#################################################### MUKTABODHA INDOLOGICAL RESEARCH INSTITUTE Use of this material (e-texts) is covered by Creative Commons license BY-NC 4.0 Catalog number: M00613 Uniform title: vīratantra Manuscript : Manuscript from Kashi Jangamwadi Matha Description: Notes: Data-entered by the staff of Muktabodha under the supervision of Dr. Anirban Dash. Revision 0: August 22, 2021 Revision 1: March 27, 2022 Internet publisher : Muktabodha Indological Research Institute Publication year : Publication city : Publication country : India #################################################### || vīratantra || śrīgaṇeśāya namaḥ || śrīgu * yo namaḥ || śrī śivaṃ saccidānaṃda lakṣaṇaṃ sarvakāraṇaṃ || māhāliṃgābhidaṃ naumī samupāsya mumukṣubhiḥ || 1 || gurumanādi niraṃjana jaṃgamaṃ paramanugrahaṇaika parāyaṇaṃ || jagati toṭada siddha maheśvaraṃ prathitanamajuṣa praṇamāmyahaṃ || 2 || līlāmūrtiranādijaṃgamaya śrītoṭasiddhesvarasvairodyāmakṛpā kaṭākṣa laharī prāptopadeśannatiḥ || dharmān sādhu samīrān svabhajakān śrīvīraśaivocitān || bodhaṃ so vimalaṃ dadātu murigā śrīśāṃta vīroyatiḥ || 3 || śāṃtavīra gurubhūri satkṛpāpātratāmupagataḥ samaṃtata || yo vasatkṣītitale virakti māṃ saṃnnamāmi guru siddhadeśikaṃ || 4 || yogasiddha gurusiddha deśikānugrahādhigata śaivavaibhavaḥ || pṛ0 1a) tatvabodhanaratasudhāpurī vīracaṃna basavāya edhate || 5 || tādṛśaṃ gurumapṛchadīchayā paṃḍitomuragayākhya sīlavān || tatvamuttamattamaṃ tathāvidhaṃ sannutaṃ ca mama kathyatamiti || 6 || itīrayaṃ taṃ murigākhya sīlinaṃ gurustavapraśna yugottaraṃ kramāt || kṛtiṃ vitanvannigamāgamānugāṃ vadātryahaṃ śṛṇviti so vadanūmudā || 7 || sakalaśṛtyāgamapurāṇaprasiddhaṣṭāvarṇapaṃcācāra viśiṣṭatayā mahāliṃgaika ye rūpākṣa sādhana niruttaraikauttaraśatasa * *? garbhita śaṭsthala pratipādaka siddhāṃtaśāstra pratipādyajñānakrīyā * bhedarupapadārtha pṛ0 1ba) samarpaṇa prakārī bhutāṃga liṃgabhakti śaktihasta maṃtramukhapadārthānusaṃdhānāśraya ṣaṭbhedabhinnasthānāvayavi bhūteṣṭaliṃga prāṇaliṃga bhāvaliṃga pūjopāsanaika sthāna mānasatayā viśiṣṭādvaitajñāna saṃpannaḥ śrīvīraśaivaḥ sarvottaraḥ || tathāhi śāṃkarasaṃhitāyāṃ || āṣṭāvaraṇasaṃpannaḥ paṃcācāra parāyaṇaḥ vaidikaṃ karma kūrvita jñānaika phalasādhanaṃ || 1 || mīti || yo hastapīṭe nijaliṃgamīṣṭaṃ vinyasya tallina manaḥ pracāraḥ | bāhye krīyā saṃkula nispṛhātmā saṃpūjayatyaṃga savīraśaivaḥ || 2 || krimikīṭapaṃtagyebhyaḥ paśavaḥ prajñayādhikāḥ || paśubhyopi narāḥ śreṣṭhāḥ teṣu śreṣṭhā dvijātayaḥ || 1 || pṛ0 2a) dvijātiṣvadhikā viprā vipreṣu kratubuddhayaḥ || kratubuddheṣu kartārastebhyaḥ ssaṃnyāsīnodhikāḥ || 2 || teṣu vijñānina śreṣṭhā teṣu śaṃkara pūjakāḥ || teṣu śreṣṭhā māhābhāgā mama liṃgāṃga saṃginaḥ || 3 || liṃgāṃga saṃgīṣvadhikaḥ ṣaṭsthala jñānavān bhavet || tasmādapyadhiko nāstī triṣu lokeṣu sarvadā || 4 || savaṃdya sarvadā pūjya saṃsāra vijigīṣubhiḥ || bahunoktena kiṃ vatsa sarāvāhaṃ na saṃśayaḥ || pārameśvare || vibhūtiryasya bhālesti kaṃṭe liṃgamadātmakaṃ || rudrākṣa dhāraṇaṃ dehe sohaṃ devi na saṃśayaḥ || ītyādi pramāṇa balādvīraśaivānāṃ sarvottamatvaṃ siddhaṃ nanu || śrutibhraṣṭhaḥ śrutiprokta prāyaścīte bhayaṃ gataḥ || pṛ0 2ba) krameṇa śṛti siddhyarthaṃ manuṣyastaṃtramānayediti || śrutipatha galitānāṃ mānavānāṃ hi taṃtraśṛtipatha niratānāṃ || tatsadā naiva savyaṃ atyaṃta skhalitānāṃ hi narāṇāṃ vedamārgataḥ pāṃcarātrādayo mārgā kālenaivopapādakāḥ || kāpālaṃ pāṃcarātraṃ ca yāmalaṃ vā mamārhataṃ || evaṃ vidhāni cānyāni mohanārthāni tāni tu || 1 || vipakṣāścaiva ye kecitkapālāṃ kruta? bhūṣaṇāḥ || śaivāpāśupatāścānya pāṃcarātrāstathāpare || 2 || tathānye ca durātmānaḥ sarvepya mukhadaivatāḥ pāśabadhastathā dharmo jagatapālanāt smṛtaḥ || taṃ khaṃḍayati yasmātte pāṣāṃḍāstena hetunā || ītyādi pṛ0 3a) kaurma brahmakaivarta sūtasaṃhitā vāsiṣṭhalaiṃgya pārāśaropapurāṇavacanaiḥ || kevala taṃtramārgāśrāyāṇasyāniṃditatvādvīraśaivānuṣṭheya dharmāṇāṃ tādṛśa taṃtreṣvavavihitatvena vaidikeṣu śṛtismṛtīti sāhāseṣvadarśanā tādṛśa dharmānuṣṭhānaika tatparāṇāṃ vīraśaivānāṃ kathaṃkāramutkarṣaḥ || prasādyata īti cainnaivaṃ sāṃkhyayogaḥ pāṃcarātravedāḥ pāśupataṃ tathā || ātmapramāṇāṇyatāni na haṃtavyānī hetubhirītyanuśāsanīka māhābhāratavacanāt purāṇāṃtarairniṃditānāṃ pāṃcarātrādyāgamānāṃ grāhyatva prāpyā tadudita dharmāṇāmapyavaśyānuṣṭeyatvaṃ siddhameva || na ca bhāratavacanena pāṃcarātrapāśupatadharmāṇā pṛ0 3ba) mevācaraṇīyatva paryavasānepi vīraśaivadharmāṇāṃ pāṃcarātrapāśupatānaṃtarbhāvāt dharmānuṣṭānaika tatpārāṇāṃ mutkarṣa iti vācyaṃ pāśupatasya vaidikāvaidika bhedena dvaitavidyānnīṣedha vacanānāma vaidikapāśupata paratvena vidhiyānāṃ vaidika pāśupata vīraśaiva paratvena vyavasyāyā evāpyaya dikṣitaiḥ kalpataru vyākhyāne || parimale patyurasāmajasyādityāsīddhikaraṇe pāśupata matabhedamuktvā tatra laguḍīśa pāśupatasya grāhyatvamabhyadaī tata || tasmādviraśaivadharmāṇāṃ tāṃtrikatva niṣedhya tāvachedakaṃ na bhavati nanu || laguḍiśa pāśupatasyāpyayadīkṣataiḥ kṛte parimale vaidikatvena grāhyatva pṛ0 4a) pratipādanapī vīraśaivadharmapratipādakāgamānāṃ laguḍiśa pāśupatānaṃtarabhāvena bhinnatvā tu teṣā vaidikatvenāgrāhyatvaṃ paryavasitamiti caran || siddhāṃtaśikhāmaṇau || vedasiddhāṃtayoraikayamekārtha pratipādanāt prāmāṇyaṃ sadṛśaṃ jñeyaṃ paṃḍitairetayoḥ sadā || kriyāsāre || āthavatsivaniśvāsā śrutibhyaste sivāgamāḥ || ādhikāḥ śivavaktrebhyassākṣādeva vinirgatāḥ || 2 || parasparāviruddhārthā śivoktā nigamāgamāḥ ālpabuddhibhiranyonyo virodhaḥ pratikalpate || 3 || nigamāgamānāṃ paramātpopadeśataḥ prāmāṇyamaviśeṣaṇa jñātavyaṃ tatvadarṣibhiḥ || 4 || ritivacanairvedāviruddha varṇanāt pṛ0 4ba) bhramaṃ dharmapratipādakatvena sarvātma parameśvaraika kartṛkatvena cāgamaprāmāṇyasya siṣṭerabhyugataṃvyatvādāgamoktācāraṇāṃ sarveṣāṃ vai vaidikānuṣṭayatvaṃ siddhaṃ || ānyathā śivādi devatālayanirmāṇa śivaliṃgādi pratiṣṭhārayochavādi vidhi maṃtroddhāra maṃtradoṣa maṃtrasaṃskāra maṃtranyāsa mudrā vidhānādiṣu kevala sivāgamamuleṣu vaidikānāṃ pravṛtirna syāt || kiṃ ca sūtasaṃhitāyāṃ śivamahātmakhaṃḍe || vyāsavacanasya viśrame || bhaṇiyatvaṃ prasthāvye aṣṭādaśapurāṇānāṃ kartā satyavati sutaḥ kāmikādi prabhedānāṃ yathā devo maheśvara īti || tadvyākhyāne vidyāraṇyena vyāsavacaneṣu viśvāsotpādanārthamaṣṭādeśatyupakramya pṛ0 5a) kāmikādīnāṃ śaivāgamānāṃ sivoktatayā prāmāṇyaṃ yathā || tathā nārāyaṇāvatārarūpa vyāsapraṇitānāmaṣṭādaśapurāṇānāṃ prāmāṇyamiti pratipāditaṃ || tasmādāgamoktānāṃ viraśaivadharmāṇāmanuṣṭheyatvaṃ siddhaṃ || tathā ca tadāgameṣu ānādiśaivamādiśaivaṃ māhāśaivamanuśaivamavāṃtaraśaivaṃ pravaraśaivaṃ maṃtyaśaivamiti bhedena saptavidhānāṃ śaivānāṃ madhye ācārabhedabhinnānāṃ sāmānyaśaiva miśraśaiva śuddhaśaiva viraśaivarūpatayā caturvidhānāṃ || madhya viraśavasyācārabhedena sāmānyaviraśaiva viśeṣavīraśaiva nirābhāra viraśaivabhedena trividhānāṃ tadunuṣṭeya bhasmarudrākṣadhāraṇa paṃcākṣari pṛ0 5ba) japaliṃgadhāraṇa guruliṃga jaṃgamapūjā tatpādodaka prāsāda svīkārarūpa sādhāraṇa viraśaivadharmāṇāṃ kālāgni rudra bhasmajā bālacidaṃbara vedāṃtasāradyupaniśatsu liṃgadhāraṇādi pratipādakeṣu bahva? ca ttaitariyādi maṃtreṣu śaṃkarasaṃhitā sūtasaṃhitā śivarahasya liṃgapurāṇādiṣu kāmikādi vātulāṃ teṣu cāṣṭaviṃśati śaivāgameṣu pratipādita nāmārādhyaśābdita viraśaiveṣu tadita viraśaiveṣu tatvādvaidikatvaṃ siddhaṃ || ānyathā vaidikatvenābhimatānāṃ brāhmaṇānāṃ sthochāvapratiṣṭādi tāṃtrikadhārmānuṣṭhānuvatāṃ vaidikatvaṃ na syāt || tathā ca || tatsamāna nyāya pṛ0 6a) tayokta vaidikadharmānuṣṭhāna va tāṃtrikadharmānuṣṭhānepi vaidikatvaṃ nirayapāyaṃ nanu || viraśaiva dharmapratipādaka śrutyāgamānāṃ ācārabhedena sāmānya vīśeṣa nirābhāra samākhyāṃvatāṃ bhakta māheśvara prāsādi prāṇaliṃgī śaraṇaikya sthalānāṃ ācāraliṃga guruliṃga śivaliṃga jaṃgamaliṃga prasādaliṃga mahāliṃgābhidhānānāṃ liṃgasthalānāṃ pūrvoktāṃga sthalānāṃ ca uttarottara dharmācaraṇasya pūrṣaya pūrvadharmācaraṇānaṃtara bhāvitayā kramikatvena tādṛśa dharmācaraṇasya kālahastī śrīśailādi deśa sthita yajñopavitadhāraṇa liṃgadhāraṇādi vaidika tāṃtrika dharmasamuccayānuṣṭhāna pṛ0 6ba) parārādhyaviṣayatvena na tuṃ śakyatvākathamārādhyetara kevala vīraśaiva viṣayatvamiti cen || ātyāśramibhyaḥ paramapavitraṃ provāca samyagṛṣisaṃghajuṣṭaṃ īti śvetāśvataropaniṣadhi || ātyāśrami sarvadā sakṛdvā japediti kaivalyopaniṣadi ca śruyamāṇasyātyāśrami śabdasya brahmacāri grahasthaśca vānaprasthaśca bhikṣukaḥ ātivarṇāśrami ceti kramāchreṣṭo vicakṣaṇaḥ || 1 || grahastopi vanasthasya te rapyaṃbuje kṣaṇaḥ || vidyotkarṣabalenaiva gururbhavati nānyathā || 2 || vānaprasthāśramasthopi tathā saṃnyāsino hare || vidyotkarṣabalenaiva gururbhavati nānyathā || 3 || pṛ0 7a) ativarṇāśrami prokto gurussarvādhikāriṇāṃ || na tasyāpi bhavechreṣṭho yathāhaṃ puruṣottama || 4 || ātivarṇāśrami sadguruṇāṃ gururuccate || yasya varṇāśramācāro galitaḥ svātmadarśanāt || 5 || savarṇānāśramān sarvān tasya svātmani sthitaḥ || yotītya svāśramān varṇānātmanyavasthitaḥ pumān || 6 || sotivarṇāśramā proktā sarvavedārthavādibhiḥ || paṃcākṣarī parāvidyā sivajotiravāptaye || 7 || voṃkāra praṇavaḥ sūkṣmo vidyānāṃ bījamuttamaṃ || tasmādaśeṣatatvāni praṇavena viśodayet || 8 || sitenoddhulayaddehamagnirityādi saptabhiḥ || triyāyuṣaṃ jamadagneriti kuryāt trīpuṇḍrakaṃ || 9 || pṛ0 7ba) viciṃtayet svātmani śaṃbhumīśaṃ śivaṃ paraṃśāṃtamumāsāhāyaṃ || bhasmāṃgamāviṣṇu taditya dehamatyāśramācāramimaṃ vadaṃti || 10 || ātyāśramoyaṃ sarveṣu catuṣṭhāpyāśrameṣu ca yaḥ paśuḥ sa paśutvaṃ ca vratenānena saṃtyajet || viśodhya sarvatatvāni praṇavenāthayā punaḥ || saṃsthāpyamī cātmānaṃ nirmale parameśvare || plāvitvātmano dehaṃ te naiva jñānavāriṇāṃ eṣaḥ pāśupatoyogaḥ paśupāśavimuktaye sarvavedāṃtasāroyamatyaśrama īti śruti || vrataṃ pāśupataṃ yena samyagācaritaṃ mudā || tasya jñānaṃ vijāyet tena pāśavimocanamityādi kāmikā pṛ0 8a) skāṃda laiṃgya sivāgamavacanaiḥ ativarmāśramiṇāṃ varṇāśramadharmācaraṇasilebhyaḥ utkṛṣṭatva pratipādanāt || ātyāśramitvaṃ paṃcamamukhasamudbhutaṃ paṃcamāśramavatsu vīraśaiveṣu paryavasyaṃtī tena pūrvoktārādhya paratvaṃ śaṃkāvakāśaḥ || āta eva pūrvākta krimikīṭapataṃgebhya ītyādi vīraśaivotkarṣapratipādakaṃ śāṃkarasaṃhitāvacanamavyabhicaritatayā paryavasyaṃti || nanu ātyāśrama pratipādaka śrutyāgamapurāṇavacanāni teṣveva paryavasyaṃti || kiṃtu || varṇāśramācāravatsu brāhmaṇeṣvarādhyaṣu tadeti rikteṣvapi paryavasyaṃti || tathāhi āti pṛ0 8ba) varṇāśramācāraṃ ītyatra brāhmaṇa kṣatriya vaisya śudrāścatvāro varṇāḥ || āśudrānṇāmaduṣṭhakarmaṇāmupāyanaṃ vedādhyayanamaṃ dhyāyanaṃ phalavaṃti ca karmāṇi yogyāni || brahmacarya grahaste vānaprastha tvaṃ sanyāsitva bhedena || āśramāścatvāreḥ tatvagurukulavāsa bhikṣācaraṇā vedādhyayanādikaṃ prathamāśramadharmaḥ garbhadānādi grāhyakarma saptapākayajñe saptahaviryajña saptasaṃsthā paṃcamāhāyajñe rūpāṣṭau catvāri saṃskārāḥ yajanayājanādhyayanādhyāpanadānapratigraharūpa ṣaṭkarmāṇi ca dvitiyāśramadharmaḥ || pṛ0 9a) vanavāsanīvārakaṃdaphalāhāranīyamajaṭājinadhāraṇa kṛchracāṃdrāyaṇādayācaraṇa tṛtīyāśramadharmaḥ || pūrvoktāśrama traya dharmatyāgapūrvakaṃ brahmavicāra bhikṣācaraṇa rāgadveṣādi varjana vā"nmayamaikarātrivāsa yogābhyāsanādikaṃ caturthāśramadharmaḥ || ātivarṇāśramācārā ityatra atikrāṃtā varṇāśramācāraniti ātyādayākrāṃtā hyarthe dvitīyameti vyākarṇānuśāsanamaryādayā śabdārthe yojanīya pūrvokta dharmācaraṇavatsu saṃbhavatāmevāti varṇāśramācārādiśabdānāṃ yogiprasakti sāpekṣānāṃ prati pṛ0 9ba) yogasabaṃdinā kṛteṣu ārādhya vyatirikteṣu vīraśaiveṣu vṛtiḥ kathamupapadyate || niśadhā vācakānāṃ śabdānāṃ pratiyogī saṃbadha saṃbhāvanā śāliṣveva vartanaucityāditya cen ativarṇāśramācārāḥ saṃbhavaṃtyurdhva vakrataḥ || te vai sākṣānmāhādevā modaṃte hyagameṣu ceti paṃcāsya paṃcamamukhādyato jātāstatodhikāḥ paṃcamāssarvavarṇebhyo madbhaktāmapriyāssadeti liṃgaṃ śivo bhavet kṣetramaṃgaṃ saṃyoga aśraya || tasmāliṃgāṃgaśobhā mokṣamārgaikaniṣṭā || liṃgāṃga sāmarasyāśca śarire liṃgadhāraṇaṃ || niyamenaiva pṛ0 10a) tasmāliṃgāṃga saṃyukto yopi sotyāśrami bhavediti || 1 || īśānato syādgaṇavaṃśajānāṃ liṃgāṃgaśobhā mokṣamārgaikaniṣṭā || liṃgāṃga sāmarasyāśca śarire liṃgadhāraṇaṃ || niyame naiva kṛtvāte muktā saṃsārabaṃdhanāt || 2 || īti kāmikādyāgamakriyāsārodāhṛtavedāṃtasāropaniṣadādivacanairvīraśaivāna amevātiśramācārādiśabdānāṃ rūpyābhiyatvasya samyagvaktuṃ śakyatvāt || na cātyāśramiśabdaḥ kṛtāśramadharmacaraṇeṣu pravartate || sapratiyogīkāśabdatvāditi yaduktaṃ tadupapannaṃ pṛ0 10ba) āpahāta vākyādiśabdānāṃ brahmaṇa pratiyogīnāpāpmanāma saṃbhavāt pravṛttirna syāt || tathā cedvarṇāśramadharmāṇāṃ manuṣṭānapratiyogyabhāvepyatyāśramādiśabdavācyatvaṃ saṃgachaṃti na cātyādaya īti vyākarṇānuśāsanavirodha iti vāca || śuka vāmadevavajjaṃnmāṃtarīya varṇāśramadharmānuṣṭā prakalpanānna vaiyākarṇānuśāsanavirodhaḥ || na caivamatyāśramiśabdārtha saṃgati nirvahaṇe vīraśaivātiriktānāṃmitareṣāṃ viraktānāṃ jñānino śudrāṇāṃmapyatyā śramitvaṃ || prasaṃgṛti vācyaṃ || ativarṇāśramācāra pṛ0 11a) iti vacanatrayāvagamitaruddhatvāśālinaḥ || ātyāśramiśabdasya kevala yogena paṃkajaśabdasya tṛṇa nīlotpalatvādāviva kṛtterayuktatvāt rūḍhiryogamapaharatitinyāyāt || āta evāhi na śabdasya anhaḥ khaḥ kratāditi sūtramaryādayā || ahargaṇa vācinaḥ dvirātratrirātrādi sādhyakratu paratvameva hino na bhavatityahīna īti yogenanaikādika śṛtyā kartṛtvaṃtara paratvamiti ahīno vā prakarṇādgoṇa ītyādhikaraṇe tṛtīyādhyāya pūrvataṃtre ayameva nyāyo vyutpaditaḥ || tasmādatyāśramiśabdo pṛ0 11ba) vīraśaiveṣu saṃbhavati || yadā yogaśaktyāpi vīraśaiva paratva kalpitu śakyate || tathāhi tu hi casmāha vai pādapurāṇe pūjane sati ityamarakośaina svati pūjāyāmiti sūtreṇa ca || ātiśayitāhāḥ pūjitāḥ varṇāśramācāra eṣāmiti vyutpatoḥ na caitāni vacanāni ātyāśramitvasyātharvasirojāloketi karttavyatāpūrvakānuṣṭheya pāśupatā paraparyāya bhasmadhāraṇarūpasya svātmajñānapūrvakākhila saṃsāraparityāgītvasya yatkiṃcijjāti yasya liṃgadhāraṇādinā rahitasya vā sahitasya vā ārādhyaviprase pṛ0 12a) vā uttakevalasya vā ātyāśramitvasaṃbaṃdhavācakāni saṃbhavatīti kevala vīraśaivapratipādakānīti vācyaṃ varṇāśramadharmavatāmārādhya viprāṇāṃ matyāśramiśabdābhideyatā yogyatvāt || parameśvara paṃcamamukha saṃbhūta pramatha gaṇanāyaka ghaṃṭākarṇa gajakarṇa reṇuka dāruka gotra jātānāṃ kevalāti varṇāśramadharmānuṣṭhā īnāṃ kevala vīraśaivanāmokta śrutyāgamapūrāṇasyātyāśramiśabdapratipādakaucityāt || na ca pramathānāṃ parameśvara mukhasamudbhutānāṃ matyaṃtāṃtaragaṇā prākṛtamanuṣyavat || pṛ0 12ba) prākṛtastriparigrāhābhāvāt kathameteṣāṃ tadvaṃśajatva tathāpi yadyasti tarhi ārādhya viprāṇāpi tadvaṃśajatvamastīti vācyaṃ dvārāpopaspṛśadvārāpāya svāhā || dvārāpyupaspṛśadvārāpyai khāhitīśanabalayākhyakarmaṇi dvārāpeśabdavācyaṃ naṃdikeśvarasya tatpatnyāḥ sruyasyādivyāhāḥ purāṇādiṣu prasiddhāyāḥ vidyamānatvana lokānugrāhārthaṃ parameśvarasya kirāta rūpādi dhāraṇavat || prākṛtstrīparigrahasaṃbhavena tadvaṃśajatvaśyāpi kevalānāṃ vīraśaivānāṃ saṃbhavānāt || ārādhya pṛ0 13a) viprāṇāṃ tu sarvathā || tadvaṃśajatvasyānucitatvāt yadi vīraśaivadharmācaraṇābhimāna tadvaṃśajatvamastityucet || tarhi vaisvāmitra bhārgava bhāradvāja agastya āṃgīrasa vāsīṣṭa ityādi gotrajanana nirmita tadvāṃśajārahatvaṃ na syāt || na ceṣṭāpatiḥ vṛscīka bhayāt pachāya mānasya āstī viṣamukha nipātanamiva brāhmaṇatva syāpi bhaṃgaḥ syāt || na ca ṛṣīvaṃśajatvaṃ pramatha vaṃśajatvamubhayamapyasmākamārādhya viprāṇāṃ saṃbhavatīti vācyaṃ || kimutyatyābhayavaṃśajatvamucyate kiṃ siṣyasāṃpradāyena vā || pṛ0 13ba) nādyaḥ gardabhena saṃbhavati tasmādgardabho dviretā iti śṛtyā gardabha vadekaśo bhayavīryotpaptau? aṃtyatalākahāsyata syāt || na dvitīya || tādṛśa saṃpradāyasya gauṇatayā caturtha varṇasyāpi saṃbhavāt || tasmāt kevalānāṃ vīraśaivānāṃ gaṇavaṃśajatvāt || kāmikāgamottarabhāge śṛṇu devi varārohe mamaite gaṇanāyakāḥ || mayā niyukta bhūlokaṃ gatvā sakala jātiṣu || saṃjjātāsya gaṇāḥ kecilliṃgeṣu mūrtiṣu sabhūtāśca punarliṃgaṃ pūjā dhyānaparāyaṇā || sthāpayaṃtā viraśaivamārgaṃ pṛ0 14a) mokṣapradaṃ bhuvi || sarvaprāṇihitārthāya mudrāpaṃcakadhāriṇaḥ || ṣaṭsthalajñānavaṃtāścānādijaṃgamamūrtaya iti || śaṃkarasaṃhītāyāṃ || vatsaite gaṇanāyakāḥ kṣititale gatvā niyuktā mayā saṃbhūtāssakalāsu jātiṣu punarliṃgārcane tatparāḥ || saṃsthāpyotama vīraśaiva pada viloke hitārthaṃ nṛṇāṃ || mudrāpaṃcavahaṃta eva vicaraṃtyaṃte sameśyati māṃmīti || tasmādatyāśrami śabdavācyatvena sarvoktamatvaṃ yuktameva || ata eva pūrvoktānukule nyāya vacanāni teṣveva saṃmegupapāda pṛ0 14ba) ītumucita nitarāṇi || tathāhi || viśuddhāḥ prākṛtāśceti dvividhā mānuṣā smṛtāḥ śivasaṃskāriṇaḥ śuddhāḥ prākṛte ītare matāḥ varṇāśramādidharmāṇāṃ yāvasthā hi dvidhā matā || ekāśivena nirdiṣṭā brahmaṇaḥ kathitā purā śivoktadharmaniṣṭhā tu śivāśrama niṣaviṇāṃ || śivasaṃskāra hi nānādharmaḥ parītāmiti smṛtāḥ || īti || tasmātprākṛtāprākṛtadharmabhedena bhinnatayā gaṇavaṃśajānāma prākṛtānāṃ vīraśavānāmati varṇāśrama śabdavācyānāṃ paṃcamāśramiṇāmanitarasādhāraṇaṃ pṛ0 15a) sarvātiśītvamupapadyata eveti na kopaśaṃkāvaśā || tasma tanma tasya sarvotamatvaṃ tathaiva pramāṇāni na vīraśaiva sadṛśaṃ matamasti jagatraye sarvabhogapradaṃ puṇyaṃ śiva sāyujyadāyakaṃ || 1 || yathā matsadṛśo nāsti puruṣāṇāṃ tvayā samāstriṇāṃ tathā vīraśaiva sadṛśaṃ nāsti vai mataḥ || 2 || api pāpaśataṃ kṛtvā jñānato jñānatopi vā vīraśaivamataprāptaṃ śiva eva na saṃśayaḥ || 3 || liṃgadhāramātreṇa śivatvaṃ prāptikāraṇāt || śaiva mama mataṃ devi sadyo mukti pradāyakaṃ || 4 || yathā nadināṃ sarvānāṃ puṇyā bhāgirathi śive || pṛ0 15ba) yathaiva bhavati sarvayoṣitāṃ puruṣeṣvahaṃ || 5 || yathaiva kāsi kṣetrāṇāṃ tirtheṣu manikarṇikā mama paṃcākṣeri maṃtro sarvamaṃtreṣu tathā yathaiva sarvalokeṣu kailāsasthānamāvayoḥ || viraśaiva mataṃ devi mama sarvotamottamaṃ || 7 || iti pārameśvara virāgamavacanaiśca pūrvokta nyāyopabṛhita śṛtyāgamapurāṇavacanaiśca śivasya śṛtismṛtipurāṇa nyāyasiddha sarvadevottamatvavadviraśaivamatasya sarvātiśeītvasiddhaṃ || pṛ0 16a) tanmattaniṣṭo vīraśaivācāra bhedena sāmānyavīraśaiva viśeṣavīraśaiva nirābhāravīraśaiva * *? ti tridhaḥ * *? ktenaiva mārgaṇa bhūti rudrākṣadhāraṇaṃ paṃcākṣari japaṃ devi kūryānnitya mataṃ * *? guruṇāṃ da * *? liṃgaṃ tu sāvadhānena dhārayet || īṣṭaliṃgaṃ prāṇaliṃgaṃ bhāvaliṃgaṃ ca pārvati ekīkṛtārcanaṃ kūryādvīraśaivo na bhedatāḥ || iti vacanai sāmānyavīraśaivalakṣaṇaṃ pratipādanāt || ātmānaṃ vāsutānvāpi bhūṣaṇāni dhanāni vā || yatsvakiyamabhipretaṃ tatkuryājjaṃgamārpitaṃ || pṛ0 16ba) ānubhūtaṃ ca taiḥ paścādādāya svayamātmana kūryāt prasāda budhyāyaḥ saviśeṣa īti smṛtaḥ || iti vacanairviśeṣa vīraśaiva lakṣaṇa pratipādanāt || jaṭi muṃḍī śikhi vāpi kāṣāya vasanānvītā || niṣpraho nija liṃgaikayo bhikṣāśi bhayavarjitaḥ maunibhūta dayāyukto nirābhāra īti smṛtaḥ || kaṃthā kamaṃḍaludharo bhūti rudrākṣa saṃyutaḥ || daṃḍakaupīnadhārī ca nirābhāra īti smṛtaḥ || īti sūkṣamataṃtrādi vacanairnirābhāra vīraśaivalakṣaṇapratipādanāt || pṛ0 17a) sāmanyaviśeṣavīraśaivāpekṣayā carajaṃgamādi śabdavācyaḥ || nirābhāravīraśaiva deśikottamaḥ || viraktayā sarvotama īti nirvivādaḥ kiṃ ca || sivarahasya || liṃgasyādiṣṭarupaṃ tu jaṃgamaprāṇaliṃgakaṃ || bhāvaliṃga guruḥ proktaṃ trividhaṃ tvekamucyate || kāraṇāgame || jāniyāt saccidānaṃdān deśikeśvara jaṃgamān || nityapūrṇaṃ tatprasādaṃ svātmabhāve bhāvayet || 1 || vīrāgame || liṃgāgi guruliṃgaṃ ca trividhaṃ tvakamucyate || siddhāṃtasikhāmaṇau || pṛ0 17ba) eka eva sivaḥ sākṣāt sarvānugrahakaḥ prabhuḥ || gurujaṃgamaliṃgātmā vartate bhuktimuktidaḥ || 3 || ityādivacanairguruliṃgajaṃgamānāṃ saccidānaṃda svarūpāṇāṃ yathā brahmaṇaḥ saccidānaṃdasvarupalakṣaṇa lakṣitasya vyavahāraduṣṭvā satvena ānaṃda tvena bhinnatvenāpi parameśvara svarūpeṇa yathābhadoṃgī krīyate tadvadguruliṃgajaṃgamānāṃ bhinnatvenāpi śāstramaryādayā tatvataścaikyameva siddhaṃ bhavati || kiṃci || svasvarūpasyatraikālikā pṛ0 18a) bādhyatārupa sadrupāpekṣayā svaprakāśarupatvena cidrupasya ādhikya īśvarasya picidṛpasya svaprakāśasya sarvaprārthinīyatvā bhāvena paramapramāsya datvā bhāvena tadubhayarupayorānaṃdasyarūpa eva vidyamānatvena tasyaiva sarvābhyarhitatvaṃ yathā evaṃ caratatvasyāpi sarvābhyarhitatvaṃ || tathāhi siddhāṃtaśikhāmaṇau || liṃgaṃ ca dvividhaṃ proktaṃ jaṃgamājaṃgamātmanā ajaṃgamaṃ tu yalliṃgaṃmachilādi vinirmitaṃ || 1 || tadvaraṃ jaṃgamaṃ liṃgaṃ śivayogīti viśṛtaṃ pṛ0 18ba) liṃgaṃ ca jaṃgamaṃ caiva tadādhikyaṃ vadāmite || 2 || jaṃgamajñānarupaṃ tu liṃgakaṃ || svāyaṃbhūvāgame || liṃgadvayasamākhyātaṃ caraṃ cācarameva ca caratvadhika rūpasyādacaraṃ pārthivādikaṃ || 1 || care sadā vasatyeva prītiyukta maheśvaraḥ || acare maṃtrasaṃskāraḥ svayaṃ tiṣṭot sadāśivaḥ || 2 || śivadharmaśāstropi || care sadā vasattyeva prītiyukta maheśvaraḥ || ācare maṃtrasaṃskārairjñeyo nityaṃ maheśvaraḥ || śivarahasya || padaṃ dehamiti khyātaṃ padārthaprāṇa eva ca || pṛ0 19a) ubhayoraṃtaraṃ yadvatadvasyā liṃgajaṃgame || 2 || sthāvaraṃ jaṃgamaṃ ceti dvividhaṃ liṃgamucyate || jaṃgamasyāvamānena sthāvaraṃ niṣphalaṃ bhavet || 3 || śaivaratnākare || liṃgakṣetraṃ gurusthānaṃ gurukṣetraṃ ca jaṃgamaḥ || jaṃgamaskanirābhāri bhārābhāra vivarjitaḥ || ītyādi siddhāṃtasikhāmaṇi svāyaṃbhūvāgame śivadharmaśāstra || sivarahasyādivacanaiśca svarūpaliṃgasya dvividhasya madhya maṃtrasaṃskārāyatamahimā caraliṃgāpekṣayā pṛ0 19ba) caraliṃgasya sārvakāli ṣaṭsthalajñānasaṃpaṃnasya jaṃgamaśabdābhidheyasyādhīkyaṃ siddhameva ata eva ārugvede ca bīleva ca liṃge ca guruvigraha śivayogī śarīre ca sadāsannīhitaḥ śivaḥ iti yadoko brahmavidbhuṃkte jagataparyaṃtekhilaṃ ityādivacanāni jñānīnvitasyādhīkyaṃ pratipādakāni bahuni saṃgachate || vaidyaśāstre || itihāsapurāṇeṣu śivasyāṣya tithirguruḥ || ātīthe pādasalīlamadhīkaṃ hi jagatraye || vīrāgame || jaṃgamasya prasādaṃ tu naivedyārthaṃ prakalpayet pṛ0 20a) pādāṃbuja jalasnānaṃ viśeṣo hi mayoccate || pārameśvare || pādāṃbhiṣekaṃ salīlai līṃgamajjanamuttamaṃ || tatprasādāśca naivedyaṃ tathā muktiphalaṃ dhṛvaṃ || 1 || brahmāḍapurāṇe || jaṃgamānāṃ pādatīrthaṃ līṃgamajjanamuttamaṃ || tatprasādo māhādevi naivedyaṃ śubhadaṃ smṛtaṃ || 1 || tasmājjaṃgamaliṃgasya prasādena mamārpaṇaṃ || ābhiṣeko jalaṃ snānaṃ viśeṣo mama kathyate || 2 || ityādi vaidyaśāstra virāgama pārameśvara brahmāṃḍapurāṇādivacanai liṃgajaṃgama pādodakasnāna pṛ0 20ba) tatprasādasamarpaṇa pratipādana liṃgāpekṣayā jaṃgamasyādhīkyaṃ siddhameva nanu iṣṭaliṃgapujāprakarṇe eṣāṃ vacanānāṃ śruyamāṇatvādiṣṭaliṃga eva carapādodaka majjana tasmāt prasādanivedanaṃ ca prakaraṇāt prāptaṃ na tu sthiraliṃge āprākṛtatvāditi cenna sthīralīṃgārcako martyo na śuddhaḥ paṃktikarmasu caraliṃgārcakomaryaḥ pāvanaḥ paṃktikarmasu citiṃ ca citikāṣṭaṃ ca yupacāṃḍālameva ca || spṛṣṭvā devalakaṃ caiva savāsā jalamāviśet || nnivaṣaṃ devatāpūjāmanyāyaṃ yaḥ pṛ0 21a) karīṣyati sa vai devalako nāma sarvakarma bahiṣkṛtāḥ || ityādi sthiraniṣiddhaliṃgārcakasya devalaka śabdavācyatayā sahavāsa sahabhojana spṛsyatvādi sarvakarmabahiṣkṛtatva pratipādanāt || dhṛtaliṃgasya vīramāheśvarasya sahavāsa || sahapaṃkti bhojanādistathā niṣedha darśanāt || pāvitryādyuvatkṛṣṭhatva pratipādanācca iṣṭaliṃga sthiraliṃga pūjā kartrṛṇāmutkarṣapratipādanādiṣṭasthiraliṃgayoḥ krameṇotkarṣāpakarṣaniścetavyau tathā ca jaṃgamatatvasya sarvābhya ########### END OF FILE #######