu rudrākṣaṃ śreyasādhanaṃ || rudrākṣaṃ harate duḥkhaṃ rudrākṣaṃ pāpanāśanaṃ | sarvapāpa kṣayakaraṃ paṭhato śṛṇvatāmapi || abhakto vāpi bhakto vā nīco nīcaṃtaropi vā | rudrākṣaṃ dhārayedyastu mucyate sarvapātakaiḥ || rudrākṣadhāraṇaṃ puṇyaṃ kena vā sadṛśaṃ bhavet | mahāvratamidaṃ prāhurmunayastatvadarśinaḥ || sahasraṃ dhārayedyastu rudrākṣāṇāṃ dhṛtavrataḥ | tannamaṃti surāḥ sarve yathā rudrastathaiva saḥ || śiromālā tu ṣaṭtriṃśadvātriṃśat kaṃṭhamālikāḥ | kūrpare ṣoḍaśa prokto dvātriṃśan maṇibaṃdhayoḥ || aṣṭottaraśatairyuktamupavītaṃ vidhīyate | tadūrddha suraso mālā śikhāyāmeka ucyate || karṇayoścāpi ṣaṭsaṃkhyādhāraṇa kramamīritaṃ | saṃkhyā hīnaṃ na kartavyaṃ adhikaṃ naiva duṣpati || rudrākṣāṃ dhārayennaiva dehāṃte sa śivo bhavet | vahulaṃ labhate puṇyaṃ bhāgyavāniha jāyate || snāne dāne jape home vaiśvadeve surārcane | prāyaścitte tathā srāddhe dīkṣākāle viśeṣataḥ || rudrādhārī bhūtvā ca yat kiṃcit karma vaidikaṃ | yo vipraḥ satataṃ kuryāt tatkarma sa phalaṃ bhavet || khādanmāṃsaṃ pivanmadyaṃ saṃgacchannaṃtya jātiṣu | sadyo bhavati pūtātmā rudrākṣaṃ mūrddhni dhārayan || devāṃ pūṣṇaṃti ye devāpaśavaste tu vaidikāḥ | tāt pātayaṃti ye kaule teṣāṃ śāstā svayaṃ śivaḥ || teṣāṃ saṃrakṣaṇārthāya nānyo rudrākṣato bhuvi | rudrākṣāḥ sarvadevānāṃ maṃtrasiddhi vidhāyakāḥ || rudrākṣaṃ kaṇṭhamāśritya śunako mriyate yadi | sopi rudratvamāpnoti kiṃ punarmānuṣādayaḥ || p. 235b) ucchiṣṭho vā vikarmastho yukto vā sarvapātakaiḥ | mucyate sarvapāpebhyo naro rudrākṣa dhāraṇāt || rudrākṣamālikāṃ kaṃṭhe dhārayan bhaktivarjitaḥ | pāpakarmāpi yo nityaṃ rudraloke mahīyate || yo dhārayati rudrātmā rudravatsopi pūjyate | muktā pravāla sphaṭikaraupya vaiḍūrya kāṃcanaiḥ || samastāddhārayedyastu rudrākṣāt sa śivo bhavet | kevalān vāpi rudrākṣān yadyālasyā vibhartayaḥ || tanna spṛśaṃti pāpānitamāṃsīva vibhāvasuṃ | rudrākṣamālayā japto maṃtronaṃta phalapradaḥ || arudro japataḥ puṃsāṃ tāvanmātrā phalapradaḥ | yasyāṃge nāsti rudrākṣa ekopi vahu puṇyadaḥ || tasya janmanirarthaṃ syān tripuṇḍraṃ rahitasya ca | rudrākṣaṃ mastake dhṛtvā śiraḥ snānaṃ karoti yaḥ || gaṃgāsnānaphalaṃ tasya jāyate nātra saṃśayaḥ | rudrākṣaṃ pūjyate yastu vinātoyābhi ṣecanaṃ || yatphalaṃ liṃgapūjāyāṃ tadavāpnoti niścitaṃ | bhaktyā saṃpūjito nityaṃ rudrākṣaḥ śaṃkarātmakaḥ || daridraṃ cāpi kurute rājarāja samaśriyaṃ | gaṃgāsnāna samaṃ puṇyaṃ darśanāt phalamāpnuyāt || lakṣakoṭi sahasrāṇi lakṣakoṭi śatāni ca | rudrākṣadhāraṇādvāpi nātra kāryā vicāraṇā || ekavaktraḥ śivastasya mālayā japato haret | brahmahatyādi pāpāni tathā rājyādikeṣṭadaḥ || ekavaktra samāyuktaṃ rudrākṣaṃ yasya tiṣṭhati | sa sāmrājya mavāpnoti satyaṃjānāṃ hi pārvati || umāśaṃkaranāmākhyodvimukhoyaṃ vyapohati | gohatyādika pāpāni grāhasthyādika saukhyadaḥ || trimukhastvagni rūpasyāt strīhatyādika pāpahā | dharmārthakāmā siddhyaṃti dhāraṇāt tajjapādipe || caturmukho bhaved brahmā guruhatyādināśakaḥ | sphuraṃti sakalā vidyā vāksiddhiścāpi jāyate || paṃcavaktra śivaḥ sākṣāt kālāgnirnāmanāmataḥ | śaivagāṇeśa śāktānāṃ drutaṃ siddhistu tajjapāt || agamya gamanaṃ caiva abhakṣasyāpi bhakṣaṇaṃ | mucyate pātakaṃ ghoraṃ paṃcavaktrasya dhāraṇāt || kārtikeyaistu ṣaḍvaktrai skhalate vrata pāpahā | bhrūṇahatyādibhiḥ pāpairmucyate nātra saṃśayaḥ || p. 236a) vidhinā dakṣiṇe vāhau dhāraṇāt samare jayaḥ | saptavaktro mahānāgonaṃto nāmātha tajjapāt || anaṃtāḥ siddhayassarya vibhīṣeścana jāyate | suvarṇaiḥ subhagaścaiva daridropīśvaro bhavet || gurutalpādibhiḥ pāpairhatvā vahutarāṇyapi | mucyate nātra saṃdeho rudrākṣasya tu dhāraṇāt || aṣṭavaktro gaṇeśasyāt sarvavighna nivārakaḥ | naśyaṃti tajjapāt sarve kāmakrodhādi śatravaḥ || pṛṣṭhodarakareṇāpi saṃspṛśedvā gurustriyaṃ | evamādīni pāpāni ati pāpāni sarvaśaḥ || vighnāstasya naśyaṃti mukto yāṃṭi parāṃ gatiṃ | jīvedvarṣaśataṃ sāgraṃ mṛtyurnāsti sa śūlabhṛt || guṇāḥ hyeteṣu sarveṣu aṣṭavaktrasya dhāraṇāt | nava vaktraṃ bhairavaḥ syāt kapilaṃ muktidaṃ smṛtaṃ || japo deva prasīdaṃti vāmamārgastha devatāḥ | dhārayed vāmahaste ca mamatulya varo bhavet || lakṣakoṭi sahasrāṇi brahmahatyāṃ karoti yaḥ | tatsarvaṃ dahate kṣipraṃ navavaktrasya dhāraṇāt || daśavaktro * * * * * * (?) devo janārdana | sahasraiva piśācādyā vetālā brahmarākṣasāḥ || ḍākinyo mātaraścaiva tathā vai pretanāyakāḥ | pannagāśca vinaśyaṃti daśavaktrasya dhāraṇāt || vaktraikādaśa rudrākṣaṃ rudraikādaśakaṃ smṛtaṃ | śikhāyāṃ dhārayannityaṃ tasya puṇyaphalaṃ śṛṇu || aśvamedha sahasrāṇi vājapeya śatāni ca | gavāṃ śata sahasrasya samyagdattasya yatphalaṃ || sa tu tatphalamāpnoti rudraikādaśadhāraṇāt | vaktra dvādaśarudrākṣaṃ bhāskaraṃ dvādaśātmakaṃ || dhārayet kaṇṭhadeśe ca japedvāpi samāhitaḥ | tejasvī ca pratāpi ca āditya sadṛśo bhavet || na pīḍyate mahāghorairādityādi navagrahaiḥ | durbhagāḥ subhagāyāṃti rogīrogāt pramucyate || gomedha narabhedhādi sarvakratu phalapradaḥ | hastyaśva mṛgamārjārān mahiṣān śūkarādikān || śvānaṃ śṛṃgālaṣṭakalān vadhvā vahutarāṇyapi | mucyate nātra saṃdeho dvādaśāditya dhāraṇāt || p. 236b) vaktraṃ trayodaśaṃ vatsa labdhvā tu yadi dhāraṇāt | pūjyate satataṃ devaiḥ prāpyate puṇyamuttamaṃ || sarvaṃ phalamavāpnoti saubhāgyaṃ cottamaṃ bhavet | rasaṃ rasāyaṇaṃ khaḍgaṃ dhāturvādamanekadhā || kāmadhenuśca rudrākṣaṃ icchāsiddhimavāpnuāt | siddhyate tena rudrākṣaṃ bhāgyahīnopi yadyasau || mātā pitā tathā baṃdhu gurvādapī dahanyate || mucyate pātakairghoraistathānyai rūpapātakaiḥ | puṇyaiścaturdaśaṃ vaktraṃ rudrākṣaṃ yadi labhyate || dhārayet tatprayatnena śikhā yajñopavītake | cāmuṇḍā tu svayaṃ vatsa śaktipiṇḍaṃ śivasya tu || arcayitvā dhṛte kaṃthe na punarjāyatehyasau | siddhyate nātra saṃdeho satyaṃ satyaṃ ca ṣaṇmukhaḥ || vicaren martyaloke sau prāsādaśca yathā tathā | yogī ca dvicaret sarva sarveṣu ca priyo bhavet || paśuśca puruṣo cāpi nagaraṃ cā pavitrakaṃ | rasaṃ rasāyaṇaṃ caiva jarāmṛtyu vināśanaṃ || labhedvetālakhaḍgaṃ ca aṣṭasiddhiṃ mahādbhutaṃ | na puṇya na ca pāpaṃ ca navyādhirna prapīḍitaṃ || jīvedvarṣa sahasrāṇi mṛte bhavati śūladhṛk | aprārthitāllabhedarthānna cārthasya kṣayo bhavet || mucyate sarvapāpebhyo jñānī yajña bhavet phalaṃ | caturdaśamukhairjaptaṃ tadānaṃtyāya jāyate || pūjyate deva manujairakṣayā labhate gatiṃ | yathā hariśca deveṣu sa dehaḥ kṣemamartakaḥ || raviryathā grahāṇāṃ ca munīnāṃ kaśyapo yathā | nadīnāṃ jāhnavī yadvattīrtheṣu ca yathodadhiḥ || āyudhānāṃ dhanuryadvaddhutānāṃ ca caturdaśī | kumārāṇīṃstathā skaṃdo devānāṃ ca maheśvaraḥ || devīnāṃ ca umādevī airāvata gajeśvaraḥ | dhenūnāṃ ca sunaṃdā vai aśvānāṃ haritastathā || evaṃ gaṇyeṣu sarveṣu rudrākṣastu viśiṣyate || ṣaṇmukhaṃ śirasādhāryaṃ trimukaṃ kaṃthake smṛtaṃ | paṃcavaktraṃ mataṃ vāhau caturvaktraṃ kare śubhaṃ || dvimukhaṃ dhārayet kaṭhyāṃ ekavaktraṃ ca mūrddhani | navavaktraṃ ca rudrākṣaṃ dhārayed vāmavāhunā || carurdaśamukhaṃ caiva śikhāyāṃ dhārayedbudhaḥ | rudrākṣāṃ dhārayed vipra saṃdhyādiṣu ca karmasu || p. 237a) tatsarvaṃ saphalaṃ proktaṃ lakṣakoṭiguṇaṃ dhruvaṃ | liṃgadarśanavat puṇyaṃ bhaved rudrākṣadarśanāt || tannu koṭiśataṃ puṇyaṃ labhate dhāraṇānnaraḥ | śirasā dhārayet koṭiḥ karṇayordaśakoṭayaḥ || gale vadhvā koṭiśataṃ mūrddhni koṭi sahasrakaṃ | ayutaṃ copavītaṃ ca lakṣakoṭi bhujadvaye || aprameyaṃ phalaṃ haste sa rudrākṣadharo bhavet || niśchidrāścaiva pakvaśca rudrākṣā dhāraṇe smṛtā | parīkṣā tatra kartavyo rudrākṣasya tu ṣaṇmukha || supakvaṃ sudṛḍhaṃ caiva suvedhaṃ susamaṃ smṛtaṃ | niśchidraṃ nirvraṇaṃ vai kalpokta phalastayakaṃ || pāṇḍaraṃ cādhamaṃ jñeyaṃ madhyamaṃ kṛṣṇavarṇakaṃ | uttamaṃ raktavarṇaṃ tu sarvasiddhi pradāyakaṃ || vaktraṃ ca khaṇḍitaṃ caiva chidraścaiva viśeṣataḥ | kiṃcit kiṃcid bhaved vatsa phalaṃ doṣeṇa hanyate || phalaṃ pratyeka meteṣāṃ madhunātvaṃ niśāmaya | daṃtākhyamālayādevi ṣaṣṭiḥ siddhīśvaro bhavet || akasmādīpsitā siddhirmahāśaṃkhākhyamālayā | racitā cāsthi maṇibhiḥ sarvaśatru vināśinī || raktacaṃdanajā mālābhoga mokṣapradāmatā | svayaṃbhū kusumairdevi sarvavidyeśvaro bhavet || guṃjayā mohanaṃ proktaṃ kharadaṃtai ripukṣayaḥ | hāridryāstaṃbhanaṃ sastaṃ padmākṣaiḥ puṣṭiruttamā || vāksiddhiḥ sphāṭikīyā syāt sarvakāmaphalapradā | dhanārthaṃ śvetaguṃjāyā kīrtiḥ śrīśaṃkhajāmatā || indrākṣai rājyadā proktā bhadrākṣairbhogasaṃpadāṃ | gajadaṃtasya sarvārthaṃ siddhirbhavati sarvadā || dhanadhānyasutaḥ prāptirbhavedvai putrajīvakaiḥ | tulasyā mokṣamāpnoti ratnairbhogāśca yacchati || sauvarṇe rājyalakṣmīḥ syā sarva saukhye tu raupyajā | aṃgulī parvabhiḥ sarvasiddhirājyaṃ sa viṃdati || auduṃvarairbhūtanāśoplakṣairdāridranāśane | vaṭavījairyakṣiṇī syāt kapardībhirmahodayaḥ || pravālairvaśyasiddhiḥ syānmauktikāmauktidāmapi | kilviṣaugha kṣayakarī kuśagraṃthi vinirmitā || vidrumotthāvaśyakarā mohane tāmrajāmatā | kucaṃdanaiḥ samākarṣād vidveṣoriṣṭamālayā || p. 237b) maricaihlāsine mālāpivumardairvināśanaṃ | arkasyoccāṭanaścaiva māraṇe cāyasīmatā || jvalahartrī tu lākṣāyāḥ khaḍgasya pitṛ tṛpti kṛt | viṣottāre caṃdanotthāśāṃti kṛcchre tathāṣṭajā || padmakāṣṭhodbhavāpuṣpai devadārudbhavairviruk | kṛṣṇakāṣṭha samudbhūtaistāmasaṃ karmasiddhyati || bhūta staṃbhenivajātā janastaṃbhe samīsavā | mahāniṃvena ḍākinyā bhūniṃvai staṃbhanaṃ rujāṃ || iṃdrā vṛkṣādvraṇastaṃbhobhicāro vā narāsthitaḥ | ṛkṣāsthito vanyasiddhiḥ śārdūlā tasya devatā || narāsthyā rākṣasāvaśyā vīrāvaśyā hayāsthibhiḥ | rāśabhasthyā kṣudrasiddhirmānyatā bhujagāsthibhiḥ || mṛttikābhṛṣṭa maṇijāmālā śāvarasiddhidā | śrīphalairjñānamāpnoti rudrākṣaiḥ sarvasiddhidā || athātodyathanaṃ vakṣye mālānāṃ tatra vodhanaṃ | caturthyāṃ protayenmālāṃ gaṇanāthasya maṃtrakaiḥ || madhyāhnārkasya saptamyāṃ ravau vā tasya maṃtrakaiḥ | dvādaśyāṃ vaiṣṇavī mālā protavyā viṣṇumaṃtrataḥ || trayodaśyāṃ tu saṃdhyāyāṃ tanmaṃtraiḥ śivamālikāṃ | aṣṭamyāṃ vā caturdaśyānnavamyāṃ bhūminaṃdane || śaktīnāmapi kartavyā bhuktvā rātrau yathā vidhiḥ | yena maṃtreṇayā mālā kṛtā taṃtu japet tayā || anya maṃtra japācchāpo devatāyāḥ prajāyate || athavā mātṛkābhiśca grathanaṃ kārayet priye | paṃcāśanmaṇibhirmālākṣakāro merusaṃjñakaḥ || anuloma vilomena mālā śatamayī bhavet | aṣṭavarge prakalpyātha mālātvaṣṭottaraṃ śataṃ || mātṛkāmālayā jāpaḥ sarvamaṃtre praśasyate | sarvasiddhimayī mālā druta siddhikarī parā || tattanmaṃtramayī devī tatra dhyātvā tu yat kṣaṇe | japaṃ kuryāt prayatnena nātra kāryā vicāraṇā || sarvasiddhipradā mālā sarvakāryakarī parā || dhruveṇa prathamaṃ kāryaṃ pratyekaṃ maṇika kramāt | sarvamaṃtramayī mālā sarvasiddhikarī parā || tanmaṃtradevatā rūpaṃ dhyātvā tu mālikāṃtaraṃ | sarve maṃtrāḥ prajaptavyāḥ sarvakāryārtha siddhaye || p. 238a) śaktimaṃtreṇa saṃgrathya śivamaṃtraṃ japecchive | śivamaṃtreṇa saṃgrathya śaktimaṃtraṃ japecchive || śivaśaktyora bhedena mālākāryakarī parā || yenaiva grathyate devi tameva prajapenmanuṃ | ityādyuktaṃ tvayā pūrva kiṃ tvayā vismṛtaṃ prabho || idānīmanyathā proktaṃ saṃśayosti mama prabho | mātṛkā tārabhinnāni śivaśakti vihīnake || mātṛkāyāmidaṃ noktaṃ anyamālāvidhau mataṃ | anyaprakāra grathameye naiva grathanaṃ caret || tameva prajapanmaṃtraṃ nānyatra japecchive | mātṛkādāvapi śive mālāṃ tanmaṃtrarūpiṇī || grathitā paṭṭasūtreṇa devyāḥ prityai tu mālikā | kārvyāsairvaiṣṇavī mālā padmasūtrairathāpi vā || ūrṇābhirvā valkalairvā śaivī kāryā sa sūtrajāḥ | kāryā sa dharmakarmādi sādhanaṃ sarvasiddhidaṃ || prāyaśaḥ sarvadevānāṃ sūtrotpatī vidhiṃ śṛṇu | sūtraṃ dvijeṃdra puṇyastrī nirmitaṃ graṃthivarjitaṃ || yā jīvavatsakā nārī suṃdarī pativallabhā | tayākartita sūtraṃ ca kumārī kartitaṃ ca vā || śvetarakta suvarṇābha kṛṣṇavarṇā dvijāditaḥ | sarveṣāmeva varṇānāṃ rakta sarvepsita pradaṃ || triguṇaṃ triguṇī kṛtya grāhyaṃ prakṣālya yatnataḥ | maru sūtreṇa paṭṭeṇatra sareṇu vinirmitā || nirmitā svarṇarajataiḥ svarṇenāpi śubhā matā || hāridraṃ sarvathā sūtraṃ grāmakāryā sa saṃbhavaṃ | caitra kāryāsajaṃ cātha tyajedgrathanakarmaṇi || guruṇā grathitā śreṣṭhā svayaṃ kḷptā tatā'varā | śaktyā ca grathitā śreṣṭā na śūdrādibhirīśvari || eteṣu brāhmaṇaḥ śreṣṭho jalamālā kṛte bhṛśaṃ | alābhe tu dvijātīnāmapi vā sva sva jātayaḥ || kalau tu durlabhā viprā yathā viprā svadharmagā || athāsyāḥ śodhanaṃ vakṣye samāsāt parameśvarī | kulamārgānu sāreṇa smṛtyuktavidhināpi vā || kṛta nityakriyaḥ śuddha ukteṣṭhekṣeṣvataṃdriyaḥ | upavāsaṃ haviṣyaṃ vā tathaika bhakṣameva vā || p. 238b) vidhāya paṭṭakāryā saḥ śṛtaiḥ sūtraṃ vinirmamet | upavāsadine devi tāni sarvāṇi pūjayet || dviguṇaṃ triguṇaṃ vāpi tṛccatriguṇamācaret | caṃdanākṣatadhūpādyaiḥ kusumairvalidīpakaiḥ || kartavyāṇi samāsāni na sthūlāni kṛśāni ca | prātastatsūtramādāya kāmanā kāryabhedataḥ || śvetaṃ nīlaṃ tathā pītaṃ raktaṃ varṇaṃ ca kārayet || rudrākṣa sphāṭikādīnvai samānīya prayatnataḥ | ekavaktrairdvivaktraiśca caturvaktraiśca paṃcabhiḥ || ṣaḍvaktrairvātha kartavyāmitho miśrāstu varjayet | mukhe mukhaṃ tu kartavyaṃ mukhe mūlaṃ tu varjayet || mukhaṃ mukhena saṃyojya pṛṣṭhaṃ pṛṣṭeṇa yojayet | rudrākṣasyonnataṃ proktaṃ mukhaṃ pucchaṃtu nimnakaṃ || dhātṛphalopamaṃ śreṣṭho madhyā vadarasannibhaḥ | adhamaśca na kābhaḥ syāt tato hīno vipattikṛt || atisthūloti sukṣmaśca sphaṭiko bhaṃguro laghuḥ | bhinnaḥ purādhṛto jīrṇo rudrākṣo na śubhaḥ smṛtaḥ || na jīrṇāni na kīṭādi viddhāni sunavāni ca | ādyaṃ sthūlaṃ tatastasmānyūnaṃ nyūnataraṃ tataḥ || eko merustatradeyaḥ sarvebhyaḥ sthūla saṃbhavaḥ | asyorddha vaktrayānīyānmerostaṃ naiva laṃghayet || maṇimekaikamādāya sūtre saṃpātayet sudhīḥ | sarpākārātha vā kāryā gopuccha sadṛśī tathā || ekaikaṃ maṇimadhye tu brahmagraṃthiṃ vikalpayet | trirāvṛttyātha madhyena cārddha vṛttyāṃ tadeśataḥ || graṃthi pradakṣiṇāvartā brahmagraṃthiritīritā || athavā graṃthirahitā dṛḍha rajjuḥ samanvitāḥ | dṛḍhasūtraṃ niyuṃjīta japetrudyatino yathā || aṣṭottaraśataiḥ sarvasiddhiruktā manīṣibhiḥ | paścāśadbhiḥ kāmyasiddhiḥ syāt tathā caturuttaraiḥ || sarvārthaḥ saptaviṃśatyā paṃcadaśyābhicārake | paṃcaviṃśatibhirmokṣaṃ triṃśaḍbhirddhana siddhaye || evaṃ nirmāya vai mālāṃ pratiṣṭhāmācaredvudhaḥ | apratiṣṭhābhirmālābhirmaṃtraṃ japati yo naraḥ || sarvaṃ te niṣphalaṃ vidyāt kruddhā bhavati devatā || p. 239a) atha sāmānya mālāyāḥ saṃskāraṃ pravadāmite || tāṃtrikaṃ vaidikaṃ vāpi sadyo jātāhvayaṃ manuṃ | paṭhitvā paṃcagavyena snāpayenmālikāṃ puraḥ || gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhisarpiḥ kuśodakaṃ | paṃcagavyamiti proktaṃ mahāpātakanāśanaṃ || dugdhaṃ kāṃcana varṇāyāḥ śvetāyāścaiva gomayaṃ | gomūtraṃ tāmravarṇā yā nīlāyāśca bhaved dadhi || ghṛtaṃ tu kṛṣṇavarṇāyā evaṃ paṃcāmṛtepi ca | gavāṃ varṇāstu sulabhāḥ saṃti deśeṣu tatra ca || tatra varṇavibhāgena paṃcagavyāni cāharet | varṇā lābhena doṣosti mātrā hīnastu varjayet || go śakṛt dviguṇaṃ mūtraṃ sarpidadyāccaturguṇaṃ | kṣīramaṣṭaguṇaṃ proktaṃ paṃcagavyaṃ tathā dadhi || athavā paṃcagavyānāṃ samāno bhāga ucyate | gāyatryādāya gomūtraṃ gaṃdhadvāreti gomayaṃ || āpyāyasveti ca kṣīraṃ dadhikrāma tato dadhiḥ | tejosi śukramityājyaṃ devasyatvā kuśodakaṃ || kṣālayet paṃcagavyādyaiḥ sadyo jāteti maṃtrataḥ | caṃdanā guru gaṃdhādyairvāma devena gharṣayet || dhūpayedapyaghoreṇa kṛṣṇā guru su guggulaiḥ | tat puruṣākhya maṃtreṇa lepayeccaṃdanādibhiḥ || īśānaḥ sarvamiti ca pratyekaṃ maṃtrayecchataṃ | tenaiva maṃtrayen merumaghoreṇa ca maṃtrayet || prāṇapratiṣṭhā me tasyāṃ viśvarūpeṇa cācaret | evaṃ saṃskṛtya mālāṃ tāṃ guruhaste samarpayet || abhivādya guruṃ mūrddhnā gṛhnīyāt tatkarān svayaṃ | etanmaṃtrasya gāyatrīṃ puraḥ paṃcaśataṃ japet || tato japenmūlamaṃtramitye tasya viśeṣataḥ || athānyamālā saṃskāraṃ vakṣye'śvatthasya patrakaiḥ | padmākāreṇa navabhiḥ sthāpitaistatra vinyaset || maṇiṃ sūtraṃ ca gaṃdhādyai kṣālayitvātha maṃtrayet || oṃ hrīṃ pūrvamātṛkāvarṇaiḥ kramādekaikaśomaṇiṃ | sūtraṃ ca tatra vinyasya pūjayitvā hunet tataḥ || tilājyaiḥ kevalājyairvā sadyojātābhiḥ pṛthak | paṃcamaṃtraiḥ śataṃ cāṣṭāvaṣṭā viṃśatireva vā || homābhāve japaḥ proktaḥ pūrvavat kṣālanādikaṃ | kaulikādau viśeṣoyaṃ surayāmaṇi tarpaṇaṃ || p. 239b) saṃskṛtyaivaṃ budhomālāṃ tatprāṇāṃstatra sthāpayet | mūlamaṃtreṇa deveśi saṃpūjye bhaktibhāvataḥ || guruṃ saṃpūjya taddhastād gṛhnīyād dakṣamālikāṃ | śūdrārthaṃ ca striyāmarthe mālā saṃskāra ucyate || gaṇeśa sūrya viṣṇvīśa durgāḥ saṃpūjya bhaktitaḥ | mālāyāmatha tāṃ mālāṃ hasauṃ vījenābhi maṃtritām || aṣṭottaraśataṃ paṃcagavye tāṃ sthāpayet tryahaṃ | caturthe tu samuddhṛtya kṣālayedastra maṃtrataḥ || hṛnmaṃtreṇa graṃthayitvā sthaṇḍile tāṃnnidhāpayet | tatastu tolyatāṃ mālāṃ sthāpayeddhemapātrake || paṃcāmṛtena saṃsnāpya śītalena jalena ca | caṃdanena sugaṃdhena kastūrī kuṃkumādibhiḥ || abhiṣekaṃ tataḥ kuryāt hyauṃ maṃtreṇa sādhakaḥ | navagrahān pūjayi dikpālāṃścāpi pūjayet || tilenāmṛte yuktena śaktito homayettata | svarṇaṃ tu dakṣiṇāṃ dadyād gurave maṇisaṃkhyakān || tanmaṃtrajāpino viprān bhojayedvātha vaidikān | oṃ bhāve svarṇapātrasya grāhyamaśvattha patrakaṃ || mālāsaṃskāra ityuktvo japaḥ syāt siddhidāyakaḥ || athā paraṃ pravakṣyāmi mālā saṃskāra ucyate | varṇamānena sā kāryā paṃcagavye tryahaṃ kṣipet || sūtraṃ vāpi caturthehni kṣālayedastra maṃtrakaiḥ | samānavarṇa sūtreṇa grathayeddhṛdayānunā || suvarṇādi guṇairvāpi grathayet sādhakottamaḥ | brahmagraṃthiṃ tato dadyān nāgapāśamathāpi vā || sārddhaṃ graṃthidvayaṃ devi nāgapāśaḥ prakīrtitaḥ | sārddhagraṃthi trayaṃ devi brahmagraṃthi prakīrtitaḥ || brahmagraṃthyā sarvakarma sādhayet parameśvari | nāgapāśe krūrakarmadvaividhyaṃ parikīrtitaṃ || kavacena ca grathnīān mālā dhyānaparāyaṇaḥ | sarvaśeṣe tato meru sūtradvayasamanvitaṃ || grathayettāra yogena vadhnīyāt sādhakottamaḥ | evaṃ niṣpādya deveśi pratiṣṭhāṃ ca samācaret || sthaṇḍile maṇḍale kṛtvā yathā bhāga vidhiḥ kramāt | pūjayitvā yathānyāyamiṣṭa deva manukramāt || p. 240a) nyāsapūrvaṃ japenmaṃtramaṣṭottara sahasrakaṃ | juhuyācca taddaśāṃśena yasya devasya yatpriyaṃ || tato maṇḍala madhye tu tāṃ mālāṃ sthāpayebudhaḥ | astramaṃtraṃ tu tonyasya devavat pariciṃtayet || advaitarūpamāsādya mālāṃ kuryāt tathātmikāṃ | tato valiṃ yathā nyāyaṃ dadyāttaiḥ sādhakottamaiḥ || evaṃ pratiṣṭhāmāsādya mālāyāmiṣṭa devatāṃ | ācāryaṃ pūjayen maṃtrī śilpinaṃ ca yathāvidhi || nānyamaṃtraṃ japet tatra yadīcchet siddhimātmanaḥ || atha mālāvidhānaṃ ca kaulikānāṃ ca vāmināṃ | kīkasādika mālānāṃ kathyate śṛṇu pārvatī || tatrāpi kālikāttārā vidyāyāṃ śavasaṃbhavā | mālā vahu vidhā proktā mahāśaṃkhādi bhedataḥ || mahāśaṃkhamayī mālā sarvavidyā svarūpiṇī | daṃtākhya mālikā devī merustu rājadaṃ tataḥ || śaivī brahmāṇḍamālā ca dehadehāṃtarācayaḥ | karāsthi mālikā devi tathā yat parvamālikā || jaṃghāsthi kīlakāryepi mālāyāmapi siddhikṛt || atha govājibhaṣaṇamṛgavā naraśūkaraiḥ | bhallūkolūka śārdūla vyāghravāraṇadaṃtajāḥ || gavayādi mṛgotthā ca kastūrī mṛgajātijā | jīvamātrāsthi saṃbhūtā kharoṣṭravāji daṃtajāḥ || daṃtā bhāve pratinidhirmahāśaṃkhe navīnakaṃ | viśvāmitra bhavaṃ tacca sarvasatvamayaṃ bhavet || śaṃkhamālā daṃtamālā nārikelamayī tathā | asthimālā maheśāni vṛddhastrī gomayaṃ vinā || mālā tu trividhā proktā uttamādhama madhyamāḥ | daṃtākhya mālayā caiva rājadaṃtena meruṇā || uttamā mālikā proktā kālikā karṣiṇī parā | karṇanetrāṃtarastho yo mahāśaṃkheti kīrtitaḥ || mahāśaṃkhamayī mālā paṃcāśanmaṇi nirmitā | madhyamā mālikā proktā tārā jāpe prakīrtitā || asthibhirvānṛmuṃḍairvā kiṃ vā naralalāṭajā | dehadehāṃtarasthairvā mālā proktā kaniṣṭhikā || chinnā devyā vidhau devī evaṃ hi trividhā matā | saṃmukhau yau ubhau daṃtau rājadaṃtau prakīrtitau || p. 240b) karālāsyā mahākālyā dānavāḥ bhakṣitā purā | trailokyagāminau daṃtau rājadaṃtāviti smṛtau || rājadaṃteti saṃjñā vai devyāḥ pūrvakṛtā priye | yo daitya carvakau daṃtau mama kārya kārāvubhau || tasmāt prītena manasā merukārya niyojitau || śrīdevyuvāca || sāmānya mālā kathitā viśeṣavada śaṃkara || śrīśiva uvāca || caṃdramaṇḍalamārabhya karṇāṃtaṃ parameśvari | vāmadakṣa yugmake ca mālāsyān merumaṇḍalā || merumaṇḍala mālā tu sarvasiddhiḥ parāṃvike | dvitīyā sārddhayavakairmālā sāmrājyamohinī || eka paṃktiraṃdhra saṃkhyaiḥ kapālaṃ parikīrtitaṃ | karṇanetrāṃtarastho yo mahāśaṃkhaḥ prakīrtitaḥ || mahāśaṃkhamayī mālā sarvasiddhi pradāyinī | karṇanetragalaprāṃtedaṃtāṃtaṃ parameśvari || muṇḍaṃ proktaṃ maheśāni pūjāsādhana karmaṇi | dakṣabhrūviṃdumārabhya karṇāṃtaṃ parameśvari || vāmabhrūviṃdumārabhya vāmaśrutyaṃgaḥ śive | mālā tripuṇḍra mārgeṇa śivaśaktimayī ca vā || arddha tripuṇḍra mārgeṇa tadadhaḥ śaktimālavat | ūrddhvakrameṇa mālā tu sarvamālottamottamā || keśakrameṇa deveśi kapālorddhantu mālikā | tathaiva maṇayaḥ kāryā śiva eva na cāparaḥ || mahāśaṃkhamayī mālā dvitīyā dhruvamaṇḍalā | unmanī mālikā devī tṛtīyā parikīrtitā || merumālā caturthī syāt paṃcamī merumaṇḍalā | daṃtamālā maheśāni merumaṇḍalamālikā || rājadaṃtena merustu tena sānmerumaṇḍalā | mālā paṃcaka metadvipaṃcatanmātragocaraṃ || rājadaṃta dvayaṃ meruniyojya paṃktimārgataḥ | ūrddhvamūrddhva krameṇaiva daṃṣṭrā daṃṣṭrā karaṃ śive || adharoṣṭha lasatpaṃktihāranāyakaṃ vrajet | rājadaṃtastu merustu kṛśāścaturdaśatyajet || evaṃ mālā mahāmālā paṃcāśad daṃtagocarā | sarvasiddhimayī mālā rājataṃtena meruṇā || siddhidā yogadā bhogadā trīrājyaṃ pradātuthā | catuḥṣaṣṭhiḥ siddhimate mālā tu paṃcamī smṛtā || p. 241a) brahmāviṣṇuścarudraśca īśvaraśca sadāśivaṃ | ete paṃcamahāpretāḥ paṃcamālāmvikāvidhau || tārāchinnā tathā kāmakalā kālī ca kālikā | śrīvidyādāvapi śive mālikā mālikāmayī || pūrvoktānāṃ maṇīnāṃ ca svabhāve parameśvarī | gaṃdharūpāśca maṇayo daṃta sphāṭika sannibhāḥ || maṇayo yatnataḥ kāryā sarvasiddhimabhīpsubhiḥ | mahāśaṃkhepya śaktaścet sphāṭikyā mālayā japet || atha mahāmālādhikāriṇamāha || sarvāsthimālā saṃśastā adhikāra kramaṃ śṛṇu | pūrṇārddhāmnāya bhūṣāḍhyastathā caraṇadīkṣitaḥ || ṣaḍanvaya kramāśaktaḥ śrīmedhā saṃyutastathā | mahācīnakramāśakto mahānīlakramī ca vā || īdṛgvidhaḥ sādhako hi mālā japa parāyaṇaḥ | mālādhikāriṇaḥ proktāḥ krameṇa parameśvari || rahasyamālārthamuṇḍā dānavidhistu sādhāraṇapūjāprakaraṇeṣuktaḥ || atha nirmāṇaprakārastūcyate || siddhamuṇḍaṃ purā kṛtvā mālādīn kārayet priye | śilpinaṃ pūjayedādau vastra gaṃdhānulepanaiḥ || saṃhṛṣṭa kārayen mālāṃ maṃtra pūtaṃ pivanmadhuḥ | yathāyogyaṃ vedhavatī mālāṃ kuryād vicakṣaṇaḥ || daṃtamālā śaṃkhamālā viśvāmitra kapālajā | sarvāsthi mālā deveśi jīvamātrāsthi nirmitā || aṃguṣṭān mastakāṃtaṃ ca uttarottarataḥ śubhaḥ | tatra devī sadā tuṣṭā tatra tiṣṭhati pārvatī || etadvidyā vidhau devi pūrvokte ca varāsthi ca | paṃcāśanmaṇibhirmālā mātṛkā varṇataḥ kramāt || aṣṭottaraśatī cetsā tadāṣṭa varga kalpanaṃ | aṣṭottaraśataṃ kṛtvā ṛtubhatyā bhage kṣipet || niśāmekāṃ samuddhṛtya kāraṇaiḥ kṣālayet tataḥ | śuddhodairmūlamaṃtreṇābhiṣiṃced vijayārasaiḥ || prakṣālya dhūpayet paścāt protayediṣṭa sūtrakaiḥ || nāḍyā saṃgrathanaṃ kāryaṃ raktena vāsasā priye | vāsasā majjayā vāpi nāḍībhirvā śubhāmatā || svayaṃbhuvāktāyā nāḍī sā nāḍī sarvatottamāḥ | svayaṃbhū kusumāktaistutūlakairvīranāyikā || p. 241b) kumārī kartitaṃ sūtraṃ puṇya strī kartitaṃ ca vā | tato dvijeṃdra puṇya strī kartitaṃ graṃthi varjitaṃ || veśyā hastabhavaṃ vāpi mātaṃgī hastajaṃ paraṃ | rajasvalā hastabhavaṃ sūtraṃ ca kīrtitaṃ śubhaṃ || kuṇḍāktaṃ cai golāktaṃ svajaṃ vāktaṃ tathaiva ca | svayaṃbhuvāktaṃ yat sūtraṃ tat sūtraṃ sarvatottamaṃ || sūtraṃ sveṣṭajapennīlaṃ kṛṣṇaṃ māraṇa karmaṇi | mohane haritaṃ staṃbhaṃ dhūmābhaṃ dviṣinālabhaṃ || śāṃtau pauṣṭau sitaṃ dveṣe raktamuccāṭane bhavet | vaśye pītaṃ kaṣāyastu vipakṣakaraṇe mataṃ || svayaṃ na kartayedgraṃthiṃ japamālā na guṃphayet || atha mālā grathinādhikāriṇamāha || mahāmālā daṃtamālā sarvāsthimālikāvidhau | krameṇa kathyate devi grathane cādhikāriṇaḥ || mātā putrī tathā bhāryā tathāṣṭakanyakā priye | ṣaṭtriṃśajjātijāstrīyā svakulāṣṭakajāya vā || tārā kulākulaṃ vāpi daśavidyāstriyaiścayāḥ | paṃcāśat pīṭhajā vā piveśyā saptakameva vā || mālāyā grathane devi śakunāśakunaṃ śṛṇu | dadhimāṃsasurāpiṣṭa śaṃkhavāditriveṇavaḥ || mṛdaṃgakāhalodgītaṃ duṃdubhirvādyadarśanaṃ | gajāśvarathaveśyādi strīṇāṃ pūrṇaghaṭasya vā || japasiddherlakṣaṇāni mālāyāṃ parameśvarī | rodanaṃ gānanaṃ muṇḍaraṇḍā darśanameva ca || kalaho guruniṃdā ca devatā vīraniṃdanaṃ | sūtra truṭirathā prāptirmaṇikāsphoṭanaṃ tathā || mālāgrathana kāle tu maṇisphuṭati vedyadi | putraśoko vinirddiṣṭo duḥkhabhāgī bhaveddhruvaṃ || mālāgrathanakāle tu maṇiskhalati cedbhuvi | tasya śoko vinirdiṣṭo nātra kāryā vicāraṇā || maṇimādāya sūtreṇa grathayen madhyamadhyataḥ | brahmagraṃthi vidhāyetthaṃ meruśca graṃthi saṃyutaṃ || grathayitvā puro mālāṃ tataḥ saṃskāramārabhet || siddhyai vakṣyāmi saṃskāraṃ sarvataṃtreṣu gopitaṃ | kṛta nityakriyaḥ śuddhaḥ śuddharkṣeṣu ca maṃtravit || cakrapūjāṃ tataḥ kṛtvā sāṣṭottara sahasrakaṃ | hunenmadya palābhyāṃ ca mūlamaṃtreṇa sādhakaḥ || p. 242a) tato valiṃ yathā nyāyaṃ mahiṣādeḥ pradāpayet | śaktiṃśca sādhakāṃścāpi bhojayen maṇisaṃkhyakān || ataḥ paraṃ pṛthak rūpo mālā saṃskāramācaret | mālārātrividhiṃ vakṣye śṛṇu sā vahitā bhava || sudine śubha ṛkṣādi dine śuddhadine śubhe | mahāmālāṃ samādāya vīrapātraṃ samānayet || vīrayaṃtraṃ samāsādya vīramālaṃ ca śodhayet | devīṃ sāvaraṇāṃ pūjya savalyaṃtaṃ maheśvarī || daśaviṃśatyaṃ ca viṃśaddīpāṃ datvā valiṃ caret | evaṃ mālāṃ śubhāṃ kṛtvā mahāsaṃskāramācaret || śubhe muhūrte saṃlagne mālāṃ vā paṃcagavyake | nimaṃtrya paṃcagavyaṃ ca gomūtraṃ gomayaṃ punaḥ || dadhisarpiḥ krameṇaiva paṃcagavyaṃ prakīrtitaṃ | taduttārya śuddhajalaiḥ saṃkṣālya saṃvidā śavaiḥ || mūlamaṃtreṇa saṃkṣālya taddravye sthāpayeddinaṃ | tṛtīye dinase devi yakṣa karddamakairyajet || sarvagaṃdhairaṣṭagaṃdhairaṇimādyaṣṭakairyajet | aṣṭanīrāśca tārāyāstārāṣṭaurocinīmaṇau || caturthadivase devi prāṇān sthāpya yajet kramāt | rahasya mālāmaṃtrasyāsya ṛṣiḥ parameśvaraḥ || śrīmahātāriṇī devī uṣṇikchandaḥ prakīrtitaḥ | krīṁ vījaṃ strīṁ tathā śaktiḥ hūṁ maṃtraḥ kīlakaṃ smṛtaṃ || mahāmālā daṃtamālā śodhane viniyojane | triśaktyā tu ṣaḍaṃgāni dhyānaṃ maṃtravadā caret || dhyātvā saṃkalpa yatnenaṃ maṃtreṇānena pārvati | praṇavaṃ ca tathā lajjāśrīlajā kāmakūrcakaiḥ || phaṭ svāheti ca maṃtreṇa vasakemālikau kṣipet | tatrāvāhanamaṃtrādyaiḥ kālikāṃ kālasāradāṃ || sāyudhāṃ parivārāṃśca pūjayet parameśvarī | mūlamāvṛttya tārtīyaṃ saṃsmarandhenu mudrayā || amṛtī kṛtya kavacenāvaguṇya maheśvari | mahāmudrayā samācchādya devī rūpī vibhāvayet || dhyāyet tatra kṣipedviṃduṃ tatra maṃtrān śṛṇu priye | praṇavaṃ kūrcayugmaṃ ca svāhā praṇavakūrcakau || vahnijāyā ca tārāstre vahnijāyā viṣaṃ tathā | tārā ca vahnijāyāṃ ca tārā lajjā sa kūrcakau || vahnijāyā tatastāraṃ lajjā phaṭ vahnijāyayā | dvitriśṛṃkhalikāvyasta samastamaṃtramālayā || p. 242b) śatadhānena maṃtreṇa viṃduprakṣepamācaret | kastūrikā keśaraṃ ca caṃdā gurupradhūpakaiḥ || puṣpamālāṃ samuttārya vidyayā cābhimaṃtrayet | praṇavaṃ ca tathā māyā śrīmahāvajriṇīti ca || tato mahāghorarūpe karkaśeti padaṃ vadet | mahāsthimaṇḍale procya praviśeti padaṃ tathā || sarvasiddhiḥ prayaccheti praṇavaṃ kūrcavījakaṃ | māyāvījaṃ vahnijāyā mahākapālinīti ca || tato mahāghorarūpe svāhā praṇava māyayā | māyā kūrcastri svāhāṃtā vidyoktā cābhimaṃtraṇe || durvākṣataiḥ samabhyarcyakāte coddīpanaṃ caret | upacāraiḥ samabhyarcya mātṛkāṃ mūlamaṃtrataḥ || uddīpanaṃ tataḥ kṛtvāhaṃ kāreṇa tu veṣṭayet | valiṃ dadyādanenaiva tāraṃ māyādvayaṃ vadet || vāsudevaṃ viṃduyutaṃ kūrceṇa puṭitaṃ vadet | kūrcatāre phaṭ ca kūrcaṃ praṇavadvayamuccaret || kūrcavījaṃ vahnijāyā praṇavaṃ kūrcavījakaiḥ | mahāyogini śabdāṃte tatastribhuvanatāriṇī || mahāśaṃkhāsthi mālā ca madhye nivāsa kurvati | kuruśabdaṃ sarvasiddhiṃ dehiyuk ca surāpadaṃ || māṃsopahāreṇa gṛhneti yuk gṛhnāya padadvayaṃ | kullukā phaṭ tataḥ svāhā maṃtreṇānena pārvati || yathocitena dravyeṇa valiṃ datvā vidhānataḥ | paṃcadravyaiḥ paṃcadinaṃ mālāṃ sthāpya ca paṃcame || mālā rātrividhiṃ kuryāt tena siddhyati mālikā | nibhṛte sthāpayet mālāṃ rahasyamālikāvidhiḥ || daṃtamālāvidhau devi viśeṣaṃ śṛṇu vā paraṃ | praṇavaṃ hṛdbhagavatī mānaraṃjini coccaret || vicce vicce valocceva haravicce padaṃ vadet | mālāvicce tathā mālādhāriṇī haralūṁ padaṃ || hamavrūṁ mahāśaṃkhāsthidhāriṇīti padaṃ vadet | karkaśāsthi mahāmālā vāsinīti padaṃ vadet || chinne tāre kālike ca tadaṃte japamālike | kullukāṃ phaṭ mahādaṃtamālā madhye padaṃ vadet || nivāsaṃ kuru yugmaṃ ca rājeṃdra mālikāṃ tataḥ | vāsinīṃ tritayaṃ procya krīṁ trayaṃ hūṁ dvayaṃ tahā || māyādvayaṃ ca phaṭ svāhā mālāmaṃtreṇa hṛnmanuḥ | validāna manuṃ vakṣye śṛṇu sāvahitā bhava || p. 243a) praṇavaṃ karkaśapadaṃ maṃḍaletyaṃvike padaṃ | mālinī kaulinī padaṃ gaurāṃ dhāricoccaret || girije mālāvati padaṃ kriyāvati padaṃ tataḥ | gāyatrī ca gāṇapriye śakrapriye ca śāṃkarī || kālīkāpālike kṛṣṇamuṇḍadhāriṇi coddharet | aśidhāriṇīti padaṃ tadaṃte jātavedase || śrīkālīkāli ca padaṃ mṛḍāṇī rudrāṇi tathā | imaṃ valiṃ gṛhnayugmaṃ mālāsiddhiṃ ca cottare || dehidāpaya yugmaṃ cakro ṣaṭka sa layāyutaṃ | valiṃ dadyādane naiva tadaṃte jāgratī kṛtiḥ || kapālakajjalaṃ corapādakajjala yugmakaṃ | viśvamohana nāmānaṃ kajjalaṃ viddhi pārvatī || tatpādabhasmadeveśi phālguṇot savajaṃparaṃ | jagaddhūlīti nāmnā tu vikhyātaṃ śatrunigrahe || anena manunā gṛhya udbhrāṃtiṃ dhūlināmikāṃ | śatru mūrddhni tathā dehegeṇeśayyāṃ gaṇe jale || dāpayet parameśāni udbhrāṃtiṃ dhūlirīritā | udbhrāṃta dhūlyā deveśi bhramākrāṃtaṃ jagadvayaṃ || yathā grahaṇayugmaṃ ca tathā parvadvayaṃ bhavet | nakṣatra rāśi vārādi śuddhā śuddhiṃ na cācaret || kāmavījaṃ kṣūṁ tathā vījaṃ śrīṁ śrīṁ phaṭ trayaṃ vadet | siddhe jāgraddhūli siddhiṃ dehi svāhā manurmataḥ || maṃtreṇānena saṃgṛhya udbhrāṃti dhūlimuttamāṃ | mālyāsiddhyā sarvasiddhirbhavatyeva na saṃśayaḥ || svajāta kusumaṃ devī kuṇḍagolodbhavaṃ tathā | anaṃga gaṃdhādeveśi caturthāṃ parikīrtitā || evaṃ saṃpādya deveśi jāgratī karaṇaṃ caret | siṃdūratilakaṃ bhāle vadane saṃvidā savau || vīrāsanī vīraveśī dhūpadīpa pramoditaḥ | saṃviddugdharase mālāṃ kṣiptvā dugdhaṃ tato vadet || tato rakte kṣipenmālāṃ dhūpenaiva pradhūpayet | tato valiṃ pradadyāddhi mālāṃ saṃsiddhaye śive || śaktiṃ kumārīṃ mālāṃ vā saṃpūjya siddhibhākkalau | balidāna vidhau devi valiṃ kṛtvā vidhānataḥ || ajāgalastha raktena tarpayet tatramālikāṃ | raktadhārābhimajjābhiryoni raktairapi priye || tarpaṇāt siddhidā mālāyāgadrūpā phalapradā | pūrvakrameṇa deveśi āveśokta krameṇa vā || p. 243b) tat taddevī deharūpāmālikā varadā kalau | evaṃ kṛtvā varāṃ mālāṃ sādhakaḥ siddhimāpnuyāt || aśucirnna spṛśedenāṃ na kadāpi prakāśayet | bhūtarākṣasa vetālā siddha gaṃdharvacāraṇāḥ || haraṃti prakaṭī yasmāt tasmādguptāṃ samācaret | jīrṇasūtraṃ punaḥ sūtraṃ grathayitvā śataṃ japet || dvitrimāsaiśca ṣaṇmāsairmālā saṃgrathayecchive | ṣaṇmāsottaragaṃ devi jīrṇa sūtrasyamālikā || yaḥ sthāpayen maheśāni tasya nāśo bhaviṣyati | chinne sūtre bhavenmṛtyustasmādyatnaparo bhavet || mahāśaṃkhamayī mālā tathā daṃtākhyamālikā | na deyā yasya kasyāpi gopyānu mātṛjāravat || athavāṃguli mālābhirjapaṃ kuryāt taducyate | anāmā madhyamārabhya kaniṣṭhānu krameṇa tu || madhyamā mūlaparyaṃtā karamālā prakīrtitā | madhyamā nāmikā madhye parvayugmaṃ prakalpayet || meruṃ vā nāmikā mūlāt kaniṣṭhānu krameṇa ca | tarjanyagrādito madhyāmūlāṃtaṃ daśasaṃkhyakāḥ || athavā kalpayenmeruṃ madhyāmadhyādiparvakaṃ | anāmā madhyaparvā tu tarjanī mūlakāvadhi || daśasaṃkhyā jape proktā tathā yaṃtrividhomataḥ | tatrādau trividho proktaḥ śatamaṣṭottaraṃ śṛṇu || anāmā mūlamārabhya prādakṣiṇya krameṇa tu | tarjanī mūlaparyaṃtaṃ japenna vasu parvasu || madhyamā tritayaṃ grāhyamanāmā mūlameva ca | anāmā madhyamaṃ caikaṃ meruṃ kṛtvā na laṃghayet || idaṃ ca dvādaśāvṛtyā aṣṭottaraśataṃ bhavet | aṃgulyākhyo japaḥ prokto namatennonnatena ca || kaniṣṭhikāṃtaścāṃguṣṭo vadhyeyaṃ daśakaṃ bhavet | aṃgulīgatarekhābhirjapāllekhā japo bhavet || aṃgulirnna viyuṃjīta japamāle kadācanaṃ | aṃgulīnāṃ viyogena chidreṣu sravate japaḥ || nollaṃghaye ca gaṇanāṃ kiṃcit saṃkocayettalaṃ | na darśayet karaṃ no cetphalalaṃ gṛhnaṃti rākṣasāḥ || p. 244a) iti śrītaṃtraciṃtāmaṇau mālābhedādipratiṣṭāṃtanirṇayo nāma triṃśattamaḥ prakāśaḥ || 30 || ########### END OF FILE #######